

D4345

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡ་ཡཱཾ་ཨ་ཤྭ་ཨཱ་ཡུར་བཻ་དྱ་སཾ་ཧི་ཏ་ནཱམ། བོད་སྐད་དུ། རྟའི་ཆེའི་རིག་བྱེད་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་བསྡུས་བ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་བླ བཻཌཱུརྱ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

梵语：Śālihōtrīyāṃ Aśva Āyurvaidya Saṃhitā Nāma
藏语：马医学中沙利霍特拉所集论
顶礼世尊如来应供正等正觉药师琉璃光王佛。

།ཁྱབ་འཇུག་གི་ནི་བཙུན་མོའི་མཆོག་།ལྷ་མོ་དཔལ་མོ་རྟ་ཡི་མངལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་རྟ་རྣམས་ཀྱི། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་རྟོགས་བཤད་བྱ། །གང་ལས་གང་ཕྱིར་གང་དོན་ཡིན། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ། །ཁ་བ་ཅན་གྱི་ བྱང་ཕྱོགས་ན།།ལྷ་ཡི་དབང་པོའི་གནས་འདྲ་བར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་འདུག་པའི་ཚེ། །ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །བུ་ཡིས་ཕ་ལ་དྲིས་གྱུར་པ། །ལེགས་ལྡན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །རྟ་ཚེའི་རིག་བྱེད་མཁས་ ལགས་ན།།རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གསོ་བ་འདི། །ཇི་ལྟར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལགས། །དྲང་སྲོང་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ཡིས། །དེ་ལ་མཉན་པར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས། །སྔོན་ཚེ་རྟ་རྣམས་རང་དགར་ནི། །མཁའ་ལ་རྒྱུ་ཞིང་གནས་བྱེད་ཅིང་། །ཟས་དང་སྤྱོད་པ་ཅི་དགའ་བར། །དེ་རྣམས་རང་ དགར་སྤྱོད་པ་ཡིན།།ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ནི། །གོམས་པས་ནད་ནི་བྱུང་མ་གྱུར། །གང་ནས་བརྩམས་ཏེ་ང་ཡི་བུ། །བཞོན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གནོད་བྱེད་པའི། །ནད་ཀུན་གྱིས་ནི་གཟིར་པ་ཡིན། །དེ་ནས་དེ་ལ་སེམས་གདུང་སྐྱེས། །ང་ ཡིས་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་བྱས།།ཚངས་པ་ལྷ་ནི་མཉེས་བྱས་ནས། །དེ་ཡི་གསོ་བ་རྙེད་པ་ཡིན། །ཟུག་རྔུ་ལུས་ཀྱི་གསོ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ཆ་སྤྱད་ཉིད་དང་ནི། །རྟེའུ་ཡི་ནི་གསོ་བ་དང་། །དུག་གི་རང་བཞིན་སྨན་དང་ནི། །བཅུད་ལེན་གདོན་ནད་གསོ་བ་དང་། །རོ་ཙ་བྱེད་པ་ བརྒྱད་པ་ཡིན།།དེ་ལྟར་རྟ་ཡི་ཚེའི་རིག་བྱེད། །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་བཤད། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་ཡི་གནས། །རྒྱས་པར་བུ་ཡིས་མཉན་པར་གྱིས། །མདོ་ཡི་གནས་ནི་དང་པོ་སྟེ། །དེ་ཡི་ཕྱི་མ་གཉིས་པ་ཡིན། །གསུམ་པ་འདིར་ནི་ལུས་ཡིན་ལ། །བཞི་པ་ཉིད་ནི་གསོ་ བ་ཡིན།།ལྔ་པ་རྟེའུ་སྨན་ཡིན་ཏེ། །དྲུག་པ་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་ཡིན། །བྱ་བ་དེ་དང་དེ་བསྟན་པ། །གྲུབ་པའི་གནས་ནི་བདུན་པ་ཡིན། །གསང་བ་གནས་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ལེའུའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། །གནས་གནས་སུ་ནི་ངས་ བཤད་བྱ།།ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་བྱུང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སློབ་མ་སྦྱང་པ་དང་། །ངེས་བའི་ཚིག་དང་བྱུང་ཚུལ་དང་། །དེ་ནས་མངལ་དུ་ཆགས་གྱུར་དང་། །རང་བཞིན་དང་ནི་སྐྱེ་གནས་དང་། །དེ་བཞིན་རིགས་ནི་བཞི་དག་དང་། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བརྟག་པ་དང་། །བཤད་པ་ དང་ནི་ཚད་གཞལ་དང་།།ཡན་ལག་བཅུ་ཡི་ཆ་དབྱེ་དང་། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཤེས་བྱ་དང་། །ཚད་ཤེས་བྱ་དང་ཟས་སྦྱོར་བ། །མཛེས་དང་མཚན་གྱི་ལེའུ་དང་། །དེ་བཞིན་ཁ་དོག་ཤེས་བྱ་དང་། །ཞུར་མདངས་དང་ནི་ཐིག་ལེ་བརྟག་།ཤ་རའི་མདོག་ནི་བཟང་ངན་དང་། ། འདྲེན་མ་རྒྱལ་བོའི་བཞོན་པ་དང་། །མིག་བརྟག་པ་དང་སོ་བརྟག་པ། །གཙུག་དང་ན་ཚོད་ཤེས་བྱ་དང་། །ཚེ་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། །དྲི་དང་སྐད་གསང་བརྟག་པ་དང་། །འགྲོས་དང་ལུས་འཕེལ་ཆོ་ག་དང་། །རྒྱུག་པ་བརྟག་དང་གྲ་མ་ཅན། །ཉེས་པ་ཆེ་དང་སྙིང་སྟོབས བརྟག་།གཟི་མདངས་བརྟག་དང་རིགས་བརྟག་དང་། །སྟོན་ཀ་པ་དང་ཉོ་འཚོང་བཅས། །དེ་ལྟར་གནས་ནི་དང་པོ་ཡི། །ལེའུའི་རིམ་པ་གནས་བ་ཡིན།། །།དྲི་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྒོ་ང་ལས་བྱུང་དང་། །རྨེན་བུའི་ལེའུ་གསུམ་པ་སྟེ། །ནད་ཤེས་བྱ་བ་རྣམས་གསུམ དང་།།ཡིད་བདེ་ཡིད་མི་བདེ་ཤེས་དང་། །རླུང་འཁྱིལ་འཁྲུལ་པ་ཤེས་བྱ་དང་། །རླུང་འཁྱིལ་གཏུགས་པ་ཤེས་བྱ་དང་། །དེ་བཞིན་ལྟོ་བ་རྒྱས་པ་དང་། །རྩུབ་བར་འཁྱིལ་བའི་ལེའུ་དང་། །དེ་བཞིན་གཅིན་འགགས་གསོ་བ་དང་། །རི་དགས་ལྟར་འཁྱིལ་མ་འདྲེས་འཁྱིལ། །རླུང་གི་ རྨུ་རྫིང་གསོ་བ་དང་།།

顶礼毗湿奴最尊贵的妃子吉祥天女马胎，我将讲解马的生命明论。从何处、为何、何义，这一切我都将阐述。
在雪域北方，如同天主所居处，大仙人沙利霍特拉在做火供时，具足多闻的儿子向父亲请问：'具德者，您通晓一切法，精通马之生命明论，这马医是如何产生的？'
大仙人威严地对他说道：'请听我说。往昔诸马随意在空中游行居住，饮食行为随心所欲，一切自在而行。由于身体习惯，都未生病。
从何时起，我的孩子，当它们被用作坐骑之时，从那时起，便为诸病所困。因此它们生起忧恼，我便修大苦行。令梵天欢喜后，获得了治疗之法。
身体疼痛的治疗、医疗器具、马驹的治疗、毒性药物、补药、鬼病治疗、壮阳药，这是第八种。如是马之生命明论分为八支，请听我详细解说这八支的内容。
第一是总论，其后是第二，第三是此处的身体，第四即是治疗。第五是马驹药，第六是后续。教导各种作业，第七是成就处。第八是秘密处，这是生命明论的摄要。
各章次第，我将在各处分别解说。生命明论的起源、弟子修学、确定语词和产生方式，然后是入胎、自性和出生处，以及四种种姓、观察一切肢体、解说和度量。
十支分别、善恶辨别、度量知识、食物调配、美丽和相章、颜色知识、光泽和斑点观察、毛色好坏、御者和王乘、眼相观察、牙齿观察、顶相和年龄知识。
以及寿命知识、气味和声音观察、步态和身体增长仪轨、奔跑观察、有瑕疵者、大过失和勇力观察、光彩观察和种姓观察、秋季和买卖。如是第一处的章节次第已定。
大便、卵生、腺体是第三章，知病有三种，知悦意不悦意、风动错乱、风动触碰、腹胀、粗糙盘绕章、小便闭塞治疗、如鹿盘绕、未混盘绕、风池治疗。

།རླུང་གི་ རྨུ་རྫིང་གསོ་བ་དང་།།དེ་བཞིན་ཁྲག་གི་གཅིན་ནད་དང་། །ཀོ་ར་དུ་ཤས་གནོད་གྱུར་དང་། །སྣུམ་འཁྱིལ་པ་དང་རྣམ་འཁྱིལ་བ། །ཁྲག་འཁྲུགས་ནད་ནི་གསོ་བ་དང་། །ཁྲག་འཁྲུགས་ནད་གཞི་བཞི་ལས་གྱུར། །ཁྲག་འཁྲུགས་རྗེས་ལ་གསོ་བ་དང་། །འཐེང་དང་རྐང་ནད་གསོ་བ་དང་། ། སྐྱེ་འབྲུ་དབུགས་མི་བདེ་གསོ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་བ་ལུད་པ་ཅན། །སྣ་རྣག་དང་ནི་མངོན་པར་ཚ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རིམས། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་རིམས་གསོ་དང་། །དུས་ནི་གོ་བཟློག་ལས་བྱུང་དང་། །སྣད་པ་ལས་གྱུར་རིམས་དང་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རིམས་ནི་གསོ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་འཁྲུ་བ་མང་པོ་དང་། །སྨན་ཁུའི་གོང་བུའི་སྦྱོར་བ་དང་། །སྦེག་པ་བརྟག་པའི་ལེའུ་དང་། །དེ་བཞིན་རྔ་མའི་ནད་གསོ་དང་། །གཞར་བྱུང་པ་ཡི་གསོ་པ་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་པ་དང་། །སོ་ལྷག་བྱུང་བ་གསོ་བ་དང་། །འུག་པའི་རྐང་འདྲའི་ལེའུ་དང་། །གདུག་པས ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་གསོ།།སྨད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལེའུ། །དུག་གི་ཤུགས་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། །དེ་བཞིན་དུག་གིས་ཟིན་གསོ་བ། །དུག་མདས་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ། །གཉིས་པའི་གནས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན། །མངལ་ཆགས་ཞེས་པའི་ལེའུ་དང་། །དེ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ དང་།།ལུས་བསྐྱེད་པ་དང་རྩ་ཡི་ཚོགས། །ཡུལ་དང་ཚ་སོགས་བསྟན་པ་དང་། །འཕེལ་དང་འབྲི་བ་ཤེས་བྱ་དང་། །རོ་དྲུག་གི་ནི་བདག་ཉིད་དང་། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱུང་དང་། །བྱ་དང་བྱ་མིན་བརྟག་པ་དང་། །འདིར་ནི་ཟས་སྐོམ་ཆོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་ལྗད་པའི་རོ་ཡི་ ཚོགས།།གསོ་པའི་ཡན་ལག་དབང་བྱས་དང་། །ལོང་དང་ལྐུགས་སོགས་བསྟན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྐྲངས་པ་གསོ་པ་དང་། །གཞན་ཡང་རྨ་གཉིས་ལེའུ་དང་། །ཟུག་རྔུ་ཁོང་བརླག་གདོན་པ་དང་། །ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་ལེའུ་དང་། །སྦུབས་ཀྱི་རྨ་ནི་གསོ་བ་དང་། །དེ་ བཞིན་ཆག་གྲུགས་གསོ་བ་དང་།།ཆུ་བུར་གསོ་བ་ཉིད་དང་ནི། །རྒོད་མའི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པ་དང་། །རླུང་ཉེན་མངལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་། །མངལ་དུ་ཤི་བའི་ནད་གསོ་དང་། །བ་ལའི་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པ། །ལེའུའི་རིམ་པ་འཆད་རྣམས་ཀྱིས། །གནས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་པར་ བཤད།།གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ནི། །སེམས་ཁོང་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ནེ་ར་ཀ་ཡི་ནད་གསོ་དང་། །རྒན་ནད་བྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད། ། བ་ཏང་ཀའི་གསོ་བ་དང་། །ལྕེ་རིངས་སྣ་ནད་འཛག་བྱེད་དང་། །སྣ་ནད་གལ་ལ་ཀ་གསོ་དང་། །མགོ་ནད་རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་དང་། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཁྲག་ལས་གྱུར། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་མགོ་ནད་དང་། །གློ་བུར་སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་རྣ་བའི་ནད་གསོ་དང་། །མཆི་མ་འཛག་པ་གསོ་བ་དང་། །རླུང་ནད་པ་ལ་ཤ་ཉིད་དང་། །དེ་བཞིན་ཀོལ་ཉེས ནད་ཉིད་དང་།།གཞན་ཡང་བྲང་ཆ་བ་ཡི་ནད། །ཚེའུ་ཚེའི་ནད་ནི་གསོ་བ་དང་། །གཟུགས་འཁུམས་གཟུགས་གྱོང་ནད་གསོ་དང་། །རྨིག་པ་རྡུལ་ཅན་ནད་གསོ་དང་། །སྦལ་པ་ཆ་བར་བཤད་པ་དང་། །མཚན་ནི་འཕྱང་བར་གྱུར་གསོ་དང་། །རླིག་པ་སྐྲངས་པ་གསོ་བ་དང་། །དེ་ བཞིན་རླིག་འབྲས་གཡོས་པ་དང་།།ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རླིག་ནད་དང་། །དེ་བཞིན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་དང་། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྔ་མའི་ནད། །སྣ་རེངས་དེ་བཞིན་རྒྱབ་རེངས་དང་། །ལྟོ་བ་གཞོང་འདྲའོ་ནད་གསོ་དང་། །མཆུ་སྐྲངས་ནད་ནི་གསོ་བ་དང་། །རླུང་ནད་ཐི་བ་ལྟ་བུ་དང་། ། མཁྲིས་ནད་སྦྲང་བུ་ལྟ་བུ་དང་། །རི་དགས་ཅན་དང་རི་དགས་གླལ། །ཆུ་འཛིན་ཞེས་བྱའི་ནད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྙིང་ནད་རླུང་གྱུར་དང་། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སྙིང་ནད་དང་། །གཞན་ཡང་བད་ཀན་ཅན་སྙིང་ནད། །

治疗风的水肿病，以及血液小便病，被柯拉毒素所害，油脂凝结和旋转，治疗血乱病，血乱病由四大产生，治疗血乱后遗症，治疗跛足和脚病，治疗生疮和呼吸不适，呼吸不适伴有咳嗽，鼻脓和明显发热，风胆痰热病，治疗三病合并引起的热病，时节错乱引起的病，由伤害引起的热病，以及治疗心理热病，同样还有多种腹泻，药汁丸剂的配方，诊察呕吐的章节，同样治疗尾部疾病，治疗突发疾病，治疗血液和胆汁病，治疗多生牙齿，猫头鹰足样的章节，治疗被毒物侵害的症状，具有贬低特征的章节，应知毒性的力量，同样治疗中毒，称为中毒箭，这些归纳在第二处，
受胎章节，同样身体的分类，身体生长和脉络群，讲述地域和温度等，应知增长和减少，六味的本性，内在本性的产生，观察应做与不应做，此处饮食仪轨，同样舌头味觉群，医疗支分的作用，讲述聋哑等，同样治疗肿胀，其他两种伤口章节，拔除体内剧痛，拔除剧痛章节，治疗管状伤口，同样治疗骨折，治疗水泡，观察母马的特征，风损胎儿的过失，治疗胎死腹中病，附带婆罗提油，这些章节次第，说为第三处，
医疗处的章节，使心领悟，治疗涅拉迦病，老年病无差别，治疗巴当卡病，舌长鼻病流泄，治疗鼻病咽喉，头痛由风引起，同样由胆引起，由痰引起由血引起，三病合并头痛，突发虫引起的，同样治疗耳病，治疗泪水流泄，风病肉质，同样科耳病，其他胸部病，治疗皮肤病，治疗身体萎缩僵硬病，治疗蹄部多尘病，说明蛙形病，治疗生殖器下垂，治疗睾丸肿胀，同样睾丸移位，血引起的睾丸病，同样胆引起的，痰引起的尾部病，鼻僵以及背僵，治疗腹部如盆病，治疗嘴唇肿胀病，风病如提巴，胆病如蜜蜂，具鹿性和鹿打哈欠，称为持水病，同样风引起的心病，胆引起的心病，其他痰性心病。

མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སྙིང་ནད་དང་། །གཞན་ཡང་བད་ཀན་ཅན་སྙིང་ནད། །སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་སྙིང་ནད་དང་། །རླུང་གི་གཟེར་དང་ལྐོག་མའི་ནད། །སྣུམ ཆོས་ཉེས་པའི་ནད་དང་ནི།།ལན་ཚྭའི་སྦྱོར་ཉེས་ཆང་བླུད་ཉེས། །དེ་བཞིན་འབྲུ་ཟོས་ཉེས་པ་དང་། །འོ་མ་འཐུང་ཉེས་ཆུ་འཐུང་ཉེས། །སྦུབས་ལས་བླུད་ནི་ཉེས་པ་དང་། །བརྡུང་ཉེས་བཞོན་པ་པོས་སྣོད་དང་། །ལུད་པ་གསོ་དང་མཛེ་ནད་གསོ། །གྱེན་འབྱུང་གློ་ནད་གསོ་བ་དང་། ། དྲེགས་དང་ཉེས་པ་གསོ་བ་དང་། །སྨྱོ་ནད་གསོ་དང་མཚན་མོ་བཅོམ། །གཞང་འབྲུམ་གསོ་དང་རྡོ་གསོ་དང་། །དེ་བཞིན་གཡན་པ་གསོ་བ་དང་། །སྐྲངས་ནད་གསོ་བ་ཉིད་དང་ནི། །གཞན་ཡང་རི་བོ་ཅན་ནད་གསོ། །ཡག་ལག་ཕྱོགས་གཅིག་ནད་ཅོང་ཅན། །མགོ་འཁོར་ཆུ་ཡི་རྨུ རྫིང་དང་།།ཆུ་ལྷའི་གདོན་ནི་གསོ་བ་དང་། །མིག་ཅན་འགེབས་པ་ཁན་གསོ་དང་། །མིག་ནད་མིག་ནད་སྒོ་ང་ཅན། །ཆུ་བུར་ཅན་དང་སྔོ་མཚན་ཉིད། །ལིང་ཏོག་ཅན་དང་མཆི་མ་འཛག་།ལིང་ནད་མ་འདྲེས་མཐོང་བ་ཉིད། །མིག་དམར་དང་ནི་མུན་ཛ་ཅན། །མུན་ཛའི་དྲབ་ཅན་ གསོ་བ་དང་།།ཐལ་མོ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ནད། །ཁྲག་འཁྲུགས་པ་ཡི་ནད་གསོ་དང་། །ཚིགས་སུ་རྨ་བྱུང་ཐོང་འབབ་དང་། །གཉེའུ་རེངས་དང་སྦོས་ནད་གསོ། །འཁྲུ་བ་གསོ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གནས་ཆེན་བཞི་པ་གསོ་བ་ཡིན། །རྟེའུའི་གདོན་ནི་བསྟན་དང་བཤད། །འཁྲུ་དང་དེ་བཞིན་རིམས་ དང་ནི།།གཡན་པ་ལྐོག་ནད་ཤ་ལུ་ཀ། །ཁོར་པའི་སྲིན་ནད་གཅིན་ཀྲིར་བཅས། །བོང་བུ་ཅན་དང་རླིག་རླུགས་དང་། །གཅིན་ནད་གཟེའུ་ཞེས་བྱ་བ། །སྦོ་དང་བྲང་ནད་ཅེས་བྱ་བ། །བཀྲེས་པས་ཉེན་དང་ལུང་པ་གསོ། །ཟད་བྱེད་དང་ནི་རོ་ཧི་ནི། །རི་མོ་ཅན་དང་སྦལ་བ་འདྲ། །མེས་ཚིག་ཚིགས་ནད་ གཅིན་དམར་གསོ།།ཡིད་མི་བདེ་དང་རྣ་བའི་ནད། །སོ་ནད་དང་ནི་འཇིང་པའི་ནད། །འགྲན་ནད་ལྕེ་ཡི་ནད་བཅས་དང་། །མིག་ནད་སྣ་ནད་བཅས་དང་། །རྨིག་པའི་ནད་དང་དབྱིག་པའི་ནད། །སེམས་འཁྲུལ་པ་དང་རྡུལ་ནད་བཅས། །སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་དང་མེས་ཚིག་གསོ། །དེ་བཞིན་ ཆག་གྲུགས་གསོ་བ་ནི།།ལྔ་པའི་གནས་སུ་ངས་བཤད་ཅིང་། །རྟེའུའི་ནང་རྣམས་གསོ་བ་ཡིན།། །།རྟ་ཁང་པ་ནི་བརྟག་པ་དང་། །ཁང་པའི་ལྷ་རྣམས་མཆོད་པ་དང་། །དེ་གཞིན་གདོན་ནི་བསལ་བ་དང་། །དཔལ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །རྟ་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་། །རྣམ་རྒྱལ་ རྟ་ནི་དབང་བསྐུར་དང་།།མཆེ་བ་ཆག་པའི་ལྟས་བསྟན་དང་། །ལྟས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་དང་། །ཞི་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྣམས། །དྲུག་པའི་གནས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན། །དང་པོར་རྗེས་བཏུང་ཆོ་ག་སྟེ། །དེ་འོག་ལན་ཚྭའི་ཆོ་ག་ཡིན། །སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་ཆང་དང་འབྲུ། །འོ་མ་ཆུ་ དང་སྦུབས་ལས་བྱུང་།།གནོད་པའི་ནད་ནི་བདུན་པོ་ཡི། །ནད་གཞི་གསོ་བར་བཅས་བསྟན་དང་། །མར་བླུད་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། །དུར་བྱིད་ཀྱི་ནི་ཏིལ་མར་དང་། །དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱའི་ཏིལ་མར་དང་། །མེ་བཅའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། །མས་གཏོང་ཆོ་ག་བསྟན་པ་དང་། །གཙགས་བུ་ ལས་གྱུར་ནད་བསྟན་དང་།།དེ་བཞིན་ལྟ་བའི་ལས་བསྟན་དང་། །སྣུམ་བླུད་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་དང་། །རོ་ཙར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་། །སྣུམ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གསོ་བའི། །བྱ་བ་བསྟན་པའི་གནས་འདི་ནི། །བདུན་པ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དང་པོ་རི་མོ་ལས་ཆེ་བརྟག་། དེ་རྗེས་ནད་ཀྱིས་འཆི་ལྟས་བསྟན། །ནད་མེད་འཆི་ལྟས་བསྟན་པ་དང་། །ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་ལྟས་བསྟན་དང་། །ཕྱེ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་དང་། །སྨན་མར་དང་ནི་ཏིལ་མར་དང་། །དེ་བཞིན་སྨན་ཁུའི་ལེའུ་དང་། །མ་ཞུ་སྦྱང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། །སོ་སོར བཏུང་དང་རྗེས་སུ་བཏུང་།།མས་གཏོང་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། །

胆病引起的心脏病，以及其他痰病引起的心脏病，虫病引起的心脏病，以及风引起的刺痛和喉咙病。油脂不当引起的病，以及盐分配制不当、饮酒不当。同样，食用谷物不当，以及饮用牛奶不当、饮水不当。从管子灌注不当，以及打击不当、骑乘者的容器，以及治疗咳嗽和治疗麻风病。治疗上行咳嗽病，以及治疗傲慢和过失，治疗精神病和夜间损伤。治疗痔疮和治疗结石，同样治疗瘙痒，以及治疗肿胀病。还有治疗山病。肢体一侧病变，头晕水池，以及治疗水神作祟，治疗眼疾遮盖，以及眼病、蛋状眼病。水泡性和青色特征，球状和流泪。眼病不混合的视觉，眼红以及芦苇状。芦苇状滴漏的治疗，以及掌状病。治疗血液紊乱的病，以及关节创伤、下行，以及颈部僵硬和浮肿病的治疗。治疗腹泻，这就是第四大处的医疗。讲述和解说马驹的魔症，腹泻以及发热，瘙痒、喉病、水莲。腹部虫病包括尿频，驴状和睾丸下垂，尿病称为小病。浮肿和胸病，饥饿所困和治疗肺病。消耗病和罗希尼病，条纹状和蛙状。烧伤、关节病、血尿的治疗。心烦和耳病，牙病以及颈部疾病。竞争病和舌病，以及眼病鼻病，蹄病和杖病。精神错乱和尘病，治疗蛇咬和烧伤。同样，治疗骨折，这是我在第五处所说的，是治疗马驹内部疾病。检查马厩，供养厩神，同样驱除魔症，称为增吉祥，保护马匹，吉祥马的灌顶，断牙征兆的显示，显示其他征兆的特征，生起平和，这些收摄在第六处。首先是后饮仪轨，其次是盐分仪轨。油脂和盐分、酒和谷物，牛奶、水和管子引起的七种危害性疾病的病根及其治疗的显示，以及涂油、熏蒸仪轨，杜尔比德油膏，称为悉地的油膏，灸法仪轨的显示，下部导引仪轨的显示，显示针刺所致病，同样显示观察之业，涂油的功德，显示增进性欲，治疗油脂所致病的事业显示的这个处所，是第七成就的特征。首先观察图相，其后显示病死征兆。显示无病死亡征兆，显示使者等征兆，粉剂品，药油和芝麻油，同样药汁品，消化清净配方，各别饮和后饮。下部导引作业仪轨。

སོ་སོར བཏུང་དང་རྗེས་སུ་བཏུང་།།མས་གཏོང་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། །སྣ་སྨན་རྣམས་ནི་བསྟན་པ་དང་། །འཇམ་རྩི་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཕྱི་ཡི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཐལ་སྨན་ལན་ཚྭའི་ཆོ་ག་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཨ་རུ་ར། །གུ་གུལ་སྒོག་སྐྱའི་ཆོ་ག་དང་། །མི་ལ་ བརྟག་པ་དང་བཅས་པའི།།ཁུར་བསྟན་པ་ཡི་ལེའུ་དང་། །དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་དང་བཅས་པའི། །ཤིང་རྟ་དང་སྦྱར་ཆོ་ག་དང་། །སྔགས་དང་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་།མཆོག་ཏུ་གསང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསང་བ་མཆོག་གྱུར་པའི། །གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །གནས་བརྒྱད་ཡན་ ལག་བརྒྱད་དང་བཅས།།རྟ་ཡི་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་མཆོག་།མ་ལུས་འདི་ནི་ཚངས་པ་ཆེ། །ཞལ་བཟང་བཞི་དང་ལྡན་པས་བྱིན། །ལེགས་ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །དེ་སྐད་རྗེས་བསྟན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་དང་པོ་ལས་ཚེའི་རིག་བྱེད་བྱུང་པའི་ཚུལ་བསྟན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །། དེ་ནས་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །ལེགས་ཐོས་ལ་ནི་ཡང་སྨྲས་པ། །སློབ་མ་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ། །ལེགས་ཐོས་དེ་བཞིན་ང་ལས་ཉོན། །སློབ་མ་རིགས་བཟང་ཡན་ལག་ཚང་། །མཚན་ལྡན་དང་བར་བཅས་པ་བྱ། །བྲམ་ཟེ་སོགས་གསུམ་གང་ཡང་རུང་། །གཙང་མ་བླ་མས་སློབ་ཏུ་གཞུག་།རྟ ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བས་ན།།བྲམ་ཟེ་ལས་ནི་སློབ་མ་གཟུང་། །སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་ལ་བརྩོན་པ་ཡི། །རྒྱལ་རིགས་སློབ་མར་གཟུང་བར་བྱ། །དམངས་རིགས་རྣམས་ནི་གསོ་བ་ཡིས། །འཚོ་བ་ཚོལ་བས་དེ་ཡང་གཟུང་། །ཉི་མ་བྱང་འགྲོ་བསོད་ནམས་དུས། །གཟའ་ལ་མིག་དམར་ཉི་མ་དང་། ། ཚེས་དྲུག་བརྒྱད་དང་ལྔ་དང་བཅུ། །ཚེས་བཞི་ཚེས་ནི་བཅུ་བཞི་དང་། །ཚེས་གཅིག་དང་ནི་ཚེས་དགུ་ནི། །རིག་པ་རྩོམ་ལ་སྤང་བར་བྱ། །ཚེས་གྲངས་ལྷག་མ་ཤིས་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་སྐར་མ་ང་ལས་ཉོན། །གང་ཞིག་འཇམ་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཡོ་དང གདུག་དང་སྨིན་དྲུག་དང་།།ཐ་སྐར་མ་གཏོགས་མི་རྣམས་ཀྱིས། །རིག་སློབ་རྩོམ་ལ་རྟག་ཏུ་ཤིས། །སྐར་མ་ཡང་ནི་འདི་རྣམས་དང་། །ཐང་ཅིག་ཀྱང་ནི་ཤིས་པ་དང་། །གཟའ་ནི་མ་སྨད་པ་རྣམས་དང་། །ཆུ་ཆོད་བཟང་ལ་བརྩམ་པར་བྱ། །དེ་ལྟའི་དུས་ནི་ཤིས་པ་ལ། །སློབ་ མ་གོས་གཙང་བགོས་པ་དང་།།བྲམ་ཟེ་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་དཀར་བཏགས། །དྲི་ནི་དཀར་པོས་བྱུགས་པ་དང་། །ཕྲེང་བ་དཀར་བཏགས་མཁས་པ་དང་། །གོས་དཀར་བགོས་པ་འདོན་དུ་གཞུག་།དེ་བཞིན་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱང་ནི། །ཆ་ལུགས་ཐམས་ཅད་དམར་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་སེར། །ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་དུ་གཞུག་།བྲམ་ཟེ་ཡིས་ནི་ཚངས་པ་མཆོད། །རྒྱལ་རིགས་ཀྱིས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཏེ། །དམངས་རིགས་ཀྱིས་ནི་རླུང་ལྷ་མཆོད། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཀུན་གྱིས་ནི། །དབྱངས་ཅན་དེ་བཞིན་དཔལ་མོ་དང་། །ཤ་ལི ཧོ་ཏྲ་མཆོད་པར་བྱ།།དེ་རྣམས་ལ་ནི་མེ་ཏོག་སྤོས། །ཁ་ཟས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་ནས། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ས་བེ་ཏྲ། །མེ་ལ་མར་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱས། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཁ་ཟས་སྦྱིན། །དེ་ནས་བུ་གཅིག་ཡོན་བྱས་པས། །སློབ་དཔོན་ལ་ནི་ཡོན་བྱིན་ཏེ། །ས་ཕྱོགས་དག་ཅིང་བརྒྱན་པ་ རུ།།སློབ་མ་ནུབ་ཏུ་བལྟས་ནས་ནི། །སློབ་དཔོན་ཤར་དུ་བལྟས་ཏེ་བརྗོད། །རྟག་ཏུ་ལས་ལ་བརྩོན་པ་ཡི། །བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་བསླབ་པར་བྱ། །སྲོག་གིས་ཀྱང་ནི་བླ་མ་ངག་།མཉེས་པར་བྱན་ནོར་ཅི་སྨོས། །བླ་མ་བྲམ་ཟེ་ས་བདག་ལ། །བུ་ཡིས་འཁུ་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྟ་རྣམས་ ལ་ཡང་ནི།།འཁུ་བར་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ།

分别饮和后饮，下泻疗法的仪轨，以及鼻药的说明，各种软膏的说明，同样外用的药膏，粉药和盐的仪轨，三果和诃子，安息香和葱的仪轨，包括对人的观察的负担说明章节，同样包括人的车乘相关仪轨，咒语和事业的结合，是最为秘密的。如是最胜秘密的处所章节应当了知。具足八处八支分的马医明最胜，这一切是大梵天具足四种妙面所赐。具德沙利贺札如是随教所说。沙利贺札第一处所中阐述医明产生方式的章节第一。
其后沙利贺札对善闻复说：'弟子修学之事，善闻你且从我听。弟子应当种姓贵良，肢体完整，具相且有信心。婆罗门等三种姓中任一清净者，上师应当收为弟子。因为对马极为慈爱，应从婆罗门中摄受弟子。精进于护养众生的刹帝利应当收为弟子。以医疗谋生的吠舍，也应当收摄。'
太阳北行福德时，火星、太阳等行星，六、八、五、十日，四日和十四日，初一以及初九，应当避免开始传授明法。其余日期是吉祥的。其他关于星宿且听我说：柔和、迅速、动摇、毒害、昴宿等，除了觜宿之外，人们常时适合开始学习明法。这些星宿以及刹那也是吉祥的，非劣行星，以及良好时辰应当开始。
在如是吉祥时日，弟子应着清净衣，为供养婆罗门系白带，涂抹白色香料，系白花鬘的智者，身着白衣者应当引入。同样刹帝利等一切装束应为红色，同样吠舍一切为黄色，应当令供养一切诸天。婆罗门应当供养梵天，刹帝利应当供养帝释，吠舍应当供养风神。无有差别一切都应当供养吉祥天女、圣德天女和沙利贺札。
应当以鲜花、香、丰盛饮食供养他们。之后以萨维达，用酥油令火满足。布施饮食给婆罗门。然后做一次供养，供养给上师，在清净庄严的地方，弟子面向西方，上师面向东方宣说：'你这常时精进于事业的孩子应当学习。连生命也不如上师语重要，更何况财物。对上师、婆罗门、国王，子不应生嗔恨，你对马匹也永远不应生嗔恨。'

།ང་ཡི་ཁ་ལས་གང་ཟོས་པ། །དེ་ནི་བུ་ཡིས་འབད་དེ་སློབས། །དེ་བཞིན་ཕོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །གླེགས་བམ་ལས་རེ་སློབ་མི་བྱ། །གླེགས་བམ་ལས་ནི་གང་བསླབས་དེ། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀ་དག་དང་འགལ། །དང་པོ་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་ནི།།གསོ་བ་བུ་ཡིས་བསླབ་པར་བྱ། །མ་བསླབས་པ་ནི་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །གང་སྨྲས་འདི་ནི་མཉན་པར་གྱིས། །བཅོ་ལྔ་གཉིས་དང་བཅུ་བཞི་གཉིས། །ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅས་ས་འགུལ་དང་། །བུ་བཙས་ཤིང་དྲུང་ཉིད་དང་ནི། །མི་གཙང་བས་ནི་ཁྱབ་གནས་དང་། །བདག་ ཉིད་མི་གཙང་བ་ཉིད་དང་།།ནད་ཀྱིས་སེམས་ནི་རྨོངས་པ་དང་། །རླུང་ནི་ཆེན་པོ་རྒྱུ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཚེ། །འདི་བསླབ་པ་ནི་སྤང་བྱས་ལ། །བུ་ཡིས་བསྟན་བཅོས་གཟུང་བར་བྱ། །བསྟན་བཅོས་གཟུང་བ་བྱས་ནས་ནི། །བསྟན་བཅོས་དོན་ནི་གཟུང་བར་ གྱིས།།བསྟན་བཅོས་དོན་ནི་གཟུང་བྱས་ནས། །དེ་འོག་ལས་ལ་གོམས་པར་གྱིས། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ། །ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ཙམ་མཐོང་བ། །གསོ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་ནི། །དེ་དག་གཉི་ཀ་དོན་མེད་འགྱུར། །གསོ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་ རྟ་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོངས།།མི་བཟད་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ན་ཡང་། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྤང་བར་མི་བྱའོ། །རྟ་གང་གསོར་ནི་མི་རུང་བ། །དེ་ཡང་རིགས་པས་གསོ་བར་བྱ། །མ་གསོས་ན་ནི་ངེས་པར་འཆི། །གསོས་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་གྱུར་པའི། །ནད་ཀྱིས་གདུངས་པར་གྱུར་པ་གང་། །ནད་ནི་གཞན་ལ་འགོ་བར་ འགྱུར།།བསྟན་བཅོས་ལས་དེ་སྤང་བར་བཤད། །སྤང་ཚུལ་དེ་ཡང་ང་ལས་ཉོན། །དེ་ནི་རྟ་བྲེས་ལས་རིང་བར། །སྲུང་མ་དང་བཅས་གཞག་པར་བྱ། །ན་བའི་རྟ་ནི་གང་ཡང་རུང་། །གཏན་སྤང་བ་ནི་རིགས་མ་ཡིན། །ནད་དང་སྦེགས་དང་རྒས་པའི་རྟ། །གཏན་སྤང་བྲམ་ཟེ་གསོ་ དང་མཚུངས།།རྟ་ནི་མཚན་ཉིད་ངན་གྱུར་པ། །ཉོ་བའི་དུས་སུ་བླང་མི་བྱ། །གང་ཞིག་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས། །བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡུལ་པ་ལ་སྦྱིན། །ལྟས་ངན་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ནི། །འདི་ཉིད་སྦྱིན་པ་གཏང་བར་བྱ། །མི་འཚེ་བ་ནི་ཚེ་སྐྱི་མཆོག་།སེམས་ཅན་ལ་བརྟག་བརྩེ་བྱ་ཞིང་། ། དེ་བས་ཅི་ཙམ་གསོ་ནུས་པ། །དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་གཞག་པར་བྱ། །བདེ་བར་འཇོག་པར་ནུས་གྱུར་ལས། །ལྷག་པར་འཇོག་པ་འབད་མི་བྱ། །རྟ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བཞག་ན། །ཆོས་དོན་འདོད་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ས་སྐྱོང་བའི། །བྱ་བ་རྟ་ལ་རག་ལས པས།།དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་གུས་བྱ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་སློབ་དཔོན་བླ་མ་དང་། །བྲམ་ཟེ་ལ་ཡང་གུས་པར་བྱ། །དེས་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་དཔལ་ཐོབ་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད་ན་ནི། །ལྟུང་ལས་ཉེ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར། །དམྱལ་བར་རང་ནི་ལྟུང་བ་དང་། །ངེས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར།།དམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་ན་ནི། །གྲགས་དང་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་དང་། །ཆོས་དོན་འདོད་པ་མ་ལུས་པའི། །དཔལ་མཆོག་འབད་པ་མེད་པར་འཐོབ། །དེ་སྐད་བརྗོད་ནས་སློབ་མ་ཡིས། །ཁས་བླང་དེ་རྗེས་སློབ་དཔོན་གྱིས། །དུས་ཤིས་པ་ལ་མ་ཡེངས་པར། །སློབ་ མ་དེ་ནི་སློབ་ཏུ་གཞུག་།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་ནི། །མཁས་པ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡིན། །བྱ་བ་ཅི་བཞིན་རྫོགས་བར་དུ། །སློབ་མ་དེ་ནི་སློབ་ཏུ་གཞུག་།དེ་ལྟར་རིག་པ་བྱིན་པ་ཡིས། །བླ་མས་སློབ་མར་བསླབ་པ་ཡིན། །སློབ་དཔོན་དང་ནི་སློབ་མ་དག་།འདོད་འཇོ་བ ལྟར་ཟད་མེད་འགྱུར།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་སློབ་མ་སྦྱང་བའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

从我口中所学习的，应当由弟子努力学习。同样，即使贫困，也不要从经典中学习。从经典中所学习的，与世间二者相违。首先这一切，应由弟子学习医术。舍弃未学习的，应当听从所说的。
两个十五日和两个十四日，以及初八日地震时，生子树下时，以及不净遍满处，自身不净时，以及心为病所迷乱时，大风吹动时，以及雷声响起时，应当舍弃学习，弟子应当受持论典。
受持论典之后，应当受持论典义。受持论典义后，其后应当熟习实践。仅仅通晓论典，而只见实践之事，若入医疗实践，二者皆成无义。
当入医疗实践时，你应当常常护养马匹。即使遭遇难忍疾病，你也不应舍弃。任何不适合治疗的马，也应当以理治疗。若不治疗必定死亡，即使治疗也无定数。
凡为病所苦者，疾病将传染他人。论典中说应当舍弃，舍弃方法也从我听闻。应当远离马群，与守护者一起安置。任何患病的马，完全舍弃都不应理。
病马、衰弱马和老马，完全舍弃如同舍弃婆罗门和医者。相貌不好的马，购买时不应接受。凡是自家所生，应施予外地婆罗门。若有不祥兆现，应当布施此马。
不害为长寿之最，应当慈悯众生，因此能养护多少，就应当安置多少。能安乐安置者，不应勉强过多安置。若将马置于痛苦中，将摧毁法义欲求。
复次，王者护持国土，事业依赖于马，因此你们应当恭敬，同样对于师长上师，以及婆罗门也应恭敬。由此你们将获得吉祥。若行其他，将从堕落趋向堕落。
自身堕入地狱，必定相应。若住正道，名誉、福德、长寿，以及法义欲求无余的最胜吉祥，无需勤勉即可获得。
说此语已，弟子承诺后，上师于吉祥时，不散乱地，应当摄受彼弟子学习。此后恒常，智者常当精进。直至如实圆满事业，应当摄受彼弟子学习。
如是授予明智，上师教导弟子。上师与弟子二者，如同如意牛般无尽。
此为马医理论精要中调教弟子品第二。

། །།དེ་ནས་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་བུ། །ལེགས་ཐོས་ལ་ནི་ཡང་སྨྲས་པ། །གང་ཕྱིར་འདི་ནི་དཔལ་མོའི་བུ། །དེ་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་ཡིན། །གཞན་ཡང་རྟ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་ ལ།།རྟ་ནི་དགོས་པ་ཉིད་ཡིན་པས། །དེ་བས་ཤིན་ཏུ་དག་བྱེད་དེའང་། །འདི་ནི་བཀྲ་ཤིས་དམ་པ་ཡིན། །རི་དགས་དང་ནི་ཐག་རིང་འགྲོ། །དེ་བཞིན་གཡུལ་གྱི་ལས་རྣམས་ལའང་། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཡི་རྒྱུ། །རྟ་ལས་མཆོག་གྱུར་ཡོད་མ་ཡིན། །རྟ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལ་ ནི།།སྐྱེ་དགུའི་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཅིག་།དེ་བས་མཆོད་སྦྱིན་ཐམས་ཅད་ལ། །དེ་ནི་སྤྱད་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གཙང་བས་ན། །ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཚངས་པ་མ་གཏོགས་པ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ཟས་མ་ཡིན། །རྟ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་ལས་ ལྷག་པའི།།དག་བྱེད་མི་ལ་ཡོད་མིན་པས། །རྟ་མ་གཏོགས་པར་ས་གསུམ་ན། །བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣག་ཅན་མྱུར་འགྲོ་ལམ་ལས་རྒྱལ། །འགྲོས་ལེགས་འཕྲོག་བྱེད་ལས་རྫོགས་དང་། །མགྱོགས་དང་མགྱོགས་འགྲོ་མྱུར་འགྲོས་ཅན། །དཔལ་ མོའི་བུར་ཡང་བཤད་པ་ཡིན།།འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྣ་ཆེ་བས། །དེ་ནི་སྣ་ཅན་ཞེས་བྱར་བཤད། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་བས་མགྱོགས་འགྲོ་ཡིན། །ལམ་དུ་རྒྱལ་བས་ལམ་ལས་རྒྱལ། །འགྲོས་ལེགས་ལྡན་པས་འགྲོས་ཅན་ཡིན། །དབང་མེད་ཁྱེར་བས་འཕྲོག་བྱེད་དེ། །ལས་ རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས་པས།།ལས་རྫོགས་ཞེས་ནི་ཚངས་པས་བཤད། །མགྱོགས་པ་དང་ནི་མགྱོགས་འགྲོ་དང་། །དེ་བཞིན་མྱུར་འགྲོ་ཅན་ཞེས་པ། །དེ་ནི་མགྱོགས་པ་ཁོ་ནར་བཤད། །འདི་དག་ངེས་ཚིག་ཚལ་ཡིན་ནོ། །རྟ་ནི་དཔལ་མོའི་ བུ་ཡིན་པས།།དཔལ་མོའི་བུ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །མཚན་དང་རིགས་ནི་བཟང་བ་དང་། །དཔའ་པོས་བཞོན་ཞིང་བྱང་བ་ཡི། །རྟ་ནི་སྟོང་གིས་ས་བཞི་དག་།མ་ལུས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་ནུས། །མཚོན་ཐོགས་པ་ཡིས་མི་ཐུབ་པའི། །གནས་དེར་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡི་རྟས། །འཕྲལ་ དུ་རྒྱལ་བར་ནུས་པ་ཡིན།།དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནི། །ཤིན་ཏུ་གུས་ཤིང་བརྩེ་བར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་སྨན་པའི་ཆོས་དོན་དང་། །ཕུན་ཚོགས་པ་ཡང་གཞན་ལས་མིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ བློ་གྲོས་ཆེ།།རྟ་ཡི་གནས་ན་འདུག་པ་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་ཕུན་ཚོགས་པས། །སླར་ཡང་ཕ་ལ་དྲིས་གྱུར་པ། །རྟ་ནི་ཅི་ལྟར་བྱུང་བར་གྱུར། །མཆོད་སྦྱིན་འཚམ་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ནི་དང་པོར་རྒྱལ་པོ་དག་།གང་གི་བཞོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིགས་བཞི་ཅི་ལྟ་བུ། ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་དེ་འདྲར་འགྱུར། །དེ་དག་ཤེས་པར་འཚལ་ལགས་སོ།

于是舍利贺札对
善闻复次说道：
因为此乃吉祥子，
所以最为吉祥也。
复次马祭祀之时，
马匹实为必需品，
因此极为清净者，
此乃最胜吉祥也。
狩猎以及远行时，
如是战场诸事中，
国王获胜之因由，
莫过于马最为胜。
于诸马祭祀之中，
众生之主当受用，
是故一切祭祀中，
此当作为受用物。
因此极为清净故，
一切皆得随许可，
是故除却梵天外，
非为一切之饮食。
胜过马祭祀净化，
人间实无此等事，
除马之外三界中，
更无其他最吉祥。
脓者疾行胜道路，
善行掠夺成就业，
迅速疾行快步者，
亦说为是吉祥子。
世间因有大鼻故，
故说其为有鼻者，
恒常行走疾行者，
路上胜故胜道路。
具足善行故行者，
无力取故为掠夺，
能够圆满诸事业，
梵天说为成就业。
迅速以及疾行者，
如是称为快步者，
彼即唯说为迅速，
此等词义之林也。
马为吉祥之子故，
故说其为吉祥子，
相好种姓贤善及，
勇士骑乘熟练之，
千匹马能于四方，
无余一切得胜利，
持兵器者难胜之，
彼处大力之马能，
立即获得胜利也，
是故汝等于彼者，
应当极为恭敬爱。
国王医术法义及，
圆满非从他处来。
此为舍利贺札经中决定词义品第三
舍利贺札大智者，
安住马所住处时，
善闻多闻圆满者，
复次询问其父道：
马是如何而出生？
祭祀如何而相应？
最初诸位国王等，
何者乘骑而成就？
彼之四种如何也？
如是何故而成就？
以何因缘成如是？
愿闻知晓彼等事。

།དེ་ཡི་ཚིག་ནི་ཐོས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སྨྲས་གྱུར་པ། །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་དཔུང་གིས་བྱེད་པར་ནུས། །དཔུང གི་མཆོག་ནི་རྟ་རྣམས་ཡིན།།དེ་ཕྱིར་རང་དོན་ལ་མཁས་པའི། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་དོན་འདོད་དོན་དུ། །ཡང་ཡེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །འབད་དེ་རྟ་རྣམས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཆོས་དང་གྲགས་འདོད་སྨན་པ་ནི། །བསྟན་བཅོས་མཁས་གྱུར་པས་ཀྱང་བསྟེན། །དེ་བས་དེ་ རྣམས་ལྷ་དང་ནི།།མི་ནི་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བཤད། །རིགས་དང་ཉེ་བའི་རིགས་དང་ཚེ། །ན་ཚོད་ཤིས་དང་མི་ཤིས་དང་། །གཙུག་དང་གདོང་དང་ཐིག་ལེ་དང་། །འཚེར་དང་འགྲོས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། །མཚན་ངན་གཉེན་པོ་མཆན་ཁུང་དང་། །འབྱུང་དང་བཞོན་ བའི་བྱ་བ་དང་།།ནད་མེད་ནད་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །རྣ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྨན་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྨན་ནི་བྱུང་བ་ཡི། །གོ་རིམས་ཅི་བཞིན་ཉིད་དང་ནི། །སྤུ་མདོག་མདོག་འདྲེས་ཁྱད་པར་དང་། །སྤུ་མདོག་དག་དང་མིག་དག་དང་། །རང་བཞིན་སྙིང་སྟོབས་དག་དང་ནི། །སྟོན་ཀ་ སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ནས། །ཁྱེད་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པར་བྱ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངལ་སྐྱེས་དང་། །མངལ་མེད་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་བཤད། །སྔོན་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཞིག་གྱུར་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་མེད་པའི་ཚེ། །འབྱིན་བྱེད་ མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ནི།།བྱས་པས་དང་པོར་ཚངས་པ་དང་། །རྟ་ཕོ་དེ་རྗེས་རྒོད་མ་མཆོག་།རང་གི་སྐྱེ་གནས་དག་ཏུ་བསྐྱེད། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཡི། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་ནི་ཚངས་པ་ཡི། །མཆི་མ་བྱུང་བ་དཔལ་མོ་ནི། །དགའ་བས་སྙིམ་པ་སྦྱར་བས་བླངས། །དེ་ ཡི་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་སྟེ།།རྟ་རྣམས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སོགས་གྱུར། །ཁ་དང་དཔུང་པ་བརླ་གཉིས་དང་། །རྐང་པ་གཉིས་ལས་གོ་རིམས་བཞིན། །གཡས་གཡོན་ལས་ནི་ཕོ་མོ་སྟེ། །ཚངས་པ་ལས་རྟ་དེ་ལྟར་སྐྱེས། །འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པའི་ཚེ། །རྟ་དང་བདུད་རྩི་ལྷན་ ཅིག་བྱུང་།།དེ་མིང་ཨུ་ཙ་སྲ་བ་སྟེ། །སྒྲ་ནི་སྤྲིན་ཆེན་ལྟ་བུ་ཡིན། །རྒྱ་མཚོ་དེ་ལས་ནམ་མཁའ་ལ། །ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་ན། །ལྷ་མིན་སྟོབས་དང་ལྷ་འཁྲུག་པས། །ཕྱི་རྐང་གཉིས་ནི་བཟུང་བར་གྱུར། །སྟོབས་ཆེན་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་དྲངས་པས། །དཔྱི་ནི་ཅུང་ཟད་ ཉམས་པར་གྱུར།།དེ་བས་རྟ་རྣམས་ད་རུང་མི། །དཔྱི་ནི་མྱུར་བར་མི་འདེབས་ཤིང་། །ངལ་སོ་བ་ན་རྐང་པ་ནི། །ཕྱི་མ་རེས་ཀྱིས་དལ་བར་འདེགས། །ཚངས་པའི་བུར་གྱུར་གཏུམ་པོ་ནི། །དམོད་པ་ཡིས་ནི་འུག་པར་གྱུར། །ཡིད་འོང་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ནི། །རི་དགས་མོར་གྱུར་དེ་ གཉིས་འདུས།།དེ་ལ་སྒོ་ང་སྣ་ཚོགས་པ། །དུ་མ་བྱུང་བར་གྱུར་བ་ཡིན། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་མེས་གདུངས་པའི། །རྡུལ་ནི་ཐལ་བར་འཛག་གྱུར་པ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་ཁ་དོག་རྣམས། །ཐ་དད་བོང་ཕོ་བོང་མོར་གྱུར། །སྒྲ་སྐད་རྩུབ་ཅིང་རྣོ་བ་དང་། །རང་བཞིན་རྩུབ་ཅིང་རྐང་པ་རྩུབ། །དེ་ཡང་ རྟ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་།།སྐྱེ་དགུའི་བདག་གི་གནས་ན་འདུག་།དེ་ནས་དེ་དག་རྨོངས་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་སྦྱིན་སྲེག་ཁང་པ་བརླག་།དེས་ནི་དེ་ལ་བསད་དང་བཅིངས། །སྒྲོ་བཅད་རྩཝ་ནི་ཟ་བ་དང་། །ལྷ་དང་མི་ཡི་བཞོན་པ་ནི། །ཉིད་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམོད་པ་ བཏབ།།རྟ་དེ་ཡིད་ནི་ཁུམས་གྱུར་ནས། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། །དེ་ནས་དེ་ལ་མགུ་གྱུར་ནས། །མཆོག་འདི་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་ཡིན། །རྟ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་བསད་དང་། །གཡུལ་དུ་གཡོ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ལེགས་པར་སྦྱིན་པ་བཏང་པ་ན། །བསོད་ནམས་ཁྱེད་ཀྱིས་ ཐོབ་གྱུར་ཅིག་།དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཡོན་གནས་ཀྱི། །

听闻了这些话语后，舍利贺札说道：'在此，治理土地是王法之最上。
这也是依靠军队才能做到，而马匹是军队中最殊胜的。
因此，为了精通自利的王法义利，
应当始终以各种方式努力护持马匹。
希求正法与名声的医者，也应依止通晓论典者。
因此，将讲述这些天神与人是如何产生的。
种姓与亚种姓、寿命、年龄、吉祥与不吉祥、
顶髻、面相、斑点、光泽、步态次第、
不祥之对治、腋下、出生、乘骑之事业、
无病与病之广大、耳部医疗、
如是药物产生之次第、
毛色、杂色之差别、毛色与眼睛、
自性、勇力以及秋季出生之特征，
将这一切简要地为你们善加解说。
天神说有胎生和非胎生两种。
昔日世界毁坏，此世界不存在时，
向施予者火神作火供，首先生出梵天，
其后在各自生处产生公马和最胜母马。
又有众生主母之供养中，梵天之泪水流出，吉祥天女欢喜地合掌接取。
从其肢体产生，马匹成为婆罗门等种姓。
从口、双肩、双腿、双足依次而生。
从左右产生雌雄，马如是从梵天而生。
搅动乳海之时，马与甘露同时出现。
其名为'乌查斯拉瓦'，其声如大云。
从彼海中迅速行于虚空时，
因非天之力与天神相争，后足被抓住。
被大力具力者拉扯，髋部稍受损伤。
因此马匹至今不能迅速抬起髋部，
休息时后足逐渐缓慢抬起。
梵天之子暴烈者因诅咒而变成猫头鹰，
可爱的意供养变成雌鹿，二者交合。
由此产生众多各种卵。
脐下为火烧灼，尘埃化为灰尘滴落，
由此又产生各种颜色不同的公驴母驴。
声音粗糙锐利，性情粗暴，蹄子粗糙。
它也与马同时出现，住于众生主处。
之后它们因愚痴毁坏了其火供房舍。
因此诅咒它们被杀、被缚、被关闭门户、食草，
成为天人之坐骑。
那马心情沮丧，向众生主祈请。
之后他满意于此，获得此殊胜。
愿你们获得在马祭中被杀、
在战场上奔驰、善加布施的福德。
如是施主之...

བསོད་ནམས་ཁྱེད་ཀྱིས་ ཐོབ་གྱུར་ཅིག་།དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཡོན་གནས་ཀྱི། །མཆོག་ཉིད་དུ་ནི་རྟ་གྱུར་ཅིག་།དད་པས་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ། །རྟ་རྣམས་བྱིན་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྟ་ཡི་བ་སྤུ་ཇི་སྙེད་པར། །ལྷ་ཡུལ་དུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྦྱིན་པ་བཏང་པའི་རྟ་ཡང་ནི། །འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ནས སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཡིས།།ཚིག་གིས་འདུས་ནས་ཁ་བ་ཅན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་འཁུར་ཞིང་། །དྲང་སྲོང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ། །སྟོབས་ལྡན་ཨུ་ཙ་སྲ་བ་ནི། །ཞོན་ནས་ལྷ་རྣམས་གཟིར་བར་བྱེད། །ལྷ་ཀུན་མངོན་མཐོ་འདོད་པ་ཡིས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་གསོལ་བཏབ། །དེ་ནས་ ལྷ་ལ་བཞོན་པའི་ཕྱིར།།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱིན། །ཟླ་བ་ལ་དཀར་ལྷ་ཆེན་ལ། །ལྗང་གུ་ཁྱབ་འཇུག་ལ་རྟ་སེར། །མརྐ་ཏ་མདོག་འདྲ་ཉི་མ་ལ། །མེ་ལྷ་ལ་དམར་གཤིན་རྗེ་ནག་།པདྨ་དཀར་འདྲ་ཆུ་ལྷ་ལ། །སྔོ་དང་ཁྲ་བོ་ཐ་སྐར་གྱི། །བུ་གཉིས་དམར་པོ་རླུང་ལྷ་ལ། །ལྷ་ རྣམས་གཞན་ལ་སྣ་ཚོགས་པ།།རང་རང་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་ནི། །འདི་འདྲ་ཡིད་འཕྲོག་བྱེད་པ་བྱིན། །ལག་མའི་རྟ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་།ཡིད་ཆེས་བྱས་པས་བླངས་ནས་ནི། །དེ་ཡིས་མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཅི་རིགས་བར་ནི་བགོས་ཏེ་བྱིན། །གཤོག་པ་བཅད་པས་དེ་རྣམས་ནི། ། ན་གྱུར་སླར་ཡང་མེ་ཡིས་བསྲེགས། །ནད་གདུངས་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ། །འཁུས་པར་གྱུར་ཏེ་ཁྲོ་བ་ཡི། །མཆེ་བ་བཅད་ནས་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །དེ་གཉིད་ལོག་པ་བཟའ་སྙམ་ན། །དེ་ཚེ་དྲང་སྲོང་མི་སྣང་གྱུར། །དེ་ནས་རྟ་རྣམས་ཟོས་སྙམ་ནས། །དགའ་བས་རྟ་སྤངས་འབྱིན་ཅིང་སྣོམ། ། དེ་ཕྱིར་རྟ་རྣམས་ད་རུང་ཡང་། །རྟ་སྤངས་བཏང་ནས་སྣོམ་པར་བྱེད། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་གི་ཁྱིམ་བདག་ཚེ། །ཧ་ཧ་ཟེར་བས་ཧ་ཡར་བཤད། །བྱ་ལྟར་གཤོག་པ་མགྱོགས་འགྲོ་བས། །མགྱོགས་འགྲོ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ལམ་རྫོགས་མགྱོགས་པས་བྱེད་པ་ནི། །འཕྲོག པ་འཚེར་བ་ཉིད་ལའང་བྱ།།ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟ་བྱུང་བ། །རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དུ་མའང་ཡིན། །བོང་བུ་རྒོད་མ་ལ་དྲེའུ། །བོང་བུ་བས་ནི་བཟང་བར་འདོད། །དྲེའུ་ལས་སྐྱེས་ཀི་ན་ཡིན། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཀི་ས་ཏ་ཏ། །ཀི་ས་ཏ་ཏའི་བུ་ཆུ་བུར་ཅན། །ཆུ་བུར་ཅན་བུ་བོང་བུར་གྱུར། ། རང་དང་རྟ་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཏེ། །བོང་བུའི་སྐྱེ་གནས་གཉིས་སུ་འདོད། །བོང་བུ་དང་ནི་རྟ་སོགས་ལ། །ལུགས་སུ་འབྱུང་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་།དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྱུང་བ་དག་།སླར་ཡང་འོད་ཆེན་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་། འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འཚལ་ལགས་སོ།

愿您获得福德。同样地成为供养处的最胜马匹。若以信心布施沙门婆罗门马匹，如马身毛数量般将转生天界。所布施的马也将成为众生中最胜。
此后，众生主以言语聚集雪域，驮负沙利贺札（马医），与仙人们同游。具力的乌察斯拉婆乘骑后令诸天惊惧。诸天为求增上，向沙利贺札祈请。
此后，为供天乘骑，随其所欲而施。月亮得白马，大自在天得绿马，遍入天得黄马，日天得绿宝石色马，火天得赤马，阎罗得黑马，水天得如白莲花色马，二十八宿得青色和杂色马，风天得赤马，其他诸天得种种色马。
如是随各自所喜，施予如此令人心醉之马。余马则由众生主以信任取之，他再依理分配给人王。
翅被斩断后，它们生病，复又被火烧。病苦的沙利贺札生气，愤怒地磨牙，欲以力量趁其睡着时吃掉。当时仙人不见踪影。此后以为吃了马，欢喜地放屁并嗅之。因此直至今日，马匹放屁后仍会嗅闻。
众生主为家主时，因发出哈哈声而称为哈亚（马）。如鸟般有翅疾行，故称为疾行者。因能快速完成路程，亦称为掠夺闪耀者。
诸天所生之马，有四种亦有多种。驴、野母马、骡子，认为胜于驴。骡所生为基那，其所生为基萨达达，基萨达达之子有水泡，有水泡者之子成为驴。
自身与马的生处，驴的生处认为有二。对于驴与马等，有顺行与逆行。如是种类差别，已依次第而说。
诸马的来源，请再次开示广大光明。从乳海中生起，愿知晓一切。

།བུ་ཡིས་དེ་ལྟར་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སྨྲས་པ་ནི། །སྐྱེ་དགུ་དང་པོ་བྱུང་བའི་ཚེ། །འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་གནས་གྱུར། །དེ་རྗེས་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གྱི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཚངས་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན ཐམས་ཅད་ཁྱབ་བྱེད་པའི།།སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་ཉིད་དུ་བྱས། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སྲོག་ཆགས་རྣམས། །སླར་ཡང་རྒྱུག་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཤ་ཟ་དང་། །ལྟོ་འཕྱེ་སྲིན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་། །སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐོམ་གྱིས་ནི། །གདུངས་བས་ཉེ་བར་ཟིན་པར་གྱུར། །ལྷ་ དང་ལྷ་མིན་ཁ་ཟས་དང་།།མལ་སྟན་ལ་ནི་དགའ་མེད་གྱུར། །དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་སེམས་པ་ན། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་བློ་སྐྱེས་པ། །གང་འདི་ཆུ་ཡི་སྙིང་པོར་ནི། །གནས་དེར་བདག་ཅག་སྐོམ་སེལ་གྱུར། །དེ་ནས་རི་བོ་མནྡཱར། །གྲགས་ལྡན་སྲུབ་ཤིང་ཉིད་དུ་བྱས། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་ཆེན་མཐའ་ ཡས་ནི།།སྲུབ་ཟག་ཏུ་ནི་ཡང་དག་སྦྱར། །དེར་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྷ་རྣམས་ཏེ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ནི་ལྷ་མིན་གནས། །སྲུབ་ཐག་འདྲེན་ཞིང་མཚོ་ཆེན་ནི། །འཇིགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་བསྲུབས་པ་ན། །མཚོ་ཆེན་དེར་ནི་ལྷ་དང་མིའི། །སྨན་ནི་རྩ་བ་ལོ་མ་དང་། །འོ་མར་བཅས་པ་བསྡུས་ནས་ནི། ། ཐམས་ཅད་བཅུག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཅན། །རོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་དགེ་།མེ་ཏོག་སེར་དང་གོ་སྲིང་གི་།དེ་བཞིན་སོར་མོ་ལ་སྤྱོད་དང་། །མདངས་ལྡན་ཛཱ་ཏི་ས་ར་དང་། །འཚོ་བྱེད་འཆི་བ་གསོ་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན་རྨ་འཚོ་བྱེད་ལ སོགས།།གཞན་ཡང་ཚངས་བས་གང་སྤྲུལ་བའི། །བཅུ་དང་མཐུ་སྟོབས་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྨན་རྣམས་མཚོ་ཆེན་དེར་བཅུག་སྟེ། །རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཚེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་ནི། །དཔལ་མོ་ལ་སོགས་བྱུང་པར་འགྱུར། །གང་གིས་ནང་པར་བརྗོད་ན་ནི། །རྨི་ངན་ ལ་སོགས་འཇིག་བྱེད་པའི།།དགེ་བ་ཞེས་བྱའི་རིན་པོ་ཆེ། །བརྒྱད་ནི་ཆུ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར། །ཉི་མ་བཞོན་པའི་ཤིང་རྟ་ནི། །འདྲེན་པའི་རྟ་དང་ལྷ་ཡི་ཆང་། །དེ་བཞིན་ནོར་བཟང་ཀོ་ཐུབ། །ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་བཟང་པོ་དང་། །བདུད་རྩི་ཞེས་བྱའི་སྨན་དང་ནི། །བདུད་རྩི་ཉིད་ཀྱང་བྱུང་བར་ འགྱུར།།བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་མཆོག་།སྨན་པ་ཐང་ལ་འབར་དང་ནི། །སྒྲ་མཐོ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་རྟ། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་ལ། །འབྲུག་དང་རྔ་ཡི་སྒྲ་དང་ནི། །དུང་དང་རྔ་ཆེན་སྒྲ་འདྲ་བ། །གང་ཞིག་སྐད་གསང་མཐོན་པོ་ཡིས། །སྒྲ་དེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི། ། དེ་ཚེ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གྱིས། །སྒྲ་མཐོ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཏགས། །སྤྲིན་དཀར་གྱི་ནི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །མགྱོགས་ཤིང་བདུད་རྩི་ལས་བྱུང་བ། །མདངས་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས། །བྱུང་སྟེ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད། །སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱའི་སྣང་བྱེད་བུས། །དེ་ཡི་རྐང་པ་གཉིས ལས་བཟུང་།།དེ་ཚེ་ལྷ་མིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མནྡཱར་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་བོར་ནས་ནི། །རྟ་ཡི་རིན་ཆེན་ལ་འཇུས་ཏེ། །འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་སྤངས་ནས་ནི། །ས་གཞི་འདིར་ནི་ཕྱིན་པར་གྱུར། །ལྷ་མིན་བུམ་པ་མཉམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སེམས་རབ་འཕགས་པ་དང་། ། མེ་འདྲ་བ་དང་འདོད་ལྷ་དང་། །གནོད་སྐྱོབས་གསེར་མདོག་ཅེས་བྱ་བ། །ཆུ་བུར་ཟླུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བས། །སྟོབས་ལྡན་ལ་ནི་ཚིག་འདི་སྨྲས། །གང་གིས་དཔལ་ཐོབ་འགྱུར་པ་ཡི། །དོན་གཉེར་རིན་ཆེན་ཐོབ་པས་ན། །བདག་ཅག་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ། །འཇིགས་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

儿子如此询问时，舍利贺札说道：
当初众生出现时，生活世间安乐住。
其后天与非天的，世间一切由梵天，
遍及世间所有处，使之为渴所逼迫。
世间所有众生类，复又奔走而行进。
天与非天食肉者，腹行罗刹彼等众，
具有威力之渴望，逼迫而近所获得。
天与非天饮食及，卧具于彼不喜乐。
彼等如是思维时，彼时生起此智慧，
此乃水之精华处，于彼我等除渴望。
尔时曼陀罗山峰，名闻具足成搅棒，
龙王大臣无边者，搅拌之绳善安置。
于彼一方诸天众，一方则有非天住，
拉动绳索大海中，可怖声音搅拌时，
彼大海中天与人，药之根茎及叶片，
连同乳汁聚集已，一切投入成为之。
威光广大具威者，味等生起而贤善，
黄色花朵及戈胜，如是指甲所受用，
具光茉莉萨拉及，能医治愈死亡者，
如是疗伤等诸药，其他梵天所化现，
十种不可思议力，诸药投入大海中，
大海搅拌成就时，彼时最初即生起，
吉祥天女等出现，若于晨朝诵念者，
能破恶梦等诸事，称为贤善之珍宝，
八种从水而生起，日乘之车及引导，
马匹天酒亦如是，善财胜衣美耳饰，
甘露名称之药及，甘露本身皆生起，
一切论典持有尊，医师唐拉巴尔及，
名为高声之马匹，具大勇力大威力，
雷与鼓声及海螺，大鼓声音相类似，
彼以高亢之声音，以彼声音而命名，
彼时天与非天众，名为高声而安立，
白云般之颜色似，迅速从于甘露生，
具光大海之中出，升空而行于虚空，
具力名称光明子，执持彼之两足时，
彼时一切非天众，曼陀以及如是者，
舍弃龙王之后已，执持马之珍宝已，
舍弃乳海之后已，来至此地之大地，
非天瓶子平等及，如是胜妙之心识，
如火天欲护害及，金色名称如是者，
水泡圆满名称者，对具力说此言词：
由此获得吉祥之，所求珍宝获得故，
我等于天人众前，恐惧不复得生起。

། རྟག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བྱེད་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་སྟོབས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་དང་། །ལྷ་མིན་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི། །དགའ་ཞིང་མགུ་བ་ཉིད་དུ་བྱ། །དེ་ནས་སྟོབས་ལྡན་ཡིད་དགའ་བས། །དེས་ནི་ལྷ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བསྲུབས་པ་ལས། །རིན་ཆེན་གང་ཞིག་ཐོབ་གྱུར་པ། །དེ ནི་བ་ལ་བྱིན་པས་ན།།གཞན་གྱིས་དེ་རྙེད་འོན་མ་ཡིན། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་སྨྲས་པ། །བདག་ཅག་གི་ཡང་རྩལ་ཡིན་པས། །རིན་ཆེན་ཁྱོད་ནི་གཅིག་བུའི་མིན། །ཁྱེད་དང་བདག་ཅག་ཐུན་མོང་ཡིན། །དེ་ནས་ལོ་ནི་ཁྲི་ཡི་བར། །སྐར་མའི་ཚད་ཀྱིས་གཡུལ་འབྱེད་དེ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ གཡུལ་ངོར་ནི།།དཔུང་ཚོགས་ལྡང་ཞིང་ལྡང་ཞིང་འཐབ། །དེ་ཚེ་སྟོབས་ལྡན་སྒྲ་མཐོ་བའི། །སྟོབས་མགྱོགས་ལྡན་པའི་རྟ་ཞོན་ནས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས། །ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་བརླགས་པར་གྱུར། །གང་ཡང་དེར་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས། །གཡུལ་དུ་བསད་པའི་ལྷ་མིན་རྣམས། ། རྟ་དབང་དེ་ཡིས་བསྣམས་པ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སླར་འཚོ་གྱུར། །དེ་ནས་ལྷ་མིན་ཆེན་པོ་ཡིས། །བསད་པར་གྱུར་པས་རྨོངས་ནས་ནི། །སྐྱབས་འདོད་པ་ཡིས་ཚངས་པ་ལ། །སྐྱབས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བར་གྱུར། །ལེགས་ལྡན་སྟོབས་ཆེན་ལྡན་པ་ཡི། །ལྷ་མིན་གཡུལ་གྱིས་ཕམ་པར བགྱིས།།ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་བདག་ཅག་ལ། །བཞོན་པ་བཟང་པོ་སྩལ་བའི་རིགས། །བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ལྷ་མིན་གྱི། །གཡུལ་ངོའི་གནས་ལས་རྒྱལ་བར་བགྱི། །དེ་ནས་ཚངས་པ་སྐྱེ་དགུ་ཡི། །བདག་པོས་དེ་ལ་སྨྲས་པ་ནི། །ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་། །ང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔར་ཤེས་ ཏེ།།གང་ཚེ་གང་གིས་ཅི་ཙམ་འགྱུར། །འདི་ནི་ཁོ་བོས་སྔར་ཤེས་པས། །ང་ཡིས་སྔོན་ཚེ་རྟ་སྤྲུལ་བས། །དེབ་ནི་ནས་སྟེང་འགྲོ་བ་དང་། །བར་སྣང་དང་ནི་ས་འོག་གི་།རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་གང་ཡིན་དང་། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་གང་ཅིའང་རུང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་སྤྲུལ་ཏོ།

永远生起极大欢喜，一切力量所生骄慢，以及非天所有众生，皆当生起欢喜满足。
其后具力心欢喜，彼即对诸天宣说，从搅动大海之中，获得何等珍宝者。
彼已赐予婆罗故，他人未得亦非是。诸天亦复说此言，我等亦有此力故。
珍宝非是汝独有，汝与我等共同有。其后直至万年间，以星宿量而交战。
天与非天战场上，军众起复起而战。尔时具力高声者，乘骑具力迅速马。
诸天所有军队众，广大亦复遭摧毁。又于彼处诸天众，战场所杀诸非天。
马王彼所携持者，一再复活重获生。其后大阿修罗众，因遭杀害迷乱已。
欲求救护往梵天，趋近依止为救护。具德具大力量者，非天战败所摧毁。
具德于我等众前，理应赐予善坐骑。我等亦当于非天，战场之处获胜利。
其后梵天众生之，主宰对彼如是言，后来所生任何事，我已预先皆了知。
何时何者成几许，此我先知故如是，我于往昔化现马，彼即行于虚空中。
以及空中与地下，动与不动任何者，以及一切诸有情，彼等一切皆化现。

།མཆོད་ སྦྱིན་བཞོན་པའི་དོན་དུ་ནི།།རྟ་ཡང་ང་ཡིས་སྔོན་ཕྱུང་སྟེ། །སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་ཚེ་ང་ཡི་ནི། །མཆི་མ་འཛག་པར་གྱུར་པ་དེ། །དཔལ་མོ་ཡིད་ནི་དགའ་བ་ཡིས། །ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པར་གྱུར། །དེ་ལས་དེར་ནི་རྟ་བྱུང་བས། །དེ་ཕྱིར་དཔལ་མོའི་བུ་ཞེས་བྱ། །དེར་ནི་ལག་པ་ གཡས་པ་ཡི།།མཆི་མ་ལས་ནི་རྟ་ཕོར་གྱུར། །གཡོན་པའི་མཆི་མ་ལས་རྒོད་མ། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་དང་མགྱོགས་མདངས་ལྡན། །དཔལ་མོའི་ལག་པའི་ངའི་མཆི་མ། །དེར་ནི་རྟ་དེ་བྲམ་ཟེའི་རིགས། །ང་ཡི་མཆི་མ་དཔལ་མོ་ཡི། །ལག་པ་གཉིས་ལས་ འཛག་གྱུར་པ།།བྲང་ན་གནས་པ་རྒྱལ་རིགས་ཏེ། །གཡུལ་ངོར་སྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ལྟེ་བ་བརླ་ཡི་རྗེའུ་རིགས་ཏེ། །རྐང་པ་འཛག་པ་དམངས་རིགས་ཡིན། །དེར་ནི་གཡོན་ངོས་རྒོད་མ་སྟེ། །གཡས་ངོས་ཀྱིས་ནི་རྟ་པོར་བཤད། །འདི་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ནི། །རིགས་བཞི་དག་ཏུ་བཤད་ པ་ཡིན།།དེ་ལྟར་རྟ་རྣམས་ཡང་དག་བྱུང་། །ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་ཞིང་མདོག་ལྡན་ཏེ། །མདོག་གཅིག་མདོག་ནི་འདྲེས་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་མདངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དང་། །ཐིག་ལེ་ཅན་དང་ཁ་དོག་མངའ། །མཚན་མ་ཅན་དང་ཞུར་པ་དང་། །རྐང་དཀར་རྡོག་མ་མུན་ཇ་འདྲ། །རྒྱལ་མཚན་ དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བ་དང་།།རྔ་རྔོག་མདོག་ནི་མང་བ་དང་། །ཁྲ་བོ་ཐིག་ལེ་ཕྲ་བ་དང་། །འདམས་མདོག་སེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །དཀར་ལ་རྔོག་མ་གནག་པ་སྟེ། །ཕལ་ཆེར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། །བ་སྤུ་སྣུམ་ཞིང་བཟང་བ་དང་། །ཚད་དང་ལྡན་ཞིང་མིག་བཟང་ལ། །རོ་སྟོད་མཐོ་བར་གྱུར་ བ་དང་།།དབུས་ཕྲ་གསུས་ཁྱིམ་ཆུང་བ་དང་། །མཆུ་ལེགས་བྲང་ཞེང་ཡངས་པ་དང་། །རྔོག་མ་རྐེད་པ་རྨིག་པ་བཟང་། །པགས་སྲབ་སྤུ་མཚམས་ཕྲ་བ་དང་། །ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕུམ་ཕུམ་བཟང་། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་རྐང་མདོག་མཐུན། །ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་གཤོག་པ་བཞི། །ནམ་ མཁའ་འགེབས་པ་ལྟ་བུ་དང་།།ཡན་ལག་དང་ནི་ཉིང་ལག་རྣམས། །ལྷ་ཡི་ཆར་ལྡན་གཟི་བརྗིད་ཆེ། །དཔལ་ལྡན་བྱུང་བ་དཔལ་མའི་བུ། །ཚངས་པའི་མཆི་མ་ལས་བྱུང་མགྱོགས། །མེ་ཡིས་གདུངས་པ་ལས་གྱུར་པའི། །ལྟེ་བ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྡུལ། །ཐལ་བར་འཛག་གྱུར་དེ་ལས་ ནི།།བོང་བུ་དང་ནི་བོང་མོར་གྱུར། །རྣ་བ་རིང་ཞིང་མཇུག་མར་ལྡན། །གཞུང་ཐིག་ཕྲ་ཞིང་རྨེག་པ་སྲ། །སྐད་གདངས་རྩུབ་ཅིང་ཁུར་སྲན་ཆེ། །གང་ཞིག་རྩུབ་པ་བོང་བུ་ཡིན། །ཐལ་བ་ལས་ནི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །དེ་བས་བོང་བུ་ཐལ་མདོག་ལྡན། །དེ་དག་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས་ནི། །སྐྱེ་ དགུའི་བདག་མོའི་གནས་ན་འདུག་།དེ་ནས་དྲེགས་པས་རྩེ་བ་དང་། །སྲེག་རྫས་དགང་གཟར་བླུགས་གཟར་དང་། །གཞོང་པ་སྣོད་དང་བུམ་པ་བསྣམས། །རྨོངས་བའི་རྟ་ཡིས་རབ་ཏུ་བརླག་།འཇག་མག་ཐལ་བས་ཁྱབ་པ་ཡི། །མི་གང་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་། །དང་ཁྲ་ཁྲོས་པར གྱུར་ནས་ན།།རྟ་རྣམས་དམོད་པ་བཏབ་པར་གྱུར། །གཤོག་བཅད་མཚན་ནི་ནུབ་པ་དང་། །ས་ལ་རྒྱུ་ཞིང་ཚིག་མི་འདོན། །ལྷ་རྣམས་དང་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི། །བཞོན་པ་ཉིད་དུ་སོང་གྱུར་ཅིག་།དེ་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་ཏེ། །དེ་ཚེ་རྟ་རྣམས་དང་ཁྲ་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་ སྐྱབས་སོང་ནས།།སླར་ཡང་རྗེས་སུ་ཕན་བཏགས་བྱས། །རྟ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་འབྲས་བུ་ནི། །བསོད་ནམས་དོན་དུ་འགྲོ་གྱུར་ཅིང་། །མཆོད་པ་བཟང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཅིང་། །བསོད་ནམས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐོབ་ཤོག་།ཕན་བཏགས་ཐོབ་པས་དེ་དགའ་སྟེ། །དང་ཁྲ་ལ་ནི་བསྐོར་བར་ བྱས།།མགོ་བོས་ཕྱག་བྱས་བདག་ཅག་གིས། །ཅི་ཞིག་བགྱིས་ཞེས་ཚིག་ཏུ་སྨྲས། །དང་ཁྲས་དེར་ནི་ལུང་བསྒོ་བ། །ཁ་བ་ཅན་དུ་ཁྱེད་སོང་ལ། །རི་འདབ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །ཆུ་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་གྱིས། །

为了祭祀之故，我曾施舍马匹，在进行火祭时，我的泪水滴落，吉祥天女欢喜地用双手接住。因此而生出马匹，故称为吉祥天女之子。
其中右手的泪水变成公马，左手的泪水变成母马，具有勇力且速度优美。吉祥天女手中我的泪水，其中那马为婆罗门种姓。我的泪水从吉祥天女双手滴落，停留在胸部的为刹帝利种姓，应知在战场上坚固。
肚脐和大腿为吠舍种姓，从脚部滴落的为首陀罗种姓。其中左侧为母马，右侧则说为公马。这些相互结合，说为四种姓。
如是马匹真实产生，如意迅速具有色泽，有单色和混合色，以及各种光泽区分，有斑点和具有颜色，有标记和条纹，有白蹄和蹄如墨色，有如胜幢圆形，鬃毛颜色众多，斑驳细小斑点，泥色灰色，以及白身黑鬃。
大多具有各种颜色，毛发润泽且优良，具有标准且眼睛优美，上身高耸，腰细腹小，嘴巴优美胸宽阔，鬃毛腰部蹄子好，皮薄毛际细，悦意且步态优美，具勇力蹄色相称。
身上生出四翼，如覆虚空，肢体和支节，具有天之光泽威严。具德者生为吉祥子，从梵天泪水所生速疾。从被火烧灼而成，不从脐生之尘，化为灰落下，由此成为公驴和母驴。
耳朵长有尾巴，脊线细蹄坚硬，声音粗且能负重，凡是粗糙的是驴。因为从灰中生，所以驴具灰色。它们如是形成后，住于众生主母处。
此后骄傲嬉戏，火祭用具勺子和容器，盆碗和瓶子拿着，愚痴的马完全毁坏。看见那被灰尘覆盖的人，金翅鸟生气，对马匹诅咒。
断翼标记隐没，行于地上不出声，愿成为天人和人类的乘骑。听到此苦恼煎熬，当时马匹向金翅鸟，寻求庇护，复又施予恩惠。
马祭之果报，愿成为福德之因，获得殊胜供养，愿世间获得福德。获得恩惠而欢喜，向金翅鸟绕转，以头顶礼我等，说道应做何事。
金翅鸟在此嘱咐，你们去往雪域，在悦意山麓，有水之处安住。

རི་འདབ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །ཆུ་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་གྱིས། །དེ་སྐད་སྨྲས་ནས་རྟ་རྣམས་ནི། །དགའ་བ་རི་རྒྱལ་དག་ཏུ་སོང་། ། སྦྱིན་སྲེག་བཤིགས་པས་ཁྲོས་པ་ན། །དང་ཁྲས་ཧ་ཧ་ཞེས་བཟློག་པས། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་ཧ་ཡི་སྒྲ། །རྟ་རྣམས་ལ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན། །རི་བོ་དམ་པ་དེ་རུ་ནི། །རྟ་རྣམས་གནས་པར་གྱུར་བས་ནི། །གང་ཞིག་འདོད་པ་སྤྱོད་གྱུར་པ། །རིགས་ནི་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུས། །རྟ་དང་བོང བུ་དེ་དག་གི་།སྐྱེ་གནས་འདྲེ་བར་བཤད་པར་བྱ། །བོང་བུ་རྟ་ལ་འཇུག་གྱུར་པ། །གང་ཡིན་དེ་ལས་དྲེའུ་འབྱུང་། །དྲེའུ་དང་རྒོད་མ་དག་ལས་ནི། །གོ་རི་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྐྱེ། །གོ་རི་རྒོད་མར་འཇུག་པ་ལས། །ཀི་ནི་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྐྱེ། །ཀི་ནི་རྒོད་མ་ལས་སྐྱེས་པ། །ཀིས་ཏ་ཏ་ཞེས་བྱ བ་ཡིན།།ཀི་ས་ཏ་ཏ་དང་རྒོད་མ་ལས། །ཆུ་བུར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ཆུ་བུར་ཅན་དང་རྒོད་མ་ལས། །སླར་ཡང་བོང་བུ་ཞེས་བྱར་བཤད། །བོང་བུ་འོང་བར་མཐོང་ན་ནི། །རྟ་ནི་ཐམས་ཅད་རྨོངས་པར་འགྱུར། །བྱ་བ་མང་ཞིང་བསླབ་པར་དཀའ། །དེ་ཕྱིར་བོང་བུ་བཞོན་ དགྲ་ཡིན།།དེ་ལྟར་འདི་ནི་དྲེའུ་སྟེ། །མ་འདྲེས་འཇུག་ལས་རྟ་ཉིད་ཡིན། །རང་དང་རྟ་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཏེ། །བོང་བུའི་སྐྱེ་གནས་གཉིས་སུ་འདོད། །རྟ་རྣམས་གཞན་གྱི་མངལ་དུ་ནི། །འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་ལ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །ཡུལ་དེ་འཇིག་པར་ ཤེས་པར་བྱ།།དེ་ལྟར་ང་ནི་རྟ་འབྱིན་ལ། །མཆོད་སྦྱིན་དོན་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོག་།དགྲ་འཇོམས་རྒྱས་བྱེད་ལ་སོགས་པ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གི་མཆོག་།དེ་ནས་ཁ་དོན་ལ་དགའ་ཞིང་། །སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་ལ་རབ་གཞོལ་བ། །གཞོན་ནུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ལ་གནས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ དཀའ་ཐུབ་ཆེ།།ཁ་བ་ཅན་གྱི་ངོས་ཀྱི་ནགས། །ལྷ་ཡི་ཚལ་འདྲར་འོངས་པར་གྱུར། །དེ་ནི་དེ་རུ་གནས་བཅས་ནས། །རི་ཡི་ཚོགས་ནི་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །རི་དགས་ཚོགས་ནི་དུ་མས་ཁྱབ། །མིའམ་ཅི་ནི་སྣ་ཚོགས་གནས། །བྱ་ཚོགས་དུ་མ་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། །དྲི་ཟའི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར། ། གྲུབ་དང་དྲང་སྲོང་རོལ་བ་ཡི། །ཚོགས་དང་ལྷ་རྣམས་དག་གིས་མཛེས། །མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཡིས། །ཉམས་དགའ་ནེའུ་གསེང་བཟང་པོས་ཁྱབ། །ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས། །ཉམས་དགའ་དེར་ནི་གནས་པར་གྱུར། །དེར་ནི་ཕྱེ་ལེབ་ཡན་ཆད་ཀྱི། །ཡི་དགས ལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་གནས།།རྟ་དང་དྲི་ཟ་མིའམ་ཅི། །ནེའུ་ལེ་སྦྲུལ་དང་བྱ་རྣམས་ནི། །སེང་གེ་སྟག་དང་པག་དང་ནི། །གླང་པོའི་དབང་པོ་སྤྲེའུ་དང་དོམ། །དེ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ནི། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །བདག་ཉིད་ཐུལ་ཅིང་གཙང་བ་ཡིས། །གནས་དང་ཉེ་བར་ འཁོད་པ་ན།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་རྟ་དེ་རྣམས། །བུ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་། །ཁ་བ་ཅན་གྱི་ངོས་ན་རྩེ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་དབང་དུ་གྱུར། །དེ་བས་ལྷ་རྣམས་མྱུར་དུ་ནི། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་སུ་སོང་། །དེར་ནི་ཁྱེད་ལ་བཞོན་པ་མགྱོགས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་སྟེར་བར་འགྱུར། །ལྷ་ མཆོག་ཚངས་པས་དེ་སྐད་དུ།།ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་སྨྲས་པ་དང་། །དགའ་བས་དེ་ལྟར་བགྱི་ཞེས་ཏེ། །དེ་རྣམས་རི་མཆོག་དེ་རུ་ཆས། །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ནི། །བརྒྱ་བྱིན་གཤིན་རྗེ་ཆུ་ལྷ་དང་། །དཔལ་ལྡན་ནོར་གྱི་བདག་པོ་དང་། །བཅས་པ་དྲང་སྲོང་གནས་སུ་སོང་། །ཕྱིན་ནས་ བསྟི་གནས་གནས་དེ་ལ།།སྙན་པའི་ཚིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲས། །དྲང་སྲོང་ཁྱེད་ནི་གང་གི་ཕྱིར། །དཀའ་ཐུབ་གནས་བཅས་དཀའ་ཐུབ་གྲུབ། །ཆུར་སྤྱོན་གྲུབ་དང་དྲང་སྲོང་ཚོགས། །མི་བཟད་པ་ཡི་གནས་སུ་དེངས། །དེ་ནས་ངས་ནི་དགྲ་འཇོམས་པའི། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་ནི་དེར་སྨྲས་པ། །

在令人愉悦的山坡上，要住在有水的地方。说完这些话后，马群就去了喜悦的山王。
因为破坏火祭而生气时，被天神以'哈哈'声制止，因此这个'哈'的声音，就成为马的称谓。
在那神圣的山上，马群居住下来，由于它们随意交配，种族混杂的缘故，现在要说明马和驴的混种。
驴与马交配，由此产生骡子。从骡子和母马生下的，称为戈利。
从戈利与母马交配，生下称为基尼的。从基尼与母马生下的，称为基萨塔塔。
从基萨塔塔与母马生下的，称为具水泡者。从具水泡者与母马生下的，又称为驴。
马群若见到驴来，所有马都会变得迷乱。因为事务繁多且难以驯服，所以骑驴是敌人。
如此这就是骡子，未混杂交配则是纯马。自身与马的种类，以及驴的种类被认为是两种。
马群不会在其他种类的子宫中，进行交配行为，如果这样做了，应当知道那个地方会毁灭。
如此我是马的产生者，祭祀的目的是最上等的牲畜，征服敌人、增长财富等等，是诸王军队中最殊胜的。
此后，喜爱诵经，专注于火祭，年轻人住于梵行，大苦行者沙利贺札。
来到雪域边的森林，如同天界花园。他在那里安住后，山群令人愉悦，众多野兽遍布，种种紧那罗居住。
众多鸟群鸣叫，被乾闼婆女众环绕，成就者与仙人游戏的，众群与诸天庄严。
众多花果，令人愉悦的美好草地遍布，极其悦意的住处，安住在那令人愉悦之处。
在那里从蝴蝶以上的，各种饿鬼等居住。马与乾闼婆、紧那罗，鼬鼠、蛇与诸鸟，
狮子、虎和豹，以及象王、猴子和熊，如是等众多，大仙人沙利贺札。
自身调伏且清净，当安住于住处近旁时，沙利贺札对那些马，如同儿子般全然养育。
在雪域边玩耍，归于沙利贺札的掌控。因此诸天迅速地，前往沙利贺札的住处。
在那里他将赐予你们，快速的坐骑。最胜天主梵天如是，对诸天说道。
欢喜地说'如是做'，他们往那最胜山。然后刹那之间，帝释、阎罗、水神，
具德财神主，一起去往仙人住处。到达后对那住处，说这样悦耳的话：
'仙人您为了什么，安住苦行成就苦行？请到水边来吧，成就者与仙人众，请离开这难忍的处所。'然后我对降伏敌人的帝释如是说道：

།བརྒྱ་བྱིན་ལ་ནི་དེར་སྨྲས་པ། །ང་ལ་དཀའ་ ཐུབ་ཡང་སྤྱད་པ།།མི་དགོས་དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་སྨྲས། །དེ་ནས་ང་ལ་གཤིན་རྗེ་ཡིས། །སྙན་པའི་ཚིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲས། །རྒ་མེད་འཆི་མེད་ཟད་མེད་པ། །ལྷ་ཡི་དབང་པོའི་གནས་འདྲ་བ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་གང་བཟང་པའི། །གནས་དེ་ང་ཡིས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཟས་དང་སྟན་དང་མལ་ཁྲི་ དང་།།སྤྱོད་ལམ་ཅི་བདེ་གནས་མེད་པའི། །ནགས་ཚལ་འདིར་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཅན། །ཁྱེད་ནི་ཇི་ལྟར་དགའ་བར་གྱུར། །བརྒྱ་བྱིན་བཅས་པའི་ལྷ་མཆོག་ནི། །ཀུན་ལ་ང་ཡིས་ལྷར་སྨྲས་པ། །རྩ་བ་འབྲས་བུ་ང་ཡི་ཟས། །གོས་ནི་ཤིང་ཤུན་རི་དགས་པགས། །འདོན་དང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ ན།།མཐར་ཐུག་མེད་པར་ངའི་བློ་འཇུག་།རི་དགས་ཚོགས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ནི། །ཁོ་བོའི་བསྟི་གནས་དག་ཏུ་འོངས། །གློ་བུར་ལྷགས་པ་གཞན་དག་དང་། །གཤོག་ཐོགས་དག་ནི་བལྟ་བྱ་ཡིན། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་བྱ་ཡིན། །ལྷ་ཡུལ་འདོད་པ་ང་ལ་མེད། །དེ་ནས་དགྲ་ཐུབ་གཤིན་ རྗེ་ཡིས།།ང་ལ་ཡང་ནི་སླར་སྨྲས་པ། །གང་དང་འགྲོགས་ན་ཁྱེད་དགའ་བའི། །གཟུགས་སྡུག་རི་དགས་བྱ་ཚོགས་དང་། །གཤོག་པ་ཡོད་པའི་རྐང་བཞི་པ། །ཐམས་ཅད་བདག་ཅག་ལ་བསྟན་གསོལ། །ང་ཡིས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ། །རི་དགས་བྱ་ཚོགས་དེ་དག་ཀུན། །ཇི་སྲིད་ མཐོང་བར་གྱུར་གྱི་བར།།ལྷ་རྣམས་ཡུད་ཙམ་འདུག་པར་གྱིས། །དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་མཁའ་ལས་ནི། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ནས་འོངས་གྱུར་ཅིང་། །རི་རྩེ་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། །བྲང་གི་ཕྱོགས་ནི་སྟོན་ཅིང་འོངས། །དེ་ཚེ་རྟ་ཕྲན་བར་སྣང་ལ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྐད་དུ་འཆེར། །རྣར་སྙན་ པ་ཡི་སྒྲ་དང་ནི།།གཤོག་པའི་རླུང་ནི་ཡིད་འོང་བའི། །སྒྲ་དེས་མདངས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །སྒྲ་དེས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པར་གྱུར། །ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་ང་ལ་ནི། །སྣུམ་ཞིང་ཡིད་འོང་ཟབ་པ་དང་། །རྗེས་མཐུན་སྒྲ་ལྡན་པ་སྙམ་དགའ། །ེ་མའོ་མཐོ་རིས་མཚུངས་ཞེས་སྨྲས། །ཀྱེ་མའོ་ཁྱོད་ནི་ ཉམས་དགའ་བར།།གནས་པར་གྱུར་པ་ལེགས་སོ་ལེགས། །ཀྱེ་མའོ་རི་དགས་གཟུགས་བཟང་ཞིང་། །ཉམས་སྟོབས་སྙིང་པོར་མགྱོགས་པར་ལྡན། །ལྷ་དང་མི་ནི་སུ་ལ་ཡང་། །འདི་འདྲའོ་བཞོན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་ཅག་འདི་ལ་ཞོན་ནས་ནི། ། འགྲོ་ན་ངེས་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་ལ་གསོལ་ཅིག་།ཅི་ལྟར་བཞོན་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཐབས་དེ་དྲང་སྲོང་མཆོག་གིས་ནི། །ཡིད་ལ་བདག་ཅག་བསམ་པར་འདོད། །དེ་ནས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཡི། །ལྷ་མཆོག་རྣམས་ལ་ངས་ལན་སྨྲས། །ལྷ་མིན་བརླག་པའི དོན་དང་ནི།།དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་རྣམས་རྒྱལ་ཕྱིར་དང་། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ཕྱིར། །ཚངས་བས་རྟ་ནི་སྤྲུལ་བ་ཡིན། །དེ་བས་ཚངས་བས་ང་བསྒོ་བས། །ཁྱེད་རྣམས་ཤས་ཆེར་དགའ་འགྱུར་པའི། །བཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ནི། །མ་ལུས་པར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །ལྷ་ཡི་དམ་པ་ ཁྱེད་རྣམས་ནི།།བྲམ་ཟེའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བར་གྱིས། །དེར་ནི་འདུལ་ཐབས་བྱ་བ་དག་།འོངས་ནས་བྱ་ཡི་གཞན་དུ་མིན། །དེར་སོང་དེ་རྗེས་ང་ཡིས་ནི། །རྟ་ནི་ཇི་སྙེད་བོད་པར་བྱ། །དེ་ནས་ང་ཡིས་རྟ་རྣམས་ཀུན། །བསྡུས་ནས་ཚིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲས། །བླ་མ་མཁན་པོ་མཇའ་བ་དང་། ། གཉེན་དང་རང་མི་རྣམས་ཀྱང་ནི། །རིང་པར་བལྟ་བར་ང་འདོད་ལ། །ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་མགྲོན་དུ་འབོད། །དེར་ནི་འབྲས་བུ་མུངྒ་དང་། །མ་ཤ་ནས་དང་ཏིལ་དག་དང་། །སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་འབྲུ། །རྩཝ་ནི་མཐོ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། །ཆུ་བོ་ནེའུ་གསིང་རྣམས་ཀྱང་ཡོད། །དེའི་ནགས གཟར་པོ་མ་ཡིན་ན།།ང་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བྱའམ། །ཡང་ན་འདི་རུ་གནས་པར་གྱིས། །དེ་ནས་ང་ལ་རྟ་ཀུན་གྱིས། །སྙན་པའི་ཚིག་ཏུ་འདི་སྐད་སྨྲ། །

对帝释天说了这样的话：'我不需要再修苦行'，这样说道。然后阎魔对我说了这样悦耳的话：'无老无死无尽，如同天主之处，世间一切美好的住处，我将赐予你。食物、座位、床榻，行为随意无拘束的森林中，苦行者你为何如此欢喜？'
我对包括帝释天在内的诸天这样说道：'根茎果实是我的食物，衣服是树皮和兽皮。诵经和火供时，我的心无有止尽地投入。野兽群也经常来到我的住处。突然到来的其他人和有翅膀的众生都是可观看的。我要与他们同住，我不希求天界。'
然后敌降伏者阎魔又对我说：'与谁相处你会欢喜的美丽野兽、鸟群和有翅膀的四足兽，请全部指给我们看。'我这样答应后说：'诸天请稍等片刻，直到看见那些野兽鸟群为止。'
然后诸天从空中四面八方而来，从山顶和河流中也露出胸前而来。那时小马在空中发出悦耳的声音，发出动听的声音和翅膀的风声悦耳，那声音具有美妙的音色，那声音令人生起惊叹。
诸天欢喜地对我说：'柔和悦耳深邃且和谐的声音令人欢喜。啊！与天界相等。啊！你住在这美好的地方，善哉善哉！啊！野兽形貌优美，具足气力精华迅速。天人中任何人也没有这样的坐骑。我们骑在这上面行走必定会获胜。'
请你告诉我们如何能够骑乘的方法，最胜仙人啊，我们希望记在心中。然后我对说这样话的最胜诸天回答：'为了消灭阿修罗，为了你们的胜利，为了婆罗门的祭祀，是梵天幻化的马。因此梵天嘱托我，将给予你们极为欢喜的最胜坐骑，毫无保留地赐予。'
'最胜诸天，你们要去婆罗门的地方。在那里要做调伏的事情，到那里去做，不要去别处。去那里之后，我会召唤所有的马。'然后我召集所有的马说了这样的话：'上师、亲教师、朋友、亲属和自己的人们，我想要远远地看望，也邀请你们做客。'
'那里有绿豆、豌豆、大麦、芝麻、六十日稻和谷物，草高而柔软，有河流和草地。那里的森林不陡峭，要么与我同去，要么就住在这里。'然后所有的马对我说了这样悦耳的话：

།སྙན་པའི་ཚིག་ཏུ་འདི་སྐད་སྨྲ། །ནགས་ཚལ་སྟོང་པ་འདི་མཐོང་ན། །བདག་ཅག་ཤས་ཆེར་ཡིད་སྐྱོ་བས། །ཁྱེད་ནི་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །བདག་ཅག་དེར་ འབྲེང་གཞན་དུ་མིན།།ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ནི། །འགྲོ་བ་བདག་ཅག་རབ་ཏུ་བསྔགས། །དེ་ནས་ང་ན་རྟས་བསྐོར་ཞིང་། །བདེ་གནས་དགྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གང་དུ་ལྷ་དང་དུས་བཏབ་པའི། །བྲམ་ཟེའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་བར་གྱུར། །དེས་ནི་ཨ་ཤྭདྠ་ཡི་རྩཝར། །གཙུབ་ཤིང་ ལས་ནི་མེ་ཕྱུང་སྟེ།།སྦྱིན་སྲེག་ང་ཡིས་བྱས་ནས་ནི། །ལྷ་དང་སྲིན་པོ་ཚིམ་པར་བྱས། །དེ་ནས་ཡུལ་དེའི་ས་མཚམས་ཀྱི། །ཉེ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ནས་ནི། །རྟ་དེ་དག་གིས་འབྲུ་དག་ནི། །ཐམས་ཅད་ཟ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་འབྲུ་དེ་བརླག་གྱུར་པ། །བྲམ་ཟེས་མཐོང་ ནས་ཁྲོས་པ་ཡི།།ཡིད་ཀྱིས་མིག་ནི་དམར་པོ་དང་། །དེ་ལ་ཚིག་རྩུབ་འདི་སྐད་སྨྲ། །སྔོན་ནི་དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་པའི། །བྲལ་ཟེ་གཞན་དག་འདིར་འོངས་ཚེ། །དཀའ་ཐུབ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། །འདོན་དང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ཡིས། །ལོ་གྲངས་མང་པོར་འདིར་གནས་ཤིང་། ། དེ་བཞིན་ཡམས་ཀྱང་ཞི་བྱེད་ན། །ཁྱེད་ནི་རི་དགས་འདི་འདྲ་བ། །ཁྱེར་ཏེ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་འོང་། །ལམ་གང་ནས་ནི་ཁྱེད་འོངས་པ། །དེ་ལས་སླར་ནི་འགྲོ་བར་གྱིས། །ཁྱེད་ཀྱི་ཡམས་འདི་བདག་ཅག་གིས། །བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ཁྲོས་པ་དེ་ལ་ངས། །བཟོད་གསོལ སྔོན་འགྲོའི་ཚིག་འདི་སྨྲས།།རྟ་རྣམས་འབྲུ་ནི་ཟ་བ་དང་། །ཁྱེད་ལ་འཚེ་བར་ང་མི་དགའ། །སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པས་ང་བྲེལ་བས། །ཁྱེད་ལ་གནོད་པ་ངས་མ་བཀག་།དེ་ནས་ང་ཡིས་རྟ་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འདི་སྐད་སྨྲས། །ང་ལ་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ནི། །ཅི་སྐད་སྨྲས་གྱུར་ པ་ལ་ལྟོས།།འདི་དག་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རེ་ཞིག་ཁྱེད་ནི་ལེགས་པར་བཅིང་། །དེ་ནས་མཚན་མོར་གྱུར་པ་དང་། །སླར་ཡང་ཅི་དགར་སྤྱད་པར་གྱིས། །དེ་ནས་བཅིངས་པའི་ཚོར་པ་ནི། །མ་མྱོང་པས་ན་བཅིང་པར་ལྷགས། །ལྷ་རྣམས་ལྟད་མོ་སྐྱེས་པ་ཡི། །ཡིད་ཀྱིས་ང་ལ་ཡིད་ ཆེས་འགྱུར།།དེ་ནས་ཆུ་ལྷ་རང་ཉིད་ནི། །བོས་ནས་ཞགས་པས་རྟ་རྣམས་ནི། །ཡན་ལག་ལྔར་བཅས་ཤིང་ལ་ནི། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཅིངས་པར་གྱུར། །བཅིངས་པའི་རྗེས་ལ་སྟོབས་ཡོད་ཀྱང་། །འགུལ་བར་གྱུར་པ་མ་གྱུར་ཏོ།

用悦耳的言语说这样的话：'看到这空旷的森林，我们心中十分悲伤，你将去往何方，我们就跟随到那里，不去他处。'
跟随在你的身后而行，我们深感荣幸。之后，我被马匹围绕，与敌人一同安居，来到了与天神约定的婆罗门地方。
他在菩提树下，用钻木取火，我做了火供，使天神和罗刹满意。之后遍及该地区所有边界附近，那些马匹把所有的谷物都吃掉了。
之后，婆罗门看到谷物被毁，愤怒地红着眼睛对他说这样粗暴的话：'从前修苦行的其他婆罗门来到这里时，以苦行、梵行、诵经和火供，在此住了多年，同样也能平息瘟疫。'
'你们怎么带着这样的野兽来到此地？从哪条路来的就从那条路回去吧！你们带来的这瘟疫，我们无法阻止。'
对这位愤怒的婆罗门，我先致歉，然后说这样的话：'马匹吃了谷物，我不愿伤害你们。因为忙于做火供，我没能阻止对你们的伤害。'
之后我集合所有马匹说道：'且看此地居民对我说了什么。为了让他们满意，暂且把你们好好拴住。到了晚上，你们再随意而行。'
之后，因为没有经历过被束缚的感觉，它们就被束缚了。天神们带着观看的心态，对我产生了信任。
之后召唤水神自身，用绳索将马匹连同五肢按顺序绑在树上。虽然被绑后仍有力气，却无法移动。

།ཉེ་བར་བཅིང་པ་བྱས་ནས་ནི། །མཚོན་ནི་ རྣོན་པོ་ཐོགས་ནས་སུ།།ལྷ་ཡིས་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ནི། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཤོག་པ་བྲེགས། །དེ་ནས་གཤོག་པ་བཅད་ཀྱང་ནི། །ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར། །དེ་རྗེས་མེ་ཡིས་བསྲེགས་པས་ན། །ཚིག་པས་མེ་ལྕེ་བྱུང་བར་གྱུར། །བཅིངས་ཤིང་གཤོག་པ་མེད་བྱས་ནས། །གང་ཚེ་ རྟ་རྣམས་ཉམ་ཐག་པ།།དེ་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཡིད་ལ་ནི། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱེར། །ཟླ་བས་རི་བོང་དཀར་འདྲ་བ། །ཉི་མ་ནེ་ཚོའི་མདོག་འདྲ་བ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ནི་སྔོ་བསངས་ཏེ། །གཤིན་རྗེ་ཡིས་ནི་ནག་པོ་ཡིན། །མེ་ལྷས་རྒྱ་སྐྱེགས་མདོག་འདྲ་བ། །རླུང་ལྷས་ དམར་སེར་མདོག་འདྲ་བ།།ཆུ་ལྷས་སྔོན་པོ་ཁྱེར་བར་གྱུར། །ཉི་མ་གཞན་གྱིས་ཁ་དོག་སྐྱ། །ལྷ་ཆེན་གྱིས་ནི་སེར་པོ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་ལས་ཀྱིས་རྒྱང་མདོག་ཅན། །ཉི་མ་སུ་ཤས་སྣ་གནག་པ། །ཏྲ་ཥྚས་མཚན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ལྷ་གཞན་གྱིས་ནི་རང་རང་གི་།ཡིད་ལ་འདོད་པ་ བཞིན་དུ་ཁྱེར།།དེ་ལྟར་རྟ་རྣམས་བགོས་ནས་ནི། །ལྷག་མ་ང་ཡི་གནས་བཞག་སྟེ། །གཡུལ་དུ་དགོས་པའི་ལས་རྣམས་དང་། །མཚན་ཉིད་མཚན་མ་རྣམས་དང་ནི། །གསོ་དང་སླར་འབྲོས་ལས་རྣམས་ལ། །བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བར་བསྐྱང་། །ངའི་བུ་མཛའ་བོ་ལས་རྒྱལ་དང་། ། འཁྲུལ་མེད་ཐ་ཆུངས་བྱེད་པ་ཞེས། །ཡོན་ཏན་དེས་ལས་མིང་བཏགས་པ། །བུ་གསུམ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞི་ཞིང་མཛའ་བོ་རྣམས་ལས་རྒྱལ། །དེས་དེ་མཛའ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་བྱ། །རིགས་བྱེད་བསྟན་བཅོས་མ་འཁྲུལ་བས། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་མེད་ཅེས་འདི་བཤད། ། ང་ཡི་ཚིག་ལམ་དོན་དགའ་བས། །རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་བྱེད་པས་ན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཞེས། །ཐ་ཆུངས་ལ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན། །དེ་ནས་རྟ་གཞན་བདག་ཉིད་ཆེ། །མ་ན་ཞེས་བྱ་ཚངས་སྲས་བྱིན། །དེ་ལས་གཞན་པ་རྟ་བྲེས་སུ། །ལས་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་པར་བྱས། །བཞོན་པ ལ་ནི་གདུལ་པ་དང་།།བྱ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་ཡང་གཞག་།ད་ནི་རྒས་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ཆོལ། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་དུ་ཉལ། །དེ་ནས་རྟ་ཁྲོས་པ་ཡིས་ང་། །གཉིད་ལོག་སྙམ་སྟེ་བསད་པར་བརྩམས། །དེ་དག་འདུས་ནས་འཁོན་གྱིས་ནི། །སྐྱོ་བའི་ཡིད་དང་ཕན་ཚུན་སྨྲ། ། བདག་ཅག་བཅིང་དང་གསོད་འདི་ནི། །གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །འདི་དག་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ནི། །དྲང་སྲོང་གཉིད་ལོག་འདི་ཡིན་གྱི། །དེ་བས་གནོད་བྱས་ལན་བྱ་ཞིང་། །ཟོས་པར་གྱུར་ན་ལེགས་པ་ཡིན། །དེ་ནས་བཅིངས་པ་བཅད་ནས་ནི། །ང་གསོད་ཕྱིར་ནི་ལྷགས པར་གྱུར།།ད་ནི་དེ་ལ་ཐབས་གང་གིས། །བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་ཤིང་ཉལ། །དེ་ནས་ལྷ་ཡིས་སད་བྱས་པ། །ང་ཡིས་རྟ་ལ་དམོད་པ་བཏབ། །དེང་ནས་བརྩམས་ཏེ་ང་ཡི་ནི། །དམོད་པས་བཞོན་ཁྱེད་དོང་ལ་ནི། །འཇུག་ཅིང་རླིག་པ་འཕྱང་བ་དང་། །བརྗེད་ངས་པ་ནི་ཉིད་གྱུར་ཅིག་། དེ་ནས་དེ་ནི་འཆིག་པ་དག་།སྐྱེས་ཤིང་དམོད་པས་བརྗེད་ངས་གྱུར། །དེ་སྐད་དེ་ལ་ངས་སྨྲས་ནས། །གནས་དེ་ནས་ནི་མི་སྣང་བྱས། །རྟ་ཡི་སྒྲ་དེ་ཐོས་པ་དང་། །དེ་ནས་རྟ་ཡིས་འཚོ་བ་དང་། །རྟ་ལ་ཞོན་དང་འཆིང་བྱེད་དང་། །རྟ་བྲེས་སུ་ནི་འོངས་བར་གྱུར། །རྟ་རྣམས་གྲོལ་ནས་གནས གནས་སུ།།ཕན་ཚུན་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་དང་། །མལ་ཁྲི་རྒྱ་ཆེན་དག་དང་ནི། །མལ་སྟན་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་མཐོང་། །དེ་ཡིས་ང་ནི་མ་མཐོང་བས། །རྟ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟོས་སྙམ་ན། །དེ་ཡི་མལ་ཁྲི་ལས་མཚོན་པས། །བྲམ་ཟེ་མི་སྣང་ཉིད་གྱུར་སྙམ། །འདི་ལྟར་རྟ་ནི་དེ་དག་རྣམས། །བྲམ་ ཟེ་ཟོས་པར་བྱས་སྙམ་སེམས།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟ་རྣམས་ནི། །རྟ་སྤངས་བཏང་ནས་མང་དུ་སྣོམ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཅི་ནས་ཀྱང་། །ཕྱེས་ཅི་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ། །

紧紧捆绑之后，手持锋利武器，神灵在马匹前后，割断了它们的翅膀。
然后虽然割断翅膀，但又重新生长。之后用火焚烧，烧后反而生出火焰。
捆绑并使其无翅后，当马匹疲惫不堪时，诸神便随心所欲地将它们带走。
月亮带走如白兔般的马，太阳带走如朝霞色的马，帝释天带走青色的马，阎魔带走黑色的马。
火神带走如红花般颜色的马，风神带走红黄色的马，水神带走蓝色的马，其他太阳带走灰色的马。
大自在天带走黄色的马，业力各异的带走杂色的马，苏舍太阳带走黑鼻的马，特拉什塔带走有相的马。
其他神灵各自随心所欲地带走。如此分配马匹后，剩余的留在我处。
用于战斗的事务，以及相关特征标志，医治和逃跑的事务，都与儿子们一同照料。
我的儿子名为'慈爱胜'、'无误'和'幼小作'，因其品德而得名的三个儿子都很有才智。
温和且胜过慈爱者，故名'慈爱胜'。精通吠陀论典无误，因此称为'无误'。
喜欢我的言教之道，经常如此行事，因此给最小的取名为'作'。
之后另一匹高贵的马，名为'马那'，是梵天之子所赐。其他马匹则训练用于各种工作。
驯服用于骑乘，安排做各种工作。现在因年老而解脱，躺在马群之中。
之后愤怒的马匹以为我睡着了，便图谋杀害我。它们聚集起来，怀着怨恨，互相诉说着烦恼。
'我们的束缚和杀戮，一切痛苦的根源，就是这个睡着的仙人。因此应当报复伤害，吃掉他最好。'
于是它们挣断绳索，向我逼近要杀我。我躺着思考着用什么方法才能平安。
之后神灵使我醒来，我对马匹诅咒道：'从今以后，因我的诅咒，你们骑乘时会掉入坑中，睾丸下垂，且变得健忘。'
之后它们果然变得愚蠢，因诅咒而健忘。我对它们说完这些话后，便从那处消失不见。
听到马的声音后，那些饲养马匹的人、骑马的人、拴马的人和驯马师都来了。
马匹挣脱后在各处相互游荡，看到宽大的床榻和卧具都空无一人。
因为没有看到我，马匹以为已经把我吃掉了。从床榻可以推测，婆罗门已经消失了。
这样那些马匹认为已经吃掉了婆罗门，因此放马后吃了很多草。
想着沙利霍特拉必定会出现。

ཕྱེས་ཅི་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ། །རྟ་ཡི་སྐྱེ་བ་བྱུང་བ་འདི། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་ཉན་བྱེད་པའམ། །ཡང་ན་ལ་ལ་འཛིན་བྱེད་དམ། །གཏམ་ལ་དད་པར་གྱུར་ན་ནི། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ན་བཀུར་བ་དང་། །བུ་དང་ཚ་བོ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཚེ་རིང་བ་ནི་ཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །གྲགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འདི་ལྟར་ལྷ་ཡི་མཐུ་ལྡན་ཞིང་། །འདས་དང་མ་འོངས་དོན་ཤེས་པའི། །དྲང་སྲོང་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །བུ་ཡིས་དྲིས་ཏེ་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་རྟ་རྣམས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།

思维此事将如何发生。
此马之生起。
若有人常常听闻。
或者受持。
若于此言生起信心。
诸天人将恭敬。
子孙将增长。
将获得长寿。
将成就大名声。
如是具有天之威力。
通达过去未来之义。
仙人舍利贺札。
因其子询问而说。
《舍利贺札经》中马之生起品第四。

། །།ཐ་སྐར་ཚ་བོ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །རྟ་སྐད་ལས་ནི་ལུས་སྐྱེས་པ། །ལྷ་ཡི་མཐུ་ལྡན་དཀའ་ཐུབ་ཅན། །ཚངས་པ་ཉི་མ་མེའི་གཟི་མདངས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།དེ་ལ ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་དྲིས་པ།།འདི་ལྟར་མངལ་དུ་ཚོགས་པར་འགྱུར། །སྲོག་ནི་ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་ལགས། །ལུས་གཟུངས་རྨིག་པ་སྤུ་དག་དང་། །ནད་གཞི་ལྟོ་བ་འབྱུང་བ་དང་། །ཡན་ལག་ལུས་ཀྱི་ཤ་རྣམས་དང་། །རྩ་དང་རུས་པ་དེ་བཞིན་ཚིགས། །ཟླ་བ་གང་ལ་འབྱུང་བར་ འགྱུར།།མངལ་དུ་ཇི་ལྟར་འཚོ་བ་ལགས། །རྟེའུ་ཕོ་མོ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མཚན་མི་ལྡན་དང་མ་ནིང་དང་། །རྟེའུ་ཕོ་གཉིས་སམ་རྟེའུ་མོ་གཉིས། །སྐྱེ་བའམ་གཡང་གཤམ་ཉིད་འགྱུར་བའམ། །རྟེའུ་ཕོ་མོ་སྐྱེ་བའམ། །ཕྲ་དང་རགས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། འདུག་པ་དང་ནི་ཉལ་བ་དང་། །མངལ་དུ་ཞུ་དང་སྐམས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་དགྱེ་དང་མཐུག་པ་དང་། །བསླབ་སྦྱང་སོ་སོར་ཤེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཟས་དང་རྣོ་དང་བུལ། །ལྷོ་དང་ཞི་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དཔལ་དང་མི་འཇིགས་བློ་ལྡན་དང་། །སྟོབས་ཆེ་མགྱོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། ། བུལ་དང་བློ་ནི་ཞེན་པ་དང་། །སྦེགས་དང་ཉམས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ངང་ཚུལ་མདངས་ལྡན་ནད་མེད་དང་། །ཕོར་སྐྱེས་དོན་མེད་ཅི་ལྟ་བུ། །ཚེ་རིང་བ་དང་ཚེ་ཐུང་ཉིད། །བཀྲ་ཤིས་བཀྲ་མི་ཤིས་གཟུགས་བཟང་། །མདོག་མ་འདྲེས་དང་མདོག་འདྲེས་དང་། །སྣ་ཚོགས་དབྱེ་བ ཇི་ལྟར་འགྱུར།།མཚན་དང་རླིག་པ་ལྕེ་དང་ནི། །སྤུ་དང་རྔོག་མ་དག་དང་རྐན། །སོ་དང་རྨིག་པ་མིག་མི་སྡུག་།ཁ་དོག་མི་སྡུག་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྒུར་དང་མ་ནིང་ཡན་ལག་ཉམས། །གཟུགས་དང་མཇུག་མ་ཡོ་བ་དང་། །བེམས་པོ་འདྲ་དང་ལྐུགས་དང་འོན། །རྣ་ཡོན་ཁ་ནི་ཆེ་བ་ དང་།།མི་སྡུག་པ་ཡི་ནད་བུ་ཅན། །གཞན་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་འཁུ་བ་མེད། །སི་སི་ཅན་ནམ་ཁྱི་རྡོ་ཅན། །མངལ་དུ་གནས་ཚེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བློ་ལྡན་གྱིས་དྲིས་ཚེ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སྨྲས་གྱུར་པ། །ཇི་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ལས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འབྱུང་ འགྱུར་པ།།ཡིད་བློ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །རྣམ་ཤེས་དང་ནི་འདུས་གྱུར་ནས། །མངལ་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ན། །ལས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཁོང་ཁྲག་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་རྟ་ཕོ་རྒོད་མ་ནི། །ཟླ་མཚན་ལྡན་ལ་འཇུག་ གྱུར་པ།།དེ་ཚེ་འབར་བར་གྱུར་པ་ཡིས། །རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། །དེས་ནི་ཁུ་བ་ཁྲག་བླངས་ནས། །མངལ་གྱི་གནས་སུ་འདྲེན་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་པདྨའི་སྡོང་བུའི་རྩར། །སྐྱེས་བུས་ཆུ་ནི་བླུགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མངལ་གྱི་གནས་སུ་ནི། །ཁུ་བ་རླུང་ གིས་འདྲེན་པར་བྱེད།།དེ་ནི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཁྲག་གིས་ལུས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་མེ་གྲོགས་དུ་བ་ནི། །ཤིང་ལས་བྱུང་བས་གྱེན་དུ་འདྲེན། །དེ་ནི་བར་སྣང་ལ་གནས་ནས། །གཟུགས་ཅན་དུ་ནི་གནས་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་མངལ་ན་གནས་པའི་རླུང་། ། ཁུ་བ་ཁྲག་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས། །དེ་ནི་མངལ་ཆགས་གྱུར་པ་ན། །རྣམ་ཤེས་དང་ནི་བཅས་པ་ལས། །སེམས་མེད་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡང་། །སེམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་ལུས་སུ་ཚོར་འགྱུར་ཞིང་། །རང་གི་གནས་སུ་འབྱུང་ལས་སྐྱེ། །མངལ་གྱི་ཁུ་བ་ཁྲག དང་རླུང་།།འདུས་པ་ལས་ནི་མངལ་ཆགས་འགྱུར། །རྣམ་ཤེས་དང་ནི་འདྲེས་གྱུར་ལ། །ཁྲག་གིས་གསོས་པར་གྱུར་པ་ལས། །སྙིང་སྟོབས་དང་ནི་འདྲེས་འགྱུར་པ། །དེ་ནི་མངལ་ཆགས་ཤེས་པར་བྱ། །ལེགས་ཐོས་གྱིས་ནི་སླར་སྨྲས་པ། །བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་འདི་ སྐྱེས་ཏེ།།ཁུ་བ་ཟླ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཁྲག་ནི་མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་གཉིས་འདུས་པར་གྱུར་པ་ན། །

大仙人塔迦罗之子，从马声中诞生，具有天神威力的苦行者，具有梵天、太阳、火之光辉的最胜仙人沙利贺札。
善闻向他询问：'胎中如何聚集？生命如何维持？身体、蹄、毛发，病根、腹部的产生，肢体、身体的肉，脉、骨以及关节，在何月中产生？在胎中如何存活？马驹公母如何形成？无相和阉马，双公马或双母马，出生或不孕，或生公母马，细与粗如何形成？
坐卧与胎中的融化、干燥，极度伸展和厚实，各种学习的了解，同样饮食、敏锐与迟钝，温和与安静如何形成？具有吉祥、无畏、智慧，大力、迅速、圆满，迟钝、执着心，优雅、气质俱全，性情、光泽、无病，生为公马无用如何？长寿与短寿，吉祥不吉祥、形体优美，纯色与杂色，各种差别如何形成？
生殖器、睾丸、舌头，毛发、鬃毛以及上颚，牙齿、蹄子、丑陋的眼睛，丑陋的颜色如何形成？驼背、阉马、肢体残缺，形体和尾巴歪斜，如同呆滞、哑巴和聋子，耳朵歪斜、嘴巴过大，具有丑陋病症的幼马，形似他物、无法弯曲，有嘶嘶声或患有狗石病，在胎中时如何形成？'
当具慧者如此询问时，沙利贺札回答说：'如同由业和烦恼，众生得以产生，意识、感官所谓，与识聚合后，在胎中受孕时，安住于业的规律中。众生产生之时，依靠腹血和风。当公马进入，具有月经的母马时，由于燃烧，识安住于胎中。
它摄取精血后，引入胎位中。如同在莲茎根部，人注水一般，如是在胎位中，风引导精液。它以一切努力，以血使身体增长。如同火伴烟，从木中升起向上引。它住于虚空中，安住于有形体中。如是胎中所住之风，精血所生者，当其入胎时，与识俱有，无心之物，也将具有心识。
此后成为身体感受，从自处生起。胎中精血和风，和合而成胎。与识混合，由血滋养，与勇气相混合，当知此为入胎。善闻复又说道：'我生此疑惑，精液具月之性，血具火之性，二者和合时。'

ཁྲག་ནི་མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་གཉིས་འདུས་པར་གྱུར་པ་ན། །ཇི་ལྟར་མངལ་ནས་ཟགས་མ་གྱུར། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སྨྲས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས། །དྲོད་ཀྱིས་ཁུ་བར་འགྱུར་ མ་ཡིན།།མ་ཡི་ཉིས་པའི་དབང་དང་ནི། །ཚེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟད་ན་འཇིག་།ས་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་། །ཁུ་ཁྲག་སྐྱོན་མེད་གྱུར་པ་ལས། །དེ་ཚེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར། །མངལ་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ང་ཡིས་བཤད་བྱ་ཡི། །རིམ་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་ པར་གྱིས།།ནམ་མཁའ་རླུང་དང་མེ་དང་ནི། །ཆུ་དང་དེ་བཞིན་ས་རྣམས་ཏེ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལས། །མངལ་ནི་སྐྱོན་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལུས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་འབྱུང་པ་ཡིན། །གཞན་བཤད་གཞུང་ཡང་མང་མོད་ཀྱི། །ཁོ་བོ་དེ་ལྟར་ མི་འདོད་དོ།།ཕ་དང་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། །ལས་དང་དེ་བཞིན་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེས། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །མངལ་དུ་ཆགས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཤད་བྱ་སྟེ། །ལ་ལ་མགོ་བོ་སྔར་སྐྱེ་ཟེར། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དང་པོར་སྙིང་། ། གཞན་དག་རྒྱུ་མ་སྐྱེ་ཞེས་ཟེར། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མངལ་དུ་ནི། །མིང་ཅན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འདོད། །ཁུ་བ་ཁྲག་དང་རྣམ་ཤེས་དག་།འདྲེས་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་ལས། །ཞག་བདུན་ནས་ནི་རླུང་དག་གིས། །བསྐམས་ལས་ནུར་ནུར་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞག བཅུ་ན་ནི་མེར་མེར་པོ།།ཟླ་བ་གཅིག་ན་གོར་གོར་པོ། །རྫ་བུམ་གསེར་ལས་ཆུ་བླུགས་པ། །ཀུན་དུ་གཤེར་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །མ་ཡི་ཁ་ཟས་ཡོན་ཏན་གྱིས། །མངལ་དུ་ཆགས་པ་གསོ་བར་བྱེད། །ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆེ། །ཡན་ལག་མི་གསལ་ཉིད་དུ་ བཤད།།ཟླ་བ་གཉིས་ན་རྐང་ལག་ནི། །སོ་སོའི་ཆར་ནི་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དུས་ནི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཡན་ལག་གསལ་ཞེས་བཞད་པ་ཡིན། །སྔར་ནི་མི་གསལ་དེ་རྗེས་ལ། །གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྨན་གྱི་ས་བོན་ལ། །ཐམས་ཅད་མི་གསལ་ཉིད་དུ་ འདོད།།དེར་ནི་བྱེད་པ་པོ་མི་སྣང་། །ས་བོན་ལ་རྟ་དེ་བཞིན་ནོ།

血是火的本性，当这二者结合时，为何不从胎中流失？儿子如此询问时，
舍利贺札回答说：由于被意识执持，热力不会使精液变化。
由母亲的第二种力量，以及寿命耗尽时则毁坏。由地等大种，以及无瑕疵的精血，
此时具足功德，便会成为胎儿。此我将为你解说，你当次第了知。
虚空、风、火以及水和地等，由这些大种，胎儿将无瑕疵而生。
一切有情的出生皆是如此。虽有其他论典诸多解说，我却不如是承许。
由父母所生，以及业力和勇气所生，应当了知一切有情如是入胎。
当说其如何形成：有说先生头部，有些说先生心脏，其他说先生肠子。
虽然如此，我认为在胎中诸根同时而生。精血和意识虽然混合，但从昏迷状态中，
经过七日，由风力干燥而成浆状胚胎。十日成为泡沫状胚胎，一月成为团块状胚胎。
如同在陶罐中注入金水，遍布湿润一般，由母亲饮食的功德，在胎中滋养结胎。
浆状胚胎等阶段，说为肢体不明显。两月时手足各自分化。
随着时间的差别，说肢体明显。先前不明显，之后显现明显。
如同药物种子，认为一切皆不明显。其中造作者不显，种子中亦复如是。

།དཔེར་ན་འོ་མ་མར་ཡོད་པ། །དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ནི་བསྲུབས་པར་གྱུར་པ་ན། །ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མ་ཆགས་རང་བཞིན་ནི། །ཕྲ་བས་མངོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ། དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཡི། །དུས་གཞན་དུ་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཨ་མྲའི་ས་བོན་ལ། །ཤུན་པ་ལ་སོགས་མི་སྣང་གི་།དུས་གཞན་ཞིག་ན་གསལ་བར་སྣང་། །མངལ་དུ་ཆགས་པ་དེ་དང་འདྲ། །གང་ཚེ་གསལ་བར་གྱུར་ནས་ནི། །མངལ་དུ་སླར་ཡང་འཕེལ འགྱུར་ཏེ།།ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ཆགས་གྱུར་པ། །ཟླ་བ་གསུམ་ལོན་ལ་སོགས་ཉོན། །ལུས་དང་རྒྱབ་དང་བྲང་དང་སྤུ། །པགས་པ་བུ་ག་རྐེད་པ་ལྟོ། །མིད་པ་དཔུང་པ་རྨིག་པ་དང་། །རྐན་མཆུ་ནུ་མ་ཁ་འགྲམ་སོགས། །ནམ་ཚོང་བྲང་དང་རྩིབ་མ་རྣམས། །ཟླ་བ་གསུམ་ན་སྐྱེ་ བར་འགྱུར།།ཟླ་བ་བཞི་པར་ཕོ་མཚན་ནི། །རྩ་རྒྱུས་བཅས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞི་དང་གས་སྲ་ཤ་འཕེལ་དང་། །མཇུག་མ་རྔོག་མ་རུས་པ་སྐྱེ། །ཟླ་བ་ལྔ་པར་རྐུབ་དང་ནི། །ལོང་ཀ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །སྙིང་དང་གློ་བ་མཚེར་པ་དང་། །མཆིན་པ་མཁལ་མ་གཞང་ དང་ན།།རྒྱུ་མ་གཉེ་མ་སོགས་པ་འབྱུང་། །ཟླ་བ་དྲུག་པར་ཡན་ལག་ཀུན། །རྒྱས་ཤིང་རྩ་ཕྲན་རྩ་ཆེན་དང་། །རུས་པ་ཀུན་དང་ཚིགས་རྣམས་འབྱུང་། །ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེ་ན་ནི། །མ་ཡི་ནུ་མ་གཡོས་འགྱུར་ཞིང་། །དབང་པོ་དྲུག་ནི་ཚང་བ་དང་། །དབུགས་ནི་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རྟ།།དབང་པོའི་ཡོན་དང་བྱ་བ་ལ། །ནུས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཟླ་བ་བདུན་པ་ན། །རྒོད་མ་དབུགས་རྔུབ་བདེར་མི་ནུས། །དེ་ཚེ་ཡན་ལག་རྒྱས་ཤིང་བརྟན། །རྩ་སོགས་བདུན་བརྒྱ་གསལ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་བརྒྱད་པ་ལ། །མངལ་དུ་ལུས་དེ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་། ། ལུས་རྒྱས་རོ་དྲུག་ཚོར་བ་དང་། །སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་དབང་པོ་གསལ། །དབང་པོས་དོན་ནི་གསལ་བྱེད་ཅིང་། །མ་ཡང་བདེ་བར་དབུགས་མི་རྔུབ། །ཚགས་ཚིགས་མཉེན་ཞིང་བརྟན་འགྱུར་ཞིང་། །རྒོད་མའི་ལྟོ་བ་ཅི་ཞིག་ན། །ཟླ་བ་དགུ་པར་རྒོད་མ་ནི། །མཚན་དང་དེ བཞིན་ནུ་མ་སྐྲངས།།འབྱུང་བ་གསལ་བ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །ཡན་ལག་ཉིང་ལག་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཟླ་བ་དགུའམ་ནི་བཅུ་བའམ། །ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པ་དག་ལ། །ཉེ་བར་བཙས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རྒོད་མ་ནད་དང་བཅས་པར་ནི། །བུ་བཙས་པ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །བུ་ ཡི་ལྟེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི།།མངལ་ན་རྩ་སྦུབས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ལས་དངས་མ་རྒྱུ་མ་ཡི། །མངལ་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །མངལ་ན་གནས་པ་རྟག་པར་ནི། །མགོ་བོ་གྱེན་དུ་བལྟས་ནས་གནས། །མངལ་ན་གནས་པའི་གཅིན་རྟུག་ནི། །སྐྱེ་བའི་དུས་ན་འབྱུང་ འགྱུར་ལ།།ཟླ་བ་བཅུ་བར་དེ་འཕེལ་ཏེ། །དེ་ནི་ཤ་མ་ལ་གནོད་བྱེད། །དེ་ནི་གཅིན་རྟུག་ལ་གནས་པས། །ཡིད་མི་བདེ་ཕྱིར་སྒྱུར་བར་བྱེད། །མགོ་ནི་ཐུར་དུ་སྒྱུར་བྱེད་ཅིང་། །གོ་བཟློག་པར་ནི་གནས་བས་ན། །རྒྱུ་མ་དཀྲུགས་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །མ་ཡིན་ད་ནི་མི་བཟད་ སྐྱེད།།དེ་ལྟར་ཐུར་དུ་བསྒྱུར་བས་ན། །དེ་བས་རྒོད་མའི་ཁ་ཟས་ནི། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །རྒྱུ་དེས་ཟླ་བ་བཅུ་ན་ནི། །ལེགས་པར་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ནི་བཟུང་བར་བྱེད་པས་ན། །དང་པོ་མགོ་བོ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ནས་ལུས་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། ། དེ་ལྟར་ན་ནི་བཙས་པར་བཤད། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་ཤ་མ་ནི། །མངལ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕོ་ལ་སོགས་པ་མངལ་དུ་ནི། །ཆགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉོན་ཅིག་།ཁུ་བ་མང་ཞིང་ཁྲག་ཉུང་པ། །རླུང་གིས་འདྲེས་པར་བྱས་ནས་ནི། །དེར་ནི རྣམ་ཤེས་ཞུགས་གྱུར་ན།།རྟེའུ་ཕོ་རུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །

比如牛奶中有酥油，但是它并不显现，当搅拌之时，一切都会变得清晰。同样，无贪的自性，因为微细而不显现，当它增长之时，在其他时候就会变得清晰。
就像芒果种子中，皮等不显现，在其他时候会清晰显现，胎中的结生也是如此。当变得清晰之后，在胎中又再增长，形成肢体和支分，请听三月等情况。
身体、背部、胸部和毛发，皮肤、孔窍、腰部和腹部，喉咙、肩膀、蹄子和，上颚、嘴唇、乳房、脸颊等，肋骨、胸部和肋骨等，在三个月时生成。
在第四个月，生殖器和筋脉一起生成。同时，坚硬的肉增长，尾巴、鬃毛和骨骼生成。在第五个月，臀部和，踝关节也会生成，心脏、肺、脾脏和，肝脏、肾脏、肛门以及，肠、胃等出现。
在第六个月，所有肢体，发育完全，细脉、大脉和，所有骨骼和关节出现。在第七个月时，母马的乳房开始变化，六根感官具足，呼吸微弱而显，对感官对境和作用，能力变得微弱。
因此在第七个月，母马不能舒适地呼吸。此时肢体发育坚固，七百脉等清晰显现。同样在第八个月，胎中身体大幅增长，身体发育，感受六味，具有力量且感官清晰。
感官明显感知对境，母马也不能舒适呼吸。关节柔软而稳固，母马腹部某时，在第九个月母马的，生殖器和乳房肿胀，元素变得清晰，肢体支分圆满。
在第九或第十或，第十一个月时，即将出生。母马带着病痛，生下马驹。马驹的脐带相连的，胎中有脉管，从其中精华通过肠道，胎儿得以增长。
在胎中常常，头部向上仰着。胎中的大小便，在出生时排出，在第十个月增长，这会伤害胎盘。因为处于大小便中，不舒服故而转身。
头转向下方，颠倒而住，因为肠道搅动，母马产生难忍的痛苦。如此向下转故，因此母马的饮食，应当相应调顺。因为这个原因，在十个月时，会很好地出生。
因为要抓住，所以首先头部出来，然后身体逐渐出来。这就是所说的分娩。之后胎盘，从子宫中排出。关于公马等在胎中，结生的原因且听：
精液多而血少，与风相混合，若此时意识进入，则生为公马。以如是方式，

རྟེའུ་ཕོ་རུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །ཁུ་བ་ཉུང་ཞིང་ཁྲག་མང་ན། །དེ་ལས་རྟེའུ་མོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་གིས་མ་ནིང་སྐྱེ་འགྱུར་ཉོན། །རྩ་དང་ཆུ་ནི་ཟད་འགྱུར་ཞིང་། །ཁ་རླུང་གིས་ཉེན་གྱུར་པ་ཡི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ དུས་སུ་ནི།།ཕ་མ་དག་ཀྱང་ཉམ་ཆུང་ཞིང་། །དབང་པོའི་སྟོབས་ཀྱང་ཟད་གྱུར་པ། །དེ་གཉིས་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི། །ཁུ་བ་ཁྲག་ཀྱང་ཆ་མཉམ་ན། །མ་ནིང་དུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཉེས་པ་དེ་དག་གཉིས་དང་ནི། །ཕ་མ་ནད་གཞིར་བཅས་གྱུར་ན། །ཟླ་མཚན་ཉེས་པ་ཆེར་ ལྡན་ལས།།རྟ་ནི་གཡང་གཤམ་དག་ཏུ་འགྱུར། །སྡར་བཤད་པ་ཡི་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། །མངལ་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ན། །མངལ་གྱི་གནས་ནི་ནད་གཞིར་བཅས། །རླུང་ནི་ཤས་ཆེར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ལ་རྟེའུ་ཕོ་མོ་འབྱུང་། །ཁུ་བ་ཉེས་པར་ལྡན་འགྱུར་ན། །གསེབ་ཀྱིས་བུ་ནི་ སྐྱེད་མི་བྱེད།།ཁུ་བ་སྟོང་པར་གྱུར་པ་ན། །རླུང་གིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལས། །ཁྲག་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་རུ། །རྣམ་ཤེས་གཉིས་ནི་ཞུགས་པ་ན། །རྟེའུ་མཚེ་མར་སྐྱེ་འགྱུར་ལ། །ཁུ་བ་མང་ན་ཕོ་གཉིས་ཏེ། །ཁྲག་ནི་མང་བར་གྱུར་པ་ལས། །རྟེའུ་མོའི་མཚེ་མར་སྐྱེ་བར་ འགྱུར།།དེ་ལས་གཞན་ཡང་མངལ་གྱི་ནི། །ཉེས་པ་བཞི་བོ་མཉན་པར་གྱིས། །རླུང་ནད་གནོད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིས། །མངལ་དུ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་ལ་བད་ཀན་ལྷགས་གྱུར་ན། །མངལ་ན་ཉལ་བ་ཞེས་བྱར་འགྱུར། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་པས། །མངལ་ དུ་ལུགས་པ་ཞེས་བྱར་འགྱུར།།རྒོད་མ་རྩེག་ཅིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །མངལ་སྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །མངལ་དུ་རླུང་གིས་གཟིར་གྱུར་ཅིང་། །འཇུག་ཚེ་ཤིན་ཏུ་གནོད་བྱས་ལ། །བད་ཀན་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་ལས། །དེ་ཚེ་མཚན་མི་ལྡང་བར་འགྱུར། །སྦྲུམ་ མ་ཡི་ནི་ཉེས་པ་དང་།།ཁ་ཟས་རྩུབ་པས་རླུང་བསྐྱེད་ཅིང་། །གྲང་བས་བཀག་ཅིང་གནོད་གྱུར་བས། །དེ་ནི་མངལ་དུ་གཟུགས་ཐུང་འགྱུར། །གང་ཚེ་དུས་ཚིགས་ཉེས་པ་ལ། །རྒོད་མའི་ནད་གཞི་དང་ཕྲད་པར། །མངལ་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཚེ་ནད་བུ་ཅན་དུ་ འགྱུར།།རོ་ནི་མི་མཉམ་ཉེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུས་ནི་གོ་ལོག་པས། །མངལ་གྱི་རླུང་འཁྲིས་བད་ཀན་གྱི། །ཉེས་པ་ཉེ་བར་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །རླུང་གིས་ལྕེ་ཡི་རྩ་དག་ཏུ། །རྗེས་སུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ན། །ནད་གཞི་དེ་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་ན། །དེ་ལས་རྟ་ནི་ལྐུགས་ པར་འགྱུར།།རྣ་བའི་བུ་ག་འགགས་པ་ལས། །འོན་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མིད་པའི་རྩ་ནི་འགགས་པ་ལས། །བེམས་པོ་འདྲ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མངལ་དུ་མིག་གི་རྩ་དག་ལ། །གནོད་གྱུར་པ་ཡིས་ཁེབས་པ་ལས། །རྟེའུ་དམུས་ལོང་དག་ཏུ་ནི། ། རྒོད་མ་ལས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྣ་ཡོན་རྔོག་མ་གཡོ་བ་དང་། །གཞོགས་ཉམས་གཞོགས་ཕྱེད་ཆེ་བ་དང་། །ལུས་དང་མཇུག་རྔོག་མི་སྡུག་དང་། །རྒྱབ་སྒུར་རླིག་པ་ཆེ་བ་དང་། །རླིག་པ་རབ་ཆུང་ལྷག་པ་དང་། །མཚན་ནི་རིང་དང་ཐུང་དང་གུག་།ཡན་ལག རེངས་དང་ཡོ་བ་དང་།།མ་ནིང་ཡན་ལག་མ་ཚང་དང་། །གཟུགས་ནི་སྡུག་དང་ཡན་ལག་ཉམས། །ཡན་ལག་ཕྲ་དང་ལྷག་མ་རྣམས། །དེ་ནི་རླུང་གི་གནོད་ལས་གྱུར། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་། །དེ་ལས་ལྷག་པའི་སྨད་བྱ་བ། །སྣང་ན་རྟ་དེ་རླུང་གི་ནི། །ནད་ཀྱིས་ ཉེན་པར་ཤེས་པར་བྱ།།རྟ་ནི་གསེབ་དང་ཕྲད་གྱུར་ཚེ། །ཡིད་ལ་གང་ཞིག་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་བུ་ནི་དེ་འདྲ་པར། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྤྱོད་ལམ་དག་དང་ཚང་། །མདོག་དང་གཟི་མདངས་འགྲོས་དང་ནི། །ཕ་དང་མ་ནི་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲ་ཕལ་ ཆེར་འགྱུར་བ་ཡིན།།ཁ་ཟས་ངན་དུ་འཁྲུ་བ་དང་། །སྣད་དང་འཇིགས་དང་ངལ་བ་ལས། །

将会生为公马驹。以这样的方式，如果精液少而血多，则会生为母马驹。现在听我说生为黄门的原因。当脉和水枯竭，被口风侵害时，在错乱的时候，父母也虚弱，感官力量也枯竭，当这二者结合时，如果精血相等，就会生为黄门。如果具有这两种过失，父母有病根，月经有大过失，马就会成为不孕。
如前所说有其因，当受孕于胎中时，胎位有病根，风力增大时，会生出公母马驹。如果精液有过失，就不会间隔生育。当精液变空虚时，被风分为二，与血混合，当两个意识进入时，会生为双生马驹。如果精液多则为双公，如果血多，则生为双母马驹。
此外还要听胎中的四种过失。由风病危害的过失，会在胎中融化。如果痰增多，就称为胎中睡眠。被风和痰侵害，就称为胎中倒转。母马玩耍而失去体温，就称为胎干。胎中被风折磨，入胎时极受损害，痰与血混合，那时性器不能勃起。
孕马的过失和粗糙饮食生风，被寒气阻碍和损害，会在胎中变得矮小。当时节有过失，遇到母马病根，受孕于胎中时，那时就会生下带病的马驹。味道不均衡的过失，以及时节错乱，会搅动胎中的风胆痰的过失。
风在舌根中流动时，如果病根搅动，由此马会变成哑巴。由于耳孔堵塞，会生为聋子。由于咽部脉管堵塞，会生为呆子。在胎中眼根受损被遮蔽，母马会生下盲马驹。
歪鼻子、摇动的鬃毛、胁部受损、一侧胁部大、身体和尾毛不美、驼背、睾丸大、睾丸极小或多余、性器长短弯曲、肢体僵硬歪斜、黄门、肢体不全、形体丑陋、肢体受损、肢体细小等其余症状，这些都是由风的危害所致。如上所说，以及比这更多的应受诃责的症状出现时，应知那匹马被风病侵害。
当马遇到交配时，心中所想要的，其子必定会生成那样。同样，行为举止和体格、颜色和光泽、步态等，与父母相似，大多会变成那样。由于不良饮食、腹泻、打喷嚏、恐惧和疲劳，

ཁ་ཟས་ངན་དུ་འཁྲུ་བ་དང་། །སྣད་དང་འཇིགས་དང་ངལ་བ་ལས། །སྦྲུམ་མའི་ནད་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་པས། །མངལ་འཇིག་པར་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་རླུང་ནི་མངལ་གནས་པའི། །རྔོག་མའི་གནས་སུ་ཕྱིན་གྱུར་ན། །རྔོག་མ་རྩུབ་དང་མི་སྙོམས་ པའམ།།རྔོག་མ་སྲབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །པགས་པ་སྤུ་དང་རྔ་མ་ཡི། །སྐྱོན་གང་ཡོད་དེ་རླུང་ལས་གྱུར། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ལས་གནས་པའི། །སོ་ཡི་རྩ་བར་གནས་གྱུར་ལ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ལས། །སོ་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་པ་ ཡིན།།འཁྲིག་ཚེ་ཁུ་བ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་། །ཟླ་མཚན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དང་། །གོམས་ཤིང་འདོད་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་། །ཡིད་ལ་འདོད་པ་མ་བཀག་དང་། །བཀྲ་ཤིས་ཤིས་པ་བརྗོད་བྱས་དང་། །དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་མཆོད་པ་ལས། །ཚེ་རིང་བར་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན། །གཞན་དུ་དེ་ནི་ ཚེ་ཐུང་འགྱུར།།གསེབ་སྦྱར་ཚེ་ན་སྐར་མ་ཆེས། །བྱེད་པ་ལ་སོགས་བཟང་པོ་དང་། །ཡིད་འོང་གཞན་ཡང་མང་པོ་ཡིས། །བཀྲ་ཤིས་དང་ནི་མཆོད་བྱས་ཏེ། །རྟ་ནི་མཆན་ལྡན་རྒོད་མ་ནི། །ཤིས་པ་དང་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་མཆོད་བྱས་ལ། །རོལ་མོ་སེམས་ ཅན་གཞན་གྱིས་བསྐོར།།རོ་ཙ་གཙང་བའི་ཁ་ཟས་དང་། །ཁུ་བཅུད་བཟང་པོ་དག་ཀྱང་སྦྱིན། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བཟང་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་བྱས་ན་བཟང་མི་འགྱུར། །གཟི་མདངས་ཉམས་དང་སྙིང་སྟོབས་རྩལ། །གཟུགས་དང་ནད་མེད་དཔའ་བ་དང་། །འཇིགས་མེད་པ་ དང་བློ་ལྡན་པ།།འོག་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བྱ། །རྫས་བཅུད་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལས། །རྟ་རྣམས་མངལ་དུ་ཆགས་པའི་ཚེ། །བད་ཀན་པགས་པར་ཁྱབ་གྱུར་ན། །རྟེའུ་དཀར་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རླུང་གི་ཁ་དོག་སྔོ་བསངས་འགྱུར། །མཁྲིས་པ་ཡིས་ནི་ནག་པོར་སྐྱེ། ། བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས། །རྟ་མདོག་སེར་སྐྱར་སྐྱེ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཁྲག་མཁྲིས་ཉུང་གྱུར་ལ། །བད་ཀན་ཡང་ནི་ཤས་ཆུང་བས། །རྟེའུའི་པགས་པར་ཕྱིན་གྱུར་ན། །མདོག་རྗེས་སེ་བོ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཁྲག་ནི་གལ་ཏེ་མང་གྱུར་ཅིང་། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆུང་བ། ། རྟ་ཡི་པགས་པར་ཕྱིན་ན་ནི། །རྟ་ནི་དམར་གྲོ་དག་ཏུ་འགྱུར། །གང་ཚེ་མཁྲིས་པ་མང་གྱུར་ཅིང་། །ཁྲག་དང་བད་ཀན་ཉུང་གྱུར་པ། །རྟེའུའི་པགས་པར་ཕྱིན་གྱུར་ན། །རྟ་ནི་གྲོ་ནག་དག་ཏུ་འགྱུར། །བརྟག་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །བད་ཀན་དང་ནི་ཁྲག་འདྲེས་དང་། །ཁྲག་མཁྲིས འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས།།རྟ་ནི་སེར་སྐྱ་དག་ཏུ་འགྱུར། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་དང་། །ཁྲག་རྣམས་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁ་དོག་དག་།རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་པ་ཡིན། །ནད་གཞི་རླུང་གིས་བཅད་གྱུར་པ། །པགས་པར་ཕན་ཚུན་གཏོར་བ་ ལས།།ཁྲ་བོ་དང་ནི་ཐིག་ལེ་ཅན། །ཁ་དོག་དབྱེ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །མདངས་ཀྱིས་གཟི་མདངས་འཕེལ་འགྱུར་ལ། །དེ་བཞིན་སྙིང་སྟོབས་དག་ཏུ་འགྱུར། །མདངས་དང་རླུང་ནི་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །མ་འདྲེས་ཟས་ནི་ཟ་བ་ལས། །ནད་མེད་པར་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན། །མེ་ རླུང་སྙིང་སྟོབས་དག་ལས་དཔལ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཆ་མཉམ་ཞིང་། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ལས་འཇིགས་མེད་འགྱུར། །སྙིང་སྟོབས་རླུང་དང་སྟོབས་ཆེ་ལས། །མགྱོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་བློ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཡིད། །དེ་བཞིན་བད་ཀན་རང་བཞིན་ ཅན།།འདི་དག་ལྷགས་པར་གྱུར་པ་ལས། །ཡན་ལག་བཅུ་ཚད་བློ་ལྡན་འགྱུར། །དགེ་ཞིང་བྱད་ལ་རབ་དགའ་དང་། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་དགའ་བྱེད་པ། །རིགས་དང་དུས་ཚིགས་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །ཡིད་དང་བློ་ན་མེ་ཡེངས་པ། །མངལ་དུ་རྟ་ནི་གང་སྐྱེས་པ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ ཀུན་ལྡན་འགྱུར།།དེ་ལས་བཟློག་པར་གང་སྐྱེས་པ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་མི་འགྱུར། །

由于不良饮食导致腹泻，以及恐惧、疲劳等原因，孕马的疾病受到干扰，会导致流产。当风进入胎中马驹的鬃毛部位时，会使鬃毛变得粗糙不均匀或稀疏。
皮肤、毛发和尾巴的任何缺陷都是由风引起的。痰和胆汁存在于牙根处，痰胆过重会导致牙齿不美。
交配时精液无缺陷，月经具有功德，习惯且遇到所欲，心中欲望不受阻，说吉祥语，供养沙门婆罗门，则会长寿。否则会短寿。
配种时，在大吉星宿和其他良好时辰，以及众多悦意之事的吉祥供养下，将具有健壮体格的母马与吉祥配合。供养神灵和婆罗门，以音乐和其他生灵环绕。
给予增强性欲的清洁食物和优质营养。如此行事则会良好，否则不会良好。
容光焕发、勇力、体格、健康、勇猛、无畏和智慧，下面将广泛阐述。
当马在胎中孕育时，由于物质精华的力量成熟，如果痰遍布皮肤，马驹将生为白色。风使颜色成为淡蓝色，胆汁使其成为黑色。痰胆混合则使马色成为黄白色。
如果血胆较少，痰也较少，进入马驹皮肤，则颜色会成为斑点。如果血液较多，痰胆较少进入马的皮肤，马就会成为红褐色。当胆汁较多，血液和痰较少进入马驹皮肤时，马就会成为黑褐色。
依此观察方法，由痰血混合、血胆混合，马将成为黄白色。由风、胆、痰、血混合，马的颜色会呈现多种形态。
由风切断病根散布于皮肤各处，会形成花斑和带点的各种颜色区分。光泽会增长威仪，同样会增长勇力。
光泽和风较重，且食用不混杂的食物，会使其健康无病。从火风勇力中生出威德。
大种平衡且勇力大则无畏。勇力、风和力量大则速度完美。心、智、勇力、意以及痰性质，这些增长会使其具有十支圆满的智慧。
贤善且喜悦容貌，同样令诸根欢喜，具足种姓和季节圆满，意志和智慧不散乱，马在胎中如此出生，将具足一切功德。与此相反而出生者，则不具功德。

དེ་ལས་བཟློག་པར་གང་སྐྱེས་པ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་མི་འགྱུར། །བཟང་དང་རྣོ་དང་ཞན་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་རྣམ་གསུམ་ཅི་བཞིན་དང་། །སྐྱེ་བའི་ཆ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །མངལ་དུ་གནས་ནས་ཟླ་གཉིས་ན། ། ནགས་སུ་ཉེ་བར་བསྐྱད་བྱ་ཞིང་། །ཁ་ཟས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་དང་། །ཐུག་པ་དང་ནི་བལྡག་པ་སྦྱིན། །དེར་ནི་རྟག་ཏུ་གང་བརྟེན་པ། །ཁ་ཟས་གང་ཞིག་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཡིད་ལ་རེ་བར་བཤད། །འདི་ནི་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་མ་བྱིན་ན། །གཟུགས མི་སྡུག་ཅིང་མི་སྲུན་དང་།།ཡན་ལག་མི་ཚང་བློ་ཆུང་དང་། །འཇིགས་སྐྱེན་སྟོབས་ཆུང་སེམས་ཉམས་ཤིང་། །འདུས་དང་ལས་ཀྱི་དབང་དང་ནི། །ནད་གཞི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི། །ཅི་ལྟ་བར་ནི་ཡོངས་སུ་བཤད། །ལེགས་ ཐོས་ཐོས་དང་ལྡན་པ་ཡིས།།ཚུལ་བཞིན་ཡོངས་སུ་དྲིས་བ་ན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དཀའ་ཐུབ་ཆེས། །དྲིས་ལན་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་མངལ་དུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའོ།

与此相反而生者，彼不成为具功德者。
善及利及钝，如是三种自性，
出生之分亦如是，当知有三种自性。
住胎二月后，应当迁往林中，
给予各种饮食，及汤与舔食。
于彼常所依止，任何所欲饮食，
说彼为心所愿，此应当给予。
若不给所欲，形貌丑陋且粗暴，
肢体不全智慧浅，易惊体弱心衰败。
从聚合及业力，以及诸病性质，
于胎中所生者，如实详细宣说。
具足善闻者，如理详细询问，
大苦行者沙利贺札，如是作答。
此为沙利贺札经中，名为胎中结生第五章。

། །།རྟ་སྐད་ལས་ སྐྱེས་དྲང་སྲོང་ནི།།རྟ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་གྱུར་པ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཉིད་ལས་ནི། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་དྲིས། །བུ་ཡིས་དྲིས་ནས་དྲང་སྲོང་དེ། །དགའ་བའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ནི། །རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་ བྱ།།རྩུབ་ཅིང་མི་བརྟན་རྔ་རྔོག་སྲབ། །འཇིགས་སྐྱེན་སྐྱིད་ཞན་ཁུར་སྟོབས་ཆུང་། །ལམ་གྱིས་དུབ་ཅིང་སྣ་ནང་མང་། །གཉིད་མེད་ཤིན་ཏུ་གཟུགས་མི་སྡུག་།འཁྲིག་པ་ལ་འདུ་འདུལ་བར་དཀའ། །འདོད་པའི་ནུས་པ་ཆུང་པ་དང་། །རླུང་གིས་གང་ཚེ་ འཁུམས་པ་དང་།།སླར་ཡང་རྗེས་སུ་རྒྱུག་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་རྟ་རྫི་རྣམས་དང་ནི། །རྟ་ལ་སོས་ནི་འདེབས་པ་དང་། །མི་དང་རྟ་ཡི་ཕྱི་ནས་ནི། །རྡུན་ནས་མདུན་དུ་བརྒྱུག་པ་དང་། །འདྲེ་བར་བྱེད་ཚེ་ལུས་ཀུན་ནི། །བཟློག་ཅིང་འདྲེ་བར་མ་ནུས་ཀྱི། །གཞོགས་གཅིག་ པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་།།འགྲོ་བར་བྱེད་པའང་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་གཞི་མཉམ་པར། །ཁལ་མེད་པར་ཡང་བུབ་པ་དང་། །བརྡེག་ཀྱང་རང་གི་སྤྱོད་པ་ནི། །ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་འདོར་བ་དང་། །བསླབས་པ་རྣམས་ནི་བརྗེད་གྱུར་པའི། །རྟ་ནི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ ཅན།།རྡུལ་ཅན་ཁྲོ་བ་ཡུན་རིང་དང་། །གཉིད་མེད་འཐབ་ལ་དགའ་བ་དང་། །སོ་དང་དེ་བཞིན་ལག་གཉིས་ཀྱིས། །རྟ་ལ་རྟག་ཏུ་འཆེ་བ་དང་། །རྟ་རྫིའི་ལས་ནི་བྱེད་པ་ལ། །རང་བཞིན་ཞི་བ་སྟོན་པ་ནི། །རྟག་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་ནུས་པ་ཆུང་། །ལས་དང་ལས་ལ་སྲན་ཆུང་ དང་།།གཞོགས་གཅིག་གིས་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ། །ཐོག་མར་འདྲེ་བར་བྱེད་གྱུར་ཅིག་།དེ་རྗེས་ལུས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཟློག་ཅིང་འདྲེ་བར་བྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉམ་ངའི་ལམ་དུ་ནི། །ཁལ་གྱིས་དུབ་ན་བུབ་པ་དང་། །འདུལ་སྤྱོད་པ་ཡི་ཚིག་སཱན་ཅིང་། །བསླབ་པ་ འདོར་ཞིང་འབྲོས་བྱེད་དང་།།གྲང་བ་ལ་ནི་དག་འགྱུར་པའི། །རྟ་ནི་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །སྤུ་མདོག་སྣུམ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་ལ། །སྒྲ་སྙན་དལ་གྱིས་འཚེར་བ་དང་། །རྟ་དང་དེ་བཞིན་མི་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་ཞི་བ་སྟོན་པ་དང་། །འདུལ་སྦྱོང་སླ་ཞིང་བསླབས་ལ་བརྟན། ། གཉིད་ཚེ་རྟག་ཏུ་བརྟག་པ་དང་། །ཁལ་དང་ལམ་དུ་གཡུལ་ངོ་རུ། །རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་བཟོད་དང་། །ཆུ་ལ་བརྟན་ཞིང་ཤུགས་ཆེ་ལ། །གང་དུའང་བུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འགྲོ་ཚེ་གཞོགས་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཟློག་པ་དང་། །འོབས་ལ་གོམ་པ མི་འདོར་གྱི།།ཤུགས་ཀྱིས་མཆོད་བར་འདོད་པ་དང་། །བདག་པོ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཡི། །རྟ་ནི་བད་ཀན་རང་བཞིན་ཅན། །མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ། །རང་བཞིན་གཉིས་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །ཐ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་ བཤད།།རླུང་དང་བད་ཀན་རང་བཞིན་ཅན། །བར་མ་དག་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རང་བཞིན་ཅན། །རྟ་ནི་རབ་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད། །ནང་མེད་ལུས་ཟུངས་མཉམ་གྱུར་ཅིང་། །བད་ཀན་ཅན་གྱི་རྟ་བསྔགས་སོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས། ། རྟའི་རང་བཞིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།

从马语中生的仙人，
通晓马的本性，
向沙利贺札请教，
善闻详细询问。
儿子询问后，那位仙人，
以欢喜的语言说道：
风和胆的本性，
应知有三种本性。
粗糙不稳鬃毛稀，
易惊体弱负重力小，
路途疲惫鼻涕多，
不眠且极不端庄。
好交配难调伏，
欲望能力小，
当被风侵袭时，
又再追随，
常与马夫们，
以及对马施香，
在人和马之后，
追赶向前奔跑，
交配时全身，
转身而不能交配，
一侧反复，
行走，以及，
同样在平坦道路上，
无负重也会跌倒，
虽受打击自身行为，
长时间后才能改，
所学之事皆忘记，
此马为风性。
多尘易怒持久，
不眠喜斗争，
以牙齿和双蹄，
经常踢咬马匹，
对马夫工作，
表现温顺本性，
常常胆怯能力小，
对各种工作耐力小，
以一侧稍微，
开始交配，
之后全身，
转身而交配，
同样在险峻道路，
负重疲惫时跌倒，
调教时听从言语，
却舍弃所学逃跑，
在寒冷中清醒，
此马为胆性。
毛色光滑力大，
声音悦耳缓慢发出，
对马和人们，
易于调教学习稳固，
睡时常有警觉，
负重行路战场上，
常能忍受大苦，
耐水且力大，
任何地方都不会跌倒，
行走时以两侧，
反复转身，
不轻易跨越沟壑，
而欲以力跃过，
喜爱主人，
此马为痰性。
具有两种特征，
说为二重本性。
风与胆本性，
说为最下等。
风与痰本性，
说为中等。
胆与痰本性，
说此马为最上等。
内无体液平衡，
赞叹痰性马。
出自沙利贺札经，
马的本性品第六。

། །།ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཡི། །བུ་ལ་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སྨྲས། །བཟང་པོ་སྨན་དང་རི་དགས་དང་། །འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་མཉན་པར་གྱིས། །སྟོབས་ཆེན་མདོག་ནི་སྣུམ་པ་དང་། །དུལ་བའི་གཟུགས་ཅན གཙང་སྦྲར་ལྡན།།ཚངས་སྤྱོད་མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་ཅིང་། །ལེ་ལོ་མེད་ཅིང་ཕྲག་དོག་མེད། །ལངས་ནས་གཉིད་ནི་ལོག་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་ལངས་ནས་འདུག་པ་དང་། །བདག་པོ་ལ་དགའ་ལྡབ་སྐྱོན་དང་། །བསླབས་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་དང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་དཔའ་བ་ དང་།།གཡུལ་དང་ལམ་དང་མེ་ལ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཞུམ་མེད་པ་དང་། །ནད་ཀྱིས་གདུངས་བར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང་། ཅི་ཡང་རུང་བ་ཟོས་ནས་ནི། །མྱུར་དུ་ལུས་ནི་རྒྱས་འགྱུར་དང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་བརྟན་པ་ཡི། །རྟ་ནི་བཟང་པོའི་སྐྱེ་ གནས་ཡིན།།བཀྲ་ཤིས་མཚན་ཉིད་ལྡན་མོད་ཀྱི། །ཅུང་ཟད་སྨད་པ་ཡོད་པ་དང་། །བསླབ་པ་མྱུར་དུ་ལོབས་ན་ཡང་། །མྱུར་དུ་བརྗེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །མཚན་མོའི་དུས་སུ་ལུས་ཕུང་སྟེ། །གཉིད་ནི་ལོག་པར་བྱེད་པ་དང་། །རྟ་ལ་ཞེ་སྡང་ཆེ་བ་དང་། །འཁྲིག་ པ་ལ་འདུ་ཕྲག་དོག་ཅན།།དང་པོ་དཔལ་ཞིང་དེ་རྗེས་ལ། །འཇིགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་པ་དང་། །ལྕག་གིས་ཅུང་ཟད་གཞུས་པ་ནའང་། །རིང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རིགས་ལྡན་པའི། །རྟ་ནི་དམན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྩུབ་ཅིང་རྟ་ལ་འཇིགས་སྐྱེན་དང་། །གཉིད་ཆེ་རྒྱུན་ ཅན་ལེ་ལོ་ཅན།།ལྟོ་ཆེ་སྦེགས་ཅིང་འཁྱམ་པ་དགའ། །དེ་བཞིན་ཀུན་དུ་དོག་པ་ཅན། །ཉིན་མོ་དང་ནི་མཚན་མོའང་རུང་། །ཡན་ལག་མ་ལུས་བརྐྱང་ནས་ནི། །རྟག་ཏུ་གཉིད་ནི་ལོག་པ་དང་། །རྟ་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་ལ་དགའ། །ལྕག་གིས་གཞུས་ལ་མི་ཚོར་ཞིང་། །མྱུར་ དུ་ན་བར་བྱེད་པ་དང་།།ལུས་རྒྱས་པར་ནི་དཀའ་བ་ཡི། །རྟ་ནི་རིགས་སྐྱེ་གནས་ཡིན། །ཡོན་ཏན་འདྲེས་ལས་འདྲེས་གྱུར་ཏེ། །དེ་བཞིན་དབྱེ་བ་མང་པོའང་ཡོད། །བཟང་པོ་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །དམན་པ་བར་མ་ཞེས་བཤད་ལ། །རི་དགས་ཐ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ། ། རྟ་ཡི་སྐྱེ་གནས་འདི་ཉིད་ཡིན། །མདོར་ན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག་།འདྲེས་དང་ལྷག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་རྟའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།

具有善闻持闻之子，夏利贺札如是说：
善者与药及野兽，混合特征当谛听。
大力色泽润滑且，形体调柔具清净，
梵行夜晚入睡眠，无有懈怠无嫉妒，
起身后复入睡眠，经常起身而安住，
喜爱主人无过失，所学永远不舍弃，
于一切处具勇猛，战场道路及火中，
无有痛苦所屈服，即便遭受病痛时，
亦无极大之烦恼，无论食用何种食，
迅速身体得丰满，于一切处具稳重，
此马乃是善种性。
虽具吉祥之特征，稍有过失存在时，
虽能迅速学驯养，亦会迅速而忘记，
夜晚时分身疲惫，入睡休息而为之，
对马具大瞋恨心，好淫且具嫉妒心，
最初威严而随后，转为恐惧之状态，
鞭子稍作抽打时，即会远行而离去，
具有如是种性者，此马乃是劣种性。
粗暴对马生恐惧，嗜睡懒惰具常性，
腹大喜欢到处游，如是处处具嫉妒，
白天以及夜晚时，伸展一切之肢体，
经常入睡而休息，喜欢伤害于马匹，
鞭打不知感觉到，迅速生病而为之，
身体难以得丰满，此马乃是劣种性。
功德混合成混杂，如是分类亦众多，
善者当知为最上，劣者说为中等马，
野兽说为最下等，此即马之诸种性。
总之过失与功德，混杂超胜而称之。
此为夏利贺札续要中马之种性品第七

། །།རྟ་ཡི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཤེས། །དུལ་ལ་བརྩོན་ཞིང་དབང་པོ་ཐུལ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བློ་ཆེན ལ།།མཛའ་བོ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་དྲིས་པ། །གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་རྟ་རྣམས་ཀྱི། །རིགས་བཞི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བགྱི། །མཚན་ཉིད་སྤྱོད་ལམ་གང་དག་གིས། །དེ་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བགྱིས། །དེ་སྐད་དྲིས་ཏེ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །རྟ་ཡི་ རིགས་བཞི་ཤེས་དགའ་བས།།དེ་ནི་ང་ཡིས་གོ་བར་བྱ། །རིགས་བཞི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། །སྐྱེ་གནས་དང་ནི་གཟུགས་བྱད་དང་། །ཚུལ་སྤྱོད་དང་ནི་དུལ་བ་དང་། །སྐད་གདངས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་། །དྲི་ཉིད་ལས་ནི་ཉེར་ཤེས་བྱ། །གང་ཞིག་དེ་ལས་གོ་བཟློག་སྟེ། ། དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སྨྲ་བ་ནི། །ཉོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་གྱིས། །གཟུགས་བཟང་དཔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་དུལ་ཞིང་བསྔགས་པར་འོས། །བློ་ལྡན་ངང་ཚུལ་བཟང་བ་དང་། །འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་ཉན། །རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ནུས་པ་ལྡན། །གཙང་ཞིང གཙང་སྦྲ་དག་ལ་བརྟེན།།བཀྲེས་དང་སྐོམ་ལ་སྲན་ཆེ་ཞིང་། །ཁྲོ་བ་ཆུང་ཞིང་བླན་པར་སླ། །གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་གྲགས་དང་ལྡན། །ལས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་།བཏུང་དང་ཁ་ཟས་བཟའ་བྱ་ཡི། །ལྷག་མ་དང་ནི་མི་གཙང་དང་། །རྟ་སྤངས་དང་ནི་དེ་བཞིན་ གཅིན།།འདི་ནི་རིང་དུ་སྤོང་བྱེད་ཅིང་། །གཙང་ཞིང་གཙང་མར་སྤྱོད་པ་དང་། །ཉལ་ཡང་གཉིད་ནི་མེད་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་འབྲས་ཡོས་ཁུར་བ་མར། །འོ་ཐུག་སྲེག་རྫས་ལ་དགའ་ཞིང་། །དྲི་དང་སྣ་མའི་ཕྲེང་པ་དང་། །ཁྲུས་དང་བཀྲ་ཤིས་ལ་དགའ་ཞིང་། །འཚེར་ ཞིང་དེ་དག་སྣོམ་པ་དང་།།མི་དག་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །འཇིགས་མེད་མཁས་ལ་སྲན་ཆེ་དང་། །སྙན་པར་འཚེར་ཞིང་སྒྲ་སྐད་ཆེ། །སེར་དང་དཀར་དང་དམར་པ་དང་། །ཕལ་ཆེར་སྦྲང་རྩི་ལྟར་སེར་དང་། །འགྲོས་ཆེ་སྲན་ནི་ཆེ་བ་དང་། །བརྟན་ཞིང་སྟན་པ་རྗེས་སུ་འཚེར། ། མདོག་སྣུམ་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །བྲམ་ཟེ་ཀུན་ལ་དགའ་བ་དང་། །གཉིད་ལོག་ཚེ་ནི་འབྲས་ཡོས་དང་། །མར་དང་ཨུ་ཤིར་དྲི་འབྱུང་ལ། །ལྷ་དང་དྲི་ཟའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །དགེ་ཞིང་རྟག་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟའི་ཚུལ་སྤྱོད་ལྡན་པའི་རྟ། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །རྒྱལ རིགས་ཁྲོ་བའི་ཚུལ་ཅན་ཏེ།།ཚངས་པའི་མདོག་ལྡན་ཤེས་པར་བྱ། །རང་བཞིན་རྣོ་ཞིང་དཔའ་བ་དང་། །སྒྲ་སྐད་བཏང་ནས་འཚེར་བ་དང་། །དཔུང་པ་གློ་ཞིང་སྙིང་སྟོབས་ཆེ། །རང་བཞིན་གཙང་ཞིང་སྤྱོད་པ་ཡང་། །གཅེས་པར་བསྡུས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཡན་ལག་ འབྱེས་ཤིང་པགས་པ་སྲབ།།སྤྱོད་པ་གཙང་ཞིང་དུལ་པ་དང་། །འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྐྲག་པ། །ཆུ་དང་མེ་དང་འབྲུག་སྒྲ་དང་། །སྒྲ་ཆེར་གྲགས་དང་ལྷུང་དང་ཁུར། །ཚ་དང་རྩུབ་པའི་རེག་པ་དང་། །ས་རྩུབ་ཤིང་གི་ཚང་ཚིང་དང་། །རིང་དུ་འགྲོ་དང་ལམ་དོག་པར། །གང་ ཞིག་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་།།གླང་པོའི་ཚོགས་ནི་ཆེན་པོ་དང་། །དྲིལ་བུ་རོལ་མོའི་སྒྲ་རྣམས་དང་། །ཅ་ཅོ་འདོན་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་། །རྟ་གཞན་འཚེར་བར་གྱུར་པ་དང་། །དུང་དང་རྔ་ཆེན་སྒྲ་དང་ནི། །རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་རྫ་རྔའི་སྒྲ། །གདུགས་དང་ རྒྱལ་མཚན་བ་དན་གྱིས།།སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རྟ་མཆོག་ཡིན། །རྔ་རྔོག་ལེགས་པར་བརྐྱང་ནས་ནི། །དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་འཚེར་བ་དང་། །རྐང་གཉིས་ལེགས་པར་འཇུག་བཞིན་དུ། །ས་སྟེང་ན་ནི་འཚེར་བ་དང་། །རྔུལ་དང་གཅིན་དང་རྟ་སྦངས་ནི། །ཡན་ལག་ བརྐྱང་སྟེ་འདོར་བ་དང་།།མཐར་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འདོར་བ་དང་། །རྟ་གཞན་ལ་ནི་བསྡིགས་པ་དང་། །གཡུལ་ངོར་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་། །ཤིང་རྟ་དཔུང་བུ་ཆུང་འཇོམས་དང་། །རྗེས་སུ་སྐད་འདོན་སྒྲ་འཇམ་པས། །

知晓马的本性，驯服而精进，调伏诸根。
慈友向大智慧的沙利贺札请教：
威严的马匹四种种姓如何了知？
以何等特征和行为，能知其相反？
如是询问后，大仙人沙利贺札回答说：
马的四种种姓令人喜悦，我将为你解说。
四种种姓的区分，由出生地和形貌，
行为和驯服程度，声音形状和颜色，
以及气味来了知。
其中相反的差别，我将为你宣说，
请听我详细分析。
形貌优美具威严，行为驯服值称赞，
具智性情善良，听从调教师教导，
随顺而有力量，清洁依于净行，
能忍饥渴，少有嗔怒易驯服，
具有威严名声，随顺一切事业，
饮食剩余不净物，马粪以及小便，
皆能远离，清净而行，
卧时无睡眠，喜欢蜂蜜、炒米、酸奶、
酥油、乳汤和香料，喜欢香气和花鬘，
沐浴和吉祥事，警觉而且嗅闻，
人见之悦目，无畏聪慧有耐力，
声音悦耳响亮，黄白及红色，
多如蜂蜜般金黄，步伐大而耐力强，
稳重随从主人，毛色光润皮薄，
喜欢婆罗门，睡时散发炒米、
酥油、优尸罗香，具天人乾闼婆之力，
善良而且稳重，具如是行为之马，
应知为婆罗门种姓。
刹帝利种性带嗔怒，具梵天之色，
天性敏锐勇猛，发出声音警觉，
肩胛宽阔力量大，天性清洁行为也，
具有珍贵品质，肢体舒展皮薄，
行为清净驯服，面对恐怖不惊，
水火雷声，巨响坠落重负，
炎热粗糙触感，崎岖丛林密地，
远行狭窄道路，皆无所畏惧，
大象群，铃鼓乐声，
喧哗声，其他马惊时，
螺号大鼓之声，音乐声陶鼓声，
伞盖王旗幡帜，皆不惊慌为上马。
舒展鬃毛，欢喜警觉，
双足善踏，地上奔驰，
汗液尿粪，伸展肢体而排，
最后用力排出，对其他马示威，
战场上能击败马象，车兵小队，
随后发出柔和声音。

རྗེས་སུ་སྐད་འདོན་སྒྲ་འཇམ་པས། །ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་འཚེར་བ་དང་། །རྟ་གཞན་དག་ནི་ ཕྱིན་ནས་ནི།།དེ་ནི་འགྲོ་བར་བཟོད་མི་བྱེད། །མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ཀྱང་ནད་ཆུང་ཞིང་། །མཚོན་ཆ་མཐོང་ན་འཇིགས་མི་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་མྱུར་ཞིང་དཔའ་བ་དང་། །འཐབ་ཚེ་མྱུར་ཏུ་ཕ་རོལ་གནོན། །ནོར་བུ་ལྟ་བུར་མིག་སེར་ཞིང་། །མདོག་བཟང་ཁ་དོག་ངན་པ་མེད། །བློ་ ལྡན་དེ་བཞིན་མགྱོགས་པ་དང་།།སྨིན་ཞིང་མ་ཞུམ་སྟོབས་ཆེ་ལ། །རྟག་ཏུ་ལས་ཀུན་ནུས་པ་དང་། །བག་ཡོད་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་མེད། །བསོད་ནམས་བྱེད་པའི་མེ་ཏོག་མར། །འབྲས་བུ་ལྡན་པའི་དྲི་ཡོད་ལ། །ལྷ་དང་དྲི་ཟའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །དེ་མཚུངས་སྦྱོང་ཡུལ་ སྤྱོད་པར་ལྡན།།དགེ་ཞིང་སྤྱོད་པ་ངེས་པའི་རྟ། །རྒྱལ་རིགས་སུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །རྗེའུ་རིགས་བཏུང་པ་ལ་དགའ་བརྟན། །ཞི་ཞིང་བློ་ཆེ་ལེ་ལོ་ཅན། །མི་འཁྲུགས་དགའ་པར་འགྱུར་བ་མེད། །དུལ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་ལྡན། །ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་མེད། །དུལ་ཞིང་ངང་ ཚུལ་སྙོམས་པ་དང་།།ནད་དང་ཚ་དང་བཀྲེས་པ་བཟོད། །ཁལ་བཀལ་ལམ་དུ་འགྲོ་ཚེ་བརྟན། །དེ་ནི་མགྱོགས་བུལ་རན་མ་ཡིན། །ཉམས་དང་ལུས་སྟོབས་པར་མ་སྟེ། །མིག་ནི་དེ་བཞིན་སྔོ་དང་སེར། །གནག་དང་དཱུར་བའི་མདོག་འདྲ་དང་། །སྔོ་བསངས་སྤུ་མདོག་ དཀར་བ་དང་།།སྨྱིག་མ་ཏ་ལའི་མདོག་འདྲ་དང་། །ཕལ་ཆེར་ངང་པའི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །སྟེང་འོག་ཐད་དཀར་ཆེ་མིན་གྱི། །རོ་སྟོད་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་དེ་བཞིན་དུ། །ཇ་མོའི་འོ་མའི་དྲི་དང་ལྡན། །བག་ཆུང་གཉིད་ནི་ཆེ་བ་དང་། །མི་ཡི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ། ། བཟོད་ལྡན་དེ་ལྟའི་སྤྱོད་པ་ཅན། །རྟ་ནི་རྗེ་རིགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དམངས་རིགས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་དང་། །སྤྱོད་ལམ་སྤྱོད་ཡུལ་མི་གཙང་ཞིང་། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །ལྷག་མའི་ཟས་སྐོམ་དག་ལ་དགའ། །སྐམ་དང་སྨད་དང་ངན་པ་དང་། །བཤད གཅི་དག་ནི་བརྟེན་པར་དགའ།།མིག་རྐོང་མིག་ནི་ཟླུམ་པ་དང་། །རྐང་པས་ས་ནི་བརྐོ་བ་དང་། །བཤང་གཅི་སྣོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཟ་ཞིང་ཉུང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། །མི་གཙང་སར་ནི་འགྲོ་བ་དང་། །རྟ་རྫི་ལ་ནི་འཕྲ་བ་དང་། །རང་དང་རྩིག་པ་ཤིང་ལ་སོགས། །སོ་ ཡིས་འདྲད་པར་བྱེད་པ་དང་།།འབྲེང་བ་དབྱིག་པ་ལྕུག་མ་ཡི། །ལྕག་མི་ཚོར་ཞིང་མི་འཁྲུགས་ལ། །ལུད་པ་ལུ་ཚེ་གསུས་པ་ཆེ། །འཇིགས་པ་ཀུན་ལས་སྡར་བ་དང་། །མི་གཙང་བ་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་། །གཅད་སྦྲའི་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་མེད། །དུ་བ་རྡུལ་འདྲའི་མདོག་ལྡན་ཞིང་། ། སེར་སྐྱ་མོ་གྲོ་དམར་སྐྱའི་མདོག་།བསྲུང་བར་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་ངན་ཞིང་ཞི་ཚུལ་ཆུང་། །མ་ཁྲོས་ལས་སྦྱར་མི་ནུས་ཀྱི། །ཁྲོས་ན་ལས་ནི་ནུས་པ་དང་། །བྱ་རོག་ཚང་གི་དྲི་བྲོ་ཞིང་། །ཁྲ་དང་མི་རོའི་དྲི་དང་ནི། །ཀུན་ཁྱབ་གཉིད་ཆེ་བག་ཆུང་ལ། །སྲིན་པོ ཤ་ཟའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན།།ད་འདྲའི་སྤྱོད་པ་མདོག་ལྡན་པའི། །རྟ་ནི་དམངས་རིགས་ཡིན་ཤེས་བྱ། །དེ་དག་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ། །རྒྱལ་རིགས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་མོ་ལ། །ཞུགས་པའི་བུ་ནི་དངུལ་ཆུར་བཤད། །དངུལ་ཆུ་ དེ་ནི་སྤྱོད་པ་གཙང་།།ངེས་ཤིང་ཉུག་མ་ཟ་མི་བྱེད། །མདོག་ནི་བ་སོ་ལྟར་དཀར་སེར། །ནག་པོའི་མདོག་ཏུའང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕལ་ཆེར་མིག་ནི་དར་བ་དང་། །སྒྲ་སྙན་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །ཆང་དང་ཕྲེང་བའི་དྲི་ལྡན་གྱི། །དྲི་མེ་ཞིམ་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། ། གཉིད་ལོག་ན་ནི་བག་མེད་པའི། །རྟ་ནི་རིགས་འཛིན་རྒྱུད་ཡིན་ནོ།

以柔和的声音嘶鸣，声音传遍各方，其他马匹走过后，它便不愿前行。
即使被兵器所伤也不觉疼痛，见到兵器也不会害怕。行动迅速且勇敢，战斗时迅速制服对手。
眼睛金黄如宝石，色泽优良无不悦之色。具有智慧且行动敏捷，成熟稳重不怯懦且力大。
常能完成各种任务，谨慎且永无烦恼。如同福德之花，果实具有香气。
具有天神和乾闼婆的勇气，与之相称的训练场所行为。贤善且行为端正的马，应知是刹帝利种。
婆罗门种喜欢饮水，性情温和智慧大而懒惰。不易激动也不易欢喜，具有调顺的正当行为。
无愤怒也无傲慢，调顺且性情平和。能忍受疾病、炎热和饥饿。驮负重物行走稳健。
它不快不慢适中，体态和体力适中。眼睛或蓝或黄，或黑或如杜尔瓦草色。
或蓝灰色毛色白，或如芦苇、多罗树色，大多如天鹅色，上下正白不太大。
上身较大。如同哈雷努卡，具有母牛奶的香气。懒散且嗜睡，依赖人的勇气。
具有忍耐如此行为的马，称为婆罗门种。首陀罗种性情恶劣，行为举止不清净。
喜欢他人享用剩余的饮食。喜欢干枯、低劣、恶劣之物。喜欢依赖粪尿。
瞪眼圆目，用脚刨地。闻嗅粪尿，吃得少活动少。
喜往不净之处，会咬马夫。用牙齿摩擦自己、墙壁和树木等。
对绳索、棍棒、竹鞭，不觉察也不激动。咳嗽时腹部膨大，对一切恐怖退缩。
对不净之物不厌恶，没有高贵的行为。具有烟尘般的颜色，或黄褐色、红褐色豆色。
极难护持，行为恶劣少有平静。不发怒时不能做事，发怒时才能做事。
具有乌鸦窝的气味，以及鹰和尸体的气味。遍布懒惰、不谨慎，具有罗刹食肉鬼的勇气。
具有如此行为和颜色的马，应知是首陀罗种。现在也要说明，这些种姓混杂而生的特征。
刹帝利与婆罗门女所生之子，称为水银种。水银种行为清净，确定且不吃糠秕。
颜色如牛齿般黄白，也会变成黑色。大多眼睛明亮，能发出悦耳的声音。
具有酒和花鬘的香气，却无芳香之气。睡眠时放逸的马，是持种姓的后裔。

།བྲམ་ཟེའི་རིགས་མོར་རྗེའུ་རིགས་ཞུགས། །དེ་ནི་མ་ག་ད་ཞེས་བྱ། །སྙིང་སྟོབས་ཞན་ཞིང་ཁུར་སྟོབས་ཆེ། །ལམ་དུ་ཆས་ཚེ་འཚེར་ཞིང་འགྲོ། །རྔོག་མ་འཆོལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། །གང ལའང་སྨོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།བུད་མེད་མིག་ནི་ན་བ་དང་། །འགྲོས་ཆེ་ཡིད་ཕེབས་མེད་པ་དང་། །ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དེ། །ཤ་ཟའི་སྙིང་སྟོབས་དག་ལ་གནས། །སྡིག་ལ་དགའ་ཞིང་བསྟར་བ་དང་། །གདུལ་དཀའ་དྲི་ནི་མི་ཞིམ་པ། །སྤྱོད་པ་ངན་བར་སྤྱོད་པ་དང་། །དམན་ པར་ལྟ་མ་ག་ད།།བྲམ་ཟེའི་རིགས་མོར་རྗེའུ་རིགས་དག་།ཞུགས་པ་ལས་ནི་སྐྱེས་པའི་རྟ། །དེ་ནི་གདོལ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། །སྡིག་པ་སྐྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ལས་རྣམས་ལ་ནི་མི་འཇུག་ཅིང་། །གཏུམ་པ་བོང་བུའི་སྒྲ་ཅན་ཡིན། །སྒྲ་འཆག་རྩུབ་ཅིང་གདུག་པ་ དང་།།ཡན་ལག་མི་སྙོམས་བག་མེད་ལྡན། །མི་ཤེས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། །མཚན་མ་སྤྱོད་པས་ཉེ་བར་བསྒོས། །ཐིག་ལེ་ཞུ་བ་མི་སྡུག་པ། །སྨད་པ་ཡིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་། །བདག་ལ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བག་མེད་གནས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད། །རྟ་སྦངས་ ལྕི་བ་གཏོང་བ་ན།།ཟ་ཞིང་སྨོད་པར་མི་བྱེད་ལ། །མཐར་ནི་གནོད་པ་ཉིད་བྱེད་ཅིང་། །ཁང་སྟོང་དག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེ་སྤྱང་དག་གམ་སྤྱང་ཀིའམ། །དུ་བའི་མདོག་གམ་མདོག་ངན་ལྡན། །སྒྲ་རྩུབ་ཡི་དགས་དྲེ་ཅན་ཏེ། །ཆང་ལ་དགའ་ཞིང་ཤ་ལ་དགའ། །ཤ་ཟ་ སྲིན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཅན།།སྤྱོད་པ་ངན་པ་གདོལ་བའི་རྟ། །རྟགས་དང་མཚན་མ་འདི་དག་གིས། །རིགས་བཞིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། །གང་ཞིག་ཕ་དང་རྟག་སྤྱོད་འདྲ། །སྐྱེས་པའི་བུ་ནི་གང་ཡིན་པ། །རིགས་བཞི་རུ་ནི་རྣམ་ཕྱེ་ལ། །རྟ་ནི་རང་གི་རིགས་སུ་གཞག་།རིགས་ཀྱི་ དབྱེ་བ་ཅི་བཞིན་ཤེས།།སྡིག་བས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྙིང་སྟོབས་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ནི། །གང་གང་ཡིན་པ་མཉན་པར་གྱིས། །དྲི་ཟ་བྲམ་ཟེ་དང་མཉམ་ལ། །གནོད་སྦྱིན་རྒྱལ་རིགས་ཉིད་དང་འདྲ། །སྲིན་པོ་རྗེའུ་རིགས་དང་མཚུངས་ཏེ། །དམར་རིགས་ཤ་ཟ་ཉིད་དང་འདྲ། ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་གནས་འདྲ་ཡི། །རང་རང་བཞིན་ཅི་བཞིན་རྣམ་པར་དབྱེ། །དེ་བཞིན་སྤྱོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ། །ཕྱན་སྡིག་པས་གོས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ལེགས་རྗེས་སྟོན་པ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་བཤད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་རྟའི་རིགས་བཞིའི ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།

婆罗门女与商人结合，此马称为摩揭陀，
勇气弱而负重力大，行路时畏缩而行，
鬃毛杂乱生长，对任何事物都不轻视。
如同女人眼睛有病，步伐大而不安稳，
色相不悦人，具有食肉鬼的勇气，
喜好罪恶且固执，难以调教气味不香，
行为恶劣，轻视他人，此为摩揭陀马。
婆罗门女与商人结合所生之马，
此马称为旃陀罗，是造作罪业之对象，
不从事各种工作，发出如驴子般凶暴的声音，
声音粗糙且凶恶，肢体不均匀且放逸，
具有无知的特征，行为举止受到污染，
精液流出不悦人，为众人所轻视，
会伤害自己，带往放逸之处，
马粪排泄时会食用且不以为耻，
最终会造成伤害，喜欢空旷的房屋，
如豺狼或野狗，具有烟色或不悦之色，
声音粗糙如饿鬼，喜欢饮酒食肉，
如食肉鬼罗刹般行为，行为恶劣的旃陀罗马，
以这些标志和特征，可分为四种种姓，
若子与父行为相似，所生之子无论是谁，
分为四种种姓后，应将马置于自己的种姓中，
如实了知种姓差别，不会被罪业所染污，
其余勇气行为，请听我详细解说，
乾闼婆与婆罗门相同，夜叉与刹帝利相似，
罗刹与商人相同，旃陀罗与食肉鬼相似，
如是出生处相同，各自性质如实分别，
如是行为方式不同，则会被罪业所染污，
如是善说教法，是由马医所说，
此为马医经中马的四种种姓品第八

། །།དེ་ལ་རྟ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཡན་ལག་མ་གཏོགས་ཐ་དད་དེ། །གདོང་ནི་སྲབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །ཟུར་བཞི་པ་ལ་གཡུལ་སྙོམས་པ། །དྲང་ཞིང་འཁྱོག་པ་མ་ཡིན་ལ། །ཡོངས་སུ་ཚད་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཁ་ནི་བཙུམས དང་རྒྱ་ཆེ་ལ།།དྲི་ཟད་ཁ་ཆུ་ཉུང་བ་དང་། །ཁ་ཆུ་མི་འཇིག་སྐམ་པོ་མིན། །རྟ་ལ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །སོ་ནི་ཁ་དོག་ཡིད་འོང་བཟང་། །སྲོག་ཤིང་སྲ་ལ་བརྟན་པ་དང་། །མ་གྱེས་དྲང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། །སྣུམ་ཞིང་ནང་མ་མཐོ་བ་དང་། །མཐོ་ཞིང་རྩ་བ་བརྟན་པ་ དང་།མཚན་མ་གསལ་ཞིང་སྲ་བ་དང་། །སྦྲང་རྩི་འདྲ་བའམ་རབ་ཏུ་དཀར། །རྟ་ལ་བསྔགས་པར་གྱུར་བ་ཡིན། །འགྲམ་སོ་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། །སྲ་ཞིང་སྙོམས་པར་གྱུར་པ་བཟང་། །མཆེ་བ་མདུན་སོའི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །རྩེ་མོ་རྣོ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཟླུམ་ ཞིང་རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་།།སྣུམ་ཞིང་འཇམ་ལ་སྐྱེ་བ་བསྔགས། །ལྕེ་ནི་སྲབ་ཅིད་རྗེས་འབྲེལ་དང་། །འཇམ་ཞིང་རིང་ལ་སྙོམས་པ་དང་། །མཉམ་ཞིང་འཇམ་ལ་དམར་བ་དང་། །ཁྱི་ཡི་ལྕེ་དང་འདྲ་ན་བཟང་། །ལྕེ་རྩ་ཅུང་ཟད་མཐུག་པ་དང་། །འཇམ་ཞིང་མཉེན་ལ་ སྣོམས་ལ་སྲབ།།བརྟན་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་མེད་པ་དང་། རིང་ཞིང་དམར་ན་རབ་ཏུ་བཟང་། །ལྕེའུ་ཆུད་གཏིང་རིང་རྩེ་མོ་དམར། །སྲུབ་ལ་རི་མོས་རྣམ་པར་ཁྱབ། །འཇམ་ཞིང་གོས་པ་མེད་པ་དག་།རྟ་ལ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །མཆུ་ནི་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་། ། དབྱེ་སླ་ཤ་རྒྱས་དབྱིབས་ལེགས་དང་། །ཤིང་ཏུ་གཡོ་དང་འཕྱང་བའམ་མིན། །སོ་ནི་ཁེབས་པར་གྱུར་བ་དང་། །མཉམ་ཞིང་སྙོམས་ལ་ཟླུམ་པ་དང་། །ཚད་ལྡན་དྲང་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྣ་གུང་མཉམ་པར་དབུགས་རྒྱུ་ཞིང་། །ཟླུམ་ལ་ནང་ན་ཡངས་པར སྣང་།།མཉེན་ཞིང་འཇམ་ལ་གནོད་པ་མེད། །རྟ་ལ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །མཚུལ་པ་དྲང་ཞིང་དབྱིབས་མཛེས་ལ། །སྐྱོན་མེད་པར་ཡང་གང་གནས་དང་། །དྲང་ཞིང་ཟླུམ་ལ་འཇམ་ཞིང་མཉེན། །ཡོན་ཏན་དག་གིས་བརྒྱན་ན་བཟང་། ། རྟ་ཡི་འཛུམ་ནི་དབུས་སྲབ་ཅིང་། །འགྲམ་གཉིས་མ་ཐོབ་བར་གྱུར་ན་བཟང་། །ཁ་འགྲམ་མཉེན་ཞིང་སྲང་ལ་སྙོམས། །བུ་ག་ཁེབས་ཤིང་ཟླུམ་ལ་འབྱར། །ཁ་འགྲམ་ཡངས་པར་སྣང་གྱུར་བའི། །རྟ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན། །མཁུར་ཚོས་བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་ཞིང་། ། དབུས་སྡུག་སྲབ་ལ་ལྟ་ན་སྡུག་།རིམ་གྱིས་མཁུར་བའི་ཞེང་ཆེ་ཞིང་། །ཤ་ཡིས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་བསྔགས། །སྣ་འགྲམ་པགས་སྲབ་ན་ཆུང་བ། །རིམ་གྱིས་ཞིང་ཆེ་སྲ་བ་དང་། །མཁུར་པ་ལེགས་པའི་འཕྲལ་དང་ནི། །རྣ་བར་ལེགས་པས་གནས་ན་བཟང་། །མཆི མ་འཛགས་གནས་རྒྱུས་པ་སྲ།།མི་མངོན་ཤ་ནི་སྲབ་ན་བཟང་། །མིག་ནི་དཀྱུས་རིང་མིག་འབྲས་དག་།ཤིན་ཏུ་དང་བར་སྣང་བ་དག་།ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་མདངས་འདྲ་ཞིང་། །སྣུམ་པའི་སྦྲང་རྩི་ལྟར་སེར་སྐྱ། །སྣ་མ་འདྲ་འམ་རྨ་བྱ་འདྲ། །རྔ་མོ་ཀ་ལ་པིངྐ་ཡི། །འུར་ པའམ་གང་མ་སྲེག་ནག་པོ།།གླང་ཆེན་གྱི་ནི་མི་འདྲའམ། །སེང་གེ་རི་དགས་མིག་འདྲའམ། །དེ་བཞིན་མཆིལ་པའི་མིག་འདྲ་ཞིང་། །རྫི་མ་མཐུག་ཅིང་རིང་བ་ཡི། །མིག་ནི་རྟ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །མིག་སྤུབས་སྡོམ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །གཙང་དང་མི་མཉམ་མེད་ པ་དང་།།དྲང་ཞིང་རིམ་གྱིས་སྲབ་པ་དང་། །བལྟ་བ་ཚེ་ན་ལྷོད་པ་དང་། །སྨིན་མའང་སྙོམས་ཞིང་རིམ་གྱིས་སྲབ། །ཤ་ནི་སྲ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། །ཤ་དང་པགས་པ་ལེགས་པར་འབྲེལ། །རྩ་རྒྱུས་མི་མངོན་མཉམ་ན་བཟང་། །འཕྲལ་པ་ཡངས་པར་སྣང་བ་དག་།ཤ་ སྲབ་མཉམ་ཞིང་དབྱེས་ཆེ་དང་།།རིམ་གྱིས་ཡངས་བར་གྱུར་པ་དང་། །གཉེར་མ་མེད་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །འགྲམ་གླིང་རིམ་གྱིས་ཡངས་པ་དང་། །བརྟན་ཞིང་སྲ་བར་གྱུར་པ་བཟང་། །རྣ་བ་སྤུ་དང་གཉེར་མ་མེད། །

关于马的特征：除了四肢以外的其他部分，面部要薄而宽阔，四方匀称，端正而不歪斜，整体比例适中为佳。
嘴巴闭合且宽阔，无异味，唾液少，唾液不会凝固也不干燥的马最为上乘。
牙齿颜色悦目优良，脊骨坚硬稳固，牙齿生长整齐不分散，光滑而内侧高耸，高大而根部稳固，特征明显且坚硬，如蜂蜜般或极其洁白的马为佳。
腮部牙齿均匀圆润，坚硬平整为好。犬齿与门齿颜色相似，尖端锐利，圆润而根部稳固，光滑柔软生长的为佳。
舌头薄而连贯，柔软、长而均匀，平整柔软且红色，如犬舌相似为佳。舌根稍厚，柔软、柔韧、平整而薄，稳固无瑕疵，长而红色最为上乘。
小舌深长尖端红色，布满纹路，柔软无污垢的马最为上乘。
嘴唇柔软灵活，易开合、肉感丰满、形状优美，不过分活动和下垂。
牙齿被覆盖，均匀平整圆润，大小适中端正的为佳。
鼻孔呼吸均匀，圆润而内部宽阔，柔软平滑无损伤的马为佳。
喉部端正形状优美，无瑕疵且充实，端正圆润柔软灵活，具备这些优点为佳。
马的微笑中部要薄，两腮不突出为佳。口角柔软平直均匀，孔洞覆盖圆润紧密。口角显得宽阔的马令人悦目。
面颊如经打磨般光滑，中间细薄美观，面颊逐渐变宽，肉感丰满为佳。
鼻旁皮薄年轻，逐渐变宽坚实，面颊优美的额头和耳朵位置恰当为佳。
泪腺处筋腱坚实，不明显肉质薄为佳。
眼睛细长，眼球清澈明亮，如宝石光芒般闪耀，油亮如蜂蜜般金黄，如马鼻，或如孔雀，如母驴、迦陵频伽鸟，或如乌鸦、大象，或如狮子、野兽之眼，或如猫眼，睫毛浓密且长的眼睛在马中最为上乘。
眼睑不粗糙，清洁无不均，端正逐渐变薄，注视时从容，眉毛均匀逐渐变薄，肉质坚实圆润，肉与皮肤结合良好，筋脉不显露均匀为佳。
额头显得宽阔，肉薄均匀间距大，逐渐变宽，无皱纹为佳。
太阳穴逐渐变宽，稳固坚实为佳。耳朵无毛发和皱纹。

བརྟན་ཞིང་སྲ་བར་གྱུར་པ་བཟང་། །རྣ་བ་སྤུ་དང་གཉེར་མ་མེད། །རྩེ་མོ་ཕྲ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྟ་ཡི་མགོ་བོ་ སྙོམས་པ་དང་།།རིང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ནད་མེད་དང་། །གཙུག་དང་ཕུམ་ཕུམ་ལེགས་པ་དང་། །དབྱིབས་ལེགས་པ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྔོག་མ་ཤིན་ཏུ་མང་ཉུང་མིན། །འཇམ་ཞིང་དེ་བཞིན་ནག་ནོག་མེད། །སྣུམ་ཞིང་རིང་ལ་ཅུང་ཟད་འཁྱིལ། །དེ་བཞིན་རིམ་པར་ལེགས་ གནས་ཤིང་།།ཤིན་ཏུ་མི་རིང་རབ་ཐུང་མིན། །རྟ་ལ་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྟ་ཡི་སྤུ་ནི་མཐུག་མཉེན་འཇམ། །རྩ་བ་བརྟན་ཞིང་ཤ་ལ་འཛུགས། །ཤིན་ཏུ་སྣུམ་ཞིང་ལེགས་པར་སྐྱེ། །ཉག་རེ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་བསྔགས། །ལྐོག་མ་མགོ་དང་མགྲིན་པར་འབྲེལ། ། རང་བཞིན་ཟླུམ་ལ་སྙོམས་པ་དང་། །ལྗན་ལྗིན་གྱིས་ནི་གོས་པ་མེད། །དྲི་མ་མེད་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྲོལ་མདུན་ཟླུམ་ཞིང་མཉམ་ལ་འབྲེལ། །དབྱིབས་ནི་དྲང་པོར་འདུག་པ་བསྔགས། །སྐེ་མགྲིན་རིམ་གྱིས་ཟླུམ་པ་དང་། །རིང་ཞིང་དབྱིབས་ནི་ལེགས་པ་དང་། ། མིད་པ་རྩེའུ་ཆུང་དང་འབྲེལ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་མགོ་བོ་དང་འབྲེལ་པ། །ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་ནི་ཤ་སྲབ་ཅིང་། །ལྷོད་མིན་ཅུང་ཟད་གུག་པ་དང་། །ཤ་རྒྱས་ལེགས་པར་འབྲེལ་བ་ནི། །རྟ་ལ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྐྲ་རྩ་ལེགས་པར་རྒྱས་པ་དང་། །ཤ་ཆེ་སུམ་མདོ ཡངས་པ་དང་།།ཤ་མཁྲིགས་ཡན་ལག་ལེགས་འབྲེལ་ཞིང་། །ཤ་མོ་ལྷོད་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཟེའུ་ནི་ལེགས་འབྲེལ་ཆེར་མི་མཐོང་། །ཟེའུ་ལྟག་དང་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ། །ཕྲག་གང་ཟེ་འདབ་འབྲེལ་ཞིང་ཡངས། །ཤ་རྒྱས་ཚིགས་འབྲེལ་མཉམ་ཞིང་སྲ། །སོག་ པ་ཤ་རྒྱས་རབ་ཏུ་འབྲེལ།རྟ་ལ་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བ་ཧ་ཟླུམ་ཞིང་ཤ་རྒྱས་ལ། །གཙུག་མེད་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང་། །ཡངས་ཤིང་དབུགས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་། །མཐོང་བར་གྱུར་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །དཔུང་རྒྱབ་ཟླུམ་ཞིང་རྒྱུས་པ་རྩ། །མི་མངོན་ཚིགས་ དང་ཤ་སྙོམས་ལ།།ཤ་ནི་ཅུང་ཟད་མཐོ་བར་སྣང་། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །དཔུང་པ་ཤ་རྒྱས་རིང་བ་དང་། །སྲ་ཞིང་ཟླུམ་ལ་དྲང་ཞིང་མཉམ། །རིམ་གྱིས་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཚིགས་ནི་ལེགས་པར་འབྲེལ་བ་བཟང་། །པུས་མོ་དག་ནི་རབ་མཉམ་ ཟླུམ།།ཚིགས་སམ་ཚིགས་ནི་མི་མངོན་དང་། །མཛེས་ཞིང་རྩ་ནི་མངོན་པ་དང་། །འགྲོ་ཚེ་གུག་པར་བདེ་ན་བཟང་། །ཆེ་དྲང་རིང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ། །ཤིན་ཏུ་ཤ་སྲབ་མ་ཡིན་མ་འཁྲེགས། །རྩ་རྒྱུས་དག་ནི་མི་མངོན་ལ། །ནད་མེད་པ་ནི་རྟ་ལ་ བསྔགས།།ཚེའུ་རྩུབ་ཅིང་འགྲེང་བ་དང་། །ཟླུམ་ཞིང་ལེགས་སྐྱེས་ཐུང་བ་དང་། ཚིགས་མི་མངོན་ཞིང་ལོང་མོ་དང་། །སྒྲོག་མཁར་རིང་པོར་སྣང་དང་བཅས། །རྐང་དང་འབྲེལ་མཉམ་ཞིང་རིང་། །རྟ་ལ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཚེའུ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་མཉམ་ ཞིང་ཟླུམ།།རིང་ཞིང་ཟླུམ་ལ་མཛེས་པ་དང་། །དབུས་ནི་ཅུང་ཟད་རྐྱོང་བ་དང་། །ཚེའུ་སྤུས་གཡོགས་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྨིག་པ་མཐོ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་མཐུག་པ་དང་། །ཟ་མ་ཏོག་ལྟར་ཟླུམ་ཞིང་མཛེས། །བོང་རྨིག་འདྲ་ནའང་བསྔགས་ པ་ཡིན།།དེ་བཞིན་སྒྲོས་ནི་མ་གས་ཤིང་། །རྣོ་ཞིང་མི་གུག་ཟེགས་པ་མེད། །ཁ་དོག་དུ་མའམ་ཁ་དོག་གཅིག་།ཁྲ་བོར་གྱུར་པ་མེད་ན་བཟང་། །དབུས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། །རྨིག་མཐིལ་རྡོ་ལེབ་ལྟར་སྲ་ཞིང་། །སྦལ་མཚམས་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་ ནི།།མཛེས་པ་དག་དང་ལྡན་པ་དང་། །སྦལ་པ་བུབ་ཅིང་གསལ་བར་མངོན། །མཚམས་ནི་ལེགས་པར་དོད་པ་དང་། །ཉེ་འཁོར་མཉམ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། །རྐང་པའི་ནད་དང་བྲལ་བ་དང་། བརྟན་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་མེད་པ་དང་། །ཁ་ཏོག་སྣུམ་པ་བསྔགས་པ་ ཡིན།།ཟེའུའི་ཤ་ནི་རྒྱས་པ་དང་། གཙུག་མེད་པ་ནི་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །

坚固稳定为佳好，耳朵无毛无皱纹，尖细的顶端受称赞，马头平整且
长而宽阔无疾病，顶髻和额发美好，形状优美受称赞，鬃毛不会太多少，
柔顺且无杂乱相，油润且长微卷曲，如是次第安住好，不会太长不太短，
这些都是马之赞，马的毛发厚软滑，根部牢固附着肉，非常油润生长好，
单根生长受称赞，咽喉与头颈相连，天然圆润且平整，无有污垢所染着，
无垢之时受称赞，前脊圆润匀称连，形状端直安住好，颈项渐次成圆形，
长且形状优美好，喉咙与小舌相连，如是与头部相连，咽喉部位肉较薄，
不松不紧微弯曲，肉壮完美相连接，于马最为受称赞，毛根丰满生长好，
肉大三岔宽阔好，肉节肢体善相连，肉体松软受称赞，脊椎相连不显露，
脊椎与后背相连，肩宽翼肋相连展，肉壮关节连均坚，胸肉丰满极相连，
此马堪受诸称赞，胸部圆润且肉壮，无突且极为坚固，宽阔且能通气息，
若见此相受称赞，背部圆润筋脉络，不显关节肉均匀，肉体略显微高起，
此相极为受称赞，肩膀肉壮且修长，坚实圆直且平均，渐次变细而成形，
关节完美相连好，膝盖平整且圆润，关节或节不显露，优美筋脉显现好，
行走弯曲舒适佳，大直长且极圆润，不会肉薄亦不僵，筋络之相不显露，
无病之马受称赞，蹄毛粗硬且直立，圆润生长良且短，关节不显踝骨好，
胫骨显现修长具，足部相连均且长，此马堪受诸称赞，蹄大极其均圆润，
长且圆润而优美，中间略微伸展好，蹄毛覆盖受称赞，蹄壳高且成圆形，
极其坚实且厚重，如盒圆润且优美，似驴蹄亦受称赞，如是蹄面无裂痕，
锐利不弯无碎屑，杂色或是单一色，若无斑驳则为佳，中间极其深陷好，
蹄底坚实如石板，蹄叉生长极完美，具足种种之美相，蹄叉凹陷明显现，
接合处所清晰现，周围平整且光滑，远离足部诸疾病，坚固无有污浊相，
色泽润泽受称赞，脊椎肉体丰满好，无突起者受称赞。

གཙུག་མེད་པ་ནི་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྒ་འོག་མཉམ་ཞིང་ཡངས་པ་དང་། །རྒྱབ་ནི་མཐེབ་སོར་ཙམ་གྱིས་དམའ། །སྒལ་ཚིགས་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་དང་། །ཤ་ཡིས་རྒྱས་ན་བསྔགས་པ་དང་། །རྩིབ་མ་གུག་ཅིང་ལྕང་ལྕོང་ མེད།།མི་མངོན་རབ་ཏུ་མཉམ་ཞིང་སླ། །ཕྲག་གོང་རྒྱས་པར་ཁྱབ་གྱུར་ཅིང་། །མཉམ་ཞིང་འཇམ་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །གསུས་ཁྱིམ་ཟླུམ་ཞིང་ཡངས་པ་དང་། །རི་དགས་ཀྱི་ནི་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་། །བུ་ག་མེད་ལ་ཐུང་ཟླུམ་ཆུ། །དགུ་སྙོམས་པ་ནི་བསྔགས་པ་ ཡིན།།ོང་དོ་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། །དབྱིབས་ནི་ལེགས་བར་གྱུར་པ་དང་། །མཇུག་དོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་མིན་ཞིང་། །ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། །རྒྱབ་གཞུང་བས་ནི་མཐོན་བཟང་། །སྲ་ཞིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱུས་མི་མངོན། །གསལ་ཞིང་རིམ་གྱིས་མཛེས་པར་གནས། ། ཤིན་ཏུ་ཐུང་དང་རིང་བ་མིན། །གདོང་གི་ཚད་དང་མཉམ་པ་དང་། །མཇུག་མ་དང་ལེགས་འབྲེལ་བ་བཟང་། །རྟ་ཡི་རྔ་མ་སྤུ་རིང་ཞིང་། །མཉམ་ས་ཁ་དོག་གཅིག་པ་དང་། །མཉེན་ཞིང་སྣུམ་པར་གྱུར་བ་ནི། །རྟ་ལ་ཤིས་བར་བཤད་པ་ཡིན། །མཇུག་ཙོས་ཤིན ཏུ་མཐོ་མ་ཡིན།།ཤིན་ཏུ་གྱེས་དང་འབུས་པའང་མིན། །ལུས་དང་རྗེས་མཐུན་ཚད་དང་ལྡན། །དེ་ལྟ་བུ་དག་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྐུབ་ནི་ཟབ་ཅིང་ཟླུམ་པ་དང་། །དབྱིབས་ལེགས་ཕྱི་རོལ་གཉེར་མ་མེད། །གང་གིས་རྟ་སྦངས་ལེགས་གཏོད་པ། །དེ་ནི་རབ་ ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན།།བརླ་ནད་ཤིན་ཏུ་ཡངས་མིན་ཞིང་། །དོག་པར་གྱུར་པ་མིན་ན་བསྔགས། །རླིག་པ་དོ་མཉམ་ལེགས་འབྲེལ་སྐྱེས། །སྤུ་ནི་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། །དབུས་ནི་བིལ་བ་ཙམ་ཞིག་ནི། །ཤིན་ཏུ་ནི་འཕྱང་གྱུར་པ་བསྔགས། །མཚན་ནི་རྩ་ སྡོམ་རིམ་གྱིས་ཕྲ།།འཇམ་ཞིང་མྱུར་དུ་ལྡང་བ་དང་། །སྤུབས་ཡངས་པས་ནི་གཡོགས་པ་དང་། །ཁ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་ཞིང་ཟླུམ། །གཏིང་རིང་ཁ་དོག་གཅིག་ལྡན་པའི། །རྟ་ནི་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དཔྱི་མགུ་ལ་མཉམ་ཞིང་དབྱིབས་ལེགས་ལ། ། པགས་སྲབ་སྤུ་ནི་ལེགས་པ་བཟང་། །རྐུབ་ཚོས་སྲ་ཞིང་ལེགས་པར་འབྲེལ། །རྩ་རྒྱུས་དག་ནི་མི་མངོན་བཟང་། །དབྱི་ནི་ལེགས་པར་འབྱོར་པ་དང་། །ལེགས་པར་རྫོགས་གྱུར་པ་དང་། །ཡངས་ཤིང་དཀྱུས་ནི་རིང་བ་དང་། །པགས་པ་སྲབ་ལ་ཤ་རྒྱས བཟང་།།རྗེ་དར་སྙོམས་ཤིང་དབྱིབས་ལེགས་དང་། །རིམ་གྱིས་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རུས་པས་ཁྱབ། །རྟ་ནི་བསྔགས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །ཆེ་དྲང་པ་སོགས་ལུས་སྟོད་ནི། །ཅི་འདྲར་རོ་སྨད་དེ་བཞིན་དུ། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བཤད་ བར་བྱ།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རྒོད་མ་ཡི། །ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་།གང་དག་ཡིན་པ་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ཡི་མཚན་ནི་མཉམ་ཆེ་གསལ། །ལེགས་པར་བལྟམས་ཤིང་ལེགས་པར་འཛག་།བུ་ག་ཆེ་ཞིང་གྲཝ་མཚམས་ཆེ། །རིང་ཞིང་མཚན་ནི་ རྒྱ་ཕྱེད་ལ།།མངལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ། །དེ་ཡི་མོ་མཚན་དེ་འདྲ་བསྔགས། །ནུ་མ་ཟླུམ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་འཕྱང་བ་མ་ཡིན་དང་། །འོ་མ་སྐྱོན་མེད་ལེགས་པར་རྒྱས། །རྒོད་མ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ནུ་སོར་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། །བུ་ག་ལེགས་ ཤིང་འོ་མ་རྒྱས།།ཤིན་ཏུ་འདུས་མིན་གྱེས་པའང་ཡིན། །མཐུག་ཅིང་བརྟན་ལ་ལེགས་པར་སྐྱེས། །ཤིན་ཏུ་འབྱར་མིན་རབ་འཕྱང་མིན། །རྟེའུས་འོ་མ་བཏུང་བདེ་བསྔགས། །ལྷག་མ་རྒོད་མའི་ཡན་ལག་ཀུན། །རྟ་ཕོ་དང་ནི་འདྲ་པར་བསྔགས། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ གཟུགས་མཛེས་པས།།རྒོད་མའི་གཟུགས་ནི་བཟང་བར་བཤད། །ལུས་ནི་སྦོམ་པོར་གྱུར་པ་ཡོད། །ཕྲ་བ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན། །ལུས་སྲབ་པར་ནི་གྱུར་ན་ཡང་། །རྒོད་མ་སྤུ་མདངས་ཡོད་པ་མངོན། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ནི། །དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་ བྱ།།

无顶髻是为赞叹。颈下平坦宽阔，
背部比拇指稍低。脊椎稍高，
肉丰满为赞叹。肋骨弯曲无凹凸。
不显露极为平顺。肩峰丰满遍布，
平坦柔软为赞叹。腹部圆润宽阔，
形如野兽，无孔短圆，
九处平均为赞叹。
两胁平等圆润，形状优美，
臀部不太丰满，也不太瘦削。
脊背比其他部位稍高为好。坚实圆润筋脉不显。
清晰而渐次美丽。不太短也不太长。
与面部大小相等，与尾部连接良好。
马尾毛发长，平整色泽一致，
柔软光滑，这是马的吉祥相。
尾根不太高，不太分散也不太稀疏。
与身体相称大小适中，如此为赞叹。
臀部深陷圆润，形状优美外无皱纹。
能使马匹行进稳健，这是极为赞叹。
大腿不太宽阔，也不狭窄为赞叹。
睾丸对称连接良好，无毛，
中间如同胆果大小，稍微下垂为赞叹。
生殖器脉络渐细，柔软迅速勃起，
包皮宽阔覆盖，开口极圆，
深长色泽一致的马匹为赞叹。
髋关节平等形状优美，皮薄毛发良好为佳。
臀肉结实连接良好，筋脉不显为佳。
髋部丰满，完美圆满，
宽阔而修长，皮薄肉丰为佳。
脊背平整形状优美，渐次变细，
极细骨骼遍布的马匹为赞叹。
上身如此直等，下身亦然，
应当解说一切特征。其后应当
解说母马身体各部分特征。
其生殖器平等大而明显，开合适度流泄良好，
孔道宽大缝隙大，长而横向开张。
无胎产缺陷，如此女阴为赞叹。
乳房圆润丰满，不过分下垂，
乳汁无瑕充盈，母马极为赞叹。
乳头平等圆润，孔道良好乳汁丰盈，
不太聚拢也不分散，厚实坚固生长良好，
不太贴附也不太下垂，马驹饮乳舒适为赞叹。
其余母马肢体，皆与公马相同为赞叹。
如此形貌美丽，母马形体称为优良。
身体虽然粗壮，却显得纤细。
身体虽然瘦削，母马毛色光泽显现。
以此方式，应当了知身体形态的差别。

དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་ བྱ།།རྒོད་མ་རྟ་ཕོ་འདྲ་བ་དང་། །རྟ་ཕོ་རྒོད་མ་འདྲ་བ་རུ། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅི་སྣང་། །དགོས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་འགྱུར། །ལུས་ཆེ་མདངས་ནི་བཟང་བ་དང་། །ལེགས་པར་སྐྱེས་ཞིང་ཚད་དང་ལྡན། །གཟི་བརྗིད་ཡན་ལག་དབྱེས་པ་དང་། །ཡན་ལག་ ཆ་ནི་སྙོམས་པ་དང་།།གཙུག་འཁྱིལ་དགེ་ཞིང་གཟི་མདངས་དགེ་།དྲི་བཟང་ཡན་ལག་མི་སྡུག་མེད། །ལུས་རྒྱས་འགྲོས་ནི་བཟང་བ་དང་། །འཇིགས་མེད་གནས་གསུམ་ཡངས་པ་དང་། །ཚད་མཉམ་དབྱིབས་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་ལུས་ལྡན་ པ།།བདག་པོའི་གྲགས་དང་རིགས་དང་ནོར། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྡན་པ། །བདག་པོའི་དོན་རྣམས་ཉམས་བྱེད་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །། དཀའ་ཐུབ་བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ཡིས། །གཟི་བྱིན་གསལ་གྱུར་དྲང་སྲོང་ལ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཐོས་ཀྱིས། །སྔར་བཤད་པ་ནི་དྲིས་གྱུར་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྟན་གསུངས་མོད་ཀྱི། །བཤད་པ་དག་ནི་མ་གསུངས་པས། །བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད པ་ནི།།ལེགས་ལྡན་གསུང་བར་མཛད་བའི་རིགས། །བསྟན་པ་བཤད་པ་དང་བཅས་པ། །བུ་ཡིས་བསྐུལ་བས་སྨྲས་པ་ནི། །མིད་པ་སྲོལ་གོང་དང་འབྲེལ་བས། །རོ་འཛིན་ལྕེར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ཡི་སྟེང་ནི་རྐན་ཡིན་ཏེ། །མ་རྐན་ལྕེ་འོག་ཡིན་པར་བཤད། །འགྲམ་ སོ་འགྲམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ།།ལྡང་བའི་སོ་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །དེ་ལས་གཞན་པ་མདུན་གྱི་སོ། །བཅུ་གཉིས་མཚན་མར་ལྡན་པ་ཡིན། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དབུགས་གནས་པ། །སྟེང་འོག་བཞི་ནི་མཆེ་བ་ཡིན། །སྟེང་འོག་གི་ནི་སོ་འགེབས་པ། །གཉིས་པོ་མཆུ་ནི་ ཡིན་པར་བཤད།།མཆུ་མཐའ་ཡི་ནི་ངོས་གཉིས་ན། །འགྲམ་པའི་དབུས་ཆུང་ཁ་འགྲམ་ཡིན། །ཡ་མཆུའི་སྟེང་ན་སྒྲོས་ཡོད་དེ། །དེ་ཡི་སྟེང་གི་མཆུ་ལྷག་ཡིན། །མ་མཆུའི་འོག་མ་ཀོ་སྐོ་སྟེ། །དེ་ལྟག་འགྲམ་པ་ཡིན་པར་བཤད། །སྣ་གོང་མིག་གཉིས་བར་མཚམས་ གདོང་།།གདོང་གི་ཡན་ལག་སྣ་ཁུང་གཉིས། །གདོང་གི་ངོས་གཉིས་མཁུར་ཚོས་ཡིན། །དེ་བར་དམའ་བ་མཆི་མའི་སྟན། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་གོང་ན་མིག་།མིག་འབྲས་འགེགས་པ་མིག་མཆུ་ཡིན། །མིག་མཐའི་དཀར་པོ་མིག་སྤྲིན་ཡིན། །དེ་དབུས་ལ་ཟླུམ་ནག་ མཐོང་མིག་ཡིན།།མཐོང་མིག་ནག་པོ་ཟླུམ་པོའི་དབུས། །ཕྲ་ཞིང་དང་བ་མིག་རྒྱལ་བོང་། །མིག་ལྟག་གཉིས་ནི་མིག་གི་སྐྱུ། །དེ་སྟེང་སྨིན་མ་གཉིས་ཡིན་ནོ།

应当了知形态的差别。母马若似公马，公马若似母马，如果出现这样颠倒的情况，则不能产生所需的果实。
身体高大而且光泽好，生长良好且具有标准，威严肢体分明，肢体比例匀称。
顶髻端正且光泽好，香气芬芳肢体无不悦，身体丰满步态优美，无畏三处宽阔，尺寸相等形态优美，若有如此身相者，主人的名声、种姓和财富都将增长。
若具相反品质者，将损害主人的利益。
此为《马医经》中第九章一切肢体特征品。
具大苦行禅定之光明仙人，智者拉托斯向前所说询问：'您虽已指示方向，但未作详细解说，请善者为所示之事作详细解说。'
因儿子劝请而说：喉咙与食道相连，舌头应知为味觉器官。其上为上颚，下颚在舌下。
腮齿生于腮部，称为臼齿。其他前齿具有十二相。其中气息所在上下四颗为犬齿。
上下覆盖牙齿的两个是嘴唇。嘴唇两端两侧，腮部中间小处为嘴角。
上唇上有隆起，其上为唇上部。下唇下为下巴，其后为腮部。
鼻梁两眼之间为面部，面部器官有两个鼻孔。面部两侧为脸颊，其间低处为泪槽。
这些之上为眼睛，遮盖眼球的是眼睑。眼边白色为眼白，其中圆黑为瞳孔。
瞳孔黑色圆形中央，细小透明为眼珠。眼后两处为眼窝，其上为两道眉毛。

མིག་གི་རྒྱ་བ་ནི་མིག་ཟུར་ཏེ། །ནང་གི་མཚམས་ནི་མིག་ཕུགས་ཡིན། །སྨིན་མ་གཉིས་རེ་དཔྲལ་བ་ སྟེ།།དཔྲལ་བའི་སྟེང་གི་དཔྲལ་མཚམས་ཡིན། །དེ་སྟེང་སྤྱི་བོ་ཡིན་པར་བཤད། །རྣ་བའང་གཉིས་པར་གླད་པ་སྟེ། མིག་ཟུར་མིག་འགྲམ་བར་མུར་གོང་། །མུར་གོང་རྣ་བའི་བར་མུར་འགྲམ། །མཁུར་ཚོས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱབ་ཟ་ཡུང་། །དེ་གཉིས་ཕྱི་རོལ་ འགྲམ་གླད་ཡིན།།འགྲམ་པ་སྲོལ་གོང་གཉིས་ཀྱི་བར། །ལྐོག་མ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དང་རྒྱབ། །རྣ་ལྟག་དང་ནི་རྣ་མཆན་ཡིན། །མགོ་དང་ཕྲག་སོའི་བར་སྐེ་མགྲིན། །སྐེ་མགྲིན་ཕྲག་སོའི་ལྟག་སྐེ་རྩ། །དེ་སྟེང་རྔོག་ གཡབ་ཡིན་པར་བཤད།།རྔོག་མཐའ་རྣ་བའི་བར་ཕུམ་ཕུམ། །རྔོག་གཡབ་མཐའ་ནི་ཟེའུ་ལྟག་སྟེ། །དེ་ཡི་རྒྱབ་ནི་དང་རུ་ཡིན། །དང་རུའི་འོག་ནི་ནམ་ཙོང་ཞེས། །རྟ་རྣམས་ལ་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཟེའུ་ལྟག་ནི་འོག་མ་ཉིད། །ཟེའུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཟེའུའི་རྗེས་ ཐོགས་ཁོ་ན་ལ།།སྒ་འོག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ཕན་ཅད་ན་སྒལ་ཚིགས་དང་། །རྒྱབ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཟེའུའི་སོ་གཉིས་ཕྲག་སོ་སྟེ། །ཕྲག་སོའི་རྩ་བ་དཔུང་མགོ་ཡིན། །ལྐོག་མ་དང་ནི་སྲོལ་གོང་བར། །མིད་པའོ་དེ་འོག་སྲོལ་མདུད་ཡིན། །མིད་ འོག་ལག་པར་བྲང་ཡིན་ཏེ།།དེ་རྗེས་ལག་འོག་བར་སྙིང་ག་།དེ་འོག་དཔུང་སྣ་དཔུང་པ་ཡིན། །དཔུང་པའི་ནང་ནི་མཆན་ཁུང་ཕན། །རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ནི་དཔུང་རྒྱབ་ཡིན། །དེ་འོག་པུས་མོ་གཉིས་ཀྱི་ལྟག་།པུས་གོང་དང་ནི་ལག་ངར་གཉིས། །པུས་མོའི་འོག་ཏུ་ཆིག་གྲང་ སྟེ།།དེ་འོག་ཆིག་གྲང་ཕྲ་མོ་ཡིན། ཆིག་གྲང་སྡོམ་ཕའི་བར་ན་ནི། །ཆིག་གྲང་ནང་སྟེ་དེ་ངོག་གི་།མདུན་གྱི་ཆ་ནི་ཚེའུ་གདོང་ཡིན། །རྒྱབ་ནི་ཚེའུ་སྤུར་ཤེས་པར་བྱ། །དེའི་ལྟག་དེ་ནི་སྒྲོག་མཁར་ཡིན། །དེའི་ཡང་འོག་ན་ཡོད་པ་ཡི། །ཚེའུ་ཆེ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། ། དེའི་འོག་རྨིག་པའི་མཚམས་ཡིན་ལ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རྨིག་པ་ཡིན། །རྨིག་པའི་མཐའ་མ་རྨིག་སྒྲོས་ཡིན། །རྨིག་བའི་འོག་ནི་རྨིག་མཐིལ་ཏེ། །རྨིག་མཐིལ་ནང་མཐའ་སྦལ་པའི་མཚམས། །རྨིག་མཐིལ་དབུས་ནི་སྦལ་པ་ཡིན། །དཔུང་མཐའི་མགོ་ན་སྙིང་ཡོད་དེ། ། དེ་ཡི་ངོས་ནི་རྩིབ་ལོགས་ཡིན། །རྩིབ་ལོགས་འོག་ཏུ་དཀུ་ཡིན་ལ། །དེ་ཡི་སྟེང་ནི་སྒ་འདབ་ཡིན། །སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཆ་དག་གི་།མཚམས་ནི་རོ་སྨད་ཡིན་པར་བཤད། །རུས་པ་གསུམ་ནི་འདུས་པ་ཡི། །སུམ་མདོ་འཇུག་དོ་ཡིན་པར་བཤད། །མཇུག་དོའི་འོག་ཏུ་ཨོང དོ་སྟེ།།དེ་རྗེས་རྔ་རྩ་ཡིན་པར་བཤད། །དེ་ཡི་ངོས་གཉིས་དབྱི་སྟེང་ཡིན། །དཔྱི་སྟེང་འོག་ནི་རི་ཧི་ནི། །བར་ན་རྔ་མ་རྔ་སྙིང་བཅས། །དེ་གཉིས་འོག་ནི་བརླ་དཔྱིའི་མཚམས། །རྔ་རྩའི་འོག་ནི་རྐུབ་ཡིན་ལ། །དེ་ཡི་ངོས་གཉིས་རྐུབ་ཚོས་ཡིན། །དེ་ཡི་འོག་ནི་འབྲེག་ ཡིན་ལ།།དེ་དག་བར་ནི་མཇུག་སྲུབ་ཡིན། །བརླ་ཡི་ཡང་ན་རླིག་པ་སྟེ། །རླུག་པ་དང་འབྲེལ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་མདུན་ན་རྨོང་ཁ་སྟེ། །རྨོང་ཁ་སྙིང་དེའི་དབུས་ལྟེ་བ། །དཀུ་ཡང་བར་ན་གནས་པ་ཡིན། །དཀུ་ན་ལྟེ་བའི་བར་ན་རྒྱུ། །རྒྱབ་དར་དཀུ་ཡི་བར་རན་ འདྲ།།རན་འདྲའི་འོག་ནི་སྡུ་གུ་མིག་།དེ་ཡི་ཕ་རོལ་དཔྱི་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་འོག་ན་བརླ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་ཡང་འོག་བརླ་ཕྲ་མོ། །དེ་ཡི་འོག་ནི་རྗེ་རང་ཡིན། །དེ་འོག་སྲེ་ལོང་ཆིག་གྲང་ཡིན། །ལྷག་མ་རོ་སྟོད་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་དབྱེ་བར་བྱ། །ཤ་ ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་བསྟན་པ་རྣམས་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་པའོ།

眼睛的边缘是眼角，内部的界限是眼窝。两边眉毛是额部，额部上方是额际。其上方称为头顶。耳朵两边是脑部。眼角眼旁之间是腮上。腮上至耳朵之间是腮部。两腮后方是颧骨。其两边外部是腮脑。两腮之间的部位，称为喉咙。两耳的上方和后方，是耳后和耳下。头部与肩胛骨之间是颈喉。颈喉肩胛骨后是颈筋。其上方称为鬃毛。鬃毛边缘至耳朵之间是蓬松处。鬃毛边缘是后脑勺，其后方是脖子。脖子下方称为颈窝，这是对马的描述。后脑勺的下方，应知是鬃根。紧接着鬃根的部位，应知是鞍下。从那里往后是脊椎和背部。鬃根两侧是肩胛骨，肩胛骨根部是肩头。喉咙与腮上之间是咽喉，其下是喉结。
咽下至前腿是胸部，其后前腿下方是心窝。其下是肩尖和肩部。肩部内侧是腋窝。背部部分是肩背。其下两膝后方，膝上和前臂。膝下是胫骨，其下是细胫骨。胫骨至踝关节之间是胫骨内侧，其前方部分是蹄面。后方应知是蹄后。其上方是踝骨。其下方的部位，称为大蹄。其下是蹄缘，再下是蹄。蹄的边缘是蹄围。蹄的下方是蹄底，蹄底内缘是蛙掌边缘。蹄底中央是蛙掌。肩端头部有心脏，其两侧是肋部。肋下是腰，其上是鞍翼。
脊椎各部分的界限称为下背。三骨交汇处，称为尾椎结合处。尾椎下方是臀部，其后是尾根。其两侧是髋部上方。髋部下方是臀部肌肉。中间有尾巴和尾心。其二者下方是大腿髋部交界处。尾根下方是臀部，其两侧是臀肉。其下方是会阴，其间是尾窝。大腿上方是睾丸，与睾丸相连的是生殖器。其二者前方是阴部，阴部中央是脐部。腰部也在中间。腰部至脐部之间是腹部。背带与腰之间似带。带状物下方是肚脐眼。其外侧是髋部，其下是大腿。其更下方是细腿。其下是小腿。其下是踝关节胫骨。其余上身相随，应当详细分辨。这是从马医经中所说的第十章。

། །།རྟ་ཡི་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་མཁན། །དྲང་སྲོང་མགྱོགས་འགྲོའི་གཉེན་གྱུར་པ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དབང་ཐུལ་ལ། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་ཡོངས་དྲིས་པ། །རྟ་ཡི་ཚུལ་གྱི་དེ་ཉིད མཁྱེན།།ཚད་ནི་རྣམ་པ་དུ་རུ་བཤད། །མི་སྡུག་གཞལ་མིན་གང་ཞིག་ལགས། །སྡུག་ཅིང་གཞལ་བཟོད་གང་ཞིག་ལགས། །ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ཤེས་པ་དང་། །གྲངས་ཉིད་ཀྱི་ནི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །བདག་ཅག་བློ་གྲོས་ཞན་པས་ན། །ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ལས་ མཉན་པར་འཚལ།།དེ་སྐད་སྨྲས་ཚེ་སློབ་དཔོན་གྱུར། །དྲང་སྲོང་དམ་པས་སླར་སྨྲས་པ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདི་མཉན་ནས། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་བཟུང་བར་གྱིས། །སྒུར་ཞིང་གདོང་དང་སྐེ་པ་ཞུམ། །འཁུམས་དང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་དྲགས་དང་། །འདུག་དང་དབང་པོ་ ཡུལ་གྱི་གནས།།དེ་བཞིན་བྲང་ནི་འཕྱུགས་པ་དང་། །རྐེད་པ་སྐྲོངས་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཞིན་ཏུ་དམའ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐོ། །གང་ཞིག་ལུས་སྟོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ། །དེ་བཞིན་རྒྱབ་ནི་ལྷག་པར་དམའ། །ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྙུག་དང་། །དེ་བཞིན་རྐེད་པ་ཞུམ་པ་སྟེ། །མི་སྡུག་ རྟ་ནི་བཅུ་པོ་འདི།།གཞལ་མིན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྟོབས་མ་ཉམས་ཤིང་མཛེས་པ་ཡི། །ལུས་ལྡན་རྟ་ནི་བཅོ་ལྔ་པ། །ལུས་ཀྱི་ཆུ་ཞིང་ལེགས་གནས་ཤིང་། །གནས་ཀྱི་ཆ་ནི་མ་འཕྱུགས་པ། །ཚོད་ཤེས་པ་ཡི་གཞལ་བྱ་ཡིན། ། གཟུགས་ངན་ནམ་ཡང་མིག་ཞལ་ལོ། །སྐེ་མགྲིན་ལུས་ནི་ཆ་མཉམ་ཞིང་། །རྔ་སྙིང་མགོ་དང་མཉམ་པ་དང་། །ོང་དོ་དང་ནི་བྲང་ཞེང་མཉམ། །པུས་མོའི་ཚེའུ་མཉམ་པ་དང་། །དཔངས་དང་ཞིང་གི་ཚད་དང་ནི། །ལེགས་པ་སྙོམས་པར་གྱུར་བའི་རྟ། །དེ་འདྲའི་ཚད་དང་ལྡན པ་དག་།ཆ་མཉམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རྟ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་མཉམ་པའི། །ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་མཉན་པར་གྱིས། །རྟ་མཆོག་གི་ནི་དཔྲལ་བ་ལ། །སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད། །རྣ་བ་སོར་དྲུག་ཡིན་ཞེས་བྱ། །སོ་དག་སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས། །མིག་ནི་སོར གསུམ་ཤེས་པར་བྱ།།མཆེ་བའི་དབངས་ནི་སོར་གཉིས་ཡིན། །མགོ་བོ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བརྒྱད། །ཕུམ་ཕུམ་གནས་ནི་དཔངས་སོར་གསུམ། །རྟ་མཆོག་གི་ནི་ཆུ་རུ་ནི། །སོར་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ཉིད་ཡིན་ནོ།

马医明咒者，仙人速行友，
沙利霍札王，慈爱王询问，
通晓马之理，尺度有几说，
丑陋难测者，何为美可量，
肢体支节知，数量诸差别，
我等智慧浅，愿闻贤者言。
如是言说时，成为导师者，
圣仙复言说，如是所说法，
慈爱王当持。弯曲面颈缩，
蜷缩过于胀，住处根境处，
如是胸偏斜，腰部肿胀者，
极低与极高，身躯上部大，
如是背特低，身体极不直，
如是腰萎缩，此十丑陋马，
当知难测量。力未衰美丽，
具身十五马，身量善安住，
处所分不偏，知度可测量，
丑形永不视。颈项身匀称，
尾心头相等，胸宽与肩同，
膝盖骨相等，高度与宽度，
善美皆均匀，如是具度量，
当知为匀称。马身匀称者，
尺度有三种，请听我宣说，
上等马额头，说有十二指，
耳长六指许，牙长二指半，
眼长三指知，犬齿长二指，
头长二十八，额骨高三指，
上等马周长，一百零四指。

།སྐེ་མགྲིན་སོར་ནི་སུམ་ཅུ་སྟེ། །ཟེའུ་ལྟག་སོར་ནི་དྲུག་ཡིན་ལ། ། རྒྱབ་ནི་སུམ་ཅུར་ཤེས་པར་བྱ། །ོར་དོ་གདོང་པ་དག་དང་མཉམ། འབྲེག་ནི་སོར་ནི་བཅུ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནི་ཆུ་ཡི་ཚད་དུ་བཤད། །རླིག་པ་བིལ་བ་བཟང་པོ་ཡི། །ཚད་ཙམ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རྟ་མཆོག་གི་ནི་མཚན་དག་ལ། །སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞེས་བྱ། ། ཕྲག་སོ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་དྲུག་།དཔུང་མགོ་ཉིད་ནི་སོར་བཅུ་ཡིན། །དཔུང་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། །པུས་མོའི་ཚིགས་ནི་སོར་དྲུག་པ། །ཚེའུ་སྤུ་སོར་དྲུག་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཆིག་གྲང་དཀྱུས་སུ་སོར་བཅུ་དྲུག་།ཚེའུ་ཚེ་སོར་ནི་དྲུག་པ་ཡིན། །རྨིག་པའང་དེ་དང་མཉམ་པ་ཡིན། ། རྐེད་པའི་དབུས་ཀྱི་ཞེང་གང་ཡིན། །དཔངས་ནི་དེ་དང་མཉམ་པ་ཡིན། །ཚད་ནི་རྟ་མཆོག་དག་གི་ཡིན། །དེ་ནས་བར་མའི་བཤད་བྱ་སྟེ། །དཔྲལ་བའི་ཚད་ནི་སོར་བཅུ་ཡི། །གདོང་པ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་དྲུག་།མིག་ལ་སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གསུམ། །ཕུམ་ཕུམ་གནས་ཀྱང་དེ་དང འདྲ།།སོ་ལ་སོར་གཅིག་བཞི་ཆ་གཅིག་།མཆེ་བ་སོར་གཅིག་བཞི་ཆ་གསུམ། །རྣ་བའི་དཔངས་སུ་སོར་ལྔ་རུ། །རྟ་ནི་བར་མའི་ཡིན་པར་བཤད། །སྐེ་མགྲིན་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ། །བསྟན་བཅོས་རྟོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ། རྔོག་མཐའ་སོར་ནི་ལྔ་རུ་བཤད། །རྒྱབ་ནི་སྐེ་མགྲིན་ དག་དང་མཉམ།།འབྲེག་ལ་སོར་ནི་བདུན་ཡིན་ཏེ། །ོང་དོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཡིན། །བར་མ་འདི་ཡི་ཆུ་རུ་ནི། །སོར་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན། །མགོ་བོ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་དྲུག་།འདི་ཡི་རྔ་སྙིང་དེ་དང་མཉམ། །བར་མ་རླིག་བའི་ཚད་དག་ནི། །བིལ་པ་འབྲིང་པོ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། བར་གྱི་མཚན་གྱི་ཚད་དག་ནི། །སོར་ནི་བཅུ་བཞི་ཡིན་པར་བཤད། །དཔངས་སུ་སོར་ནི་བཅུ་དགུ་དག་།འདི་ལ་བསྔགས་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཕྲག་སོར་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ། །དཔུང་མགོ་སོར་ནི་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དཔུང་པ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་གསུམ། །པུས་མོ་ཚེའུ་དང་མཉམ་པ ཡིན།།ཆིག་གྲང་སོར་ནི་བཅུ་བཞི་སྟེ། །ཚེའུ་སྤུ་སོར་ནི་ལྔ་པ་སྟེ། །ཚེའུ་ཚེའང་སོར་ནི་ལྔ་པ་སྟེ། །རྨིག་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤད། །རྟ་ཡི་ཐ་མ་དག་གི་ཚད། །དཔྲལ་བ་སོར་ནི་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། །མགོ་བོ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། །མིག་ནི་སོར་གཉིས་ཡིན་ཤེས་བྱ། ། ཕུམ་ཕུམ་གནས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །མཆེ་བ་སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས། །སོ་ཡི་དཔངས་སུ་སོར་གཅིག་ཡིན། །རྣ་བའི་དཔངས་ནི་སོར་བཞི་སྟེ། །སྐྲ་འགྲམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། །རྔོག་མཐའ་སོར་ནི་བཞི་ཡིན་ནོ། །རྒྱབ་ནི་སྐེ་བ་ཉིད་དང་མཉམ། །འབྲེག་གི་ཚད་ནི་སོར་བཞི སྟེ།།ོང་དོ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། །ཆུ་རུ་སོར་ནི་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན། །མགོ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། །རྔ་སྙིང་དག་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ། །རླིག་པ་བིལ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ། །ཕོ་མཚན་སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡིན། །རྟ་ནི་ཐ་མའི་དཔངས་སུ་ནི། །སོར་ནི་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན་པར་བཤད། །ཕྲག་ སོ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི།།དཔུང་མགོ་འདི་ཡི་སོར་དྲུག་ཡིན། །དཔུང་པ་སོར་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས། །པུས་མོ་སོར་ནི་བཞི་ཡིན་ལ། །རྟ་ནི་ཐ་མའི་ཆིག་གྲང་གི་།དཔངས་ནི་སོར་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ནོ།

颈部长三十指，
额顶长六指，
背部应知三十指，
胸部与面部等长。
颈下长十指，
这是水位的尺寸。
睾丸应知如同
优质胡桃大小。
上等马的生殖器，
长十六指。
肩胛长二十六指，
肩头长十指，
上臂长二十四指，
膝关节长六指，
蹄毛长六指，
小腿长十六指，
蹄冠长六指，
蹄也与之等长。
腰部中间宽一肘，
高度也与之相等。
这是上等马的尺寸。
接下来讲中等马，
额部尺寸十指，
面部长二十六指，
眼睛三指半，
眼眶也与之相同。
牙长一指四分之一，
犬齿长一指四分之三，
耳朵高五指，
这是中等马的尺寸。
颈部二十七指，
应知论中如是说。
鬃尾长五指，
背部与颈部等长。
颈下长七指，
胸部二十六指。
这中等马的水位，
长九十二指。
头部长二十六指，
其尾心与之等长。
中等马睾丸大小，
如同中等胡桃。
中等马生殖器尺寸，
说是十四指。
高度十九指，
这是受到赞誉的。
肩胛长二十五指，
肩头长八指。
上臂长二十三指，
膝盖与蹄冠等长。
小腿长十四指，
蹄毛长五指，
蹄冠也长五指，
蹄也说与之相同。
下等马的尺寸，
额部长八指，
头部长二十四指，
眼睛应知二指。
眼眶也与之相同，
犬齿长二指半，
牙齿高度一指，
耳朵高度四指，
鬓角二十四指，
鬃尾长四指。
背部与颈部等长，
颈下长四指，
胸部长二十四指，
水位长八十指，
头部二十四指，
尾心也与之等长。
睾丸如小胡桃大小，
生殖器长十二指。
下等马的高度，
说是八十指。
肩胛长二十四指，
此马肩头长六指。
上臂长二十二指，
膝盖长四指，
下等马的小腿，
高度十二指。

།ཚེའུ་སྤུའི་གནས་ནི་སོར་བཞི་སྟེ། །ཚེའུ་ཚེའི་རྨིག་པ་དེ་དང་འདྲ། །དེ་ལྟར་ ཆུ་ཡི་ཚད་བཤད་པ།།ཆུ་ནི་ཅི་བཞིན་གཞག་པ་ཡིན། །རོ་སྟོད་ཀྱི་ནི་དཔངས་གང་ཡིན། །འོག་ནས་རྔོག་མཐའི་བར་དུ་གཞལ། །རོ་སྨད་མཇུག་དོའི་མཚམས་ནས་ནི། །འོག་ནས་སྟེང་དུ་དེ་བཞིན་གཞལ། །དེ་ལྟར་དཔངས་སུ་གཞལ་ནས་ ནི།།བསྟན་བཅོས་མཁས་པས་བྱ་བ་ཡིན། །རྔ་སྙིང་རྩ་ནས་མིག་ཟུར་གྱི། །བར་དུ་ཆུར་ནི་གཞལ་བར་བྱ། །དཔྱི་སྟེང་མཇུག་ཏོ་དཔྱི་མགུལ་དང་། །བརླ་དཔྱིའི་མཚམས་ནི་གང་ཡིན་པ། །མཆོག་དང་བར་མ་ཐམ་ལའང་། །ཕྲག་སོ་དང་ནི་མཉམ་པ་ཡིན། །རྗེ་ངར་དཕྱི་ཡི་ བ་ཧ་ལས།།སོར་གཅིག་གིས་ནི་ཆུང་བར་བཤད། །སྤུ་ར་པུས་མོའི་ཚད་ལས་ནི། །སོར་གཅིག་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཆིག་གྲང་ལ་སོགས་སྔར་བཤད་པ། །ཕྱི་རྐང་གི་ཡང་དེ་འདྲར་ལྡན། །ནས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ལྟོག་ཤིབས་པའི། །ཞེང་ནི་སོར་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ། ལ་ལ་མཐེ་བོའི་ཚིགས་ཀྱི་ཞེང་། །སོར་ཡིན་པར་ནི་འཆད་པར་བྱེད། །གཞན་དག་སྐྱེས་བུ་རན་པ་ཡི། །ལག་སོར་གྱི་ནི་གུང་མོ་ཡི། །ཚིགས་ནི་དབུས་མའི་ནང་དག་ལ། །སོར་མིན་པར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །རྟ་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་དག་།ཚད་འདི་ཡིས་སྣ་གཞལ བར་བྱ།།དེ་ལྟར་མཆོག་དང་བར་མ་དང་། །ཐ་མར་གྱུར་པའི་རྟག་སུམ་ལ། །ཚད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས། །གཞལ་བར་འདི་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་ཚད་ལྡན་པའི། །ལུས་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ལུས་དང་འཚམས་པར་ཤ་རྒྱས་ཤིང་། །རྐང་པ་ སྲ་ལ་མཚན་དང་ལྡན།།ཡན་ལག་གསལ་ཞིང་མཉན་པ་དང་། །ལུས་སྙོམས་ཤ་ནི་མཁྲེགས་པ་དག་།བཀྲ་ཤིས་དབལ་སྐྱེད་དགེ་བ་དང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་བྱེད་ཡིན། །ཤ་ཡི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཚད་གཞལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཡན་ལག་བཅུའི། །ཆ་ཡི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ། །དང་པོའི་གནས་ནི་དཔྲལ་བ་ཡིན། །མཐར་ཐུག་ཚད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །གཉིས་པ་དཔྲལ་བའི་སྟེང་གི་ནི། །གླང་བ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན། །གསུམ་པ་སྐེ་འགྲིན་ཕྲག་སོ་ཡི། །ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཡིན པར་བཤད།།ནམ་ཚོར་ཟེའུའི་ལྟག་ཟེའུ། །དཔུང་མགོ་བཞིན་ཕྲག་སོ་དང་། །སོག་པའི་གནས་ནི་གང་ཡིན་པ། །བཞི་པ་དག་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །ལུས་ཀྱི་རོ་སྟོད་ཆ་མཉམ་དང་། །དཔུང་སྣ་ལ་སོགས་ལྔ་བོ་ཡིན། །སྙིང་ག་ལག་འོག་རྩིབ་ལོགས་དང་། །སྒ་འོག་དང་ ནི་རྒྱབ་ཉིད་ནི།།རྟ་ཡི་གནས་ནི་དྲུག་པ་ཡིན། །སྒལ་ཚིགས་དང་ནི་ལྟོ་བ་དང་། །མཚན་གྱི་ཉེ་འཁོར་གང་ཡིན་དང་། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་གང་ཡིན་རྣམས། །གནས་ནི་བདུན་པ་དག་ཏུ་བཤད། །ོང་དོའི་ཕྱོགས་ན་གང་ཡོད་དང་། །བརླག་ཉིས་དང་ནི་བཅས་པ་དག་།དེ་ དག་གནས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན།།དཔུང་པ་དཔུང་རྒྱབ་པུས་མོ་དང་། །རྐུབ་ཚོས་དཔྱི་མགུལ་དཔྱི་མཚམས་དང་། །རྗེ་ངར་དང་ནི་བཅས་པ་དང་། །གནས་ནི་དགུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །པུས་མོ་རྗེ་ངར་མན་ཆད་ནི། །གནས་ནི་བཅུ་བ་ཞེས་བྱའོ།

马毛的位置是四指宽，马蹄的蹄甲与此相同。如是已说水的尺度，水应如是安置。
上身的高度，从下至鬃毛末端测量。下身从尾巴连接处，从下向上如是测量。
如是测量高度后，应由精通论典者为之。从鼓心脉至眼角，应测量其水位。
髋部上方、尾部、髋颈以及大腿与髋部的连接处，上等和中等马匹都与肩胛骨齐平。
小腿与髋部的外侧，说比一指宽度小。毛发与膝盖的尺度，应知比一指宽度多。
前述的寒战等症状，后腿也同样具有。麦粒般的凹陷处宽度，应知为一指宽。
有人说大拇指关节宽度为一指宽。其他人认为，成年人中指中间关节内侧不是一指宽。
其他马匹皆应以此尺度测量。如是上等、中等及下等三种马，以三种尺度测量，此即为说。
如是具足水位宽度尺度的身体，身体匀称肌肉丰满，腿部坚实具有特征。
肢体清晰柔软，身体均匀肌肉结实，吉祥、增长福德，能满一切所愿。
此为马医经中测量尺度品第十一。
其后复说十支分品。第一处为额头，说为究竟尺度。
第二是额头上方依靠象的部分。第三说是颈项、肩胛骨的身体部分。
肩胛骨顶端、肩胛骨顶、肩头、肩胛骨和锁骨处，认为是第四处。
身体上半部均匀和肩端等为第五处。心口、腋下、肋侧、鞍下和背部是马的第六处。
脊椎骨、腹部、生殖器周围，以及运动与不运动处，说为第七处。
腰部一侧所有部分及两大腿，这些是第八处。
上臂、上臂后部、膝盖、臀部、髋颈、髋关节和小腿，认为是第九处。
膝盖小腿以下为第十处。

།དགེ་བའམ་ཡང་ན་མི་དགེ་ བ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་མཚོན་པར་བྱ། །གནས་སྐབས་ཆ་ཡི་འབྲས་བུ་དག་།དེ་ཡི་རྟག་ཏུ་བརྗོད་བྱ་མིན། །དེ་བཞིན་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡི། །རྟ་ཡི་ཚད་ལ་སོགས་པའང་བཤད། །གནས་ཤེས་བ་ཡི་གནས་རྣམས་ནི། །རྟོགས་པར་བྱས་ལའང་འབྲས་བུ་བརྗོད། ། ཚེ་དང་ན་ཚོད་ཆ་རྣམས་ནི། །གནས་ལས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་བསྟན། །མཚན་ཉིད་ལྡན་ན་འབྲས་བུར་བཅས། །གོ་བཟློག་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད། །མཚན་ཉིད་གནས་ནི་འཁྲུགས་པ་ལས། །འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འགྱུར། །མདོག་དང་གཟི་མདངས་སྙིང་སྟོབས་དྲི། ། ཅི་བཞིན་དུས་སུ་འབྲས་བུ་སྟེར། །ལུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་སྐད་དང་ནི། །རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན། །ཐིག་ལེ་དང་ནི་གཙུག་གི་ནི། །གནས་སྐབས་ཆ་ནི་འདི་ལས་བྱུང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཡན་ལག་བཅུའི་ཆ་དབྱེ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །། ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་ཕུན་ཚོགས་པས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་དྲིས་པ། །མི་སྡུག་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་བཞིན་སྡུག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །དམན་དང་དེ་བཞིན་མི་དམན་དང་། །ཡན་ལག་ཚང་དང་མི་ཚང་དང་། །གཞལ་བྱ་ཉིད་དང་གཞལ་མིན་དང་། །གསོ་སླ་གསོ་དཀའ་ཇི་ལྟ་བུ། ། དེ་ལྟར་བུ་ཡིས་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་དག་ཁྱེད་ལ་བཤད་པར་བྱ། །གང་ཡང་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་། །རྩ་རྒྱུས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་དང་། །ཆུ་ཞེང་ཚད་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཤ་ནི་གནས དང་འཚམས་པར་སྐྱེ།།ལུས་སྙོམས་གསུམ་པ་ཆུང་བ་དང་། །ཡིད་དང་མིག་ནི་དགའ་བྱེད་པ། །རོ་སྨད་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། མཛེས་ཤིང་དབྱིབས་ནི་ལེགས་གནས་དང་། ཡན་ལག་ཉིང་ལག་རྫོགས་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཀུན་གྱི་དབྱིབས་ལེགས་དང་། །ཉིང་ལག་ རྣམས་ནི་མི་སྡུག་དང་།།མགྱོགས་ཤིང་མཉམ་དང་ལྡན་པ་དང་། །དེས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ན་ཚོད་གཞོན་ཞིང་འགྲོས་ཆེ་དང་། །སྐེ་མགྲིན་ཕྲག་སོ་བྲང་གི་ཕྱོགས། །ཤ་རྒྱས་ཚད་དང་ལྡན་ལ་སོགས། །འདི་དག་གཞལ་བྱ་ཆ་མཉམ་དང་། །གསོ་སླ་མི་སྡུག་ མེད་པ་ཡིན།།དེ་ལས་བཟློག་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །གཞལ་བྱའི་ལས་དག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟའི་མི་སྡུག་ལ་སོགས་དང་། །ལྡན་པའི་རྟ་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཤིང་རྟ་ལམ་དང་ཁལ་དང་ནི། །རྩེད་མོའི་གནས་དང་གཡུལ་དག་ཏུ། །ལས་དང་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པས། །དེ་ཕྱིར་ དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ།།དེ་ཕྱིར་བཟང་པོ་ཤེས་བྱས་ལ། །དེ་ལྟའི་རྟ་ནི་བླང་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་བླང་འོས་བླངས་ནས་ནི། །ལྷག་མ་སྤང་བྱ་རྣམ་པར་སྤང་། །ཚོང་པ་རྣམས་ལ་རྟ་དག་ནི། །བཟང་པོ་བླང་བར་གྱུར་པ་དང་། །སྤྲིས་མ་བཤུགས་པའི་ཞོ་ལྟ་བུར། །ལྷག་མ་ སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཡིས། །སྤང་བྱ་དེ་ཡང་ཚོང་བ་དང་། །རྟ་ལ་བརྩེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བླངས་ཏེ་སྦྱིན་པ་གཏང་བར་བྱ། །མཚན་ནི་ངན་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །མགྱོགས་ཤིང་རིགས་དང་ན་ཚོད་ལྡན། །རྒྱལ་པོས་ལྷག་གང་རྣམས་ དང་ནི།།བྲམ་ཟེ་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །མ་ནིང་རྒན་དང་ནད་ཀྱིས་ཉེན། །ཉེ་འཁོར་གནས་པའི་མི་ལ་སྦྱིན། །རླིག་པ་མེད་དང་རླིག་གཅིག་པ། །རླིག་སེར་དང་ནི་ལུས་སྐེམས་དང་། །ཡན་ལག་མ་ཚང་གྱུར་པ་དག་།ཉུང་རུམ་ལ་སོགས་རྣམས་ལ་ སྦྱིན།།གཡུལ་དུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པ། །གར་མཁན་དང་ནི་གླུ་མཁན་དང་། །འཁྲུས་མཁན་དང་ནི་འདྲེག་མཁན་དང་། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་ལྡན་དག་ལ་སྦྱིན། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པ། །ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་མི་སྦྱིན་ནོ།

善或者不善，一切都应当表示。暂时性的果报，不应当经常诠释。同样地，也要说明依据处所分类的马的标准等。了知处所的诸处所后，也要说明果报。
寿命和年龄的诸部分，应当依据处所了知后阐述。具足相好则有果报，相反则无果报。由于相好处所混乱，果报将变得殊胜。
色泽、光彩、精力、气味，都会按时结出果报。身体的步态和声音，也经常会产生果报。精血和头顶的暂时性部分，是从此而来。
此为《舍利贺札经》中第十二品分析十支分品。
具足多闻的善闻向舍利贺札请问：如何了知丑陋？美好又是如何？低劣以及非低劣，肢体完整与不完整，可测量与不可测量，易治疗与难治疗又是如何？
如此儿子询问后，舍利贺札回答说：各自的相好如何，我将为你们解说。凡是身体形态优美，脉络筋腱不显露，宽度合乎标准，肉生长得恰到好处。
身体匀称三处小，令人心目欢喜，下身平整圆润，美丽而形态优美，肢体和支节完整，所有肢体形态优美，支节不丑陋，快速而均匀，
温顺且具力量，年轻而步伐大，颈项、肩胛、胸部方面，肌肉丰满适度等。这些可测量且均匀，易于治疗且无丑陋。与此相反的马，不是可测量的对象。
具有如此丑陋等特征的马，对于车乘、道路、驮运、游戏场所和战场，因为不适合工作，所以应当舍弃。
因此应当了知优良，应当选取这样的马。如此选取应选之后，其余应舍的完全舍弃。对于商人们来说，马匹中应当选取优良的，如同已搅拌的酸奶一样，其余的毫无精华。
虽然如此，出于慈悲，对于应当舍弃的也要买下，为了对商人和马匹的慈悲，应当买下后布施。即使相貌不好，只要快速且具有种姓和年龄，国王剩余的马匹，应当布施给婆罗门。
应当布施给阉人、老人、病人、邻里居民。无睾丸、独睾、黄睾丸、身体消瘦、肢体不完整的，应当布施给矮人等。
不能上战场的，应当布施给舞者、歌手、洗浴师、理发师等这样的人。对于这些人，极其丑陋的和极其优良的都不应布施。

།ཤུ་ལ་ཀ་དང་གཟུགས་མི་སྡུག་།སོ་མི་སྡུག་དང་མི་ སྲུན་པ།།ཉེ་འཁོར་ཀྱི་ནི་ཕོ་ཉ་སོགས། །དྲག་ཤུལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན། །འགྲོས་ཆུང་བ་དང་སྲེགས་པ་དང་། །རྐང་ངན་གླས་ཀྱི་ནང་མིར་སྦྱིན། །རྟ་ལ་གདུག་བར་གྱུར་པ་ནི། །མཚམས་སྲུང་མཐའ་འཁོར་པ་དག་དང་། །ཉེས་པ་ཆེར་བསྟེན་དག་ལ་སྦྱིན། །རང་གི་ ཡུལ་དུ་དེ་མིག་ཞག་།དེ་རྣམས་རྟོག་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་རྟག་པར་གཞག་།དེ་ལྟར་རྟ་ནི་རྣམ་ཕྱེ་ན། །རྒྱལ་པོའི་འབྱོར་པ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །ཡིད་ནི་དགའ་ཞིང་མགུ་བ་དང་། །གཡུལ་དང་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་སྡུག པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ཉི་མ་འཆར་ཀ་འདྲ་བ་ཡི། །དྲང་སྲོང་ཐ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚད། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་དྲིས་གྱུར་པ། །ལེགས་ལྡན་མི་ལ་ཟས་ཀྱི་ཚད། །བཤད་ཀྱིས་རྟ་ལ་ཅི་ཞིག་འཚལ། ། ཕྱུགས་རྣམས་དང་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །རྟ་ལ་དེ་གསོ་མ་མཆིས་ཏེ། །དེ་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཟོས་ཤིང་བཅས་པ་འཇུ་གྱུར་ལ། །ཕྱུགས་ནི་ལྟོ་བར་གྲགས་པས་ན། །དེ་ལ་ཚད་ནི་ཅི་ཞིག་བགྱི། །དེ་སྐད་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་སྨྲས་ཚེ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། ། བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ནན་ཏན་དུ། །ཤིན་ཏུ་འདྲ་པས་ཀྱང་ཚད་ཙམ་དུ། །བྱིན་ན་དགའ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཚོད་ཟིན་དུག་ཀྱང་བདུད་རྩིར་འགྱུར། །ཚོད་མ་ཟིན་ན་བདུད་རྩིས་ཀྱང་། །གསོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདེ་ཞིང་གསོལ་འཚོ་བྱེད་པས། །ཚོད་ཟིན་འཇིག་རྟེན་མ་དང འདྲ།།དེ་མེད་སྲོག་མཐའི་འཇིགས་བསྐྱེད་ལ། །དེ་དང་ལྡན་ན་གནས་མཆོག་འགྱུར། །རྟ་ནི་མང་དུ་ཟ་བས་ན། །ཚད་ཀྱི་དགོས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། །སྨན་དང་ཟས་སྐོམ་ཆོ་ག་ནི། །འགྲོ་ངན་བོང་བུ་ལ་ཡང་དགོས། །ཚོད་མ་ཟིན་ན་སྨན་གྱིས་ཀྱང་། །ནད་གཞན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ ཡིན་ལ།།ཚོད་དང་ལྡན་པ་བྱས་པ་ཡིས། །དུག་གིས་ཀྱང་ནི་ནད་འཇོམས་སོ། །རྫས་དང་འཇུ་སྟོབས་རྫས་ཅི་ཡང་། །ཚད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་།སྙིང་དགའ་ཤུགས་ནི་མ་བཀག་དང་། །ལྟོའང་ཤིན་ཏུ་མི་གནོད་དང་། །རྩིབ་ལོགས་རྣམས་ ནི་བདེ་བ་དང་།།གསུས་པ་ཚིམ་བར་མ་གྱུར་ལ། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་ནི་ཞི་བ་དང་། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཚིམ་པ་དང་། །དབུགས་རྔུབ་དབུགས་དབྱུང་བདེ་བ་དང་། །གཉིད་ནི་བདེ་བར་ལོག་བྱེད་དང་། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་འཕེལ་བྱེད་དང་། །བདེ་བར་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ། ལུས་གཟུངས་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པ། །ཚོད་ཟིན་ཟོས་པ་ཡིན་བར་བཤད། །ཁ་ཟས་ལྕི་བས་ལྟོ་བ་ཡི། །ཕྱེད་དམ་སུམ་ཆ་བཀང་བ་བསྔགས། །ཁ་ཟས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་འདྲངས་པར་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚད་ལས་ཚད་མིན་པར། །ལྷག་པའམ་ཆུང་པར་གྱུར པ་ནི།།སྟོབས་དང་སྙིང་སྟོབས་བློ་དང་ནི། །མདོག་དང་དབང་པོ་ལ་གནོད་བྱེད། །རླུང་ནི་འགགས་པའམ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ནད་སྐྱེད་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ལ། །རོ་མི་ཙ་ཞིང་ཚེ་ཐུང་དང་། །མདངས་མེད་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་འགྱུར། །དེ་བས་རྟ་རྣམས་ལོག་པ་ཡི། ། ཟས་ལ་སྤྱོད་ལམ་བཟློག་པར་བྱ། །འདྲངས་དྲགས་པར་ནི་གྱུར་པ་ལས། །ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་བྱེད་ཅིང་། །གསུང་དང་ཕོ་བའི་ནད་སྐྱེས་པས། །རྟ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་ལྟོ་བའི་མེ། །འབར་གྱུར་དེ་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཚད་མི་ལྡན་པར་བྱིན པ་ཡིས།།ཡང་ན་དྲགས་པའམ་ཆུང་བར་འགྱུར། །རྫས་ནི་ཆུ་སྐྱེས་རླན་ཅན་དང་། །སྐམ་པར་སྐྱེ་སྟེ་གསུམ་དུ་འདོད། །དེ་དག་ཚད་མི་ལྡན་པར་ནི། །བཟའ་བའི་བྱ་བའང་ཐ་དད་དོ།

丑陋、相貌不美、牙齿不好、不驯服的，以及近侍的使者等，应将凶暴的马匹给予他们。
步伐缓慢、烧伤、腿脚不好的马匹应给予雇佣的内仆。
性情凶恶的马匹，应给予边境守卫、边境巡逻者以及有大过失的人。
在自己的领地内安置这些马匹。善于观察这些马匹的人，应常驻于王前。
如此区分马匹，国王的财富将增长，心生欢喜满意，并能在战争和敌人中获胜。
此为《马医宝典》中区分好坏的第十三章。
向如旭日般的仙人塔拉顶礼后，善闻询问关于食量的观察。
'对于人来说食量已经说明，对于马匹还需要什么呢？对于牲畜特别是马匹，没有这种规定。它们仅凭呼吸就能消化所食之物。既然牲畜以腹部著称，何必要规定食量呢？'
当善闻如此说时，马医仙人回答说：'具有善慧者，即使是相同的东西，若适量给予则能生喜悦，适量的毒药也能变成甘露。
若不适量，即使甘露也会致死。适量能带来安乐和营养，如同世间之母。
无量则生命危险，有量则成为最佳居所。虽然马匹食量较大，量的必要性确实如此。
药物、饮食仪轨，即使是劣等的驴子也需要。若不适量，即使药物也会引发其他疾病。
若适量使用，即使毒药也能降伏疾病。物质和消化能力，任何物质都有三种量。
心生欢喜、气息不阻、腹部不受损、肋部舒适、腹部不过饱、饥渴消除、诸根满足、呼吸顺畅、安眠舒适、增长力量和色泽、消化良好、不扰身体机能，这就是所说的适量食用。
重质食物以填满腹部一半或三分之一为佳。极轻质的食物也要给予至饱。
如此，超过或少于适量，都会损害力量、勇气、智慧、色泽和感官。
会阻碍或扰乱风，是引发疾病的最大因素，味道不美、寿命短促、无光泽且不吉祥。
因此，应阻止马匹不当的饮食行为。过度饱食会扰乱一切病根，
产生胃部和腹部疾病，应使马匹远离这种情况。应给予能使腹部之火燃烧的适量食物。
不适量给予会导致过多或过少。物质分为水生湿润、干燥生长三种。
这些若不适量食用，其作用也各不相同。

།མར་དང་སྦྲང་རྩི་མཉམ་ཟས་སོགས། །ཚད་མི་ལྡན་དང་འདྲ་བ་ཡི། །ཟས་ཀྱི་ སྨོས་ཀྱི་སྐོམ་མམ་ནི།།སྣུམ་མམ་རྩཝ་ཡི་ཚོད་དང་ནི། །གྲང་ལྷགས་འདྲེན་པ་དྲགས་པས་ཀྱང་། །ཚད་མི་ལྡན་པར་གནོད་པ་སྐྱེད། །དེ་བས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི། །ཚད་ནི་ང་ཡིས་བཤད་པར་བྱ། །འོལ་མ་སེ་བཞི་མ་ཤ་བཞི། །དེ་བཞི་ལ་ནི་ཤན་སྟེ། །དེ་ བཞི་ལ་ནི་སུ་བ་སྣ།།དེ་ཉིད་ཞོ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞི་ལ་ནི་སྲང་གཅིག་སྟེ། །དེ་བཞི་ལ་ནི་ཕུལ་དུ་བཤད། །ཕུལ་བཞི་ལ་ནི་བྲེ་གང་ཡིན། །དེ་བཞི་ལ་ནི་བྲེ་བཞི་སྟེ། །དེ་བཞི་ལ་ནི་དྲོ་ན་ཡིན། །འདི་ནི་སྤྱི་ཡི་ཚད་ཡིན་ལ། །གཤེར་རྫས་ལ་ནི་ཉིས་ འགྱུར་བྱ།།སྣུམ་ནི་ཚད་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་བྱ། །ཀྵ་ལག་པའི་མཐིལ་ལ་སོགས། །ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ནི་མིང་ཡིན་ནོ། །སྲང་ཕྱེད་མིང་ནི་ཨ་སྨུར་བཅས། །སྲང་གཅིག་ཨུདུམ+W+འ་རར་བཤད། །སྲང་གཉིས་ཁྱོར་གང་ཞེས་བྱར་བཤད། །དེ་གཉིས་ལ་ནི་གཉིས་པར་བཤད། ། དེ་ལ་རྩཝ་སྐམ་དག་ལས་སྲང་། །བརྒྱད་བརྒྱ་ཏ་ལ་རན་པ་ཡིན། །རློན་པ་དེའི་འདབ་སྙེ་མར་བཅས། །བཞི་བརྒྱ་ཉིན་མཚན་གཅིག་ལ་རན། །ཐུག་སོགས་ལ་ནི་བྲེ་བཞི་ཙམ། །བཟའ་སྐམ་བྲེ་ནི་ཕྱེ་དང་གཉིས། །སྣུམ་ལས་ཕུལ་གང་བཏུང་བ་ནི། །བྲེ་གང་སྦྱིན་པར་ཤེས པར་བྱ།།སྦྲང་རྩི་ལས་ནི་ཕུལ་གང་སྦྱིན། །བུར་མ་ལས་ནི་སྲང་བརྒྱད་སྦྱིན། །ཧྭགས་དང་ཁ་ར་གང་ཡིན་པ། །སྲང་ནི་བཅུ་ཡི་ཚད་དུ་སྦྱིན། །སྣ་སྨན་ཁུ་བ་ཕུལ་གང་སྟེ། །སྣུམ་གྱི་སྣ་སྨན་དེ་ཡི་ཕྱེད། །དུ་བས་བདུག་ལ་ཞོ་དྲུག་སྟེ། །དུ་བ་དྲག་པོ་ཞོ་གཉིས་ཚད། ། སྨན་ཁའི་གོང་བུ་སྲད་བཞི་དག་།བད་ཀན་ནད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྟ་ལ་དགོངས་ཀ་བཏུང་བར་ནི། །ཆང་ནི་བྲེ་གང་བླུད་པར་བྱ། །རྟ་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱེ་མའི་སྨན། །བཏགས་པ་སྲང་གཉིས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཟས་དང་སྣུམ་ནི་མཉམ་བྱིན་ཚེ། །སྐོམ་དུ་ཆང་ནི་བླུད་པར་བྱ། ། རྟ་ལ་ལན་ཚྭ་སྲང་ལྔ་ཡི། །ཚད་དུ་བར་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ལུས་ཀུན་བསྐུ་བྱུག་བྱ་བ་ཡང་། །སྣུམ་ནི་བྲེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ། །རྣ་བཀང་ལ་ཡང་སྣུམ་དག་ནི། །སྲང་གཉིས་ཉེ་བར་གཞུག་པར་བྱ། །བསྐུ་བའི་སྣུམ་ལ་སྨན་ལས་ནི། །སྲང་བརྒྱ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་གཞུག་། ཕྱེ་ལས་བྲེ་ནི་དོ་དག་དང་། །དེ་རུ་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་།མར་ལས་ཕུལ་དོ་བསྲེས་པ་ཡི། །སྐྱོ་མ་དག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཆུ་སྐྱེས་ཤ་ནི་སྲང་ལྔ་བཅུ། །རླན་ཅན་ཤ་ནི་སྲང་བདུན་ཅུ། །སྐམ་པའི་ཤ་ནི་སྲང་དགུ་བཅུ། །ཤ་ཡི་ཁ་ཟས་ཚད་ཡིན་ནོ།

黄油和蜂蜜等同食等，如同不合度量一般，食物更不用说饮料，油或蔬菜的量以及，因过度引起寒风等，不合度量会生害，因此我将解说，一般和特殊的度量。
四粒芝麻为一麻夏，四麻夏为一闪，四闪为一苏巴纳，即为二佐，四佐为一两，四两称为一浦，四浦为一升，四升为四升，四升为一斗，这是一般的度量，液体则为二倍，油则为度量的一半。
掌心等量为二佐名，半两名为阿斯姆，一两称为优昙婆罗，二两称为一勺，二勺称为二勺，对于干蔬菜八百两，适合塔拉（棕榈树），连同其湿叶和穗，四百适合一昼夜，汤等约四升，干食一升半，油一浦饮料，应知施一升。
蜂蜜施一浦，糖浆施八两，糖块和砂糖，施十两量，鼻药汁一浦，油类鼻药其半量，熏烟六佐，猛烈熏烟二佐量，药丸四钱，施于痰病。
马匹傍晚饮料，应灌一升酒，马匹粉末药，研磨二两施，食物与油同施时，应灌酒作饮料，马匹盐五两，应适量施予，全身涂抹，应配一升油，耳灌油，应注入二两，涂抹油中药，应入百两粉，
面粉二斗，其中加入八两糖，混合半浦酥油，应施粥食，莲花肉五十两，湿肉七十两，干肉九十两，此为肉食量。

།ཁྲག་བྲེ་དོ་ལ་རྒྱམ ཚ་ནི།།སྲང་གཉིས་ཉེ་བར་གཞུག་བྱ་ཞིང་། །སྣུམ་ཡང་སྲང་གཉིས་བཅུག་པ་ནི། །ཁྲག་ཟད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །མས་གཏོང་བ་ལ་བྲེ་གང་ཙམ། །དུམ་བུ་གསུམ་དུ་བྱས་ཏེ་གཏོང་། །བཏགས་བ་ལས་ནི་སྲང་གསུམ་ཙམ། །སྲང་རེ་རུ་ནི་ བཅད་དེ་གཏོང་།།འཇམ་རྩི་ཕུལ་བཞི་གཏང་བར་བྱ། །འཇམ་རྩིའི་གོང་མ་ཕུལ་གང་གཏོང་། །མར་ལ་འཇམ་རྩི་གཏོང་བ་ནི། །ཕུལ་དོ་དག་ནི་བྱ་བར་བཤད། །སྨན་ནི་སྲང་བཞིའི་ཚད་དག་ནི། །ཆུ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་བྱས་པ་ དག་།འདི་ཡི་སྨན་ཁུ་ཡིན་པར་བཤད། །ཆུ་སྨན་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་ནང་དུ། །བསྐོལ་བའི་སྨན་ནི་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་།སྣུམ་ཡང་སྲང་བརྒྱ་བཅུ་གནས་ནི། །བཞི་ཆ་ཆ་གསུམ་བསྲུབ་པར་བྱ། །དེར་ནི་སྣུམ་གྱི་བཞི་ཆ་ཡི། །སྨན་ཕྱེ་བཅུ་ག་ལ་ལྡེ་གུར་བྱ། །དེ་ལ ཤ་ཁུ་འོ་མ་ནི།།ཆུ་ཡི་བཞི་ཆ་གཞུག་པར་བྱ། །བསྐོལ་ཆུ་སྨན་དང་སྦྱར་བ་ཡང་། །ཞག་ལོན་པ་ནི་སྦང་བར་བྱ། །བུ་རམ་བསིལ་དུ་འདོད་པ་དང་། །བསྲེགས་ན་སྒྲ་མི་འབྱུང་བ་ཡི། །མཚན་མ་དེ་དང་དང་བར་ནི། །སྣང་ན་ཐོབ་ལ་དབོག་པར་བྱ། །དེ་ནི་ཚོས་ པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར།།སྣུམ་དེ་སླར་ནི་བབ་པར་བྱ། །དེ་ནི་བཙགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །སྣུམ་ཞིང་དང་བར་འགྱུར་པ་དང་། །གསལ་བར་གྱུར་ན་མཁས་པ་ཡིས། །སྣུམ་དེ་མདོག་ནི་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། །ཚོས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ བར་བྱ།།དེ་འདྲ་ནང་ཀུན་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །མ་ཚོས་ཆུ་དང་འདྲེས་པ་དང་། །ཚོས་དྲགས་ནག་པོར་གྱུར་པ་ནི། །ནད་ཀུན་འཁྲུགས་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྨ་དང་སྣ་སྨན་འཇམ་རྩི་ལ། །འཇམ་པར་ཚོས་པ་གཏང་བར་བྱ། །བསྐུ་ལ་ཚོས་དྲགས་བཏུང་བ་ལ། །བར་ མ་ཙམ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན།།མཚོས་སྣུམ་ནི་ནད་སྐྱེད་ལ། །ཚོས་དྲགས་ཕན་པ་མེད་པ་ཡིན། །ལེགས་པར་ཚོས་པའི་སྣུམ་དག་ནི། །རྟ་ཡི་ནད་ནི་འཇིག་བྱེད་ཡིན། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་སེལ་བའི་སྣུམ། །བཏུང་དང་བསྐུ་དང་སྣ་སྨན་དང་། །རྨ་དང་འཇམ་རྩི་ ལས་རྣམས་ཏེ།།རྣམ་པ་ལྔ་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཚད་འདི་དག་ནི་རྟ་རྣམས་ལས། །མཆོག་གི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བར་མལ་ནི་བཞི་ཆ་དབྲི། །ཐ་མ་ལ་ནི་ཕྱེད་དབྲིའོ། །སོ་སོའི་ཟས་སྐོམ་ཆོ་ག་དང་། །སུམ་གྱི་ཆོ་ག་ཐ་དད་པས། །ནད་རྣམས་ཞི་བ་ཉིད་ འགྱུར་གྱི།།ཀུན་ལ་གཅིག་ནི་བསྔགས་མ་ཡིན། །ུཏྤ་ལ་ནི་ཁ་འབྱེད་པ། །ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ཉིད་ཡིན་ལ། །ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་པདྨ་ནི། །ཁ་འབྱེད་པར་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །ཚད་ནི་མེ་སྟོབས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཇི་དགའ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །མེ་དྲོད་དེ་ཡང་ རྣམ་བཞི་སྟེ།།རྣོ་རྟུལ་མཉམ་དང་མི་མཉམ་པའོ། །རྣོ་བས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་དུ་འཇུ། །རྟུལ་བས་དཀའ་བས་འཇུ་བ་ཡིན། །མ་སྙོམས་པས་ནི་འཇུ་མི་སྙོམས། །སྙོམས་པས་འཇུ་བ་སྙོམས་པ་ཡིན། མེ་དྲོད་རྟུལ་བས་གཟི་མདངས་མདོག་།དང་པོ་དང་ནི་ འགྲོས་ཞན་འགྱུར།།མེ་དྲོད་རྣོ་བས་དེ་རྣམས་དང་། །ལྡན་ཞིང་ནད་ནི་ཉུང་བར་འགྱུར། །མེ་དྲོད་སྙོམས་པས་སྟོབས་མདོག་།ནད་མེད་འགྲོས་དང་སྐད་དང་ནི། །དབང་པོ་བདེ་ལྡན་ནད་མེད་འགྱུར། །མེ་དྲོད་མི་སྙོམས་སྐད་དང་མདོག་།སྟོབས་ཆུང་ ནད་ནི་མང་བ་དང་།།བདེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་རྗེས་སུ་བསྟན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལ་ཚད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།

对于一升半的血液，应加入两两盐，还要加入两两油，这是用于治疗失血的。
对于下部灌注，用一升量分成三份进行。
对于研磨的药物，用三两量，每次使用一两。
软膏要用四掬量来使用。
上等软膏用一掬量使用。
在油中加入软膏时，说明应该用两掬量。
药物四两量，用三十二两水煮，剩下四分之一，这就是所说的药汁。
在十六倍的药水中，加入一百两的药物煮，再加入一百一十两油，煮至剩四分之三。
在其中加入四分之一油量的十种药粉制成膏。
在其中加入肉汤和牛奶，水量为四分之一。
煮沸的药水混合后，要放置一天进行发酵。
糖要冷却，烧时不发出声音，
出现这些特征和澄清时，就可以取出。
因为这是熟透的标志，要让油沉淀。
如果过滤，功效会更好。
当油变得润滑、清澈、明亮时，智者应知道油已经达到适当的颜色，这就是熟透的标志。
这样的油能消除一切内部疾病。
未熟透的、与水混合的，以及过度熟透变黑的油，会引起所有疾病的混乱。
对于伤口、鼻药和软膏，应使用温和熟透的油。
涂抹时要充分熟透，饮用时要适中。
未熟透的油会引起疾病，过度熟透则没有效果。
完全熟透的油能消除马的疾病。
治疗风、胆和痰的油可用于饮用、涂抹、鼻药、伤口和软膏这五种用途。
这些剂量是针对上等马的，应当知道。
对于中等马减少四分之一，对于下等马减少一半。
由于各自的饮食规律和用油方法不同，疾病才能平息，不推荐对所有马都使用相同方法。
犹如月光使青莲花开放，阳光使莲花绽放。
剂量应从火力强度来判断，不可随意给予。
火力分为四种：锐利、钝重、均匀和不均匀。
锐利的火力使药物很快消化，钝重的火力使药物难以消化。
不均匀的火力使消化不均匀，均匀的火力使消化均匀。
火力钝重会使光泽、颜色和步态变弱。
火力锐利则具备这些特质，且疾病较少。
火力均匀会使体力、颜色良好，无病、步态稳健、声音清亮，感官愉悦无病。
火力不均匀会使声音和颜色改变，体力减弱，疾病增多，不适。
这是沙利贺札所教导的。
这是沙利贺札经中关于剂量的第十四章。

། །།རྟ་བྲེས་ལ་ནི་ལེགས་གནས་པའི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དབང་པོ་ཐུལ། །མེ་ལ་སྦྱིན་ སྲེག་བྱེད་བརྩོན་ལ།།ལེགས་ཐོས་ལ་སོགས་ཀྱིས་དྲིས་པ། །ཆོད་ཤིས་གང་གི་དོན་འགྱུར་ཞིང་། །གང་གི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་བཤད་པ། །དེ་ཡི་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི། །ལུས་དང་དེས་འབྲེལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།དེ་སྐད་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ། །དྲང་སྲོང་དམ་པ་བུས་ དྲིས་ཚེ།།ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །མདངས་དང་ལྡན་པས་སླར་སྨྲས་པ། །ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཁ་དོག་མདངས། །མགྱོགས་མཛེས་སྙིང་སྟོབས་དྲན་པ་དང་། །འདྲངས་དང་སེམས་ནི་དགའ་བ་དང་། །ན་ཚོད་ལ་ནི་འཇོག་པ་ཡིན། །ལ་ལ་འཚམ་དང་མི་ འཚམ་དང་།།ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བདེ་འགྱུར་བའི། །སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ། །བཤད་པ་དེ་ནི་མཉན་པར་གྱིས། །མེ་དྲོད་ཆུང་དང་ཡིད་མི་བདེ། །ལྟོ་བ་ན་དང་དབུགས་མི་བདེ། །དུབ་ཅིང་ཁལ་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། །དུག་འཐུངས་བ་དང་སྐམས་པ་ དང་།།ལམ་འགྲོ་མཚན་ནི་མི་ལྡང་དང་། །དུབ་ལའང་ཁ་ཟས་མི་སྦྱིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་ལྕི་བའི་ཁ་ཟས་ནི། །དེ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །ལམ་གྱིས་ཉམ་ཆུང་གྱུར་སྟོབས་བྲི། །རྒན་དང་རབ་གཞོན་དབང་ཉམ་ཆུང་། །རྩ་དང་འབྲས་དང་གློ་གཅོང་ཅན། །ཟས་སྦྱོར་རྟག་ཏུ་ བྱ་བར་རིགས།།གང་ཚེ་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནི། །སྐྱེས་བུ་གསུམ་པོའི་གྲིབ་མ་ལྷགས། །ཅུང་ཟད་ལྷག་པའམ་མཆང་བའམ། །ཟས་སྦྱོར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ།

安住于马场的
大仙人调伏诸根
精进于火供
被善闻等人询问
何为吉祥之义
何为功德过患
其饮食之事
与身相关者请开示
当善闻等圣仙子
如是询问沙利贺札时
大仙人具光泽者
复说饮食配制
饮食配制令色泽
迅捷美丽心力记忆
饱足及心欢喜
并且保持年龄
有些相宜与不宜
饮食配制令安乐
当说配制仪轨
请听我所说
火力微弱及不悦
腹痛及呼吸不畅
疲惫负重所压
中毒及干枯
行路夜不起
疲惫时不与饮食
具力重饮食
不应施与彼
因路虚弱力减
老者极幼力弱者
脉病痔疮肺痨者
应当常行食疗
当午后时分
三人影子长
稍长或相等
是饮食配制时

།འབྲས་བྲེ་གང་ནི་ལེགས་བཙོས་ལ། །དེ་རྗེས་ཆ་དང་བསྲེ་བར་དང་། །སྣུམ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ནི། །བྱིན་ན་ ལེགས་པར་འཇུ་བར་འགྱུར།།དང་པོར་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྗེས་ལ་ལན་ཚྭར་ལྡན་པ་དང་། །ཟས་སྦྱོར་འདི་ནི་སྐོམ་དང་དག་།མི་སྐྱེད་ལེགས་པར་འཇུ་པར་འགྱུར། །ཞོ་དང་ཀུལངྠའི་ཁུ་བ། །ཆང་དང་སྦྲང་རྩི་ཀཉྫི་དང་། །ཏིལ་མར་བསྲེས་པས་མཉེན་བྱ་མིན། ། ཁུ་བ་གཞན་དང་བསྲེ་མི་བྱ། །ཀཉྫི་དང་ནི་ཤ་ཁུའམ། །འོ་མ་འམ་ཡང་ན་ཧྭགས་དང་ནི། །འདི་དག་མཉེ་བ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །ཡང་ན་ཏིལ་མར་སྦྱར་བའང་རུང་། །ཞག་དང་ཏིལ་མར་མར་སྦྱར་བ། །གསུམ་པོ་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱའང་བསྐུ། །དེ་ལ་ཤ་ཁུ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དེ་དང་ཉེ བར་བྱ་བ་ཡི།།ནས་དང་མ་ཤ་གྲོ་དང་ནི། །དྲུག་ཅུ་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་གང་། །དེ་ནི་འོ་མའམ་སྦྲང་རྩིའམ། །མར་དང་སྦྱར་བས་མཉེ་བར་བྱ། །འདི་དག་དང་ནི་མཉེ་བའི་ཚེ། །དེ་རུ་ལན་ཚྭ་གཞུག་མི་བྱ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་དང་། །རྟ་ཡི་སྣུམ་མང་འཐུངས་པ་དང་། ། མེ་དྲོད་ཆང་དང་མི་སྙམས་དང་། །སྦེགས་ལ་ལན་ཚྭར་བཅས་པ་གཏང་། །མཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་དང་། །ཆང་དང་ཆང་སྙིང་ཞོ་ག་ཆུས། །ལྟོ་བའི་མ་ཞུ་རྣམ་སྦྱར་ཞིང་། །ཁ་ཆུའི་རྒྱུན་ནི་འཛག་པར་བྱ། །ཁོང་པའི་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་ལ། །བ་གཅིན་དང་སྦྱར་སྦྱིན་པར་བྱ། །གང ཞིག་རྒན་དང་ལུད་པ་ཅན།།དེ་ལ་ཁ་ཟས་སྐམ་མི་སྦྱིན། །དེ་ལྟ་བུས་སྣུམ་དང་ནི། །བཅས་པའི་ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱ། །རྟ་ལ་ཟས་ནི་སྦྱིན་པ་ནི། །མགོ་བོ་གྱེན་དུ་ལེགས་བསྟན་ནས། །ཟས་ཞི་ཁམ་རེ་བཅད་ནས་ནི། །མྱུར་མིན་འགོར་བ་མེད་པར་སྦྱིན། །ནས་ཐུག་མར་དང་ ལྡན་པའམ།།ཡང་ན་ཚག་ཚེ་མར་གྱིས་སྦངས། །རྟ་རྣམས་རྟས་བྱེད་དམ་པ་ཡིན། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཚག་ཚེ་ནས་ཐུག་སྣུམ་མེད་པ། །ལན་ཚྭ་དང་ནི་ལྡན་པ་རུ། །བཅའ་ལྒ་བཏབ་པར་གྱུར་པ་ནི། །བད་ཀན་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྒྱམ་ཚ་དང་ ནི་བཅས་པ་དང་།།མ་ཤ་རི་ལ་མ་ར་བཅུག་པ། །རླུང་ནད་ཅན་ལ་ཕན་མོད་ཀྱི། །དེ་ལས་མཁྲིས་པ་སྐྱེ་བ་བསྲུང་། །ཤ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་དག་དང་ནི། །བད་ཀན་ཅན་ལ་ཆང་བླུད་ཅིང་། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་འོ་མ་བླུད། །རླུང་ནད་ཅན་ལ་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །མཁྲིས་པ་ ཅན་ལ་རབ་བསིལ་བ།།རླུང་ནད་ཅན་ལ་དྲོ་འཇམ་ཙམ། །ཅུང་ཟད་དྲོ་འཇམ་བད་ཀན་ཅན། །ཟས་དང་སྐོམ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྒུད་ཅིང་སྣུམ་ནི་མེད་པ་དང་། །ཡང་ཤིང་ཚད་ལས་ཆུང་བ་ནི། །བད་ཀན་ཅན་ལ་སྦྱིན་བྱ་ཡི། །ཁ་ཟས་སྣུམ་པའང་མི་སྦྱིན་ནོ། །ཆུ་དྲོན་ གྱིས་ནི་ཁ་བཀྲུས་ལ།།ཁ་འགྲམ་ལེགས་པར་བལྟས་ནས་ནི། །མཉེས་ལ་སྣ་སྨན་བཏང་ནས་ནི། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འདྲེ་རུ་གཞུག་།དེ་ཡི་མོད་ལ་རྩཝ་མོ་སྦྱིན། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྔོ་མི་སྦྱིན། །དེ་ཚེ་ལམ་འགྲོ་དུབ་པའམ། །ཆུ་རྒལ་བ་ནི་བསྔགས་མ་ཡིན། །ཟས་སྦྱིན་ འོག་ཏུ་བཏུང་བ་ནི།།ཆུ་བྲེ་ཕྱེད་ནི་བླུད་པར་བྱ། །དེས་ནི་དྲོད་སྐྱེད་ནད་གཞི་སེལ། །ལེགས་པར་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །མགྱོགས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཤ་མཁྲེགས་དབང་པོ་བརྟན་པ་དང་། །ཁལ་དང་ཁུར་ལ་སྲན་ཆེ་བར། །ཟས་དེ་ཡིས་ནི་འགྱུར་བ་ ཡིན།།རྙིང་དང་འབུ་ཡིས་ཟོས་པ་དང་། །ཚིག་དང་དུ་བས་ཁྱེར་བ་དང་། །གཡུ་ལས་ཆར་གྱིས་ཉེན་པ་ཡི། །རྩཝ་ནི་རྟ་ལ་མི་བསྔགས་སོ།

一升米要煮熟，然后与配料混合，加入油脂，食用后容易消化。
首先加入油脂，然后加入盐，这样的食物搭配不会引起口渴，容易消化。
酸奶和库兰塔汁，酒和蜂蜜，醋和芝麻油混合不宜揉捏，不要与其他汤汁混合。
醋和肉汤或牛奶或者酸奶，这些可以用来揉捏，也可以用芝麻油调配。
动物油脂和芝麻油以及酥油调配，称为三种混合油涂抹。其中肉汤最好，要与之相配。
大麦、豆类、小麦和六十日稻的配方，可以用牛奶或蜂蜜或酥油调配揉捏。
在揉捏这些时，不要加入盐。
对于受风病和痰病困扰的，饮用过多马油的，消化力与酒不相宜的，胀气的要加盐服用。
要进行揉捏调配，用酒、酒糟、酸奶水，调理腹部不消化，使唾液流动。
对于腹中有虫者，要用牛尿调配服用。
对于年老和咳嗽的人，不要给干燥的食物。
要这样用油脂调配食物。
给马喂食时，要让它抬起头，把食物一口一口切断，不要太快也不要太慢地喂。
大麦粥加酥油，或者炒麦加酥油，是滋养马匹的最好食物，对胆病特别有益。
炒麦大麦粥无油，加入盐和生姜，适合痰病患者服用。
加入岩盐和豆类、马拉（一种香料），对风病有益，但要防止引起胆病。
各种肉类，对痰病者要饮酒，对胆病者要饮牛奶，对风病者要喝肉汤。
对胆病者要给清凉的，对风病者要给温和的，对痰病者要给稍微温和的饮食。
对于虚弱、缺乏油脂、轻且量少的，要给痰病者，不要给油腻的食物。
用温水漱口，仔细观察口腔两侧，揉捏后使用鼻药，然后放置嚼子。
立即给予干草，特别是不要给青草，这时不宜长途行走疲劳或渡水。
喂食后要饮用半升水，这能生热、去除病根、帮助消化。
这样的饮食能使马匹快速有力，肌肉结实，感官稳定，能承受重负。
陈旧的、被虫蛀的、烧焦的、被烟熏的、被雨淋的干草都不适合马匹。

།སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ནས་བས་ཀྱང་། །ཡི་གར་འོང་ཞིང་ཟོས་པས་སྲེད། །དེ་ནས་རྟ་ཡི་འཚོ་བ་ནི། །རྩཝ་ཡིས་ངེས་པར་ བསྡུས་པ་ཡིན།།ལྗང་པ་དགའ་ཞིང་ཡི་གར་འོང་། །མེ་དྲོད་གཟི་མདངས་སྲེད་འཕེལ་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྟ་ཡི་ལྗང་པ་ཡིན། །ཟོས་ན་དེ་འདྲར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལྗང་པ་ཚད་ལྡན་བྱིན་ན་ནི། །ནད་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །རིགས་པར་ལྗང་པ་ བྱིན་པ་ཡིས།།སྐྱེས་ཟིན་ནད་ཀྱང་འཇུ་བར་འགྱུར། །བོང་པ་སྤུ་ཤེལ་ཚ་བ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་དུག་མོ་ཉུང་། །འབྲས་བཏགས་ཆང་དང་སྦྱར་བ་ནི། །མདོག་དང་ཆེ་ནི་འཕེལ་བྱེད་མཆོག་།འོ་མ་མར་དང་མ་ཤར་བཅས། །ཏིལ་བཏགས་སྦྱར་བ་ཞོ་ཅན་ཡིན། ། མ་ཤའི་ཕྱེ་ལ་ལན་ཚྭར་བཅས། །སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད་པ་གཞན་དག་གམ། །སཱ་ལུའི་ཕྱེ་མའང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བི་ད་རི་དང་ལྡན་པ་ནི། །འོ་མ་སྦྱར་བ་ཞག་གསུམ་བྱིན། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞོ་དང་སྐྱུར་རྫས་ལན་ཚྭ་དང་། །མར་དང་བཅས པར་དཀྲུགས་པ་ནི།།ནས་དང་སྦྱར་བྱིན་ལུས་ཟུངས་བཟང་། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །སྐམས་དང་ཆུ་ལ་རྐྱལ་བ་དང་། །རྩཝ་ནི་སྔོན་པོ་དག་དང་ནི། །གང་ཞིག་ཁ་ཟས་མངར་བ་དང་། །མར་ལ་སོགས་དང་སྦྱར་བ་དང་། །ཤ་ལ་སོགས་ བཅས་བསིལ་བ་སྟེ།།དྲུག་པོ་འཕྲལ་དུ་སྲོག་སྟེར་ཡིན། །འབྲོག་ཏུ་རྩཝ་ནི་སྣ་ཚོགས་ལས། །རྩཝ་གཅིག་ལ་ནི་སྲེད་པ་གང་། །གོམས་པས་བསྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །རོ་ཡི་གོམས་པ་ཟས་སྦྱོར་ལས། །དེ་ཡི་རོ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་ལུས་ འཕེལ་འགྱུར།།གཞན་གྱིས་ཟོས་དེ་གང་བོར་དང་། །གང་ཞིག་རྩ་ནས་བྱུང་བ་དང་། །ནང་དུ་རུལ་བར་གྱུར་པ་ཡི། །རྩཝ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་འཕྲོག་བྱེད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།གང་ཞིག་ ཟས་སྦྱོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས།།འབད་པ་མང་པོས་བསྒྲུབས་བྱས་པ། །མཛེས་པ་ཞེས་འདི་གྲགས་པ་འདི། །ཅི་འདྲ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །ལེགས་ལྡན་དེ་ནི་གསུངས་ཤིག་ཅེས། །དེ་ལྟར་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་ཆེས། །གོ་ རིམས་དེ་ནི་སླར་སྨྲས་པ།།ལྗང་པ་ཟས་དང་སྐོམ་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་མར་དང་སྣུམ་ཚོགས་ཀྱིས། །སོས་པར་གྱུར་ཚེ་མཛེས་གྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་དོ། །བྲག་བཅས་ཞེས་བྱ་དང་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་རྩིབ་ལོགས་འགེངས་བྱེད་ཡིན། །གསུམ་པ་ སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པ་སྟེ།།བཞི་པ་ཤ་ནི་རྒྱས་པ་ཡིན། །ལྔ་པ་ལུད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་དོ། །འདི་དག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །སོ་སོར་བཤད་ཀྱི་ཉན་པར་གྱིས། །མཚན་དང་རླིག་པ་རྨོང་ཀ་དང་། །རྐུབ་དང་བྲང་དང་རྩ་སྦུབས་རྣམས། ། ཁྲག་དང་ཤ་ནི་སྲབ་པ་ཡིས། །མཉེན་ཞིང་ཁྲག་གིས་རྒྱས་འདྲ་བ། །དེ་ནི་ཁྲག་བཅས་མཛེས་ལ་གནས། །རྟ་ནི་གདུལ་སྦྱོར་དག་ལ་སྦྱར། །ཡན་ལག་ཤ་ནི་འཇམ་པོ་ཡིས། །ཅུང་ཟད་གཡོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཕྲག་སོ་བྲང་སོགས་ཤ་སྐྱེས་པ། ། སྟོབས་ལྡན་རྩིབ་ལོགས་འགེངས་བྱེད་ཡིན། །རྐེད་པ་བརླ་ནི་ཤ་རྒྱས་ཤིང་། །རྩིབ་མ་ཤས་ནི་ལེགས་པར་ཁེབས། །སྟོབས་ཆེ་ན་ཅུང་ཟད་མ་རྫོགས་པ། །མཛེས་པ་དང་ནི་སྟོབས་སྐྱེས་ཡིན། །འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་རུང་། །བཞོན་བའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱ། ། ཅུ་ནུས་པར་ནི་བཀོལ་བ་ཡང་། །དེ་ནི་ཉམ་ཆུང་གིས་འགྱུར་རོ།

无瑕的大麦也是，可口且食用令人喜爱。其次马的饲养，必须以草料来维持。
青草令人喜爱且可口，增长体温光泽和欲望。因此这是马的青草，食用后会产生这样的效果。
若给予适量的青草，疾病就不会产生，合理地给予青草，已生的病也会消化。
蒲公英、水晶草、三种辛香料，毕达嘎、毒茄，磨碎的米与酒调配，是增长颜色和体型的最佳之物。
牛奶、酥油和豆类，芝麻磨碎调配成含酸奶的饮品。豆粉加盐，或其他能增长体力之物。
或者稻米粉加蜂蜜，与毕达利根一起，加入牛奶调配后给予三天，能增长体力和颜色。
酸奶、酸性物质、盐和酥油，搅拌在一起，与大麦调配给予能使身体强健，能生长体力和颜色。
干燥、游泳、青草以及甜味食物，与酥油等调配，以及肉类等凉性之物，这六种能立即给予生命。
在牧场中各种草料中，对某一种草料产生贪恋，这就是所谓的习惯性依赖。
从食物调配的味道习惯中，应从其味道来了解。通过调配能使身体增长。
其他动物吃剩的、从根部长出的、内部腐烂的草料，会极大地削弱体力。
这是沙利贺札本续中关于食物调配的第十五章。
什么是通过各种食物调配，用多种努力所成就的，这个所谓的美丽，是什么样子有几种？
具德者请说说看，如此被善闻所请求。大仙人沙利贺札，随即如此回答：
通过青草、食物、饮品，以及酥油和各种油脂，当恢复健康时会变得美丽，这分为五种。
第一种叫做带血，第二种是充实肋部，第三种是生长体力，第四种是肌肉丰满，第五种叫做有痰，如此分为五种。
这些的特征，我将各自解说，请听：生殖器、睾丸、阴囊、臀部、胸部和脉管，由于血液和肉质稀薄，柔软且似乎充满血液，这就是带血的美丽状态，这样的马可用于调教。
四肢肌肉柔软，稍微覆盖，肩胛、胸等长出肌肉，这是有力充实肋部的状态。
腰部大腿肌肉丰满，肋骨被肌肉很好地覆盖，力量大但稍有不足，这是美丽和力量生长的状态。
在此如何适合，应为骑乘而解说。即使能承担重负，也会因体弱而改变。

།ཤ་ནི་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་ནུས་པར་ལྡན། འདྲེགས་པར་བཅས་ཤིང་མཛེས་དང་བཅས། །དཔའ་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དཔའ་བ་དང་། །ཚིགས་སུས་རྩིབ་ལོགས་རྐེད་པའང་། མཇུག དོ་དང་ནི་ཤར་ནུས་ཟླུམ།།ཟེའུ་ནས་རྔ་སྙིང་བར་དུ་ནི། །དམའ་ཞིང་གང་གི་རི་མོ་ཆགས། །ཤ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་གྱུར་བ། །ཤ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ལུད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །མཛེས་པ་འདི་དང་ལྡན་པའི་རྟ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ནུས། །ཤ་རྣམས་འཕྱང་ཞིང་དབུགས་མི་བདེ། ། རྔུལ་དང་དུབ་པའི་ཤས་ཆེ་བ། །ཁྲུ་སྨན་ལེགས་པར་བཏང་བ་ཡིས། །འདི་ནི་ཉམ་སྨད་ཉིད་དུ་བྱ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཤ་རྒྱས་པར། །རྟ་ནི་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །ཚིལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེས་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་ལས་སྦྱོར་མི་ནུས་འགྱུར། །གསོ་དཀའ་པ་ཡི་ནད་ལྡན་ན། །རིགས པས་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱ།།ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་སོགས་སྤང་བ་དང་། །རིམ་གྱིས་དབྲི་ཞིང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཉམས་སྨད་དྲགས་པའམ་མྱུར་དུ་ནི། །བྱས་ན་མ་གོམས་དབང་གིས་འཆི། །མེ་དྲོད་ཁོང་ནས་འབར་གྱུར་ལ། །རྒྱུ་བའི་ལམ་ནི་ཚིལ་གྱིས་བཀག་། སྣུམ་རྣམས་བྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ནི་ཉེ་བར་རྒྱས་པར་འགྱུར། །དེ་བས་བདེ་བ་དྲགས་པ་དང་། །ཉམས་སྨད་དྲགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་དྲགས་པ་ཡིས། །གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གྲིབ་མ་འདོད་དང་སྐོམ་དད་ཆེ། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བས་ཉེན། ། ཁུ་བཞིའི་ནད་ནི་མང་བ་དང་། །གཅིན་མང་བདེ་བ་མེད་པ་དང་། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཉམ་ཐག་པར་ནི་འགྲོ་གྱུར་ལ། །ལམ་འཇུག་པར་ནི་མི་ནུས་པ། །དེ་ནི་གྲང་དྲགས་ཚ་དྲགས་པའི། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་པ་མི་བཟོད པས།།མཛེས་འདོད་རྟ་ནི་སྐྱིད་ཆོས་དག་།ཤིན་ཏུ་དྲགས་པར་མི་བྱའོ། །བཀོལ་དུ་མེད་ཅིང་ལུས་ཉམ་ཆུང་། །གཟི་མདངས་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་མེད་ལ། །ལས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་པ། །དེ་ནི་མཛེས་བར་མི་འདོད་དོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་མཛེས་པའི་ལེའུ་ སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །གཟུགས་ནི་གང་དག་ཉིད་ཀྱིས་ན། །རྟ་ནི་གཟུགས་སྡུག་འགྱུར་བ་ལགས། །སྤྱོད་པ་དང་ནི་མཚན་དག་སྟེ། །དེ་ནི་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་སྩོལ། །དེ་ནས་རྟ་ཡི་མཚན མཁས་པ།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །རྟ་ཡི་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་གི་།སྐྱོན་མེད་མཚན་ཉིད་མཉན་པར་གྱིས། །མཚན་ཉིད་སུམ་ཅུ་དྲུག་ལྡན་པ། །གང་གིས་དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རིགས་དང་མཚན་ཉིད་ནད་མེད་དང་། །ལུས་ཀྱང་སྨད་པ་མེད་གྱུར་པ། །གང་ ལ་འདི་བཞི་ཡོད་པ་ཡི།།རྟ་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་དབུགས་ནི་ཆེར་འབྱིན་ཅིང་། །མིད་པ་སྲབ་པར་མངོན་པ་དང་། །སྣ་ཡི་སྦུབས་ནི་མི་མཐུག་པ། །རྟ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །མཆུ་ལྟག་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། །ཆེ་བར་གྱུར་ན་བཟང་ བ་ཡིན།།མ་མཆུ་སྲབ་ཅིང་མཉེན་པ་དང་། །མི་འཕྱང་ན་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །སོ་ནི་ཐམས་ཅད་སྙོམས་པ་དང་། །ཐགས་བཟང་དཀར་ཞིང་ནག་མཐོ་ལ། །སྣུམ་ཞིང་སྲབ་པར་གྱུར་པ་དང་། །མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ལྡན་ན་བསྔགས། །རྐན་ནི་སྲབ་ཅིང་གཉེར་མ་ཆགས། ། ཟབ་ཅིང་དམར་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ལྕེ་ནི་སྲབ་བཅིང་མཉེན་པ་དང་། །རྩ་མཐུག་རྒྱ་སྐྱེགས་འདྲ་བ་ལ། །ཁྱི་ཡི་ལྕེ་དང་དབྱིབས་འདྲ་བའི། །རྟ་ནི་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །མགོ་བོ་ཕྲ་མིན་སྦོམ་པ་མིན། །ལུས་དང་འཚམ་པར་གྱུར་པ་དང་། །འགྲམ་གླང་ཆེ་བར གྱུར་པ་ནི།།བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

肉体丰满的马，能够胜任一切工作。具有威严且美丽，勇猛有力且英勇。关节、肋骨和腰部，尾部和前肢圆润。从颈部到背心，低矮且有纹路。肉体非常丰满，肉体非常丰满。这称为有力之马。具有这种美态的马，能轻易完成一切工作。
肉体下垂且呼吸不畅，多汗且疲惫，通过良好的药物治疗，使其恢复正常。不应让马的肉体过于丰满。脂肪过多的马，无法承担工作。若患难治之病，应以理法妥善医治。
应避免不当饮食等，逐渐减少并调理。若过度削弱或操之过急，会因不适应而死亡。体内火热燃烧，运行通道被脂肪阻塞。若给予油腻之物，会导致过度肥胖。因此不应过度安逸，也不应过度削弱。这两种极端，都会导致无法医治。
喜欢阴凉且口渴严重，被咳嗽和呼吸困难困扰。四液疾病众多，小便频繁且不适。自身痛苦且疲惫不堪，无法上路行走。这是因为过冷过热，无法忍受饥渴。爱美的马匹，不应过度享受。
难以驾驭且体弱，光泽暗淡且无力，无法承担工作，这样的马不被认为美丽。此为《马医宝典》中美态品第十六章。
最胜仙人沙利贺札，又被善闻询问：马匹以何种形态，才能成为美丽的马？关于行为和特征，请为我开示。随后精通马相的沙利贺札回答说：请听我说马的肢体和副肢无缺陷的特征。
具备三十六种特征的马，因此而受到赞誉。血统、特征、无病且身体无瑕疵，具备这四点的马，堪称赞誉。呼吸有力，咽喉纤细，鼻孔不粗厚的马，极受赞誉。
上唇平整圆润且大时为佳。下唇薄且柔软，不下垂则受赞誉。牙齿整齐，齿列良好，白而高黑，光滑纤细，具备良好特征则受赞誉。
上颚薄且有皱纹，深且红色则受赞誉。舌头薄且柔软，根部粗且如红花，形状如狗舌的马，是受赞誉的马。头部不细不粗，与身体相称，面颊宽大的马，是受赞誉的。

།དཔྲལ་བ་མཉམ་ཞིང་ཡངས་ལ་ཆེ། །པགས་པ་སྲབ་ཅིང་མི་གྱོང་ལ། །དབུས་ན་གཙུགས་འཁྱིལ་གནས་པ་དག་།གད་ཡིན་དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྟ་ཡི་མིག་ནི་མིག་མཆུ་དག་།སྲབ་ཅིང་ལེགས་གནས་རྫི་མ་ སྲབ།།མིག་འབྲས་ཀྱི་ནི་མཐའ་མ་དག་།ལེགས་པར་དཀར་ཞིང་དབུས་ནག་ལ། །གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་མདོག་སྡུག་ཅིང་། །ཕྲ་ཞིང་ཐག་རིང་མཐོ་བ་དང་། །གླང་པོའི་མིག་འདྲ་མེ་ཏོག་ནི། །མ་ལི་ཀ་ཡི་སྙིང་པོ་འདྲ། །ཤེལ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དང་བ་དང་། །མཐོང་ བ་བརྟན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན།།རྣ་བ་སྲབ་ཅིང་མཉེན་པ་དང་། །སྤུ་སྲབ་ཐུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །གང་གི་སྐྲ་གྲགས་ཕྲ་བ་དང་། །ཐག་རིང་བ་ཡང་ཐོས་པ་བཟང་། །གདོང་པ་གསལ་ཞིང་རྩ་མི་མངོན། །ཤ་སྲབ་ཤམ་ཐུག་མ་ཡིན་ཞིང་། །དཔྲལ་མཚམས་ཆུང་ཞིང་ རྔོག་རིང་བསྔགས།།སྐེ་མགྲིན་ཤ་རྒྱས་རིང་བ་དང་། །རྣ་ལྟག་རྣ་མཆན་ལེགས་པར་གནས། །པགས་སྲབ་རིམ་གྱིས་སྦོམ་པར་ནི། །གྱུར་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་ཡིན། །ཕྲག་སོ་ལེགས་འབྲེལ་ན་མཚོར་ནུབ། །རྔོག་མཐའ་ལེགས་པར་འདུས་པ་དང་། །རིང་ཞིང་ ཁ་ཞེང་ཆེ་ན་བཟང་།།བྲང་ནི་མཐུག་ཅིང་ཡངས་ལ་མཁྲེགས། །སྲ་ཞིང་གཉེར་མ་མེད་པ་དང་། །བར་ཡངས་དཔུང་སྣ་ཆེ་བ་དང་། །འདི་འདྲ་བ་དག་བསྔགས་པ་ཡིན། །དཔུང་པ་མཁྲེགས་ཤིང་ཡངས་པ་དང་། །ཟླུམ་ཞིང་སྦོམ་ལ་རྩ་མི་མངོན། །རིམ་གྱིས་ཕྲ་བར་ གྱུར་བ་ནི།།རྟ་ལ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ལག་རང་ཕྲ་མོ་རིམ་གྱིས་ཕྲ། །པུས་མོ་ཟླུམ་པར་གྱུར་པ་དང་། །མཉེན་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བདེ་བ་དང་། །རྟ་ལ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཕྱི་གྲང་རིང་ཞིང་དབྱིབས་ལེགས་པ། །ཤ་སྲབ་རྩ་ རྒྱུས་མི་མངོན་སྲབ།།པགས་སྲབ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཡི། །རྟ་ནི་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཚེའུ་ཚེ་ལེགས་སྐྱེས་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ། །དོད་ཅིང་སྙོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །སྤུ་ཕྲ་པགས་པ་སྲབ་པ་ཡི། །རྟ་ནི་བཟང་པོར་བཤད་པ་ཡིན། །རྨིག་པ་སྲ་ཞིང་དཀྱིལ་ ལགས་ལ།།བོང་བུའི་རྨིག་པ་འདྲ་བ་དང་། །སྦལ་པ་ནུབ་ཅིང་ལེགས་པར་འབྱར། །ཆ་མཉམ་པར་ནི་འགྲོ་བ་དང་། །རྒྱ་ནི་ཟབ་མོ་དང་འདྲ་ཞིང་། །རྨིག་སྒྲོས་སྙོམས་ཤིང་སྲ་བ་དང་། །མཁྲེགས་ཤིང་གཉེར་མ་མེད་པ་ཡི། །རྟ་ནི་བར་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྒྱབ་ སོ་ཐུང་བབ་རབ་ཏུ་བསྔགས།།རྩིབ་མ་ལེགས་པར་སྐུ་བ་དང་། །ངོས་གཉིས་ལེགས་པར་སྐྱེ་བ་བསྔགས། །སྒ་འོག་གནས་ནི་ཁང་པ་བཟང་། །ལྟོ་བ་ཟླུམ་ཞིང་རྩིབ་མའི་ནང་། །འདུས་པ་ལྟར་འདུག་བསྔགས་པ་ཡིན། །ོང་དོ་ཡངས་ཤིང་ཆེ་ལ་འཇམ། །སྤུ་ཡི་ ཚོགས་ཀྱིས་ཁེབས་པ་བཟང་།།མཇུག་མ་རྔ་མ་ཕྲ་ཞིང་འཇམ། །མཇུག་རྩ་ཨོང་དོ་ལེགས་པར་འབྲེལ། །མཇུག་མའི་ཕྱོགས་སུ་དང་པོར་སྐྱེས། །རྟ་ནི་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །རྐུབ་ནི་ཟླུམ་ཞིང་ལེགས་པར་འཛུམས། །ཐུང་ཞིང་གཉེར་མ་ལེགས་པར་གནས། ། གང་གིས་རྟ་སྦངས་ལེགས་པར་འབྱིན། །དེ་ནི་བསྔགས་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །རླིག་པ་མཉམ་ཞིང་ལེགས་པར་སྐྱེས། །སྦུ་མེད་པར་ནི་གྱུར་པ་དང་། །བིལ་བ་ཆུང་ངུའི་ཚོད་ཙམ་ཞིག་།མ་འཕྱངས་གྱུར་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྟ་ཡི་ཕོ་མཚན་རིམ་གྱིས་ཕྲ། །ཐུང་ཞིང་དྲང ལ་མྱུར་དུ་འབྱིན།།གཏིང་རིང་ཁ་དོག་གཅིག་པར་ནི། །རྟ་ལ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །རྗེ་ངར་རྒྱབ་མཐོང་ཡ་ཡོ་མེད། །ཤ་སྲབ་གུག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །མཉམ་ཞིང་མ་འཁུམས་དབྱིབས་ལེགས་པའི། །རྟ་ནི་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །རྟ་སྤུ་སྲབ་ཅིང་དྲང་ བ་དང་།།མདངས་ལྡན་ཁ་དོག་མ་འདྲེས་བཟང་། །རྟ་ནི་འདྲེ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ། །གང་གིས་ལེགས་པར་སྐྱུགས་པ་དང་། །སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ། །མཚན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཆུ་ལ་རྒལ་བའི་གནས་དང་ནི། །ཁལ་བཀལ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་།

额头平坦宽阔而大，皮薄而不僵硬，头顶有旋毛，这是值得称赞的。
马眼的眼角薄而位置适当，睫毛纤细，眼球的边缘洁白，中央黑色。
形体色泽优美，纤细而远视，高耸，如象眼，如茉莉花蕊，
如水晶般清澈透明，视力稳定，这是值得称赞的。
耳朵薄而柔软，毛细而短，能听到细微的声音，能听到远处的声音，这是良好的。
面部清晰而血管不显，肉薄而不厚重，额际小而鬃毛长是值得称赞的。
颈部肌肉丰满而长，耳后耳下位置适当，皮薄而逐渐变粗，这是吉祥的。
肩胛骨连接良好沉入肩窝，鬃毛末端聚拢良好，长而宽大则为佳。
胸部厚实宽阔坚硬，结实而无皱纹，中间宽阔，肩端宽大，这样的特征值得称赞。
肩膀坚硬宽阔，圆润粗壮而血管不显，逐渐变细，这在马匹中是值得称赞的。
四肢纤细逐渐变细，膝盖圆润，柔软易于驯养，这在马匹中是值得称赞的。
外腿长而形状优美，肉薄筋脉不显薄，皮薄而十分圆润的马匹是值得称赞的。
蹄冠生长良好均匀圆润，温暖平整，毛细皮薄的马匹被称为优良。
蹄坚硬而中空，如驴蹄，蹄掌深陷而附着良好，步伐均匀，
蹄沟如深渊，蹄缘平整坚硬，坚实而无皱纹的马匹是中等值得称赞的。
背脊短小极为称赞，肋骨生长良好，两侧生长良好值得称赞，鞍下部位如良房。
腹部圆润，如在肋骨内聚拢一般是值得称赞的。臀部宽大而柔软，被毛群覆盖为佳。
尾巴鬃毛细软，尾根与臀部连接良好，尾巴最先在臀部方向生长的马匹是值得称赞的。
臀部圆润而收缩良好，短而皱纹适当，能够良好排出马粪的，这是值得称赞的。
睾丸均匀而生长良好，无肿胀，如小柑橘大小，不下垂的是值得称赞的。
马的生殖器逐渐变细，短而直能快速排尿，深长色泽一致的马匹是值得称赞的。
小腿后视无歪斜，肉薄而不弯曲，均匀不收缩形状优美的马匹是值得称赞的。
马毛细直，有光泽色彩纯正为佳。马在交配时，能够良好射精，
具有强健体格的，被称为最上等的特征。能够渡水，负重行走，

ཆུ་ལ་རྒལ་བའི་གནས་དང་ནི། །ཁལ་བཀལ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ། བསྣུན་དང་ཉམ་ངའི་གནས་དག་ཏུ། །རྩལ་འབྱིན་གཟི་ཅན་མཚན་ཉིད་ཅན། །དེ་ལྟར་བསྔགས་པའི་མགྱོགས་འགྲོ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པར་བར་ཏུ་བརྗོད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་མཚན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།ལེགས་ལྡན་རྟ་ཡི་ཁ་དོག་དང་། ། དེ་བཞིན་མདོག་གི་དབྱེ་བ་དང་། །དེ་ཡི་མིང་གི་ཉེས་པ་དག་།བདག་ཅག་མཉེན་པར་འཚལ་ལགས་སོ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། །སྙན་པའི་ཚིག་གིས་སླར་སྨྲས་པ། །ང་ཡི་གཞུང་གི་མ་འདྲེས་མདོག་།རྟ་ལ་རྣམ་བཞི་ཡོད་པར་འདོད། །དཀར་དང་དམར་དང་གནག པ་དང་།།བཞི་པ་སེར་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་རྣམས་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གནས་དང་། །ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །རྫས་དང་རྫས་མིན་འདྲེས་པ་ལས། །རྒྱས་པར་མདོག་ནི་དུ་མ་ཡིན། །དཀར་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྣམས། །མ་ལུས་ཤེས་བྱ་མཉན་པར་གྱིས། ། པགས་པ་དཀར་ཞིང་བ་སྤུ་དཀར། །དེ་བཞིན་རྔ་མ་རྔོག་མ་དཀར། །འདི་ནི་དཀར་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྟ་དེ་སྲིད་སྒྲུབ་ཡིན་པར་འདོད། །པགས་པ་དམར་ཞིང་བ་སྤུ་དམར། །རྔ་མ་རྔོག་མ་དག་ཀྱང་དམར། །ཁྲག་དང་ཉི་མ་འཆར་ཀ་འདྲ། །རྟ་ནི་དམར་པོ་ཞེས་བྱའོ།

渡水之处和
负重行走之路上，
以及打斗和危险之处，
展现力量且具威严特征。
如此受赞誉的快行者，
被称为国王的坐骑。
此为马医宝典中第十七品相名品。
具德者，关于马的颜色，
以及颜色的分类，
还有其名字的过失等，
我等愿详细了解。
儿子如此说后，
以悦耳的言语回答道：
我的论典中纯色，
马有四种颜色。
白色和红色和黑色，
第四种为黄色。
这些在身体各处，
相互混合，
以及有物质和无物质的混合，
广泛而言有多种颜色。
白色等这些，
请详细聆听。
皮肤白且毛发白，
同样鬃毛和额毛白，
这称为白色马。
此马被认为能成就事业。
皮肤红且毛发红，
鬃毛和额毛也是红，
如血和朝阳，
此马称为红马。

། པགས་པ་སྤུ་དང་རྔོག་མ་གནག་།བུང་བ་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ། །སྟག་ཟིལ་ནག་པོའི་མདངས་འདྲའི་རྟ། །དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་ནག་པོར་བཤད། །པགས་པ་རྔ་རྔོག་སྤུ་རྣམས་ནི། །གང་ཞིག་གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །དར་ནི་སེར་པོའི་མདངས་ལྡན་པ། །རྟ་དེ་སེར པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ།།དེ་ལྟར་ཁ་དོག་རྣམ་པ་བཞི། །སོ་སོར་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། དེ་རྣམས་མདོག་ནི་འདྲེས་གྱུར་པ། །བཤད་པ་དེ་ལས་རྟོགས་པར་གྱིས། །པགས་པ་དམར་ཞིང་མིག་སྐྱོན་མེད། །ཁ་དང་རྐན་དང་ཕོ་མཚན་དམར། །མ་དུ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་འདྲ། ། འདི་ནི་ལ་ལས་ཀར་ཀར་བཤད། །ཕོ་མཚན་རྨང་ཁ་རླིག་པ་དང་། །རླིག་པ་དེ་བཞིན་རྐུབ་དང་ནི། །མཆུ་ལྟག་མཆུ་དང་ཁ་དང་ནི། །པགས་པ་པདྨའི་མདོག་འདྲ་གང་། །མིག་དང་ཕུམ་ཕུམ་རྔོག་མའི་བར། །བ་སྤུ་དཀར་བར་གྱུར་པ་ནི། །རྟ་ནི་ཀར ཀ་ཁ་ཅིག་འདོད།།བཀྲ་ཤིས་དགེ་བ་དམ་པ་ཡིན། །པགས་པ་དམར་ཞིང་བ་སྤུ་དམར། །རྔ་མ་རྔོག་མ་དམར་བ་ནི། །ཉི་མ་སྐྱོན་བྲལ་མདོག་འདྲ་བ། །དེ་ཡང་ཀར་ཀར་ཤེས་པར་བྱ། །བཙོ་མའི་གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བའི། །སྤུ་ནི་གང་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །པགས་ པ་པདྨའི་དབུས་འདྲ་ཞིང་།།མིག་ནི་མེ་ཡི་རྩེ་མོ་འདྲ། །རྨིག་པ་ཁ་དོག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟ་དེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཡིན། །གང་ཞིག་ཀར་ཀ་དྲའི་གཞི་ལ། །ཡན་ལག་ལྟོ་དང་དཔྱིད་དང་སྟོང་། །ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ཆགས་གྱུར་པ། །རྟ་ནི་ཁྱིམ་བྱ་ཅན་ཞེས་བྱ། །གང་ ཞིག་ཀར་ཀ་ཅན་འདྲ་ལ།།དཔྱི་ལ་སོགས་པ་དམར་པོ་ཡི། །ཐིག་ལེ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཁྱིམ་བྱ་ཅན་གཉིས་པ། །བ་སྤུ་རྔ་མ་རྔོག་མ་ནི། །དཀར་ལ་པགས་པ་ནག་པོ་ཅན། །མཚན་དང་རྨིག་པ་མིག་ཀྱང་ནག་།དེ་ནི་ངུར་པའི་གཤོག་པར་ བཤད།།པགས་འཇམ་པགས་པ་མིག་དང་སྤུ། །རྔ་རྔོག་རྨིག་པ་དཀར་བ་དང་། །སིན་དུ་བ་ར་དང་འདྲ་བས། །མདོག་དེ་སིན་དུ་བ་ར་ཅན། །པགས་དམར་སེང་གེའི་སྤུ་འདྲ་ཞིང་། །རྔ་མ་དང་ནི་རྔོག་མ་དཀར། །རླིག་པ་དམར་ཞིང་འབྱར་གྱུར་ལ། །རྟ་དེ་སེང་ གེའི་མདོག་ཅན་ཡིན།།གང་ཞིག་སྤུ་རྩེ་དུ་བ་འདྲ། །ཅུང་ཟད་དམར་ཞིང་སེར་སྐྱར་འདྲེས། །ཁ་དོག་དེ་ཡི་རྟ་དེ་ནི། །གོ་རིའི་སྤུ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །དེ་བཞིན་དུ་བའི་མདོག་ལྡན་པ། །དུད་སེར་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །སེར་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ། ། མེ་ཏོག་ཀུ་རུ་ཎྜཀ་དང་འདྲར་བཤད། །སེར་པོའི་ངེས་ཚིག་འདི་ཡི་ནི། །དཔེ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་མཉེན་པར་གྱིས། །སོག་མ་མདའ་སྨྱུག་དང་འདྲ་ཞིང་། །སོ་དང་བད་ཀན་དང་འདྲ་ལ། །གང་ཞིག་སེར་པོ་ཟླུམ་པོ་ཡི། །དེ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་བཞོན་པ་སྟེ། །རྒྱལ་དང རྣམ་རྒྱལ་དོན་གཉེར་ལ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཁ་དོག་མང་བ་དང་། །སེང་གེའི་མདོག་དང་འདྲ་བ་དང་། །དུང་དང་ཀུནྡ་ཁ་ཤ་དང་། །འོ་མ་དང་བ་ཉི་མའི་མདོག་།ཀུ་མུ་ད་ཡི་མདོག་འདྲ་དང་། །ཆུ་སྐྱར་བཟང་བོ་འདྲ་བ་དག་། དཀར་དང་སེར་པོ་འདྲེས་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་དང་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །གང་ཞིག་མེ་ཏོག་མཁའ་ལྡིང་འདྲ། །རྔ་མ་རྔོག་མ་ནག་པོ་ནི། །ཡོད་པའི་རྟ་དེ་སྟང་ཟིལ་གྱི། །སྤྱི་བོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །རྔོག་མ་འཇམ་ཞིང་དཀར་བ་ནི། རྔོག་མ་མུཉྫ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཤིན ཏུ་དཀར་ལ་རྔོག་མ་གནག་།རྔོག་མ་མིག་སྨན་མདོག་འདྲར་བཤད། །གང་ཞིག་རྔོག་མའི་མདོག་སྣ་ཚོགས། །འདྲེས་པའི་རྔོག་མ་ཞེས་བྱར་བཤད། །རྔ་མའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ། །རྔ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་། །དཀར པའི་མདོག་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ།།གསོ་མའི་མེ་ཏོག་མདོག་འདྲ་དང་། །ལྷམ་བུ་ཆུ་གཤེར་འདྲ་བ་དང་། ། མྲའི་ལོ་མའི་མདོག་འདྲ་དང་། །རྟ་གང་ཀི་ཤུ་དང་འདྲ་དང་། །ཆུ་ཤིང་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དང་། །

皮肤、毛发和鬃毛黑，如同蜜蜂一般，似黑虎光泽的马，其一切都说为黑色。
皮肤、尾、鬃和毛发，若似金色，如黄绸光泽，此马称为黄色。
如是四种颜色，各自已详细说明。其等颜色混合者，从此说明中当了知。
皮肤红而眼无瑕，口腭及生殖器红，如摩度迦花，有些称为白斑。
生殖器根部、阴囊、肛门、上唇、嘴唇、口及皮肤似莲花色者，眼睛、鼻孔至鬃毛间毛发变白者，有些认为是白斑马，是最吉祥善妙者。
皮肤红而毛发红，尾鬃皆红，如无瑕日色，此亦当知为白斑。
似熟金色的毛发，皮肤如莲花中心，眼如火焰，蹄色一致的马，是转轮王所用。
若白斑底色上，肢体、腹、臀及胸有黑色斑点者，称为家禽斑马。
若似白斑而臀等处有红色斑点者，此亦为第二种家禽斑马。
毛发、尾、鬃为白而皮肤黑者，生殖器、蹄和眼亦黑，此称为鸭翅。
皮肤柔滑、眼睛和毛，尾鬃蹄皆白，似辛度婆罗，此色称为辛度婆罗。
皮红似狮毛，尾和鬃白，阴囊红而紧缩，此马为狮子色。
若毛尖似烟，略带红而混杂土黄，此色之马，称为戈利毛。
如是具烟色，称为灰黄。较黄者，说似俱卢那陀迦花。
此黄色之定义，你们当善解其喻。似草茎箭竹，似牙齿和痰，若为黄色圆满者，此为毗湿奴坐骑。
于求胜利和全胜者，此等一切皆称赞。如是多色者，似狮子色者，似螺、茉莉、迦舍、牛奶、阳光色，似白莲花色，似优质水鸟者，
白黄相混者，一切称为净色。若似金翅鸟花，有黑色尾鬃者，此马称为虎光额。
鬃柔软白者，称为文阇鬃。极白而鬃黑者，说为眼药色鬃。
若鬃色杂糅者，说为杂鬃。尾色杂糅者，说为杂尾。与此相似其他者，称为白色混杂。
似青草花色，似水泡色，似檀香叶色，似基树色，似水生花色。

རྟ་གང་ཀི་ཤུ་དང་འདྲ་དང་། །ཆུ་ཤིང་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དང་། །ཀར་ཀན་རུ་ཡི་མདོག་འདྲ་དང་། །མེ་ཏོག་བནྡུཛི་བའི་མདོག་།ལྕང་མ་ཨ་ཤྭ་ ཀའི་མདོག་དང་།།གང་ཡང་བྱུ་རུའི་མདོག་འདྲ་དང་། །མིག་དང་རྔ་རྔོག་ནག་པ་དང་། །མཚན་དང་པགས་པ་དེ་བཞིན་གནག་།དེ་ནི་སྤུ་གནག་ཞེས་བྱར་བཤད། །དེ་དག་དམར་པོ་དང་འདྲེས་མདོག་།ནག་པོ་དང་འདྲེས་མདོག་ཉོན་ཅིག་།ཁུ་བྱུག་དང་ནི་ཆར་སྤྲིན་འདྲ། ། དཱུར་བའམ་མ་ཧེའི་མདོག་འདྲ་བ། ། མྲ་བ་ཡི་མདོག་འདྲ་བ། །གང་ཡང་ལུང་ཏང་རློན་འདྲ་དང་། །སཱ་ལ་ཏ་ལའི་མདོག་འདྲ་དང་། །ུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དང་། །གང་གཞན་ཚུལ་ནི་འདི་འདྲ་བ། །རྟ་ནི་ནག་པོ་དང་འདྲེས་མདོག་།གང་ཡང་སཱ་ལུའི་གྲ་མ་འདྲ། །ནེ་ཚོའི་སྒྲོ་གཤོག འདྲ་བ་དང་།།མར་གྱི་སྙིང་པོའི་མདོག་འདྲ་དང་། །པདྨའི་ས་བོན་མདོག་འདྲ་དང་། པདྨའི་གེ་སར་ལྟ་བུ་དང་། །དེ་བཞིན་མེ་ཡི་རྩེ་འདྲ་དང་། །གང་ཞིག་གཞའ་དང་འདྲ་བ་དང་། །གང་ཡང་བ་བླ་འདྲ་བ་དང་། །སྤུ་ཏི་ཀ་ཡི་སེར་པོ་འདྲ། །ཤྲི་ཤའི་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དང་། ། གང་ཡང་ཁྲེ་འབྲས་མདོག་འདྲ་དང་། །གང་ཡང་སྤྱང་ཁུའི་མདོག་ཅན་དང་། །ཁ་དོག་སེར་པོ་ཇི་སྙེད་དང་། །གཞན་ཡང་སེར་པོ་དང་འདྲེས་དང་། །དེ་འདྲ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་།རྟ་ནི་སེར་པོ་དང་འདྲེས་མདོག་།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི། །མདོག་འདྲེས་པ ཞེས་བྱ་བར་བཤད།།གཞན་ཡང་ཁ་དོག་དབྱེ་བ་དང་། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་མཉན་པར་གྱིས། །ཕུག་རོན་གྱི་ནི་སྐེ་འདྲ་ཞིང་། །པགས་པ་སྤུ་ཡི་མདོག་དམར་བ། ཕུག་རོན་སྐེ་འདྲ་ཕུག་རོན་སྐེ། །དམར་དང་ནག་པོ་ཅུང་ཟད་འདྲེས། །པགས་བ་རྔ་མ་རྔོག་མ་གནག་། མིག་དང་གསང་བ་རྨིག་པའང་གནག་།མཁལ་མའི་མདོག་འདྲ་ནག་འཚེར་བ། །འདི་ཉིད་གནག་པའི་ཤས་ཆེ་བ། །ནག་འཚེར་བ་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །གལ་ཏེ་མར་ནག་ཚམ་མཉམ་འདྲེས། །རྒུན་འབྲུ་ལྟ་བའི་ཚེར་ཡིན་པར་བཤད། །རྒུན་འབྲུ་ལྟར་འཚེར་དེ་ཉིད་ལ། ། ཅུང་ཟད་སེར་སྐྱས་འདྲེས་པ་ནི། །ཁ་དོག་གཉིས་ནི་བསྡུས་པ་ལས། །གད་ཞིག་ཤས་ཆེ་དེ་ལ་གདགས། །ནག་པོ་དཀར་བོ་དང་འདྲེས་ཤིང་། །པགས་པ་ནག་པོར་འདུག་པ་ནི། །སྤུ་འདྲེས་དྲང་སྲོང་པ་ཞེས་བཤད། །གསལ་བ་རི་དགས་མདོག་ཅན་ཡིན། །དེ ཉིད་དཀར་པོ་མ་གྱུར་ན།།དཀར་པོའི་དྲང་སྲོང་པ་ཞེས་བཤད། །དཀར་པོའི་གཞི་ལ་གནག་དང་འདྲེས། །ཁོར་ལིང་མང་དུ་སྣང་བ་དང་། །ཡན་ལག་གནག་ཅིང་མཇུག་མ་དཀར། །དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་དྲང་སྲོང་པ། །དཀར་དང་དམར་དང་ནག་པོར་འདྲེས། །ཕགས་པ་ནག་ པོ་ཡོད་གྱུར་ཅིག་།མིག་དང་ཕོ་མཚན་རྨིག་པ་གནག་།འདྲེན་མའི་དྲང་སྲོང་པ་ཞེས་བྱ། །དམར་དང་སེར་ངན་ནག་པོ་ཡིས། །དཀར་ལ་འདྲེས་གྱུར་གསོ་དང་མདོག་།དམར་སེར་དཀར་པོ་མདོག་འདྲ་ས་རྟ། །སེར་སྐྱའི་པ་འདྲ་སེར་སྐྱ་ཡིན། །ནག་པོ་དམར་པོས ཁྱབ་གྱུར་ཅིང་།།དམར་པོ་དང་ཡང་ཆེར་ལྡན་པ། །རྟ་དེ་རྟ་མཁན་དག་གིས་ནི། །དུས་ཀ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཁྲག་དང་བཙག་གི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །པགས་པ་འདྲེན་མར་སྣང་པ་དང་། །རྔ་མ་རྔོག་མ་དམར་བ་ཡི། །སེར་དང་དམར་པོའི་འདྲེ་གྱུར་པ། །སྤུ་ རྩེའི་མདོག་ནི་གནག་པ་དང་།།རྔ་རྔོག་གཉིས་ཀྱང་གནག་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་མཚལ་བུ་ཞེས་བྱར་བཤད། །གད་ཞིག་སྤུ་རྩེ་གནག་གྱུར་ཅིང་། །གཞན་དག་སེར་སྐྱར་གནས་གྱུར་པ། །གདོང་གི་མདོག་ནི་མ་འདྲེས་པའི། །རྟ་དེ་དུར་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཀུན་དུ་དཀར་དང་ དམར་བ་ཡི།།སྤུ་ནི་འདྲེན་མར་གནས་གྱུར་ལ། །པགས་པ་ཕོ་མཚན་མཆུ་དམར་བའི། །རྟ་ནི་སེར་པོ་ཞེས་བྱར་བཤད། །དཀར་དང་སེར་བའི་མདོག་འདྲེས་ཤིང་། །པགས་ནག་རྔ་མ་འདྲེན་མར་གནས། །སེར་ལ་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་ནི། །

马如同驴蹄一般，如同水木之花，如同迦尔迦那鸟的颜色，如同曼陀罗花的颜色，如同柳树阿湿婆迦的颜色，又如同珊瑚的颜色，眼睛、鬃毛和尾毛黑色，生殖器和皮肤同样黑色，这就称为黑毛。
这些与红色混合的颜色，与黑色混合的颜色请听：如同杜鹃鸟和雨云，如同吉祥草或水牛的颜色，如同孔雀的颜色，又如同湿润的谷地，如同娑罗树和多罗树的颜色，如同青莲花一般，其他如此类似的，这些马是与黑色混合的颜色。
又如同稻谷的颜色，如同鹦鹉翅膀，如同酥油精华的颜色，如同莲花种子的颜色，如同莲花花蕊一般，同样如同火焰尖端，有的如同彩虹一般，又如同流星一般，如同布底迦的黄色，如同尸利沙花一般，又如同糙米的颜色，又如同狐狸色的，所有黄色以及其他与黄色混合的，如此这般其他的，这些马是与黄色混合的颜色。
如是这四种，称为混合色。其他颜色分类，各种颜色请听：如同鸽子的脖子，皮肤和毛色红色，如鸽脖色的称为鸽脖色，红色和黑色稍微混合，皮肤、尾巴和鬃毛黑色，眼睛、生殖器和蹄子也黑，如肾脏色泽的发黑闪亮，这就是以黑色为主的，称为黑闪亮。
若是黑色和红色均匀混合，说是如葡萄般闪亮，在这葡萄般闪亮的基础上，稍微混入黄白色的，从这两种颜色组合中，以哪种为主就以此命名。黑色和白色混合，而皮肤呈黑色的，称为杂毛仙人马。明亮如野兽色的，若其本身不是白色，称为白仙人马。
在白色底色上混有黑色，有许多斑点显现，四肢黑色而尾巴白色，这是生仙人马。白色、红色和黑色混合，皮肤若是黑色，眼睛、生殖器和蹄子黑色，称为杂色仙人马。红色、暗黄色和黑色，与白色混合成疗养色，红黄白色相似的马，如黄白色的称为黄白马。
黑色被红色遍布，且多具红色的，马匹专家们，称之为时节马。如同血和朱砂的颜色，皮肤呈现杂色，鬃毛和尾毛红色的，黄色和红色混合的，毛尖颜色发黑，鬃毛和尾巴也发黑的，这种马称为朱砂马。若是毛尖发黑，其他部分呈黄白色，面部颜色不混杂的，这种马称为灰马。
全身白色和红色的毛呈杂色分布，皮肤、生殖器和嘴唇红色的，这种马称为黄马。白色和黄色的颜色混合，皮肤黑色，鬃毛杂色的，以黄中带白为主的。

པགས་ནག་རྔ་མ་འདྲེན་མར་གནས། །སེར་ལ་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་ནི། །ཁ་ན་ཛ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། གོས་ནི་སྲབ་མོས་བཀབ་པ་ལྟར། །ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་མི་མངོན་ཞིང་། །འཁོར་ལིང་མང་པོ་དང་ལྡན་པའི། །རྟ་དེ་འཁོར་ལིང་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཁ་དོག་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། །མདོག་གཞན་འཁོར་ལིང་གནས་པ་ཡིས། །བརྒྱན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི། །རྟ་དེ་ཁྲ་བོ ཞེས་བཤད་དོ།།རྟ་ཡི་རྐང་པ་བཞི་དང་ནི། །མགོ་དང་རྔ་མ་རྔོག་མ་དང་། །རྐེད་པ་དཀར་པོར་སྣང་བ་ནི། །རྟ་དེ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱས་པར་བཤད། །དམར་བའམ་དཀར་བའི་འཁོར་ལེང་ངམ། །ནག་པའམ་ཁ་དོག་གཞན་དག་ལས། །ཁ་དོག་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་པར། ། དེ་ལས་མིང་དུ་གདགས་པར་བྱ། །གང་གིས་ཁ་དོག་གང་དགའ། །མདོག་གིས་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །མདོག་གི་ཤས་ནི་གང་ཆེ་བ། །དེ་ཡི་མདོག་ལས་གདགས་པར་བྱ། །གང་ཞིག་མདངས་སྣུམ་བརྟན་ཞིང་གསལ། །ཁ་དོག་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྔགས། །དེ ནས་དཀར་བ་མཆོག་ཡིན་ལ།།དེ་དང་ལྡན་པ་གཞན་པར་བཟང་། །རྟ་ཡི་ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་ལས། །ཁ་དོག་དཀར་པོ་མི་འགྱུར་ཡིན། །བརྟན་ཞིང་མི་ཟད་ཉིད་ཀྱིས་ན། །དཀར་པོ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ལྟར་རྟ་ཡི་ཁ་དོག་ནི། །མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་བསྟན་པ་ ཡིན།།ཁ་དོག་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པར། །སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཁ་དོག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཐུབ་མཆོག་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །ཞུར་དང་དེ་བཞིན་རྒྱལ་མཚན་ དག་།ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།དེ་ལྟར་དྲིས་ཚེ་ལེགས་ཐོས་ལ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །མཆུ་སྒྲོས་ལྟ་གནས་དཔྲལ་མཚམས་བར། །དཀར་བའམ་ཤིན་ཏུ་དཀར་གང་ཡིན། །དེར་ནི་ཞུ་བོར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །འདི་ཡིས་འབྲས བུ་རྣམ་བཞི་ཡིན།།གནས་དང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་། །རང་བཞིན་ལས་ཤིས་མི་ཤིས་འགྱུར། །ཁུར་བ་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ། །མཆུ་ལྟག་དཔྲལ་བ་སྣ་གདོང་དང་། །གཞན་ཡང་མཆུ་ལྟག་གདོང་པ་དང་། །མཆུ་ལྟག་ ཕུམ་ཕུམ་མཐར་ཐུག་དེ།།རྟ་ཡི་གདོང་བ་ཀུན་དཀར་བ། །རིགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །མགོ་བོ་རྣ་བར་བཅས་དཀར་བ། །བདག་པོ་བདེ་བ་ཀུན་སྐྱེད་དོ།

黑皮毛参差不齐地分布。黄中带白较多的，称为卡那扎特。
如同薄衣所覆盖般，颜色不显单一，具有众多斑点的马，称为具斑点者。
具有多种颜色，以其他色斑点装饰般显现的，此马称为花斑马。
马的四肢以及头部、尾巴、鬃毛和腰部显现白色的，此马称为吉祥广大。
红色或白色的斑点，或黑色或其他颜色，依照其颜色相应地，由此而命名。
任何喜欢何种颜色，即使颜色混杂，以何种颜色份量较大，就以该颜色命名。
凡是光泽润滑稳定明亮的颜色，一切都受称赞。其次白色最为殊胜，具有此色的其他颜色也好。
在马的一切颜色中，白色是不变的。因其稳定且不衰退，白色最为殊胜。
如是马的颜色，已简要宣说。颜色的分类无尽，无法尽述。
此为沙利贺札经中第十八章认知颜色品。
善闻复次向至尊沙利贺札询问：'请开示竖纹以及相同的胜幢如何安住。'
当如是询问时，沙利贺札对善闻复次说道：
从唇际至额际之间，白色或极白之处，应知为竖纹，此有四种果报。
依据位置、形状、颜色和自性而成吉凶。其果报将依次宣说。
唇上、额部、鼻面以及唇上面部，还有唇上至顶，马的整个面部皆白，能增长种姓之主。头部连同耳朵皆白，能生起主人一切安乐。

།གནས་གཉིས་ན་ནི་གནས་པའི་འདྲས། །མེ་ལོང་ལྕགས་ཀྱུ་བུམ་པ་དང་། །གདུགས་དང་ རྔ་ཡབ་འདྲ་བ་དང་།།དཔལ་འདི་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འདྲ་དང་། །བུམ་པ་གཡུར་དྲུང་དབྱིབས་འདྲ་བའི། །ཞུར་ནི་གང་གི་རྟ་ལ་ཡོད། །བུ་ཚ་བྲན་དང་མཛའ་བོ་འཕེལ། །རྒྱལ་པོས་ལེགས་པར་བཀུར་གྱུར་ལ། །རྟ་ཡང་བདེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞུར་ནི་བྱང་ ཆུབ་ཤིང་ལོ་འདྲ།།དེ་ཡིས་སྐལ་བ་བཟང་འགྱུར་ཞིང་། །བུ་ནི་མང་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཟུར་བཞི་ཡོད་ན་རྒྱལ་པོས་ནི། །ཡུལ་ཁམས་རྙེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན། །རལ་གྲི་འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེ་གཞུ། །གཤོལ་དང་གཏུན་ཤིང་དབྱིག་པ་དང་། །རྒྱལ་མཚན་བ་བ་དན་གདུགས་ འདྲ་བ།།ཞུར་ལ་དབྱིབས་ཡོད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །ཞོན་ན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །རྟ་དེ་བཞོན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །དགྲ་རྣམས་ཐུལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཆུང་མ་བུ་དང་ཆ་བོ་དང་། །ནོར་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བར་འགྱུར། །དགད་གཟར་བླུགས་གཟར་ མཆོད་སྡོད་མེ།།ཁ་ཁྱེར་གྱི་ནི་དབྱིབས་འདྲ་བའི། །ཞུར་ཡོད་བདག་པོས་འབྲས་ཆེན་ཐོབ། །མཆོད་སྦྱིན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་། །སྦྱིན་པ་མང་དུ་འགྱེད་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཞུར་ནི་བུམ་པ་འདྲ། །མེ་ཏོག་མགོ་ལྕོགས་དབྱིབས་འདྲ་བ། །རྟ་བདག་གཏེར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཐོབ། ། མེ་ཏོག་པདྨའི་དབྱིབས་འདྲ་བའི། །མིག་མངས་རིས་ཀྱི་དབྱིབས་ཡོད་པ། །གང་གི་རྟ་ལ་ཡོང་གྱུར་པ། །བདག་པོ་བཀུར་སྟི་ནོར་མང་དགེ་།ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་འདྲའི་ཞུར་ཡོད་པའི། །རྟ་ནི་ནོར་རྣམས་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །སྟེང་ཆ་ཁ་ཞེང་ཆེ་བའི་ཞུར། །ནོར་དང་འབྲུ་དང ཕྲད་བྱེད་དོ།།དེ་ཡི་བདག་པོས་དཔལ་ཐོབ་ཅིང་། །བུ་དང་ཚ་བོ་རྣམ་པར་འཕེལ། །དེ་ཡི་ཁྱིམ་དུ་དཔལ་རྟག་གནས། །རྒྱལ་སྲིན་ཀྱང་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟ་དེ་ཅིང་འདོད་མ་སྨས་པར། །བདེ་བར་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མི་ཤིས་པ་ཡི་མཚན་རྟགས་ནི། །རྟའི་ ཞུར་ཁ་དོག་འདྲེས་པ་དང་།།གཡོན་ངོགས་འགྲམ་གླང་བར་དུ་ཆགས། །གཡོན་པའི་མིག་དཀྱུས་དཔྲལ་བའི་ངོས་དང་བཅས། །ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་རྟ་དེ་ནི། །དཔྲལ་ཆགས་ཞེས་ཏེ་དང་ཚུལ་ངན། །རྒྱུན་དུ་དང་ཞིང་འཐབ་རྩོད་དགའ་བར་འགྱུར། །མུར་འགྲམ་དག་ཏུ་ཆགས་ པའི་རྟ་ཡང་སྨད།།གདོང་པར་དབྱིག་འདྲའི་ཞུར་ཆགས་དང་། །གཡོན་ངོས་ཆེ་ཞིང་ཅུད་ཟད་དང་། །དབུས་ན་ལྕགས་སྒྲོས་འདྲ་ཡོད་པ། །རྟ་དེ་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་བདག་པོ་ཐག་པའམ། །ལྕགས་སྒྲོག་གིས་ནི་བཅིང་བར་འགྱུར། །མཚན་ཉིད་དེ་འདྲས་མི་ འགོར་བར།།དེ་ནི་དགྲ་བོའི་དབང་དུ་འགྱུར། །འཕྲེད་དུ་ཞེང་དུ་ཆེ་བའི་ཞུར། །ནོར་བརླག་པར་ནི་སྟོན་པ་ཡིན། །ནག་ནོག་ཅན་གྱི་ནུར་ཡོད་པ། །བདག་པོའི་ནོར་ནི་ཉམས་པར་བྱེད། །ཞུར་བ་ཡོ་དང་སྦུབ་པ་དང་། །ཆད་པའི་ཞུར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད། ། སྦང་ལེབ་འདྲ་དང་འདྲེས་པ་ཡི། །ཞུར་ཡོད་རྟ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །ཁ་དོག་དཀར་ལ་མདོག་གཞན་གྱི། །ཞུར་ཡོད་པ་ནི་སྨད་པ་ཡིན། །ནག་པོས་བདག་པོ་མི་བཟད་དུག་།རེག་པའང་བརླག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་གློག་གི་དབྱིབས་འདྲ་དང་། །མདུང་ཐུང་གི་ནི དབྱིབས་འདྲ་བའོ།།དེ་བཞིན་མི་སྣང་གཞན་དག་དང་། །སྲབ་ཅིང་གསལ་བར་མི་མངོན་པ། །དེས་ནི་ནོར་རྣམས་བརླག་པ་དང་། །འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ།

以两处所住之相，如镜、铁钩、宝瓶、
伞盖、拂尘之相，
此吉祥渐次增长相，
如瓶及卍字形相，
若马具此旋毛者，
子孙、仆从及亲友增长，
为王所善敬，
马亦安乐长寿。
旋毛若如菩提树叶，
彼将获善缘，
且将有众多子嗣。
若有四角，表示国王
将获得疆土。
剑轮、金刚、弓、
犁、杵、棍棒、
幢幡、幡帜、伞盖相，
旋毛具此形者，国王
骑乘则战无不胜。
国王骑此马，
必能降服诸敌。
妻子、儿女及亲友，
财富亦极为丰盛。
若如勺子、水瓶、供器、火炉、
器口之形相，
主人将获大果，
广行供养，
广施布施。
若其旋毛如瓶，
如花蕊形相，
马主将获百种宝藏。
如莲花形相，
具棋盘纹理形相，
若马具此相，
主人受敬重多财德。
具车形旋毛之
马能增长财物。
上宽大之旋毛，
能遇财谷，
其主人获吉祥，
子孙昌盛，
其家常住吉祥，
亦将获得王位。
此马不待言说，
将安详而终。
不吉祥之征相：
马之旋毛色杂，
左侧颊部中生，
左眼际连额部，
特别生有此相之马，
谓之额生，性情恶劣，
常好斗争。
颊部生旋毛之马亦当贱视。
面部有杖状旋毛，
左侧稍大，
中有如铁钩相，
此马不得安乐。
其主人或以绳索，
或以铁锁所系。
具此相者不久，
将为敌所制。
横向宽大之旋毛，
表示损失财物。
具杂乱旋毛者，
令主人财物衰损。
歪斜、凹陷、
断裂之旋毛亦生苦难。
如蝙蝠及杂乱之
旋毛之马亦复如是。
白色中具他色
旋毛者当贱视。
黑色令主人遭难毒，
触之亦致毁灭。
若如闪电形相，
及如短矛形相，
如是其他不显，
细微不明显者，
将致财物损失，
及至于死亡。

།མདོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་བཤད་དོ་ཉན་པར་གྱིས། །ཟླ་བའམ་སྐར་མ་འདྲ་བ་ཡི། ། མདོངས་ཡོད་བདག་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ། །བུ་དང་ཚ་བོ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །གང་གི་དགའ་བ་འཁྱིལ་འདྲ་བའི། །རུས་སྦལ་རདྨའི་དབྱིབས་འདྲ་ཡི། །མདོངས་ཡོད་བདག་པོ་ནོར་མང་རྙེད། །གང་ཞིག་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དབྱིབས་འདྲ། །མདོངས ཡོད་བདག་པོའི་ནོར་བརྒྱན་འཕེལ།།བུ་དང་ཚ་བོ་འཕེལ་བར་བྱེད། །ནས་འབྲས་འདྲ་ཡོད་ཐ་སྙད་མཁས། །གདུ་བུ་འདྲ་ཡོད་ཟས་རྙེད་འགྱུར། །བ་གླང་ར་དང་བྱ་དང་སྦྲུལ། །རྔ་མོ་ཡི་ནི་དབྱིབས་འདྲ་བ། །མདོངས་དེ་ཤིས་པ་སྐལ་བ་བཟང་། །མི་ཤིས་པ་ཡང་བཤད་ པར་བྱ།།དབྲལ་བར་བྱ་རོག་རྗེས་འདྲ་དང་། །བ་གླང་ལྕི་བའི་འབུ་འདྲ་དང་། །གཡོན་འདུག་པའམ་འོག་ན་འདུག་།གང་ཞིག་ཐུར་དུ་བལྟས་པ་ཡོད། །དེ་ཡི་བདག་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །རྟ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉ་མང་ཐོབ། ཚད་དང་ཁ་དོག་མི་སྡུག་དང་། །མི་གསལ་ བ་དང་སྲབ་པ་དང་།།འདྲེས་དང་པགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། །གང་ཞིག་དབྱིབས་ནི་མི་སྡུག་དང་། །ཁ་དོག་གཞན་ལ་གཞན་པ་དང་། །རྩ་བ་དང་བཙོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །མདོངས་དེས་ནོར་རྣམས་ངེས་པར་འཇིག་།རྒྱན་མཚན་ལ་སོགས་མཚན་མ་ཉོན། །མགོ་དང་ རྣ་བ་མིག་རྔོག་མཐའ།།རྔ་མ་རྐང་པ་ལྟོ་དང་རྒྱབ། །ཁ་དོག་སྟེང་དུ་མདོག་གཞན་གྱི། །མཚན་མ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །ཞོན་ན་གཡུལ་ལས་ཕམ་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྐྲ་མཚམས་གདོང་དང་ཙེག་།ཟེའུ་དང་ཟེའུ་མཐའ་ཨན་ཏོང་དང་། །སྨིན་མ་ དང་ནི་སྣ་རྩེ་གཉིས།།མཆུ་ལྟག་ཕོ་མཚན་རྔ་མ་དང་། །མདོག་སྟེང་ཁ་དོག་བྱུང་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ཞེས་བྱ། །རྒྱལ་མཚན་ཅན་དེ་ཞོན་ནས་ནི། །རྒྱལ་པོ་གཡུལ་འཇུག་དཔུང་ཉམས་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧི་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཞུར་མདོངས་བརྟག་ པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཐུབ་ཆེན་ལ། །རྒྱལ་པོ་ནེ་ཤ་ཏྲས་དྲིས་པ། །རྟ་ལ་ཁ་དོག་དུ་མ་ཡི། །ཐིག་ལེ་རྣམས་ནི་མཐོང་ལགས་ན། །དགེ་དང་མི་དགེ་ཞུ་འཚལ་ལོ། །དྲང་སྲོང་གིས་ནི་སླར་སྨྲས་པ། །གད་ཞིག་ཐིག་ལེའི་མདོག་མི་གསལ། ། ལུས་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི། །ཕྲ་ཞིང་མི་གསལ་བ་ཡི་གཟུགས། །དེ་ལ་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱའོ།

眼睛的特征是什么，我将为你解说，请仔细聆听。
眼睛如同月亮或星星的，其主人将获得王权。
子孙将会兴旺。
如果眼睛如同漩涡般，
如同龟壳莲花形状的，
其主人将获得众多财富。
如果眼睛形状如同胜利幢等，
其主人的财富装饰将增长。
如同稻谷的人善于言辞。
如同手镯的人将获得食物。
如牛、羊、鸟和蛇，
以及骡子形状的，
这样的眼睛是吉祥的，福分很好。
现在讲述不吉祥的：
如同乌鸦脚印般分散的，
如同牛粪虫的，
偏左或位于下方的，
或是向下看的，
其主人将遭受痛苦，
虽与马同在但将获得许多鱼。
大小不合适、颜色不美、
不清晰、稀薄、
混杂、如皮革般的，
以及形状丑陋的，
颜色杂乱的，
有根部和污垢的，
这样的眼睛必定会毁坏财富。
请听装饰标记等特征：
头部、耳朵、眼睛、鬃毛边缘、
尾巴、脚、腹部和背部，
在原有颜色之上有其他颜色，
具有这些标记的马，
骑乘时将在战场上失败。
同样，发际线、面部、额头、
阴茎和阴茎边缘、喉结、
眉毛和两个鼻尖、
上唇、生殖器、尾巴，
在原色上出现其他颜色的，
这种马被称为'具胜幢者'。
骑乘具胜幢者的马，
国王的军队将在战斗中衰败。
此为沙利贺札经中第十九章观察眼睛品。
国王涅沙札向大圣沙利贺札询问：
在马身上看到多种颜色的，
斑点时，
请告知其吉凶。
仙人回答说：
某些斑点颜色不清晰，
生长在身体上的，
细小且不清晰的形状，
这就称为斑点。

།ཁ་དོག་འདྲ་བའི་ཐིག་ལེ་ནི། །འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་གྱུར་ཅིང་། །སྦུབས་དང་རྩུབ་དང་གསལ་བ་དང་། །སྦུ་འདུས་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་སྔོན། །ཇི་ལྟར་མིག་འབྲས་ནག བོའི་དབུས།།མིག་གི་རྒྱལ་མོ་སྣང་བ་ལྟར། །ལོགས་ཤིག་གྱུར་པ་མེད་གྱུར་ཅིང་། །མདོག་མཐུན་ན་ཡང་མངོན་པ་ཡིན། །མདོག་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་ལས། །ཐིག་ལེ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་མེ་ཏོག་ལྟར། །དེ་ནི་གནས་ དབྱིབས་ཁ་དོག་ལས།།ཤིས་པ་དང་ནི་མི་ཤིས་སྐྱེད། །མདུན་སོ་ཡ་མཆུ་མ་མཆུ་ལ། །སྣུམ་ཞིང་དཀར་བའི་ཁ་དོག་སྣང་། །རྨིག་པ་རྣམས་ལའང་དེ་འདྲར་ཆགས། །མཁས་པས་དེས་ནི་ཞག་བདུན་ན། །ནོར་ཐོབ་ལྟས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཆེ་ཆུང་ལས་ཀྱི་ཟླ་ཕྱེད་ ནི།།བདུན་ནམ་ཟླ་བ་བདུན་གྱིས་ཐོབ། །མཆུ་སྒྲོས་ལས་ནི་ཐིག་ལེ་ཆགས། །ཟས་དང་སྐོམ་ནི་རྙེད་པར་བཤད། །ཁ་འགྲམ་ཀོ་སྐོར་བྱུང་ན་ནི། །དེ་ཡིས་ཟས་དང་སྐོམ་རྙེད་ཅིང་། །བདག་པོ་བདེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ། །འདི་ཡིས་ཁྱིམ་ནི་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །གཏེར་ ཐོབ་པར་ཡང་སྣང་བ་ཡིན།།ཤིས་པ་བཤད་ཟིན་འདྲེས་མ་ཉོན། །སྣ་རུ་བྱུང་ན་མཚོན་གྱིས་འཆི། །མཁུར་བར་བྱུང་ན་བུ་ངེས་འཆི། །དཔྲལ་པར་བྱུང་ན་ནོར་ཐོབ་འགྱུར། །དཔྲལ་མཚམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་འགྱུར། །ལྐོག་མར་བྱུང་ན་ཟས་སྐོམ་རྙེད། ། མུར་འགྲམ་དག་ཏུ་བྱུང་ན་ཕུང་། །འཆིས་སྲན་བྱུང་ན་ཉེར་འཚེ་བྱེད། །མུར་འགྲམ་ཟ་ཡུར་བྱུང་དེ་འདྲ། །རྣ་བ་གཡོན་པའི་གཡས་ལས་འཕོ། །གཡས་སུ་བྱུང་ན་མཛའ་བོ་འཕེལ། །སྐེ་མཇིང་ལྟག་པ་ཟེམ་ཆེན་དུ། །བྱུང་ན་མཚོན་གྱི་འཐབ་མོ་འོང་། །ལྐོག མར་བྱུང་ན་རྟ་བདག་གིས།།ཆུང་མ་དང་ནི་བུ་རྙེད་འགྱུར། །ཕྲག་སོར་བྱུང་ན་བུ་རྙེད་དོ། །རྩིབ་ལོགས་བྱུང་ན་རང་ཕྱོགས་འཕེལ། །པུས་མོར་བྱུང་ན་གནོད་པ་སྐྱེད། །དཔུང་པར་བྱུང་ན་མཛའ་དང་ཕྲད། །གཡོན་ལོགས་ཀྱིས་ནི་སྐྲོད་པར་བྱེད། །ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་དུ་བྱུང་ ན།།བདག་པོ་ཕྲོག་བར་སྟོན་པ་ཡིན། །མཆན་ཁུང་དཀུ་ཡི་གནས་སུ་བྱུང་། །ལྟོགས་འགྱུར་མ་མཆུར་བྱུང་ན་འཆི། །ཡ་མཆུར་བྱུང་ན་མི་འཆི་ལ། །མིག་ཏུ་བྱུང་ན་གོས་ཟས་ཐོབ། །ཟེ་བ་ལྟག་དང་ཟེའུ་དང་། །དཔྱི་མགུལ་བརླ་ནི་ཕྲ་མོ་དང་། ། རྗེ་ངར་དང་ནི་དེ་མཚམས་སུ། །བྱུང་ན་འདིར་ནི་སྨད་པར་བཤད། །སྐེ་རྩར་བྱུང་ན་ནོར་ཐོབ་ཅིང་། །རྔོག་ལྟག་གིས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱེད། །རྒྱུ་མཚམས་ཐིག་ལེ་ནོར་རྙེད་ལ། །སྙིང་གར་བྱུང་ན་གཅོང་ཅན་འགྱུར། །རྩིབ་ལོགས་གཡས་བྱུང་བུད་མེད་རྙེད། །མཇུག པོར་བྱུང་ན་ནོར་ཟད་འགྱུར།།རྒྱུར་བྱུང་ན་ནི་སྐལ་བ་བཟང་། །རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་ན་གནས་རྣམས་འཕེལ། །ལྟོར་བྱུང་རྟོགས་བའི་འཇིགས་པ་སྟེ། །རླིག་པར་བྱུང་ན་སྐལ་བཟང་རྙེད། །ལྟེ་བའི་རྩ་ལས་དམག་དཔོན་འགྱུར། །ོང་དོར་བྱུང་ན་ཆུང་མ་འཕྱོ། །རྐུབ་དང་རྔ་ མའི་རྩ་བར་བྱུང་།།ནོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་འགྱུར། །པུས་མོར་བྱུང་ན་འཆི་བ་སྐྱེད། །ལྐོག་མ་ཚེའུ་ཕུས་ལམ་འགྲོ་སྟོན། །རྨང་ཁའི་ཐིག་ལེས་བུ་སྐྱེ་སྟོན། །སྤྱི་ལ་བུད་མེད་ཉེས་པ་སྐྱེད། །ཚེའུ་ཚེར་བྱུང་ན་གནོད་པ་སྐྱེད། །གང་ཞིག་བརྟན་པའི་གནས་སུ་ བྱུང་།།འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་ལ་བྱུང་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །མཛའ་བོ་འཕེལ་ཞིང་དཔལ་སྐྱེད་ལ། །རིགས་དང་གྲགས་པ་འཕེལ་པར་བྱེད། །མདོག་དང་རྗེས་མཐུན་མདོག་བྱུང་ཤིས། །མདོག་གཞན་ཤིས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

相似颜色的光点，以柔和性而显现，空腔和粗糙与明亮，以及聚集之前。如同黑色眼球中央，眼睛之王显现一般，不存在偏离，虽然颜色相同却显现。
由于颜色相互混合，其他光点也将出现。如同树上的花朵般，它依据位置形状颜色，产生吉祥与不吉祥。
前齿、上唇、下唇上，显现润泽洁白之色。蹄子上也如此附着。智者应知此为七日内，获得财富之兆。大小业的半月，七日或七月可得。
唇边生成光点，说明将获得饮食。若在口角周围出现，由此得到饮食，主人获得安乐受用。由此家庭将增长，也显示将获得宝藏。
吉祥已说完，现听混杂之相。若出现在鼻子上将被兵器致死。若出现在腮帮子上儿子必死。若出现在额头上将获得财富。额际则成就王权。
若出现在喉咙将获得饮食。若出现在下颌则遭殃。若出现在颈窝将受伤害。下颌牙龈出现亦同。
从左耳右侧转移。若出现在右边友人增多。若出现在颈项、后颈、大筋上，将有兵器相斗。
若出现在喉咙，马主人将得到妻子和儿子。若出现在肩胛得到儿子。若出现在肋侧自方增长。若出现在膝盖产生危害。若出现在臂膀遇见友人。左侧则造成驱逐。
若出现在身体上下部，显示主人将被夺走。若出现在腋下、腰际处，将遭饥饿，若出现在下唇将死。若出现在上唇则不死。若出现在眼睛获得衣食。
若出现在阴茎、后背、阴囊、髋部、颈部、大腿细处、小腿及其连接处，在此说为下贱。
若出现在颈根将得财富，发旋则生王权。经脉交界处光点得财富，若出现在心间成为病人。
右肋出现得女人。若出现在尾部财富耗尽。若出现在经脉则福分善好。若出现在背部住处增长。
腹部出现恐惧饥饿，若出现在睾丸得善缘。从肚脐根部成为军官。若出现在胸前妻子逃走。
若出现在臀部和尾根，一切财富将毁灭。若出现在膝盖产生死亡。喉咙、脚踝显示行路。
阴部光点显示生子。总的来说女人生过失。若出现在脚趾产生危害。
若出现在稳固之处，能生一切所欲。若出现在肢体圆满一切目的。友人增长生威光，种姓与名声增长。
与本色相应的颜色出现为吉祥，其他颜色则不吉祥。

།སེར་པོ་བྱུང་ན་ གཡུལ་དུ་འཇིག།།དཀར་པོ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །ནག་པོ་འཐབ་མོ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ནག་པོ་བྱུང་ན་གཡུལ་དུ་འཆི། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་བདག་གིས། །བདག་པོ་ལ་ནི་འཇིགས་ཆེན་འབྱུང་། །ཐིག་ལེའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་བྱུང་། །དེ་ཡང་རྗེས་མཐུན་མདོག་ཏུ་མིན། ། དེས་ནི་རྒྱལ་པོ་བརླག་པ་དང་། །ཡུལ་འཁོར་དག་ཀྱང་འཁྲུག་པར་སྟོན། །གང་ཚེ་རྟ་ནི་དཀར་པོ་ལ། །ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་རྣམས་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་བདག་པོ་རྟག་ཏུ་བདེ། །བུ་དང་ཚ་བོ་རྣམས་པར་འཕེལ། །གང་ཞིག་རྟ་ནི་དམར་པོ་ལ། །ཐིག་ལེ་དམར་པོ་སྣང་གྱུར་ན། ། བདག་པོས་མི་བཟད་དགྲ་འདུལ་ཞིང་། །ལོངས་སྦྱོད་ཆེན་པོའང་ཡུན་རིང་འགྱུར། །ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཚོ། །གང་ཚེ་རྟ་ནི་སེར་པོ་ལ། །ཐིག་ལེ་སེར་པོ་སྣང་གྱུར་ན། །བདག་པོ་རིགས་བཙུན་ནོར་མང་འཕེལ། །གང་ཚེ་རྟ་ནི་ནག་པོ་ལ། །ཐིག་ལེ་ནག་པོ སྣང་གྱུར་ན།།དེ་ཡི་བདག་པོ་མི་བཟད་པའི། །ནད་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་མྱུར་དུ་འཆི། །གང་ཚེ་རྟ་ནི་དཀར་པོ་ལ། །ཐིག་ལེ་དམར་པོ་སྣང་གྱུར་ན། །བདག་པོ་མྱུར་དུ་དགྲ་ཡིས་གསོད། །ཐིག་ལེ་ནག་པོ་བྱུང་བ་ན། །བདག་པོ་མྱུར་དུ་འཆིའམ་འཆི། །རྟ་དམར་པོ་ལ་ཐིག་ ལེ་སེར།།མི་སྣང་དགྲ་བོ་བདག་པོ་གསོད། །རྟ་དམར་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་སྣང་། །དེ་ཡི་བདག་པོ་གྲགས་མིན་པའི། །ལས་ཀྱིས་གསོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྟ་ནག་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་སྣང་། །བདག་པོ་གྲགས་ཐོབ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ། །ནག་པོ་དམར་པོའི་ཐིག་ལེ་ སྣང་།།བདག་པོ་གཡུལ་དུ་སྙན་གྲགས་ཐོབ། །དཀར་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། །སྣུམ་ཞིང་མཉམ་པའི་ཐིག་ལེ་སྣང་། །དེ་ཡིས་བདག་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ། །དེ་ནི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བུ་དང་ཚ་བོ་རྣམ་པར་འཕེལ། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་ཡུལ་འཁོར་ཤིས། ། དཔུང་དང་མཛོད་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཐིག་ལེ་ཤེས་པའི་གཟུགས་ལྡན་ཞིང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མདོག་ཅབ་ལ། །སྣུམ་ཞིང་མདོག་ནི་སྡུག་པ་དང་། །གནས་ལས་མདུན་དུ་བལྟ་བ་དང་། །དེ་ནི་ནོར་རྣམས་རྙེད་པར་འགྱུར། །གོ་བཟློག་པ་ནི་སྨད་པ་ཡིན། །ཐིག་ལེ་ནས འབྲས་བ་དྲ་བ་ནི།།བདག་པོ་བུ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དམར་ཤས་ཆེ། །ནོར་རྙེད་པར་ནི་སྟོན་པ་ཡིན། །མདོག་མི་སྡུག་ཅིང་འཐོར་བ་དང་། །རྩུབ་ཅིང་ཆ་ནི་མེ་མཉམ་དང་། །དབྱིབས་ངན་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་རྒྱབ་ཏུ་བལྟ་བ་དང་། །མི་མཐུན་ གནས་དང་མཚོན་ཆོགས་དང་།།མདོག་ལས་མདོག་གཞན་གྱུར་པ་རྣམས། །དེས་ནི་ཡུལ་འཁོར་འཇོག་བྱེད་ཡིན། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་ཡི་ནི་དཔུང་རྣམས་དང་། །མཛོད་དང་བུ་ནི་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཐིག་ལེ་ཤིས་པའི་གནས་བྱུང་ཡང་། ། གང་ཞིག་མཚམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། །སྣུམ་མདངས་ཆུང་པར་གྱུར་པ་རྣམས། །སྨད་པ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་བསྟན། །སྣུམ་ཞིང་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ནི། །ཤིས་པ་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་བསྟན། །དེ་ལྟར་གནས་དང་གནས་མིན་པར། །སྐྱེས་པའི་མཚན་མ ཀུན་བསྟན་ནས།།འདིར་ནི་ཁ་དོག་ཀུན་འབྲས་བུ། །འདི་ནི་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་ཟུང་། །ཇི་ལྟར་གནས་ནི་རྣམ་པ་བཅུར། །མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ། །དེ་བཞིན་ཐིག་ལེ་འབྲས་བུ་ཡང་། །ལྟས་སུ་གྱུར་བར་ཤེས་བར་བྱ། །དེ་བས་གནས་དང་ལྟས་རྣམས་ནི། །མཚན་ མ་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱ།།དེ་ལྟར་ཐིག་ལེ་མ་ལུས་པའི། །མཚན་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཐིག་ལེ་བཟང་ངན་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།

若出现黄色，战场中毁灭。白色也与此相同。黑色引发争斗。若出现黑色，战场中死亡。无论可意与不可意，主人将生大恐惧。若点上现点，其色不相应。
此表示王将灭亡，境域也将动乱。若白马上，现白色斑点，其主人常安乐，子孙皆兴盛。若红马上，现红色斑点，主人降伏难忍之敌，长久获大受用。
虽染疾病速得痊愈。若黄马上，现黄色斑点，主人贵族眷属财富增长。若黑马上，现黑色斑点，其主人将遭难忍之病而速死。
若白马上，现红色斑点，主人速被敌杀。若现黑色斑点，主人速死或将死。红马上现黄斑点，不祥敌人杀主人。红马现黑色斑点，其主人将被不名誉之业所杀。
黑马现白色斑点，主人得名声战场胜利。黑马现红色斑点，主人战场获得美名。白马极白且，现润泽平均之斑点，以此主人得王位，将成为国王。
子孙皆兴盛，国王与境域吉祥。军队与宝藏也将增长。具足明智形态之斑点，色相相应且，润泽色相悦意且，从所在处向前看且，此将获得财富。相反则为下等。
斑点如稻谷形状者，主人将得子。杂色中红色较多，表示将得财富。色不悦意且散乱且，粗糙且不均匀且，形状丑陋且细小且，如是向后看且，
不相应处所与兵器群且，异于本色者等，此令境域衰败，令王权衰损。国王之军队与，宝藏与子嗣皆摧毁。虽斑点生于吉祥处，
若生于边际且，光泽微弱者等，说为下等。润泽且美丽者，说唯得吉祥。如是于处与非处，已说生起之一切相后，
此中一切色之果报，当以专一心持此。如是处所分十种，各别分析其性相。如是斑点果报亦，当知成为征兆。是故处所与征兆，
亦当执持诸相。如是无余斑点之，性相已如实宣说。此为马经中观察斑点善恶品第二十。

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བདེར་གནས་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། ། ཤར་ཞེས་བྱའི་ཁྱད་པར་གློག་།དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོས་དེ་གསུངས་ཤིག་།དཀར་ལ་མདོག་གཞན་དང་འདྲེས་པ། །ཤ་ར་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །གང་ཞིག་ཁོ་ན་གཞན་གྱིས་ནི། །ཁ་དོག་དཀར་བ་ཟིལ་མནན་ན། །གནས་དང་གྲགས་པ་གཞན་དག་གིས། །དེ་ཡི བདག་པོ་ཟིལ་མནན་འགྱུར།།འདི་ཡང་གནས་དང་དབྱིབས་དག་ནི། །གཞན་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་འགྱུར། །ར་བ་མདའ་ཡབ་འདྲ་བ་དང་། །ཁང་བའི་ཕྱི་སྒོ་ལྟ་བུ་ཡི། །རྟ་ལ་ཤ་ར་ཡོད་ན་ནི། །བདག་པོས་ལ་དབང་བྱེད་འགྱུར། །གདེངས་ཀ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་ ཤིང་འདྲ་དང་།།ཁྱུ་མཆོག་རུས་སྦལ་ཆུ་སྲིན་འདྲ། །ཤ་ར་རྟ་ལ་ཡོད་ན་ནི། །བདག་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་པར་འགྱུར། །ཁ་བཟང་རི་ཡི་རྩེ་མོ་འདྲ། །རི་མོ་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་རྟ། །བདག་པོ་དབང་ཕྱུག་ལྡན་པ་དང་། །རང་དང་གཞན་ཉིད་བཀུར་པར་འགྱུར། །ཆག་ པའི་ཤིང་དང་སྒ་འདྲ་ཡོད།།བདག་པོས་ཕན་ཟད་པར་འགྱུར། །རྔ་རྩེ་དག་ཏུ་བྱུང་ན་ནི། །བདག་པོའི་མཆིང་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ལྟེ་བ་ནས་བཟུང་ནས། །རོ་སྟོད་ཉི་མ་ཤར་ཁ་འདྲ། །དེ་བཞིན་རོ་སྨད་ཆ་དང་ནི། །ཟླ་བ་ཡིན་མདོག་འདྲ་བ། །མདངས་དང་ མདོག་ནི་ཕུན་ཚོགས་པ།།ཉིན་མོ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་གྱུར་པ་དང་། །མཚན་མོ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །གང་གི་ལྟེ་བ་ནས་བཟུང་ནས། །རོ་སྟོད་མདངས་སྣུམ་ནག་པོ་ནི། །དེ་ཡང་ཉིན་མོ་རྒྱལ་བྱེད་ ཡིན།།དེ་ལས་གོ་བ་ཟློག་གྱུར་ཏེ་ཡང་། །མཚན་མོ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཆ་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །གཡས་དང་གཡོན་དུ་འོད་གཞན་བྱུང་། །ཉིན་མོའམ་ནི་མཚན་མོ་དག་།འཐབ་པའི་ཚེ་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་ཁ་དོག་དང་། །རོ་ སྟོད་ཀྱི་ནི་མདོག་འདྲ་ཞིང་།།མདངས་སྣུམ་ཤིས་པའི་གཟུགས་ཅན་ནི། །རྟ་དེ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །བྲམ་ཟེའམ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལས། །གཞན་གྱིས་དེ་ཐོབ་མི་རིགས་སོ། །དེས་ནི་དགྲ་ཀུན་ཟད་བྱེད་ཡིན། །ཆོས་དང་འདོད་པའང་སྟེར་བྱེད་ཡིན། །གང་ གི་རོ་སྟོད་མདོག་ནག་ཅིང་།།རོ་སྨད་མདངས་སྣུམ་དཀར་བ་ནི། །དགྲ་འཇོམས་མཛའ་བོ་འཕེལ་བྱེད་དེ། །དེ་ཡང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །རོ་སྟོད་དུང་ལྟར་དཀར་བ་ལ། །རོ་སྨད་མདོག་ཞན་ལྡན་པ་ཡིན། །དེ་ལ་མཛའ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །རིགས་འཕེལ་ཉིན་ མོ་ཤིས་པ་ཡིན།།པར་ལ་ལྟ་ར་མཆུ་དམར་ཞིང་། །ཁ་དང་ལྕེའུ་ཆུང་དམར་གྱུར་པ། །ཁྱིམ་དུའང་ཤིས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ལམ་དུའང་ཕན་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྟ། །མདོག་ལ་སྤུ་ནི་སྲབ་བ་དང་། །མདངས་སྣུམ་ཤིས་པའི་གཟུགས་ཅན་ ནི།།རྟ་མཆོག་དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །གནག་དང་དམར་དང་སེར་པོ་ལ། །ཟླུམ་རིས་དཀར་པོས་བརྒྱན་པའམ། །དཀར་ལ་མདོག་གཞན་གྱིས་བརྒྱན་པའི། །རྟ་ནི་དཔལ་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཤ་རའི་མདོག་གི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་ སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།

吉祥的沙利贺札安乐尊者，善闻再次询问：'关于白色特征的闪电，大苦行者请为我开示。'
白色与其他颜色混合的，称为沙拉。
若是白色被其他颜色所压制，其主人的地位和名声也会被他人压制。
此外，位置和形状若与其他不同，会产生不同的果报。
马身上若有如栅栏、箭楼般的沙拉纹，或如房屋外门般的沙拉纹，其主人将统领山川。
若马身上有如蛇盘绕般的沙拉纹，或如公牛、乌龟、鳄鱼般的沙拉纹，其主人将极其富有。
若马嘴形优美如山峰，纹路清晰，其主人将具有权势，自他都将受到尊敬。
若有如断木或鞍般的纹路，主人将遭受损失。若在鼓顶处出现，主人的财富将增长。
从脐部往上如朝阳般，同样下半身如月色般，光泽和颜色俱佳的马，在白天战斗时必胜。
与此相反的，则在夜晚战斗时必胜。
从脐部往上，上半身光泽油亮黑色的，也是白天必胜；与此相反的，则在夜晚必胜。
若这些特征在左右两侧出现其他光泽，无论白天还是夜晚战斗时都必胜。
右侧的颜色与上半身的颜色相似，且光泽油亮吉祥的形体，这样的马是值得赞叹的。
除婆罗门或王族外，其他人不宜获得此马。此马能消灭一切敌人，能赐予法和欲。
上半身黑色，下半身光泽油亮白色的马，能降伏敌人，增长友谊，也能在战斗中取胜。
上半身如海螺般洁白，下半身颜色较弱的，称为'友生'，能增长种姓，白天吉祥。
若马嘴唇红色，口和小舌也是红色的，在家中也吉祥，在路上也能生益。
其他与此相似的马，毛色细薄，光泽油亮具吉祥形体的，这样的上等马是值得赞叹的。
黑色、红色、黄色上有圆形白纹装饰的，或白色被其他颜色装饰的马，能生长福德。
此为《沙利贺札经》中第二十一章'论沙拉色相特征'

། །།ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་གྲུབ་པའི་ཕ། །གཙང་མའི་བདག་ཉིད་དབང་པོ་ཐུལ། །རྟ་ཡི་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་མཁས། །རྟ་བྲེས་ནས་ནི་གནས་པ་ལ། །ཀ་ར་ཡ་ནས་རྐང་པ་ལ། །ལེགས་པར་བཟུང་ནས་ཚིག་འདི་དྲིས། །རྟ་ཡི་ཤིས་དང་མི ཤིས་པའི།།མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ་བ། །སོ་སོར་རྒྱས་པ་དག་ཏུ་ནི། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་སྔར་བཤད་ན། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ། །བསྲེས་པ་དག་ཀྱང་རྟོགས་བར་འཚལ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །མཚན་ ཉིད་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།བསྲེས་བའི་མཚན་ཉིད་ཉན་པར་གྱིས། །ནག་པོ་སྣུམ་མདངས་ལྡན་པ་ལ། །ཁ་དང་རྐང་པ་རྔོག་མ་ལ། །དེ་བཞིན་མིག་དང་བྲང་རྣམས་ནི། །གང་ཞིག་དཀར་པོར་གྱུར་པ་དག་།རྟ་དེ་ཞོན་ན་རྒྱལ་པོ་ནི། །མ་ལུས་པ་ལས་རྒྱལ་ པར་འགྱུར།།གང་ཞིག་རྨིག་པ་སྤུ་ཡིས་ནི། །ཀུན་ནད་ཁེབས་པར་སྣང་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་གཡོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །བདག་པོ་ཕུན་ཚོགས་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ལ་བརྟེན་ནས། །གང་གི་མདངས་ནི་ཤིས་པ་ཡོད། །མཐོང་ན་མིག་ནི་དགའ་བྱེད་ ཅིང་།།ཡིད་ཀྱང་མགུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟ་ནི་ཁ་དོག་གཅིག་གྱུར་པའི། །ལུས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡི་བདག་།འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་འགྲོ་ཀུན་ལ། །སྲོག་འདྲ་བར་ནི་སྡུག་པར་འགྱུར། །འཛམ་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །གནག་པ་ལེགས་པར་བྲིས་པ་འདྲ། །རྟ་དེ་རྒྱལ་ པོས་ཞོན་པ་ནི།།མི་དབང་པ་ཡང་དབང་དུ་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་དམར་ཞིང་བར་སྣུམ་པའི། །རྟ་ནི་གང་ཞིག་འཆང་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དོན་ཀུན་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །གཡུལ་ངོ་དག་ཏུ་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཀུན་ནག་བྱ་རོག་འདྲ་བའམ། །ཅེ་སྤྱང་སྤྱང་ཁུའི་མདོག་འདྲ་བའི། ། གང་ཡང་གྲ་མའི་མདོག་འདྲ་བ། །དེ་ནི་གཡུལ་དུ་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །རྒྱབ་གཞུང་བོར་བུ་འདྲ་བ་ཡི། །མདོག་གཞན་གྱི་ནི་རི་མོ་ཅན། །དེ་ནི་གཞུང་ཐིག་ཡིན་ཞེས་བྱ། །རྟ་དེ་ནོར་ནི་འཇིག་བྱེད་ཡིན། །གང་ཞིག་ལུས་མདོག་རི་དགས་འདྲ། །རྨིག་པ་སོར་མོ་འདྲ བར་སྐྱེ།།བྱི་བའི་སྡེར་མོ་ཞེས་བཤད་དོ།

诸天与仙人成就之父，清净本性调伏诸根，精通马匹寿命明咒，骑马而住之时，
迦罗衍那执其足，恭敬而问此言：'马之吉祥与不吉祥，一切相状当知，
各别广说之中，具德者昔已宣说，今欲了知此等一切无余，和合之相。'
舍利贺札复言道：'一切相状圆满，请听和合之相。黑色具光泽者，其口与足鬃毛，
如是眼睛与胸，若成白色者，骑乘此马之王，必胜一切诸王。
若有蹄毛，遍覆一切者，此马名为'覆盖'，能令主人增长圆满。
依于肢体支分，若有吉祥光泽，见之令眼欢喜，亦令心意满足。
马之一色，具足身相者，其主于世间，为众生所爱如命。
如熟蒲桃般显现，黑色如善绘画，王若骑乘此马，人主亦将臣服。
极其鲜红且中泽，若有执持此马，彼将诸事圆满，战场必获胜利。
全黑如乌鸦，或似狼之色，或似獭之色，此乃战场胜利之相。
脊背如驴之色，具有他色纹理，此称为'脊线'，此马能损坏财物。
若身色似野兽，蹄趾相似而生，称为'鼠爪'。

།རྟ་དེ་མཇའ་དང་འབྲེལ་བྱེད་ཡིན། །གཞུང་ཐིག་ཅན་དང་མིག་མི་སྡུག་།དེ་བཞིན་བྱི་བའི་སྡེར་མོ་ཅན། །མདོག་མི་སྡུག་པའི་རྟ་མཐོང་ན། །རིང་དུ་ཡོངས་སུ་སྦང་བར་བྱ། །རྫ་གྱོ་ཆག་པའི་མདོག་འདྲ་བའི། །ཐལ་བའི་ མདོག་དང་བྱི་ལའི་མདོག་།བྱི་བའི་མདོག་དང་མདོག་མི་སྡུག་།དེ་དག་གིས་ནི་བདག་པོ་གསོད། །དོན་གྲུབ་པ་ལ་སྨད་པ་ཡིན། །དུ་བ་དུ་བ་མིག་མདོག་འདྲེས། །མེ་ཏོག་ཁ་སེ་ཏཱ་ལའི་མདོག་འདྲ་བ། །རྔ་མ་རྔོག་མ་དམར་སེར་ཡོད། །རྟ་དེ་རིགས་ནི་རླག་བྱེད་ཡིན། ། གང་གི་རླིག་པ་རྨིག་པ་དང་། །རྔ་མ་མིག་དང་རྐན་ཡང་གནག་།དེ་ནི་མཇུག་གནག་ཅེས་བྱ་སྟེ། །རིགས་དང་མཛོད་ནི་ཟད་བྱེད་ཡིན། །ཕྲག་སོ་རྒྱབ་དང་སྐེ་རྩ་དང་། །ོང་དོ་དག་ཏུ་རི་དགས་ནི། །ེ་ན་ཡ་ཡི་མདོག་ལྟར་གནག་།དེ་ནི་གཡང་གཞི་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཕྲག སོས་བུ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར།།སྐེ་རྩས་ཁ་ལོ་བ་འཆི་འགྱུར། །རྒྱབ་ཀྱིས་བདག་པོ་འཆི་བར་འགྱུར། །ོང་དོས་ཆུང་མ་ངན་སྤྱོད་འགྱུར། །གང་ཞིག་སྟག་འདྲའི་རི་མོ་ཡོང་། །རྟ་དེ་བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གསེར་ཅན་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། །གཡུལ་དུ་བདག་པོ་གསོད་བྱེད་ཡིན། རོ་སྟོད་དམ་ནི་གཞན་དག་ཏུ། །རི་དྭགས་པགས་འདྲའི་ནག་པོས་ཁྱབ། །བདག་པོ་གསོད་ཅིང་ཀུན་གསོད་སྐྱེད། གང་ཞིག་མདངས་དང་བཅས་པ་ཡི། །རྐང་ལག་གཉི་གར་ཤིས་པ་ཡིན། །རྐང་ལག་གཉིས་ནི་དཀར་གྱུར་པ། །མདངས་དང་བཅས་ན་དེ་མི་སྨད། །ལག གཅིག་དཀར་མདངས་མེད་པ།།བདག་པོ་གསོད་བྱེད་གཡུལ་དུ་སྤང་། །རྐང་ལག་གཉིས་ནི་དཀར་གྱུར་པ། །གཡུལ་དུ་ཤིས་ཤིང་དཔལ་སྐྱེད་མིན། །རྐང་ལག་དཀར་བའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱ་ཆེར་ང་ཡིས་བཤད་པར་བྱ། །རྟ་གང་གིས་ནི་མདུན་རྐང་གི་།གཡས་པ་དཀར་པོ་ གྱུར་པ་དེ།།གཡུལ་དུ་དོན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད། །སྔ་རྐང་གཡོན་པ་དཀར་གྱུར་པ། །དཔུང་བ་གནོད་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཕྱི་རྐང་གིས་ནི་གཡས་པ་དཀར། །བདག་པོ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གཡོན་པ་དཀར་བསག་ཡུལ་དུ་ནི། །ཞོན་པ་པོ་དང་བཅས་བཙོན་འཁྱེར། ། སྔ་རྐང་གཉིས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཕྱི་རྐང་གི་ནི་གཡོན་པ་དཀར། །བདག་པོ་གཡུལ་དུ་མདའ་མདུང་གིས། །འཆི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྔ་རྐང་གཉིས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཕྱི་རྐང་གཡས་པ་དཀར་གྱུར་པ། །གཡུལ་དུ་བདག་པོ་འཆི་གྱུར་ནས། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་རང་ཉིད་འཆི། སྔ་རྐང་གཡོན་པ་དཀར་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱི་རྐང་གཉིས་ཀ་དཀར་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་གཡུལ་དུ་འཇུག་གྱུར་ན། །གྲོགས་དང་བཅས་པ་འཆི་བར་འགྱུར། །སྔ་རྐང་གཡས་པ་དཀར་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱི་རྐང་གཉིས་ཀ་དཀར་ན་ནི། །རྟ་དེ་བདག་པོ་གསོད་བྱེད ཡིན།།ལས་རྣམས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

那匹马与彩虹相连。有直线纹和不好看的眼睛，同样有如鼠爪，颜色不好看的马若见到，应当远远地避开。
像破碎陶器颜色的，灰色和猫的颜色，老鼠的颜色和不好看的颜色，这些会杀死主人，对成就有损害。
烟色和眼睛颜色混杂，像花朵和多罗树颜色的，尾巴和鬃毛呈红黄色，这种马会造成毁灭。
若是睾丸、蹄子，尾巴、眼睛和上颚都黑，这称为尾黑马，会使种姓和财富耗尽。
肩胛骨、背部和颈根，以及胸部都如野兽般黑色，这称为不祥之马。
因肩胛骨儿子会死，因颈根驾驭者会死，因背部主人会死，因胸部妻子会行为不端。
若有如虎纹的花纹，此马称为愚马，也称为金马，会在战场上杀死主人。
上身或其他部位，遍布如野兽皮般的黑色，会杀死主人并引起普遍死亡。
若是具有光泽的，四肢都是吉祥的。四肢都白且有光泽的，那是不会受责难的。
一只前腿白而无光泽的，会在战场上杀死主人应当避开。四肢都白的，在战场上吉祥但不会生财。
关于白腿的果报，我将广泛解说。任何马的前腿，右腿若为白色，在战场上会使事情不成功。
前腿左腿若为白色，会对军队造成伤害。后腿若是右腿白色，会杀死主人。
左腿白色在战场上，会连同骑手被俘虏。前腿两个以及后腿左腿白色的，会使主人在战场上被箭矛杀死。
前腿两个以及后腿右腿白色的，主人死于战场后，随后自己也会死去。
前腿左腿为白色，后腿两个都白色的，此马若入战场，会与同伴一同死亡。
前腿右腿为白色，后腿两个都白的，那匹马会杀死主人，诸事都不会成功。

།དེ་ལྟར་མི་ཤིས་བཤད་ནས་ནི། །ཤིས་པ་བཤད་ཀྱིས་ཉན་པར་གྱིས། །སྔ་རྐང་གཡས་པ་དཀར་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱི་རྐང་གཡོན་པ་དཀར་བ་ནི། །ཐད་དཀར་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མཛའ་བཤེས་ཉེ་དུ་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། ། དེ་བཞིན་ཅིག་ཤོས་གཉིས་དཀར་བ། །མཛའ་བོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྔ་རྐང་གཉིས་ནི་དཀར་གྱུར་ན། །ནོར་དང་བདེ་དང་དགའ་བ་སྐྱེད། །ཕྱི་རྐང་གཉིས་ནི་དཀར་གྱུར་བ། །གཡུལ་དུ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ངོས་གཅིག་དཀར་པར་གྱུར་པ་ལས། ། གཡས་བ་དཔུང་དང་མཛོད་འཕེལ་བྱེད། །གཡོན་པས་སྐལ་པ་བཟང་བ་དང་། །ནོར་དང་མཛོད་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད། །རྐང་བ་བཞི་ཆར་དཀར་བའི་རྟ། །རེགས་དང་ཆོས་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཚིག་གྲང་མན་ཆད་རྐང་བཞི་དཀར། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ། ། བ་སྤུའི་མཐའ་མ་རྟིང་པའམ། །སྤྱི་བོར་གང་ཞིག་དཀར་གྱུར་རྟ། །དེ་ནི་སྔར་བཤད་ལས་ཁྱད་པར། །འབྲས་བུ་ཆུ་ངུན་སྐྱེད་པར་བྱེད། །པུས་མོའི་བར་དུ་དཀར་བའི་རྟ། །འབྲས་བུ་གསལ་པོར་འབྱིན་པར་འགྱུར། །རྟ་ནི་ཁ་དོག་གཞན་ཡོད་པ། །རྐང་པ་ལུས མདོག་མི་མཐུན་ན།།དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྔར་བཤད་པའི། །ཁྱད་པར་བཞི་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །གང་གི་ལག་པ་གཉིས་དཀར་ཞིང་། །རྐང་པ་གཉིས་ནི་གནག་བའམ། །དམར་པའི་ཁ་དོག་གཞན་ཡོད་པ། །དེ་ནི་ཉིན་མོ་རྒྱལ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལས་བཟློག་བར་གྱུར་པ་ ནི།།མཚན་མོ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཁ་དོག་དམར་པོའི་རྟ། །རྐང་པ་སྔོ་སེར་དཀར་དང་གནག་།ཡང་ན་རྨིག་པ་སྔོ་བའམ། །སེར་དང་དམར་དང་དཀར་དང་གནག་།ཁ་དོག་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་བཞི། །མདོག་གང་མདོག་རྗེས་ཡོད་གྱུར་པ། ། ལྷ་ཡི་རྟ་ནི་དེ་འདྲ་འབྱུང་། །དེ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་། །དགྲ་རྣམས་ཐུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། །གཡུལ་དུ་རྟག་ཏུ་ཤིས་པ་དང་། །ནོར་དང་བུ་དང་ཚ་བོར་ལྡན། །གང་ཞིག་སྐྱེས་པ་ཚུན་ཚད་ནི། །རྔ་རྔོག་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ། །བདག་པོ་རིགས་ནི་བརླག་བྱས་ནས། །དེ་ཡི རྗེས་ལ་དར་ཉིད་ཉམས།།རྨོང་ཁ་ཡི་ནི་གཡས་གཡོན་ན། །བ་ཡི་ནུ་སོར་ལྟ་བུ་དག་།ཡོད་པ་དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་།བ་གླང་རྭ་འདྲ་རུ་རུ་ཡི། །རྭ་ཡི་རྩེའམ་བ་ནུ་འདྲ། །ལྕི་བའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའམ། །དེ་བཞིན་པགས་པའི་མཛོར་པའི་དབྱིབས། །ཡང་ན་བིལ་བ་ལྟ་ བུའམ།།ལག་སོར་ལྟ་བུའི་རྭ་དག་ནི། །སྦོམ་པོའམ་ཡང་ན་ཕྲ་མོ་དག་།རིད་དང་ཐུང་དང་རྩུབ་དང་ལྗང་། །སྲ་དང་སྙི་བ་གང་ཡང་རུང་། །རྣ་རྩའམ་སྐྲ་མཚམས་ཐ་མའམ། །དཔྲལ་པ་ཡང་ན་སྤྱི་བོའམ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་དག་ཏུ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དབྱིབས་ཡོད་ པ།།གང་བྱུང་དེ་ནི་རྭ་ཅན་དེ། །བདག་པོ་ཡུལ་འཁོར་འཇིག་བྱེད་ཡིན། །ཡུལ་ཕྱོགས་གང་ན་རྟ་དེ་ཡོད། །ཡུལ་དེ་རླག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེས་ན་དེ་ནི་དགྲ་བོ་ཡི། །ཡུལ་དུ་བསྐྱལ་ལ་རྗེས་ཞི་བྱ། །རྟ་ནི་གང་གི་ཁ་ལ་ནི། །ཤ་ཁྲ་ཡིས་ནི་ཀུན་དུ་ཁྱབ། །དེ་བཞིན་རྐུབ་དང་རླིག་ པ་དང་།།རྣ་བ་དག་དང་མིག་ཏུ་བྱུང་། །རྟ་དེ་ཤ་ཁྲ་ཅན་ཞེས་བྱ། །མི་ཤིས་སྡིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྟ་བྲེས་སུ་ནི་མིག་གཞུག་ཅིང་། །བཀྲ་ཤིས་འདོད་པས་རེག་མི་བྱ། །མིག་གི་ཉེས་པ་བཤད་བྱ་ཡི། །ཁྱི་མིག་དོམ་དང་བྱི་བའི་མིག་།སྦལ་མིག་ནོར་བུའི་མིག་འདྲ་དང་། །བྱི་བ་ འུག་པ་ཉ་མིག་ཅན།།ཕག་དང་ཁྱུ་མཆོག་ལྟ་བུའི་མིག་།བྱ་རོག་ལུག་དང་ཁྲ་མིག་ཅན། །ཁྲ་ཡི་མིག་ཅན་སྨད་པ་ཡིན། །མིག་ཡོ་མིག་ནི་གདུག་པ་དང་། །མིག་སེར་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱ། །དེས་ནི་བདག་པོ་མི་བདེ་ཞིང་། །རིགས་ཟད་པ་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན། །གཡུལ་དུ་བདག་ པོ་ཕམ་དང་གསོད།།རྐན་གྱི་མདོག་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །དབྱིབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ང་ཡིས་བཤད། །

如是说完不吉祥后，我将说吉祥，请谛听。前腿右腿为白色，后腿左腿为白色，称为正白白色，能增长亲朋好友。
同样另外两腿为白色，能增长友人。前腿二者若为白色，生财富安乐欢喜。后腿二者若为白色，战场上将战胜敌人。
一侧为白色者，右侧能增长军队和库藏。左侧能带来好运，并增长财富和库藏。四腿皆白的马，能增长名声和佛法。
从腹部以下四腿白色，称为能生大果。毛发末端至蹄或头顶任一处为白色的马，其较前所说，能生小果。
白色至膝盖的马，能明显产生果报。马若有其他颜色，腿部与身体颜色不相符，其果报如前所说，应知有四种差别。
若前腿二者为白色，后腿二者为黑色，或有其他红色，此马能在白天取胜。与此相反者，能在夜晚取胜。
若是红色的马，腿部为青黄白黑，或者蹄子为青色，或黄红白黑，有二色或三色或四色，任何颜色相随，此类似天马。能使国王胜利，降伏敌人，战场常吉祥，具财子孙。
若从出生起，尾鬃不生者，将毁灭主人种姓，其后衰败。
嘴角左右，若有如牛乳头状物，此将毁灭王权。如牛角、獐子角、角尖或牛乳头状，粪便尖状，或如皮囊形状，或如木果状，或如手指状的角，
或粗或细，瘦短粗糙绿色，硬软皆可，在耳根或发际末端，或额头或头顶，或其他处所，有其他形状，
凡出现此类有角者，能毁灭主人国土。此马所在之地，其地将遭毁灭。因此应将其送往敌国，后作息灾。
马若口部，遍布斑点，同样臀部睾丸，耳朵眼睛出现，此马称为斑点马，不吉祥具罪相。应放入马群中，欲吉祥者勿触碰。
将说眼睛过患，犬眼熊眼鼠眼，蛙眼宝珠眼，鼠眼猫头鹰眼鱼眼，猪牛眼，乌鸦羊眼鹰眼，
具鹰眼者应诃责。斜眼凶恶眼，黄眼亦应舍弃。此将使主人不安，且能断绝种姓。
战场上主人将败亡。我将说各种腭色，及其形状果报。

དབྱིབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ང་ཡིས་བཤད། །གེ་སར་ནག་པོ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཐིག་ལེ་གང་ལ་ཁྱབ་གྱུར་པ། །དེས་ནི་ལམ་དུ་ཉོན་མོངས་འགྱུར། །རྐན་གྱི་ཕྱེད་ནི་དཀར་བ་ཡིས། །ནོར་ཟད་གེ་སར་ལྟ་བུ་ཡིས། །འགགས་ ན་མི་ཤིས་གྱུར་པ་ཡིན།།རྐན་ནི་སྣུམ་ཞིང་ཟབ་པ་དང་། །དམར་པར་གྱུར་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་མདར་ཞིང་ཆེར་ཁྱབ་ལ། །རྩུབ་མོ་མེད་ལའང་འབྲས་བུ་ཆེ། །སྣུམ་ཆུང་དམར་པའི་ཤ་ཆུང་བ། །འབྲས་བུ་ཆུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །རྐན་ གྱི་ཁ་དོག་འབྲས་བུ་དང་།།སོ་ཡི་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །མཚན་ཉིད་དག་ནས་དང་བཞི་ལས་བརྟག་།རླིག་འབྲས་གཅིག་པ་བདག་པོ་གསོད། །རླིག་འབྲས་གསུམ་པ་བུ་གསོད་བྱེད། །རླིག་འབྲས་དམར་སེར་ནོར་ཉམས་བྱེད། །རླིག་ འབྲས་ཤིན་ཏུ་འཕྱང་བ་དང་།།གཡུལ་དུ་བདག་པོ་གསོད་པར་བྱེད། །རླིག་པ་སྤུ་ནི་ཆེ་བའམ། །ཡང་ན་སེར་སྐྱར་གྱུར་པའམ། །དེ་བཞིན་ཞུ་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །ད་ཡིས་བདག་པོ་གསོད་བྱེད་ཡིན། །ཁ་དོག་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལས། །པུས་མོ་གཉིས་ནི་ནག་གྱུར་ཅིང་། ། སྲེ་ལོང་ནག་པོར་གྱུར་པ་ནི། །བདག་པོ་གསོད་བྱེད་ཤེས་པར་བྱ། །ལུས་ཀྱི་ཀ་དོག་གཉིད་ལས་ནི། །རྔ་མའི་ཁ་དོག་གཞན་གྱུར་པ། །འབར་བའི་རྔ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ། །རྟ་དེ་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། །རྔ་མའི་རྩེ་མོ་མདོག་གཞན་གྱུར། །ཡུལ་འཁོར་ཡང་ནི་རླག་པར་བྱེད། །རྟ་ནི མདོག་དཀར་གྱུར་པ་ལ།།ནག་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མི་ཤིས། །རྣ་བ་དང་ནི་རྔོག་མ་ནས། །རྔ་རྩེ་ནག་པོར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ནི་རྣ་ནག་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཤིས་པ་ཡིན། །གཡུལ་དང་ལམ་ཞུགས་ཁ་ལ་བཀལ་བ། རྒྱལ་པོ་རྣམ་རྒྱལ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །རྔམ་ འབར་བཞེས་བྱ་དང་།།རྔ་རྩེ་ནག་པ་མ་གཏོགས་པ། །རྟ་ནི་ཁ་དོག་ནག་པ་ལ། །དཀར་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཤིས། །ལྷམ་བུ་ཆུ་ཤེལ་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །གང་གི་མགོ་ནི་དཀར་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་དཔལ་ཡོན་ཅན་ཞེས་བྱ། །རྒྱལ་པོ་རྣམ་རྒྱལ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། ཤ་ལི་ཧོ་ ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་འདྲེས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།

我来讲述形状的果报。如同黑色莲花般，遍布斑点者，此将在路途中遭遇烦恼。
上颚一半发白，如同莲花枯萎，若堵塞则不吉利。
上颚润泽深邃，呈红色者为佳。极为红润广大，无粗糙且果报大。
油光少红色肉少者，应知果报小。
上颚的颜色果报，以及牙齿的果报，从特征等四个方面观察。
一个睾丸者会害死主人，三个睾丸者会害死儿子，红黄色睾丸会损害财产。
睾丸过度下垂者，会在战场上害死主人。睾丸毛发过大，或者呈黄白色，或者同样下垂者，这些都会害死主人。
与其他颜色相比，两膝呈黑色，踝关节呈黑色者，应知会害死主人。
身体颜色之外，马尾颜色不同者，称为'燃烧马尾'，此马应当永远避免。
马尾尖部颜色异变者，会毁坏国土。
白色的马，若有少许黑色则不吉利。
从耳朵和鬃毛到马尾尖呈黑色者，此称为'黑耳'，对一切事业都吉祥。
用于战争和赶路驮运，能使国王获得胜利。
除了鬃毛燃烧般和马尾尖黑色外，黑色的马若有少许白色则吉利。
蹄部如水晶色，其头部呈白色者，此马称为'具吉祥'，能使国王获得胜利。
此为马医宝典中第二十二章混合品。

། །།ཁ་བ་ཅན་གྱི་རི་བོའི་མཆོག་།འབྱུང་ཁུངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་ཞིང་རྩེ་མོ་ཆེ། །ཀུན་ནས་རླུང་ནི་མི་ལྡང་ཞིང་། །རྩེ་མོ་ཁ་བས་རྣམ་པར་གཡོགས། །མིའམ་ཅི་ཡི་གླུ སྒྲས་ཁྱབ།།བྱ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་། །རི་དགས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་འཛེས། །སྣ་ཚོགས་ཤིང་གིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ། །མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་རྟག་ཏུ་དགའ། །རིག་འཛིན་ཆོགས་ནི་ལེགས་གནས་ཤིང་། །དྲི་ཟའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་ནི། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལེགས་ གནས་ལ།།ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པས། །རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པར་འོས་པའི་རྟ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་བདག་ལ་གསུངས། །རྒྱལ་པོའི་རྟ་ནི་ཅི་ལྟ་བུ། །དེ་ཡི་ངེས་པ་བདག་ལ་གསུངས། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ དག་རྒྱལ་པོ་ལ།།འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཅི་འདྲ་བར། །དེ་ལྟར་ཐ་མ་མི་རྣམས་ལ། །འབྱུང་མི་འབྱུང་བར་གཞུང་ལས་བཤད། །དེ་བས་རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་འབད་པས་བརྟག་པར་བྱ། །ཅི་ནས་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །ཚད་དང་སྟོབས་དང་ སྙིང་སྟོབས་གཟི།།སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་ལྡན། །གཙུག་འཁྱིལ་བཟང་ཞིང་མདངས་རབ་སྣང་། །འགྲོས་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །སྐལ་བཟང་དྲི་ནི་ཞིམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་གནས་བཟང་བ་དང་། །རིག་ལྡན་དང་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དུལ་ཞིང་མཐོང་ན་དགའ་བ་དང་། ། བད་ཀན་རང་བཞིན་ཅན་མཆོག་དང་། །དེ་བཞིན་བཟང་པོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། །སྨད་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་གྱུར་ཅིང་། །ཀུན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །མཚན་ཉིད་བཟང་པོ་ཕུན་ཚོགས་པ། །རབ་ཏུ་འབད་དེ་བརྟག་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པར་འོས་པའི་རྟ། །རྒྱལ་པོའི རྟ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད།།གང་ཞིག་གཞན་ཀུན་མེད་པ་ཡི། །བརྟན་པའི་གཙུག་ནི་བཅུད་དང་ལྡན། །རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པར་འོས་པའི་རྟ། །མ་ལི་ཀ་དང་འདྲ་བའི་མིག་།མདོག་སྣུམ་རབ་ཏུ་དཀར་བའི་རྟ། །ཟླ་བའི་ལྷ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཞོན་ན་ནི། །ས་སྟེང་ དབང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར།།ནེ་ཚོ་མདོག་ཅན་ཉི་མའི་རྟ། །རྒྱལ་པོའི་གཡུལ་ངོར་ཞོན་ན་ནི། །དེ་ཡི་དོན་རྣམས་འགྲུབ་འགྱུར་ཞིང་། །ས་ཡང་དབང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་མདོག་དམར་རྟ། །རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་ལྷ་ཅན་ཏེ། །དེ་ལ་བཞོན་ནས་རྣམས་ནི། །མ་ ལུས་དབང་བྱེད་ཐེ་ཚོམ་མེད།།སྔོ་བསངས་ལྷ་དབང་རྟ་ཡིན་ཏེ། །མདངས་སྣུམ་ལྡན་ལ་རྒྱལ་པོ་ནི། །ཞོན་ན་ས་ནི་མ་ལུས་ལས། །རྟག་ཏུ་རྒྱལ་བར་ངེས་པ་ཡིན། །གནག་ཅིང་འཚེར་བའི་མདངས་དང་ལྡན། །རྟ་མཆོག་དེ་ནི་ཆུ་ལྷའི་ཡིན། །དེ་ལ་ཞོན་ན་རྒྱལ་ པོ་ནི།།མྱུར་དུ་ནོར་དང་འབྲུ་འཕེལ་འགྱུར། །མདོག་དཀར་རྣ་བ་སྔོ་བ་དང་། །རྔོག་མ་དང་ནི་རྔ་མ་གནག་།ཆུ་ལྷའི་རྟ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། །དེ་རྙེད་པ་ནི་མ་ལུས་འཐོབ། །ལྷམ་བུ་ཆུ་ཤེལ་ལྟར་སྣང་བ། །རྟ་ནི་ནོར་ལྷའི་ཡིན་པར་བཤད། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཞོན་ན་ནི། །མྱུར་དུ་ནོར་མང་ བདག་པོར་འགྱུར།།བ་སོའི་མདོག་འདྲ་རྡམ་གནག་།ཀུན་ནས་མདངས་ནི་སྣུམ་དང་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་ལྡ་ངེས་སེ་ཞོན་ན། །རྒྱལ་པོ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པར་འགྱུར། །ལུང་ཏང་སྣུམ་པོ་དང་འདྲ་བ། །རྟ་མཆོག་དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཞོན་གྱུར་ན། །མྱུར་དུ་དགྲ་ཀུན་ ལས་རྒྱལ་འགྱུར།།རྨ་བྱའི་མདངས་དང་འདྲ་བ་ཡི། །རི་མོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །སྣ་ཚོགས་ལྷའི་ཡིན་ཏེ་ཞོན་ན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་མ་རྒད་བཅག་པ་ཡི། །མདོག་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དམར་པའི་རྟ། །ཁྱབ་འཇུག་རྟ་སྟེ་དེ་ཞོན་ན། །མྱུར་དུ་ས་ནི་ དབང་བྱེད་འགྱུར།།

雪山之巅峰，种种源泉所庄严，高耸入云峰巨大，四面无风吹拂动，峰顶白雪所覆盖，人非人歌声遍满，众鸟发出种种声，种种野兽所攀爬，种种树木遍布满，空行者常生欢喜，持明众善住其中，空行众所依止处。
舍利贺札善安住，善闻复次向其问，堪为王者所乘马，大仙为我如是说，王者之马何等相，其之定论为我说。子如是问已之后，舍利贺札复答言，功德过患对王者，如同世间诸现象，如是下等诸人等，有无生起论中说，是故王者所乘马，当以勤勉观其相，如何令无诸过患，一切方面当如是。
具足尺寸力勇威，力量身具暖热性，发旋贤善光明显，行走圆满具吉祥，香气芬芳且美妙，如是生处亦贤善，具慧仪态皆圆满，调柔见之生欢喜，痰湿性者为最胜，如是贤善之生处，无有下劣之特征，一切方面诸相中，具足贤善诸特征，当以勤勉观察之，堪为王者所乘马，名为王马而宣说。
若是其余皆无有，坚固顶髻具精华，堪为王者所乘马，眼如茉莉花一般，色泽润泽极洁白，此马具有月天神，王者若骑此马时，将得统御大地上。
绿色孔雀太阳马，王者若骑上战场，彼之事业得成就，大地亦得自在主。如是王者赤色马，多闻天子天神护，骑乘此马诸事业，无疑统御尽无余。
青色帝释之马者，光泽具足王骑乘，于此大地尽无余，必定常时得胜利。黑色闪耀具光泽，胜马彼乃水神马，王者骑乘此马时，速得财富谷增长。
白色耳朵青色者，鬃毛以及尾黑色，水神之马第二种，得此一切皆获得。水晶般之闪亮马，此马乃是财神马，王者骑乘此马时，速成众多财富主。
象牙色似泥土黑，周遍光泽具润泽，法主天神若骑乘，王者将行诸供祭。似油光泽且润滑，胜马彼乃阎罗马，王者骑乘此马时，速胜一切诸怨敌。
孔雀光泽相似者，遍布花纹之马匹，种种天神所有马，骑乘能得诸所欲。如是翡翠所碎片，色如极其鲜红马，遍入天神之马者，骑乘速得统大地。

མྱུར་དུ་ས་ནི་ དབང་བྱེད་འགྱུར།།དེ་བཞིན་གསེར་དང་འདྲ་བ་ལ། །འཚེར་བས་རྣམ་པར་བརྒྱན་གྱུར་པ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྟ་ཞོན་ན། །དགྲ་རྣམས་དབང་དུ་འགྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཤེལ་དང་འདྲ་བ་རུ། །དང་ཞིང་མདངས་བཅས་ལུས་ཡོད་པ། །རྙེད་ན་མཆོད་སྦྱིན་དམ་པ་ཡི། །སྐལ་ བརྙེད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན།།གང་ཞིག་ནག་ལ་མགོ་བོ་དང་། །རྐང་པ་བཞིན་ནི་དཀར་གྱུར་པ། །ཤེས་ལྡན་རྟ་དེ་རྙེད་ན་ནི། །ནད་ཀྱིས་ཟིལ་གནོན་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷམ་བུ་ཆུ་ཤེལ་འདྲ་བ་ལ། །སྔར་ཞིང་ཡན་ལག་ལྔ་དཀར་བ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཞོན་ན་ནི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཐོབ།།ལུས་ཀྱིས་མདོག་ནི་གཞན་འདྲ་ཞིང་། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ལི། །ཐ་སྐར་བུ་ཡི་རྟ་རྙེད་ན། །རྟ་ནི་མང་བོ་རྙེད་པར་འགྱུར། །དཀར་དང་གནག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྲ། །གཡས་ལོགས་དཀར་བའི་ཤས་ཆེ་ལ། །གཡོན་པ་ཁྲུ་བོར་གྱུར་པ་ལི། །རྟ་ནི་ཁྲ་བོར་རྙེད་ གྱུར་ན།།རྟ་དེའི་ལྷ་ནི་ངན་སྦོང་སྟེ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་སྒྲུབ་ཡིན། །ལྷམ་བུ་ཆུ་ཤེལ་འདྲའི་མདོག་ལ། །ནེ་ཚོའི་མདོག་འདྲའི་འཁོར་ལིང་ཅན། །དྲག་པོའི་རྟ་དེ་རྙེད་ན་ནི། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྒྱལ་བའི་རྟ། །རྒྱལ་པོ་ཡི་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ། ། དེ་ཡི་གནས་ནི་རྟ་གཞན་དག་།གང་དང་ཡང་ནི་གཅིག་མི་བྱ། །ངོ་མཚར་མདོག་དང་ལྡན་པའི་རྟ། །དམོད་པས་ས་སྟེང་སྐྱེས་པ་ཡིན། །དྲི་ཟའི་བུར་ནི་ཤེས་གྱིས་ལ། །རབ་ཏུ་འབད་དེ་བསྙེན་བཀུར་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པའི་རྟའི་མཚན ཉིད་བརྟགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། །རྟ་ཡི་མིག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་བཻཌཱུརྱ་འདྲའི་མདོག་།དེ་བཞིན་ཤེལ་གྱི་མདོག་འདྲ་དང་། །ཕུག་རོན་གྱི་ནི་མིག་འདྲ་དང་། །ཀ་ལ་པིངྒའི་མིག་འདྲ་དང་། །གླང་ཆེན རྨ་བྱ་རྔ་མོ་དང་།།སྲེག་པའི་མིག་དང་འདྲ་བ་དང་། །གསེར་གྱི་མདོག་དང་འདྲ་བ་ཉིད། །དེ་ཡི་མིག་ནི་ཤིས་པ་ཡིན། །སྐྱོན་མེད་པ་ཡི་ཆིག་ལ་ནི། །རྫི་མ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་དང་། །མིག་འབྲས་ལེགས་ཤིང་མ་སྣང་ལ། །ཐུར་དུ་བལྟས་པར་མ་གྱུར་པ། །མདོག་ནི་བཟང་པོ་ དང་ལྡན་ཞིང་།།མིག་གི་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རྟ། །དེ་ནི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་བ་ཡི་ནི་བཞོན་པར་འགྱུར། །ཡངས་ཤིང་སྣུམ་ལ་མཉམ་པ་དང་། །མེ་ཏོག་མ་ལི་ཀ་འདྲ་དང་། །ཐམ་རིང་མོ་ཡོང་གྱུར་ཅིང་། །དབུས་ན་ཡོངས་སུ་མཛེས་པ་དག་།རྟ་དེ་མ་ ལི་ཀའི་མིག་ཅན།།མིག་ཟུར་ཅུང་ཟད་གནག་པ་ཡིན། །དེ་ཡིས་མཛའ་བོ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །རྟ་དང་མཛོད་ཀྱང་རྒྱས་པར་འགྱུར། །དཀར་བའམ་མདོག་རྗེས་དཀར་གྱུར་ལ། །མིག་ལ་སྐྱོན་མེད་མཐོང་མིག་ནག་།རྫི་མ་མིག་དཀྱུས་ནག་གྱུར་བ། །གང་ལ་ཡོད་པ་ དེར་ནོར་སྐྱེད།།མིག་ནི་ཤེལ་དུ་འདྲ་བ་ལ། །རྒྱལ་མོའི་རྩ་བ་གནག་གྱུར་ཅིང་། །མིག་གི་རྒྱལ་མོ་རྡུལ་མེད་པས། །དེ་ནི་ཤེལ་མིག་ཅན་ཞེས་བྱ། །མིག་དང་ལུས་ཀྱི་མདོག་འདྲ་བ། །མིག་གི་མདོག་ཅན་ཞེས་བྱ་དགེ་།ཁ་དོག་ལུས་དང་ཐ་དད་ཀྱང་། །གང་གི་མིག་ ནི་བཟང་གྱུར་ཅིང་།།མི་སྡུག་པ་དང་མ་ཚང་མེད། །དེ་ནི་མིག་བཟང་ནོར་འཕེལ་བྱེད། །ཁ་དོག་ལུས་དང་ཐ་དད་ཅིང་། །སྨད་པར་བྱ་པའི་མིག་ཡོད་པ། །མིག་ངན་པ་ཡི་རྟ་གང་ཡིན། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྨད་པ་ཡིན། །དེ་བས་དབྱིབས་ དང་ཚད་ལྡན་ཞིང་།།དཔེ་དང་ལེགས་བར་འདྲ་བ་དང་། །རྫི་མའི་ཁ་དོག་སྣུམ་པ་ཡི། །མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྔགས་སོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་མིག་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བའོ།

迅速获得对土地的统治。若骑乘如黄金般闪耀装饰的大自在天之马，则能降伏诸敌。
同样，若得如水晶般清净且具光泽之身的马，将获得殊胜祭祀的福分。
若智者得到身体黑色而头部和四足皆白的马，将不被疾病所胜。
若国王骑乘如水晶般明亮且五肢皆白的马，将获得一切圆满。
若得到身色似他物且具足一切相好的昴宿之马，将获得众多良马。
若得到右侧以白色为主、左侧杂色的黑白相间之马，此马之神为焰摩天，能成就一切所欲。
若得到如水晶般色泽，具有如鹦鹉色彩环纹的猛烈之马，将获得一切所欲。
如是胜马，国王应当常备。其居处不应与其他马混杂。
具有稀有色泽的马，是因誓愿而生于地上。应知其为乾闼婆之子，应当竭力承事。
此为马医典要中观察国王乘马相好品第二十三。
其次当说马眼相好：如青金石色、如水晶色、如鸽眼、如迦陵频伽鸟眼、如象眼、如孔雀眼、如骆驼眼、如火眼、如金色，此等眼相吉祥。
无瑕疵之眼，细密睫毛遍布，眼球优美不外露，不下视，具有优良色泽且有眼光的马，将成为能在战场取胜的王者坐骑。
宽阔润泽平均，如茉莉花般，且长度适中，中央美丽的马眼，此马具茉莉花眼，眼角略黑。此马能令亲友增长，马匹与财库亦将增盛。
白色或杂色中泛白，眼无瑕疵，瞳孔黑色，睫毛与眼廓黑色者，能生财富。
眼如水晶，眼白根部发黑，眼白无尘垢者，称为水晶眼。
眼色与身色相同者，称为同色眼，为善。即使眼色与身色不同，若眼相优良，不丑陋且无缺陷，此为善眼能增长财富。
眼色与身色不同，且具有应受诃责之眼的恶眼之马，于一切事业中皆应受诃责。
因此，具足形状与大小，与典范相似，睫毛色泽润泽的眼相最为称赞。
此为马医典要中观察眼相品第二十四。

། །།བསྒྲུབ་དང་གྲུབ་བའི་རིག་འཛིན་གཙོ། །དྲང་སྲོང་ གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ལ།།ཡོན་ཏན་ངེས་ཀྱིས་ཡོངས་དྲིས་པ། །རྟ་སོའི་རིག་བྱེད་མཁྱེན་ལགས་སམ། །དེ་སྐད་དྲིས་ཚེ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་སླང་སྨྲས་བ། །རྟ་སོའི་རིག་བྱེད་ཤེས་ལགས་སོ། །བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ཉན་པར་གྱིས། །མདུན་སོ་ཐམས་ཅད་ཐགས་ བཟང་སྙོམས།།སྲ་ཞིང་མཚན་མ་རབ་ཏུ་གསལ། །སྣུམ་པའམ་སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲ་བའི། །རྟ་ཡི་སོ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །མཆེ་བ་སོ་དང་མདོག་འདྲ་དང་། །འགྲམ་སོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །སོ་རྣམས་གཏིང་རིད་སྲབ་པ་དང་། །རི་མོ་ཕྲ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འཇམ། །གོས་ པ་མེད་ཅིང་རྩ་བ་ཡི།།མདོག་དང་ཀུན་ཏུ་འདྲ་བ་ཤིས། །མཉམ་ཞིང་ཡན་ལག་རབ་ཏུ་འབྱོར། །ཆུ་ཞེང་ཆ་དེ་དག་ལྡན་པ་དང་། །གྲུ་གཟུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་གྱུར་པའི། །སོ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །སོ་ནི་ལྷག་པ་ཡོད་པའི་རྟ། །བདག་པོ་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་གནོད། །དེ་ བཞིན་སོ་ནི་མ་ཚང་བ།།བདག་པོ་ཆུང་མར་བཅས་བརླག་།སོ་ཡིས་ཁ་ནི་ཁེངས་གྱུར་བ། །རིགས་རླག་བྱེད་པས་སྤང་བར་བྱེད། །སོ་རྩ་སོ་དང་བཅས་པ་ནི། །མི་ཤིས་པ་ཡི་གཟུགས་ལྡན་ཞིང་། །ལོག་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་བ་དག་།གཙིགས་པ་དེ་ནི་རིགས་རླག་བྱེད། ། རྟ་ཡི་སོ་ནི་གནག་གྱུར་བ། །བདག་པོའི་ནོར་ནི་རླག་བྱེད་ཡིན། །མཐོ་དམན་ཁྱེར་དང་སྦོམ་ཕྲ་ཁྱེར། །དེ་བཞིན་ཕྲེད་ནི་རྣམ་པར་སྦངས། །མི་མཉམ་མེད་ཅེས་བྱ་སོ་དེ། །བདག་པོའི་བུ་ནི་གསོད་བྱེད་ཡིན། །རྩེ་མོ་ནང་དུ་གྲུབ་པ་ཡི། །སོ་ནི་ནོར་རྣམས་འཇིག་བྱེད་ཡིན། ། ཐམས་ཅད་དབྱུང་བའི་ཆག་པའམ། །གང་ཞིག་སོ་ནི་སྔོན་དུ་འདུས། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་ཆེན་སྐྱེད། །མདོག་དང་དབྱིབས་ནི་ཉ་ཕྱིས་འདྲ། །སོ་དེ་ཉ་ཕྱིས་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཉ་ཕྱིས་སོ་ཅན་རྟ་ཡིས་ནི། །ཟས་དང་སྒོམ་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད། །འོག་སོ་ཤིན་ཏུ་གྱིས་གྱུར་ན། །བདག པོ་ལྟོགས་བའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་།།ཡ་སོ་ཤིན་ཏུ་གྱིས་གྱུར་ན། །བདག་པོ་དགྲ་ལས་ཕམ་པར་འགྱུར། །ཟུར་གསུམ་རྩེ་མོ་རྣོ་བའི་སོ། །སྒ་དང་ནོར་ནི་འཕྲོག་བྱེད་ཡིན། །ས་དང་བཅས་པར་སྐྱེས་གྱུར་ན། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཟད་བྱེད་ཡིན། །དེ་དག་ལས་ནོ་གོ་བཟློག་ པའི།།སོ་བཟང་འབྲས་བུ་ཤིས་པ་ཡིན། །མཆེ་བ་དང་ནི་འགྲམ་སོ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་སོ་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།

向成就与已成就的持明之主，大仙人具大威严者，功德确实普遍询问：'您通晓马齿明论吗？'
当如是询问时，最胜仙人沙利贺札如是回答：'通晓马齿明论，孩子你且谛听。'
前齿皆整齐端正，坚实且相貌明显，光润或如蜂蜜色的马齿是为殊胜。
犬齿与门齿色相同，臼齿诸齿亦复如是，诸齿深浅适中，纹理细腻极为光滑。
无瑕疵且与齿根色泽完全相同为吉祥，齐整且肢体丰满，具备水平宽度诸相，
形状极为优美的牙齿能生安乐。
马若有多余的牙齿，将损害主人及乡民，同样牙齿若有缺失，将毁灭主人及妻眷。
牙齿塞满口腔者，因毁坏种姓故应当舍弃，牙根连同牙齿，具不祥之相且
由邪业所生者，此咬合将毁坏种姓。
马齿若呈黑色，将毁坏主人财物，高低不齐及粗细不均，同样横向参差不齐，
此种不平整之齿，将杀害主人之子，齿尖向内生长之牙齿，将摧毁诸财物。
所有外露的断齿，或任何向前聚集的牙齿，此将生极大过患，色泽与形状如鱼鳞，
此齿称为鱼鳞齿，具鱼鳞齿之马，将损害饮食。
下齿若极为长，主人将生饥饿恐惧，上齿若极为长，主人将为敌所败。
三角尖锐之齿，将夺取鞍具与财物，若生有连土之齿，此将耗尽一切。
与上述相反者，善齿果报吉祥，犬齿与臼齿之果报，亦当如是了知。
此为沙利贺札续部中观察牙齿品第二十五

། །།མེ་དང་ཉི་མའི་མདོག་འདྲ་བ། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་དེ་སྡིག་པ་ མེད།།ཐུབ་མཆོག་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲལ། །མཇའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་ཡང་དྲིས་པ། །བརྟན་པའི་གཙུག་ནི་དུར་ཤེས་བྱ། །གློ་བུར་བས་ནི་དུ་ཞིག་ཡིན། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་པོ་ཡིས། །གཙུག་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཚན་ཉིད་ནི། །གང་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡིན། །གཙུག་རྣམས་ ཀྱི་ནི་དབྱིབས་གྱུར་པ།།རྣམ་པ་དུར་ནི་འགྱུར་བ་གསུངས། །གཙུག་གི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་།ཤེས་དང་སྨད་པའི་གྲངས་ནི་དུ། །ཐམས་ཅད་གནས་ལས་འཕྲོ་བ་དང་། །གཡས་པ་དང་ནི་གཡོན་པ་དང་། །སྟབས་པ་དང་ནི་སྨན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་འོད་ཟེར་ཅི་ལྟར་ འགྱུར།།གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །བརྟན་དང་མི་བརྟན་ཇི་ལྟ་བུ། །ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་གནས་རྣམས་ནི། །གནས་ཀྱི་གང་ཞིག་གནས་སྐབས་དང་། །རྐན་གྱི་ཁ་དོག་བྱེ་བྲག་གི་།གློ་བུར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། །སྲབ་དང་མཐུག་པའི་སྤུ་རྣམས་ནི། ། གཙུག་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལགས། །དེ་སྐང་ཐུབ་མཆོག་འདྲིས་ཚེ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་ཁུ་ལ་སྨྲས། །འདི་ན་བརྟན་དང་མི་བརྟན་དང་། །ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཤིས་དང་རྨ་བྱའི་མཚན ཉིད་ནི།།ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ལུས་ལས་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི། །ལུས་དང་ཡན་ལག་རྣམ་པ་གཉིས། །དགེ་བའི་གནས་སུ་ཤིས་པའི་གཙུག་།རྒྱ་ཆེ་བ་ཡི་འབྲས་བུ་སྟེར། །མི་ཤིས་གནས་ནི་ངན་པ་འབྱུང་། །ཤིན་ཏུ་མི་ཤིས་སྐལ་ ཆེན་འགྱུར།།ཚད་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་བར་བྱུང་། །མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་འབས་བུ་ཆེ། །ཚད་མི་ལྡན་ཞིང་མི་གསལ་བ། །དེའི་འདྲས་བུ་ཆུང་བར་འདོད། །གནས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲེག་ལས། །མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །སོར་གཉིས་ལས་ལྷག་ཉ་ཕྱིས་ ཏེ།།སོར་གཉིས་པ་ནི་ལྷག་ཅེས་བྱ། །ཤིང་ལྷམ་འདྲ་དང་རྐང་བརྒྱ་པ། །སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་ཡིན། །ཤིང་ལྷམ་ཕྱེད་ནི་ནས་དྲུག་ཞིང་། །འདྲེས་པ་སོར་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཆ་གསུམ་ཕྲི་བ་ནི། །འཁྱིལ་བ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། བཞི་ཆ་པྲི་པར་གྱུར་པ་ནི། ཁ་འབུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ལས་ལྷག་པའམ་མ་ཚད་བའི། །གཙུག་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན། །པགས་སྲབ་སྤུ་ནི་ཕྲ་བ་དང་། །ལུས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་སུ་བྱུང་། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ། །ཚད་དང་ལྡན་རུང་མི་ལྡན་རུང་། །འབྲས་བུ་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཕྲ་བ་དེ་དག་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །ཤིས་དང་མི་ཤིས་འོག་ནས་བཤད། །རྟ་ཡི་གནས་བཅུའི་སྤུ་ཚོགས་ལ། །བསྟན་པ་གང་ཡིན་དེར་ཤེས་བྱ། །མཆུ་སྒྲོས་རྡོག་མར་རེ་རེ་དང་། །གཙུག་དང་བྲང་ལ་གཉིས་གཉིས་ཏེ། །རྒྱུ་ཞབས རྐུབ་ལྷག་གཉིས་གཉིས་ཏེ།།བཅུ་པོ་དེ་དག་ལྡན་པར་བཤད། །ཀུན་ནས་རྫོགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་གསལ། །གཙུག་ནི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་། །ཆུང་བ་མ་ཡིན་ཆེ་བ་མིན། །གསེར་ལྟར་མདངས་སྣུམ་འོད་དང་བཅས། །དབྱིབས་ནི་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དག་།ལས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན།།ལེགས་ཐོས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་གྱུར་ནས། །དྲང་སྲོལ་དེ་ལ་སླར་སྨྲས་པ། །ཇི་ལྟར་བཅུ་པོ་ཉིད་ལྡན་གྱི། །གཞན་དག་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་བཤད། །རྟ་རྣམས་སྐྱེས་ཟིན་གྱུར་ནས་ནི། །གཙུག་དེ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། །སྐྱེས་པ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ གནས་ལས་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

如同火和太阳的颜色，那位具有苦行的人无有罪过。
殊胜的智者沙利贺札，被胜利者再次询问。
应当了知坚固的旋毛为何，突然出现的有几种。
智者与所知的主尊，旋毛等的特征，在何处如何安住。
旋毛等的形状变化，说有几种形态变化。
旋毛的尺寸有多大，上等与下等的数量有几。
一切处所的放射，以及右边和左边，
合一以及医疗的果实光芒如何变化。
其他身体的特征，坚固与不坚固如何。
从身体生出的诸处所，处所的何种情况，
上颚颜色差别的突然出现的果实，以及
稀疏与浓密的毛发，在旋毛处如何出现？
当时殊胜智者询问时，沙利贺札对他说道：
此中坚固与不坚固，肢体有八种，
以出现果实的方式，应当详细了知特征。
吉祥与孔雀的特征，一切都依托于身体。
从身体所生起的，身体与肢体两种。
在吉祥处所的吉祥旋毛，能赐予广大果实。
不吉祥处所出现恶果，极不吉祥则成大劫。
具足尺寸且明显出现，具相者得大果实。
不具尺寸且不明显，其果实被认为微小。
依据处所与形状差别，特征成为大果实。
超过二指宽度之后，超过二指称为过量。
如木履与百足虫，一指半二指。
木履一半宽六麦粒，混合者为八指。
减去其三分之一，称为旋转。
减去四分之一，称为开口。
超过此量或不足量的旋毛，即为无果。
皮薄毛发细微，出现在身体隐秘处。
那是本性细微，无论具足尺寸与否，
应知具有果实，细微者皆为有害。
以八支分特征，下文说明吉祥与不吉祥。
马的十处毛群，应知在彼处所。
唇部蹄部各一处，额部胸部各二处，
腰部臀部各二处，说具足这十处。
圆满具足极明显，旋毛向右旋转，
不小也不大，如金光泽有光明，
形状善妙生长者，能成办一切事业。
善闻生起疑惑后，对那位正直者又说：
为何说唯具十处，其他则不如是？
马匹出生之后，旋毛永不再生，
已生不会毁灭，也不会从处所迁移。

།སྐྱེས་ཚེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་བས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན། །ལེགས་ཐོས་ཚིག་ནི་ཐོས་བ་དང་། །དེ་རྗེས་དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་དེར་སྐྱེས་གྱུར་པ། །དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ། །ཕ་མང་ཡོད་དང་མེད་གྱུར་ཀྱང་། །ཅིག་ ཤོས་ལ་ནི་དབང་བ་ཡིན།།ཕལ་ཆེར་གནས་བཅུ་དབང་གྱུར་གྱི། །དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་བས་བཅུ་པོ་བསྟན་པར་བྱ། །དེས་པ་ཉིད་དུ་ཟུང་བར་གྱིས། །འདི་དག་ལ་མེད་ངེས་འབྱུང་བ། །གཞན་དག་དེ་ལྟར་མིན་པར་བཤད། །བརྟན་དང་མ་བརྟན་གང་ཡིན་ཀྱང་། །འབྲས་ བུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད།།གནས་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན། །དབྱིབས་ནི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

生时即成为俱生。因此一切皆已宣说。
善闻之语已听闻。其后仙人如是说。
如同彼方所生起。如是他处则不然。
虽有父多与无父。于彼一者得自在。
大多十处得自在。如是他处不显现。
是故当说此十者。应当执持为善巧。
于此诸法无定生。说他法等非如是。
无论坚固不坚固。说有二种之果报。
处所有九十有六。形状即是王性也。

།འདྲེས་དག་ཁ་འབུས་འཁྱིལ་བ་དང་། །རྐང་པ་བརྒྱ་དང་ལྷག་པ་དང་། །ཤིང་ལྷ་མ་དང་འདྲ་ཤིང་ལྷ་མ་ཕྱེད། །ཉ་ཕྱིས་འདྲ་སྟེ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །སྨད་པའམ་དེ་སྔགས་པའི་གནས་ དག་གམ།།གནས་སུ་བསྟན་དང་མ་བསྟན་གང་། །གཙུག་འཁྱིལ་པ་ཡི་དབྱིབས་བྱུང་ན། །དེ་ནི་རྗེས་མཐུན་འབྲས་བུ་སྐྱེད། །འཁྱིལ་བ་ཆུ་སྐོར་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཉ་ཕྱིས་ཉ་ཕྱིས་དབྱིབས་ལྟར་འོང་། །དབྱིབས་གཅིག་གཉིས་སམ་མང་པོར་ནི། །དུ་མ་གང་ཚེ་འདུས་གྱུར་པའི། ། གཙུག་འཁྱིལ་དེ་ནི་འདྲེས་པའམ། །འདུས་པ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །སྤུ་ནི་འགྲོ་ཚེ་མེ་ཏོག་དག་།ཁ་འབུས་ལྟར་སྣང་ལྷག་པ་ཡིན། །ཟླུམ་པོའམ་ཡང་ན་ཟུར་བཞི་ནི། །ཤིང་ལྷམ་དབྱིབས་འདྲ་ཤིང་ལྷམ་ཅན། །བྲད་བའམ་ཡང་ན་རྟིང པའི་གནས།།བྱེད་འདྲ་ཤིང་ལྷམ་ཕྱེད་པ་ཡིན། །མེ་ཏོག་མགོ་ལྕོགས་དབྱིབས་འདྲ་བ། །དེ་ནི་རྐང་བརྒྱད་བར་ཤེས་བྱ། །དབྱིབས་ལས་མི་མཐུན་གྱུར་པ་ནི། །གཞན་དག་ཀྱང་ནི་སྣང་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་སྤུ་ཡི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གནས་ལས་ཤིས་དང་མི་ཤིས་འགྱུར། །གཙུག་ཀྱང་ གནས་དང་དབྱིབས་དང་ནི།།མི་ཤིས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཆ་དང་འཕོས་དང་འཐོར་བ་དང་། །གཙུག་ནི་འཕྲེད་དུ་འབྱུང་བ་དང་། །ལྷག་པའམ་ཆད་པར་གྱུར་པའམ། །གང་ཡང་གནས་ལས་འཕོ་འགྱུར་པའམ། །དབྱིབས་ངན་མདོག་ནི་མི་སྡུག་པ། །བརྟན་པོ་རྣམས་ནི་མི་སྣང་ པའམ།།སྨད་པའི་གནས་སུ་གཡས་འཁྱིལ་དང་། །བསྔགས་པའི་གནས་སུ་གཡོན་འཁྱིལ་བ། །མཚན་ཉིད་ངན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེས་ནི་ཚེ་ཐུང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །གཙུག་གི་གནས་ནི་དགུ་བཅུ་དྲུག་།ཡོད་པ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ནི། །ཤིས་དང་སྨད་བར་ བྱ་བ་སྟེ།།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་ཉི་ཤུ་ཞིག་།ཤིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྨད་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན། །ཁ་འགྲམ་ལ་གཉིས་དབྲལ་བར་བཞི། །དཔྲལ་མཚམས་ལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན། །རྣ་རྩར་ གཉིས་ཏེ་ལྐོག་མར་གཅིག་།མགོ་པོའི་མཐར་ནི་གཉིས་ཡིན་ལ། །བྲང་དུ་གསུམ་སྟེ་དཔུང་པར་གཉིས། །མིད་པ་གཅིག་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ། །རྒྱུ་དང་ལོང་བུ་གཉིས་གཉིས་སུ། །གཙུག་ནི་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཤིས་པར་གྱུར་པའི་གནས། །ཉི་ཤུ་ཡིན པར་རྣམ་པར་བཤད།།གཙུག་ནི་འདི་རྣམས་གཉིས་ལ་ནི། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྲངས་སུ་འགྱུར། །མུར་འགྲམ་མུར་གོང་མཆི་སྟན་དང་། །མཁུར་ཚོས་སྣ་ཕོར་སྨིན་མ་དང་། །རྣ་རྩ་ལྕེའུ་ལྡང་རྩིའུ་ཆུང་དང་། །མཆན་ཁུར་དཀུ་དང་འགྲམ་སྲེ་ལོང་། སྣ་རྩེ་པུས་མོ་ མིག་འབྲས་གཉིས།།རྩིབ་ལོགས་རྐུབ་ཚོས་དག་ཏུ་ནི། །གནས་ནི་གཉིས་གཉིས་དག་ཏུ་གཙུག་།གཉིས་གཉིས་འབྱུང་བ་སུམ་ཅུ་དྲུག་།སྣ་གདོང་མཆུ་ལྟག་སྲོལ་མདུད་དང་། །དཔུང་སྣ་སྙིང་ག་ཟེའུ་དྲུག་མདོ། །ལྟེ་བ་རྐུབ་དང་མཇུག་སྲུབ་དང་། །ཡ་མཆུ་ཟེའུ་ལྟག་སྒ་ འོག་སྟེ།།དེ་ལྟར་གནས་ནི་དེ་དག་ཏུ། །གཙུག་ནི་བཅུ་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཚེའུ་སྤུ་དེ་བཞིན་ཚིགས་གྲངས་དང་། །ཚེའུ་ཚེ་གཅིག་ཕྲ་མོ་ཡི། །གནས་ནི་བཅུ་དྲུག་འདི་དག་ཏུ། །གཙུག་ཀྱང་བཅུ་དྲུག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ན་དང་རུ་དང་སྐེ་བའི་རྩ། །རྨང་ཁ་རྔ་མར་གནས་ གཉིས་གཉིས།།དེ་ལྟར་གནས་བརྒྱད་ལྡན་པ་རུ། །གཙུག་ནི་རྣམ་བའང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།

混合的、开口的、旋转的，以及百余足的，
如木履和半木履，
如鱼鳍般的八种。
在卑贱或赞叹之处，
在显示或未显示之处，若生旋发形状，
则会产生相应果报。
旋转如水漩涡般，
鱼鳍如鱼鳍形状。
一个形状、两个或多个，
当诸多聚集时，
此旋发称为混合，
或称为聚集。
毛发生长时如花朵，
开口状显现即为多余。
圆形或方形，
如木履形状即为有木履。
削平或后跟处，
如做形状即为半木履。
如花朵头部形状，
应知为八足间。
与形状不相符的，
虽然也有其他显现，
那是毛发的变化。
依处所成吉凶。
旋发也应知晓处所、形状，
以及不吉祥的特征。
破碎、移位、散乱，
旋发横向生长，
过多或缺少，
或从原处移位，
形状丑陋颜色不悦，
坚固者不显现，
卑贱处右旋，
赞叹处左旋，
称为不好的特征。
这会导致短寿。
旋发处所有九十六处，
所说这些，
分为吉祥与卑贱，
应归纳为两类。
其中另外二十处，
应知为吉祥。
七十六处为卑贱，
如是共九十六处。
面颊二处，额间四处，
眉间唯一处，
耳根二处，喉咙一处，
头顶二处，
胸三处，肩二处，
咽喉一处，如是，
肠与胫骨各二处，
应知旋发生起。
如是吉祥之处，
说为二十处。
这些旋发二处，
数量成三十七。
下颌、上颌、颏、
腮、鼻孔、眉毛、
耳根、小舌、小腭和
腋下、腰、颊骨、
鼻尖、膝盖、两眼球、
肋侧、臀部等处，
各处二二旋发，
二二生起共三十六。
鼻面、上唇、脊结、
肩尖、心间、六道交汇处、
脐、臀、尾闾、
上唇、后颈下等，
如是这些处所，
旋发生起十三处。
毫毛、同样骨节数、
毫毛寿命细微的，
这十六处所，
旋发也正是十六。
脐、乳和颈根、
阴部、尾处各二处，
如是具八处，
旋发也是八处。

།མཆུ་སྒྲོས་དེ་ཡི་སོ་གཉིས་ཏེ། །གནས་ཀྱི་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ། །གཙུག་ནི་གསུམ་པོ་འབྱུང་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དགུ་བཅུ་དྲུག་གསལ་ནས། །དེ་ལྟར་བསྟན་ཞིང་དགེ་བ་དང་། །སྨད་ པ་དག་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན།།གཙུག་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མཉན་པར་བགྱི། །ཡ་མཚུར་གནས་པའི་གཙུག་གིས་ནི། །བདག་པོའི་བློན་པོ་གསོད་བར་བྱེད། །མཆུ་སྒོས་སྟེང་དང་གཡས་ཀྱིས་ནི། །བདག་པོའི་ཕ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་གཡོན་ན་ ཡོད་པས་ནི།།ཞོན་པ་པོ་ཡི་མ་འཆི་བྱེད། །མཆུ་ལྟས་གོང་དུ་གཙུག་བྱུང་ན། །བདག་པོའི་རིགས་དང་བཅས་པ་སྲེག་།སྣ་ཕོར་ལ་ནི་གཡས་པ་ཡིས། །འཚོ་བའི་སྒོ་ནི་འགག་པར་བྱེད། །གང་གི་མཁུར་ཚོས་གཉིས་ཀ་ལ། །གཙུག་འཁྱིལ་བ་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་ བདག་པོའི་བུ་ཐུ་བོ།།རྟ་ཡིས་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྟ་གདོང་འགྲམ་དང་སྣ་གདོང་ལ། །གང་གི་གཙུག་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །རྟ་དེའི་བདག་པོ་གཡུལ་དུ་ནི། །དགྲ་བོས་གསོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་གི་རྟ་ལ་མཆི་སྟན་དུ། །གཙུག་འཁྱིལ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ། །གང་ལ་ འདི་འདྲའི་རྟ་ཡོད་པ།།དེའི་རིགས་རྟག་ཏུ་ངུ་བར་འགྱུར། །གང་གི་རྟ་ཡི་མུ་འགྲམ་གཉིས། །གཙུག་ནི་གསལ་བོར་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ལྟའི་གཙུག་ཅན་བཅང་གྱུར་ན། །དེས་ནི་རིགས་ནི་གཉིས་སུ་འགྱེས། །གང་གི་གཙུག་གི་སྨིན་མ་ཡི། །བར་དུ་གནས་པར་སྣང་གྱུར་པ། ། རྟ་དེ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཉེ་དུ་མཛའ་བཤེས་རྣམས་ལ་གནོད། །གང་གི་མུར་གོང་གཉིས་སུ་ནི། །གཙུག་ནི་རེ་རེ་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་རིགས་ཀུན་ཟད་བྱེད་ཅིང་། །བདག་པོའི་ཕོངས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །འགྲམ་གླང་ཙེའུ་ཆུང་དག་གམ་ནི། །ཚེའུ་སྤུའམ་སྐེ་རྩ་ཆིག་གྲང་ཕྲ། ། མཚན་གཉིས་དག་ཏུ་གཙུག་འཁྱིལ་བ། །སྤུ་ནི་གཡོན་དུ་འཁྱིལ་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་རྟ་དང་བདག་པོ་ནི། །མདའ་ཆར་གྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་གི་རྟ་ཡི་རྣ་བའི་རྩེ། །གཉི་གར་གཙུག་ནི་སྣང་གྱུར་བ། །གསང་འཕེལ་བ་ཡི་ཉེས་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་བདག་པོ་འཆི་བར་འགྱུར། ། གང་གི་རྟ་ལ་རྣ་རྩ་རུ། །གནས་པའི་གཙུག་ནི་སྣང་གྱུར་དང་། །ཟེའུ་ལྷད་ལ་ཡོད་པའི་རྟ། །བདག་པོའི་དོན་སྒྲུབ་མ་ཡིན་ནོ།

唇鬃有十二处，在这三个部位中，旋毛有三种生起。因此明确九十六种，如是宣说善与恶。
由于旋毛的差别，当听闻其果报。上唇旋毛能使主人的大臣丧命。上唇右侧旋毛，会使主人的父亲死亡。其左侧所生者，会使骑乘者的母亲死亡。
唇相上方生旋毛，会焚烧主人及其眷属。鼻孔右侧旋毛，会阻碍生计之门。若于两腮之上，现有旋转之毛，其主人长子，将为马所噬。
马面颊部与鼻面，若现有旋毛者，此马之主人于战场上，将为敌人所杀。若马于鞍垫处，有旋转之毛存在，若有此等之马，其家族将常悲泣。
若马两颊之上，旋毛明显可见，若养有此等旋毛之马，将使家族分裂为二。若有旋毛位于眉间，此马称为皱眉马，将损害亲朋好友。
若于两颊之上，各现一旋毛者，此将灭尽所有种姓，并使主人贫困。若于颊下或小腮处，或细毛或颈部单根细毛，
于两处有旋毛，毛向左旋转者，此将使马与主人，死于箭雨之下。若马之两耳尖，皆现有旋毛者，因秘密增长之过患，其主人将会死亡。
若马之耳根处，现有旋毛存在，及鬃毛杂乱之马，皆不能成就主人之事。

།གང་གི་རྟ་ཡི་སྲོང་གོང་དབུས། །གཙུག་འཁྱིལ་བ་ནི་སྣང་གྱུར་བ། །དེ་ཡི་བདག་པོ་བཟའ་བ་དང་། །བཏུང་བ་རེ་བ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ན དོང་རུར་ནི་གཙུག་འཁྱིལ་བ།།རྟ་ནི་གང་ལ་སྣང་གྱུར་པ། །བདག་པོའམ་བུའམ་འདུལ་སྦྱོར་མཁན། །གང་ཡང་རུང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད། །གང་གི་ཟེའུར་གཙུག་བྱུང་བ། །རྟ་དེ་ཕོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། །བདག་པོའི་རིགས་རྒྱུད་བཅས་བརླག་པའམ། །རིགས་ ཀྱི་གཙོ་ལ་གནས་གྱུར་བ།།རྟ་དང་ནོར་ནི་རླག་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་འཁོར་བཅས་འཆི་དང་། །དོན་ཀུན་འཇིག་ཅིང་འདུག་པར་ན། །སྐྱེས་པའི་ཚེ་ནི་ཉིད་ན་བསྐྲད། །ལག་གིས་རེག་དད་མིག་གིས་མཐོང་། ཐག་རིང་དུ་ནི་སྦང་བར་བྱ། །དེ་ནི་དགྲ་ལ་སྦྱིན་ པའམ།།གཞན་གྱི་ཡུལ་འཁོར་དག་ཏུ་བསྒྱུར། །གང་གི་ཟེའུ་ལྟག་གཙུག་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་བདག་པོ་ཁྭའམ་ནི། །སེམས་ཅན་མི་སྡུག་པས་ཟོས་ཤིང་། །གཡུལ་དུ་དཔུང་དང་བཅས་པར་འཆི། །སྒ་འོག་གཙུག་གིས་བདག་པོ་འཆི། །གསལ་ཤིང་བསྐྱོན་ཏེ་འཆི་བར་འགྱུར། ། ཉེན་པས་ཉེན་ཅིང་ནོར་བརླག་པའམ། །ཡང་ན་མཚོན་གྱིས་འཆི་བར་བྱེད། །གང་གི་གཙུག་ནི་སྙིང་གའམ། །དཔུང་སྣ་དག་ཏུ་ལོང་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་བདག་པོ་འཁོར་བཅས་པར། །གཡུལ་དུ་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །པུས་མོའི་གཙུག་གིས་གཡུལ་དུ་ནི། །འཁྲུལ་ཞིང དཔུང་བཅས་དགྲ་བོས་གསོད།།རྒྱལ་བོ་རྐུན་མ་ཆད་པ་མེས། །བདག་པོའི་རིགས་ནི་རླག་པར་བྱེད། །གང་གིས་ཚིག་གང་གཉིས་ལ་ནི། །གཙུག་ནི་གནས་པར་སྣང་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་བདག་པོ་གཉེན་བཅས་པ། །ལྕགས་སྒྲོག་གིས་ནི་བཅིང་བར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེའུའི་ཚེ་ རྣམས་སུ།།གཙུག་འཁྱིལ་བ་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །བཅིང་དང་གསོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དེ་ཡིས་བདག་པོ་རླག་པར་འགྱུར། །མཆན་ཁུང་གཙུག་ནི་ཡོད་པའི་རྟ། །གཡུལ་དུ་མྱུར་དུ་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་བདག་པོ་དག་ཀྱང་ནི། །བདེ་དང་ལྡན་པར་མིག་ནས་སོ། །མཆན་ ཁུང་གཅིག་གིས་ཉེས་པ་ཆུང་།།གཉིས་ཀས་སྨད་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །རྩིབ་ལོགས་གཙུག་གིས་བདག་པོ་ནི། །ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་ཟད་པར་འགྱུར། །ལྟེ་བར་གཙུག་ནི་འཁྱིལ་གྱུར་བ། །གང་ཞིག་གིས་ནི་རྟ་ལ་སྣང་། །དེ་ཡི་བདག་པོ་རིགས་རྒྱུད་བཅས། །ནད་ ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པར་འགྱུར།།རྨང་ཁར་གཙུག་ནི་ཡོད་གྱུར་པའི། །བདག་པོ་ཆུང་མ་མི་རིགས་སྤྱོད། །རླིག་པར་གང་གི་གཙུག་འཁྱིལ་བ། །རྟ་དེའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི། །བུ་མང་ཚེ་ནི་ཐུང་གྱུར་ཏེ། །རྟ་དེ་བལྟ་ན་མི་སྡུག་ཡིན། །རྟ་གང་གི་ནི་དྲུག་མདོ་ཡི། ། དབུས་ན་གཙུག་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །འདུལ་སྤྱོད་མཁན་གྱིས་དེ་ཞོན་ཏེ། །གལ་ཏེ་གཡུལ་དུ་འཇུག་གྱུར་ན། །རྟ་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཟུག་རྔུ་ཡིས་ནི་འཆི་བར་བྱེད། །རྔ་རྩར་གང་གི་རྟ་ལ་ནི། །གཙུག་འཁྱིལ་པ་དག་ཡོད་གྱུར་པ། །འདི་ནི་རྩ་གནས་འཇིག་བྱེད ཡིན།།བདག་པོའི་སྒོ་བ་སྡུག་པར་བྱེད། །རྐུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་སྤུ་དག་དང་། །འབྲག་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི། །བདག་པོའི་ལྟོ་བའི་ནད་སྐྱིད་ཅིང་། །གར་ཡང་བདེ་བར་སི་འགྱུར་རོ།

马的额头中央若有旋毛，其主人所求饮食将不能成就。
马的胸前若有旋毛，将对主人或其子或调马师任何一者造成损害。
马的颈部若有旋毛，此马将遭贫困，主人家族将遭灭亡，或将居于族中首位。
将损失马匹财物，国王及其领地将遭死亡，一切事业将毁灭，故应在出生时即驱逐。
不可用手触摸，不可用眼观看，应远远避开。应将其赠予敌人，或转送他国。
马的后颈若有旋毛，其主人将被乌鸦或不悦之众生吞食，并将与军队一同战死。
鞍下有旋毛者，主人将死，将被处以绞刑而死，或因恐惧而失财，或将死于兵刃。
马的心口或肩端若有旋毛，此马将使主人及其随从战死。
膝部有旋毛者，将在战场上迷乱，主人及军队将被敌人杀死。国王、盗贼、刑罚、火灾将毁灭主人家族。
马的两胁若有旋毛，其主人及亲眷将被铁锁束缚。
马蹄处若有旋毛，将以束缚和杀戮之苦使其主人毁灭。
腋下有旋毛之马将速死于战场，其主人亦不得安乐。
一边腋下有旋毛过失小，两边则更为低劣。肋部有旋毛者，主人将与眷属一同灭亡。
脐部若有旋毛之马，其主人及家族将为疾病所苦。
生殖器处若有旋毛，其主人之妻将行不轨之事。
阴囊处若有旋毛之马，其主人将多子却短命，此马观之不悦。
马的六道汇处若有旋毛，调马师骑乘此马若入战场，将与此马一同死于痛苦。
马尾根部若有旋毛，此乃破坏根本者，将使主人之守卫遭苦。
臀部、毛发及腹部若有旋毛，将使主人腹部生病，无论何处皆不安乐。

།རྐུབ་ཚོས་རྐུབ་ཀྱི་སྟེང་དག་ཏུ། །གང་གི་གཙུག་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རྟུག་ འབྲུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ།།བདག་པོའི་རིགས་ནི་རླག་བྱེད་ཡིན། །སྲེ་ལོང་བར་ནི་གཙུག་འཁྱིལ་བའི། །རྟ་ནི་རྟག་ཏུ་མ་འཇུག་འགྱུར། །བདག་པོ་གཡོག་དང་བཅས་པ་ནི། །མཚོན་གྱིས་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཆིག་གྲང་གཙུག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །བཤད་འབྲས་ཕྱ་ རྒད་ལ་ཡང་སྦྱར།།དེ་ལྟར་མི་ཤིས་བཤད་པ་ནི། །ཤིས་པ་དག་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ། །གང་གི་ཁ་འགྲམ་དག་ཏུ་གཙུག་།གསལ་བའམ་ཉ་ཕྱིས་དབྱིབས་འདྲ་གནས། །རྟ་མཆོག་དེ་ཡི་བདག་པོ་ནི། །ཟས་ཐོབ་དོན་རྣམས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དབྲལ་བར་གང་གི་ གཙུག་འཁྱིལ་བ།།གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་གཉིས་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་བདག་པོ་གཡུལ་དུ་ནི། །རྒྱལ་ཞིང་བུ་ཚ་རྣམ་པར་འཕེལ། །གང་གི་གཙུག་ནི་དཔྲལ་བ་ན། །མི་མཉམ་གསུམ་ནི་ཡོད་གྱུར་བ། །རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནི་དེ་འདྲ་རྙེད། །དགྲ་བོའི་ས་ལ་དབང་བྱེད་གྱུར། །མཆོད་ སྦྱིན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་།།རྒྱལ་ཆེན་ཡོན་ཀུན་གཏོང་བར་འགྱུར། །གང་གི་དཔྲལ་བར་གཙུག་འཁྱིལ་གསུམ། །གོང་ནས་གོང་དུ་བརྩེགས་པ་ནི། །གཡོན་དུ་མི་འཁྱིལ་མཉམ་ཟླུམ་ཡོད། །དེ་ནི་རྟ་ཡི་རིན་ཆེན་ཡིན། །དེས་ནི་རྒྱལ་པོ་ས་སྟེང་དུ། །དགྲ་རྣམས་ལས་ ནི་ངེས་པར་འགྱུར།།གང་གི་དཔྲལ་བར་གཙུག་དག་ནི། །ཕྱོགས་བཞིར་བཞི་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །གང་ལ་དེ་འདྲའི་རྟ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་ས་བདག་འགྱུར། །གཡུལ་དུ་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་བ་དང་། །ནོར་ལྡན་བུ་དང་ཚ་བོ་འཕེལ། །རིན་ཆེན་ཚོགས་ཀྱང་རྣམ་ པར་འཕེལ།།དགྲ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱི་བོར་གནས། །གང་གི་དཔྲལ་འཚམས་གཙུག་གཡས་འཁྱིལ། །ཁ་འབུས་པའམ་འཁྱིལ་བ་ཡོད། །དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་གཡུལ་ཞུགས་ན། །དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཏེ་བཟློག་པར་འགྱུར། །རྣ་རྩེ་ཁོ་ནར་གཙུག་འཁྱིལ་བ། །རྟ་ནི་གང་ལ་ཡོད་གྱུར་ བ།།དེ་ནི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །བདག་པོའི་མཆོད་སྦྱིན་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ལྐོག་མ་རུ་ནི་གནས་པའི་གཙུག་།གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་རབ་གསལ་ཡོད། །ལྷ་ཡི་ནོར་བུ་ཞེས་དེ་བྱ། །འདོད་པའི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །མགུལ་པ་སྐེ་བ་ཁ་རུ་ནི། །ཉ་ཕྱིས་འདྲ་བའི་གཙུག་ ཡོད་པ།ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །རྟ་དེ་དགྲ་བོ་འཇིག་བྱེད་ཡིན། །གང་ཡི་རྔོག་མཐར་ཉ་ཕྱིས་འདྲའི། །གཙུག་འཁྱིལ་གསལ་ཞིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ། །རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནི་དེ་འདྲ་བ། རྙེད་ན་དགྲ་པོའི་སྤྱི་བོར་གནས། །གང་གི་བྲང་ལ་ལེགས་གནས་པའི། གཙུག་ ནི་གསུམ་པོ་གཡས་འཁྱིལ་ཞིང་།།གསལ་ཞིང་ཉ་ཕྱིས་དབྱིབས་འདྲ་བ། །སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་སྣང་། །དེས་ནི་གཡུལ་དུ་དགྲ་བསད་ནས། །བདེ་བར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ལ་བྲང་ལ་གཙུག་བཞི་ནི། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཡོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡིད་འོང་གཞུག་ ཡོད་པ།།དེ་ནི་དཔལ་གྱི་ཤིང་ཞེས་བྱ། །དཔལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་འདི་ཉིད་ནི། །དོན་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་རྟ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡིས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དང་། །བུ་དང་ཚ་བོ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དབུང་པ་ལ་ནི་གཙུག་ཡོད་ཅིང་། །དེ་ཡང་ཉ་ཕྱིས་དབྱིབས་འདྲ་བ། །དེ་ནི་དཔུང་རྒྱན་ཅན་ ཞེས་བྱ།།བདག་པོའི་འདོད་པ་སྟེར་བྱེད་ཡིན། །རྒྱུ་ཡི་ལྟག་ན་གང་གི་གཙུག་།གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་འོག་པག་ཅན་ཞེས་བྱ། །འབྲུ་དང་ནོར་རྣམས་འཕེལ་ཕྱེད་ཡིན། །ནོར་གྱིས་ཚིམས་པར་བྱས་ནས་ནི། །བུ་དང་ཚ་བོ་འཕེལ་བར་བྱེད། །དབལ་ཤིང་པདྨ་གཡུང་ དྲུང་དང་།།སཱ་ལུ་དབྱིག་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་། །དགའ་བ་འཁྱིལ་དང་འཁོར་ལོ་གཤོལ། །ངུར་དང་རྡོ་རྗེ་རལ་གྲི་གཞུ། །ཉ་དང་ཟླ་བ་ཟླ་ཕྱེད་དམ། །དར་དང་དེ་བཞིན་གཏུན་ཤིང་འདྲ། །མཚན་མ་དེ་འདྲ་རབ་གསལ་བའི། །

臀部上方，若有旋毛显现者，此称为'粪毛'，会使主人家族衰败。
脚踝之间有旋毛的马，永远不要使用。主人及其仆从，将死于兵刃。
单寒旋毛等的解说，也适用于骡子。如是说完不吉祥后，也当说明吉祥之相。
若马嘴角处有旋毛明显，或形如鱼鳍，此乃上等马，其主人将获得食物并成就诸事。
额间若有两个向右旋转的旋毛，其主人在战场上必胜，子孙兴旺。
若额上有三个不等的旋毛，王族得此马，将统领敌地。
将善行供养，成为大王布施一切。
若额上有三个旋毛，层层叠起，不向左旋转而圆正，此乃马中珍宝。因此国王在大地上必定胜过诸敌。
若额上有四个旋毛分布四方，谁得此马，将迅速成为国主。
战场常胜，富有且子孙兴旺，珍宝增长，立于敌人头顶。
若额际有向右旋转的旋毛，或有凹陷或旋转，此马若入战阵，必胜敌而返。
耳尖若有旋毛的马，此称为'污秽'，能使主人的供养增长。
喉部若有向右旋转且明显的旋毛，称为'天宝'，能成就一切所欲之事。
颈部若有形如鱼鳍的旋毛，称为'悦意'，此马能摧毁敌人。
若鬃毛末端有形如鱼鳍的旋毛，明显且向右旋转，王族得此马，将立于敌人头顶。
若胸前有三个向右旋转的旋毛，明显如鱼鳍形，毛向上竖立。此马杀敌后将安然而返。
若胸前有四个向右旋转的旋毛，并有悦意之相，此称为'吉祥树'。
此吉祥树马能成就诸事，能使战场获胜，子孙兴旺。
肩上若有形如鱼鳍的旋毛，此称为'肩饰'，能赐予主人所欲。
脖子后若有向右旋转的旋毛，此称为'下颈'，能增长谷物财富。满足于财富后，子孙兴旺。
若有明显如吉祥树、莲花、卍字、稻谷、宝杖、胜幢、喜旋、法轮、犁、鹅、金刚、宝剑、弓、鱼、月亮、半月、幡幢以及杵等标记的。

དར་དང་དེ་བཞིན་གཏུན་ཤིང་འདྲ། །མཚན་མ་དེ་འདྲ་རབ་གསལ་བའི། །གཙུག་འཁྱིལ་རྟ་ནི་གང་དག་གི། བྲང་དམ་འཕྲལ་བར་ ཡོད་གྱུར་པའི།།རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་བརྟན། །དེ་ལྟར་སྨད་དང་ཤིས་པ་ཡི། །གཙུག་ནི་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། །གཙུག་ལས་ལྷག་བའི་སྤུ་ཡོད་པ། །བདག་པོའི་ནོར་དང་འབྲུ་སྐྱེད་བྱེད། །སྔར་བཤད་པ་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །གནས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན། །ལེགས་ཐོབ་ ཐེ་ཚོམ་གྱུར་པ་ཡིས།།སླར་ཡང་པ་ལ་སྨྲས་པ་ནི། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལས། །འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་འགྱུར་པ། །རྒྱལ་བོའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ནི། །རྟ་ཡི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མཐོང་། །གལ་ཏེ་རྟ་ལས་དགེ་མི་དགེ་།འབྲས་བུ་རྒྱལ་པོས་ཐོབ་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོ་དེ་ ཡི་རང་ལུས་ལས།།བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོན་མ་མཆིས། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་སྨས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་གྱི་དྲང་སྲོང་གིས། རྒྱལ་པོའི་མཚན་མ་གང་མཐོ་བ། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་གསལ་བར་ནི། །རྟ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་འགྱུར། །བདག་ པོ་བསོད་ནམས་ཅན་ལ་ནི།།མཚན་ཉིད་བཟང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བདག་པོ་སྨད་བར་བྱ་བ་ལ། །རྟ་ཡང་སྨད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་བོ་འདྲེན་མའི་ལས་ཅན་ལ། །རྟ་ཡང་མཚན་ཉིད་འདྲེན་མར་འབྱུང་། །ཚེ་ནི་གནས་དང་འབྲེལ་བ་ལས། །གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་ འབྱུང་བར་འགྱུར།།རྐན་གྱི་མདོག་ནི་འདྲེན་མ་ཡིས། །ལེའུའི་ནང་དུ་སྔར་བཤད་ཟིན། །གློ་བུར་བ་ཡི་འབྲས་བུས་ནི། ལྟས་ནི་ལེའུ་ནང་ནས་སྟོན། །དེ་ལྟར་གཙུག་ཀུན་ཤིས་མི་ཤིས། །བརྟན་དང་བརྟན་མིན་མཚན་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟར་དྲིས་པ་མ་ལུས་པར། །ང་ཡིས་ ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་གཙུག་བསྟན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།

如同丝绸和杵一样，具有如此明显特征的旋毛之马，若在任何马的胸部或额头上存在，那位国王的王权将会稳固。
如是已经完整解说了不祥和吉祥的旋毛。旋毛之上若有多余的毛发，能增长主人的财富和谷物。
如前所述若能显现，将从所在处产生果报。
善得生起疑惑，又对父亲说道：'从这八支分中，将会产生各种果报，能产生王者果报的，我见是依托马的身体。'
'若国王从马身上获得善恶果报，那么从国王自身产生的特征就没有意义了。'
儿子如此说后，舍利贺札复又说道：'具苦行的仙人所见的王者之相，其果报将由马的特征明显显示。'
对于有福德的主人，将出现良好的特征。对于应当贬低的主人，马也将生为低劣。
对于具有中等业的国王，马的特征也将呈现中等。寿命与住处相关，将随因缘而生。
关于上颚的颜色中等的内容，在品中已经说过。关于突发性果报的征兆，在品中已经显示。
如是一切旋毛的吉凶，稳固与不稳固的特征，对于所有询问，我已经善加解说。
此为舍利贺札本续中关于显示旋毛的第二十六品。

། །།ལེགས་ཐོས་ལ་སོགས་བུ་ཀུན་དང་། །གཅེར་བུ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་མ་རྣམས། །ན་ཚོད་ཤེས་ལ་མཚར་སྐྱེས་ནས། །ཕལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ དྲིས་པ།།རྟ་ཡི་ན་ཚོད་ཇི་ལྟར་ཤེས། །འདི་ཡི་ཆེ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད། །སོ་རྣམས་སུ་ནི་མཚན་མ་དང་། །པགས་པ་སྤུ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་། །ན་ཚོད་གནས་སུ་ཕྱིན་མ་ཕྱིན། །ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ལགས། །གང་གིས་ན་ཚོད་ཤེས་ འགྱུར་པའི།།མཚན་མ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །དེ་སྐད་དྲིས་ཚེ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།དེ་ཉིད་ཤེས་པར་སླར་སྨྲས་པ། །རྟ་ཡི་ན་ཚོད་ཤེས་པ་ནི། །མཚན་མ་ལས་ཀྱིས་གཉེར་རྙེད་འགྱུར། །ལ་ལ་གཞོན་པའང་རྒས་འདྲ་དང་། །རྒས་པའང་གཞོན་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། ། དེ་བས་རྟ་ལས་ཁ་ཅིག་ནི། །ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་བྱེད་པ་ཡིན། །དུས་ནི་བརྟག་ཅིང་བསམ་མི་ཁྱབ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཁྱབ། ཉིན་མཚན་དང་ནི་ཟླ་བ་དང་། །ལོ་དང་དུས་དྲུག་བཅས་པར་ནི། །དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་རུང་། །དུས་འདི་ཤེས་བར བྱ་བ་ཡིན།།གང་གི་སོ་སོགས་ལ་རིམ་བཞིན། །དུས་ན་དུས་རྩི་གྲངས་སུ་འགྲོ། །དུས་ལས་མཚན་མ་གསལ་གྱུར་ལ། །མཚན་མ་ལས་ཀྱང་དུས་ཤེས་བྱ། །རྟ་ནི་སྐྱེས་ནས་དུ་ལོན་པ། །མཚན་མ་ལས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །མཁས་པས་མཚན་མ་བསྟན་ནས་ན། ། ལེགས་པར་ཤེས་ནས་བསྟན་པར་བྱ། །ལེགས་པའི་བརྟག་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །གཟུང་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཡིན། །མྱུར་བར་བལྟས་པར་མ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར། །ལེགས་བལྟས་མ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ། །མཚན་མ་དུས་ནི་སྟོན་པ་ཡིན། །དེ་ལས་འབད ཅིང་མཁས་པ་དང་།།བསྟན་བཅོས་དོན་མཐོང་ཡང་དག་ཤེས། །མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་ངེས་བརྟགས་ལ། །དོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱ། །མདུན་སོ་སྟེང་དང་འོག་དག་ལ། །སྐྱེས་པ་དྲུག་དྲུག་ཡིན་ཞེས་བ། །དེ་ནས་རྟ་ཡི་མཆེ་བ་ནི། །སྟེང་འོག་གཉིས་ལ་བཞི་ཡོད་ དེ།།འགྲམ་སོ་སྟེང་དང་འོག་གཉིས་ན། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སོ་བསྡུས་ཀུན་གྱི་སྤྱི། །བཞི་བཅུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །མདུན་སོའི་འོག་མ་ཅི་ལྟ་བར། །སྟེང་སོ་དེ་ལྟར་མི་མངོན་ཏེ་།རྟ་ཡི་སོ་ལ་མཚན་མ་ནི། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙེན་ལྟ་བུར་ མངོན།།ཟླ་བའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པ་ཡི། །མཚན་མ་ལོ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད། །ལོ་གཉིས་ནས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །སོ་སོའི་ཁ་དོག་ལས་ཤེས་བྱ། །དེ་ནས་ལོ་གསུམ་ནས་བརྩམས་ཏེ། །སོ་འབྱུང་བར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ལོ་ལྔའི་བར་དུ་སོ་དག་ནི། །འབྱུང་ ཞིང་སྐྱེ་བར་ཤེས་པར་བྱ།།དེ་ཡི་རྗེས་ལ་སོ་རིས་ཀྱི། །ཆ་ནས་ན་ཚོད་ཤེས་པར་བྱ། །གནག་དང་སེར་དང་དཀར་བ་དང་། །མཆིང་བུ་སྤྲང་བུའི་མདོག་འདྲ་དང་། །དུང་དང་གཏུན་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་དང་། །དེ་ནས་སོ་ནི་འགུལ་བ་དང་། །དེ་རྗེས་དེ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ། ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྡུས་པ་ཡིན། །མཚན་མ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །རེ་རེ་ལས་ནི་རབ་བཤད་བྱ། །དེ་ལས་ཐོག་མར་ཟླ་རེ་ནི། །ལོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །རྔ་རྔོག་པགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། །ཡན་ལག་དང་ནི་རྨིག་པ་མཉེན། །དཔྲལ་བ མཐོ་དམན་ཁྱེར་བ་དང་།།ལུས་གུག་རྩོལ་བ་ཆུང་བ་དང་། །མདུན་སོའི་དབུས་མ་གཉིས་ཟླུམ་པའི། །རྟེའུ་ཟླ་གཅིག་ལོན་ཞེས་བྱ། །ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་མཛེས་པ་དང་། །མདུན་སོ་གཉིས་ནི་གསལ་བར་གནས། །དྲེགས་པས་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཅན་དག་།དེ་ནི་ཟླ་བ་ གཉིས་ལོན་ཡིན།།ཤ་ནི་རྒྱས་ཤིང་འབྱེས་པ་དང་། །སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས་པ་དང་། །མདུན་སོ་དག་ནི་རྣོ་བ་དང་། །སྤུ་ནི་རྩུབ་པར་སྐྱེ་བ་དག་།རྟ་ལ་མཁས་པས་རྟེའུ་ནི། །ཟླ་གསུམ་ལོན་པར་ཤེས་པར་བྱ། སྐྱེས་པའི་སྤུ་ནི་བྱི་བ་དང་། །མདུན་སོ་ གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་ཡི།།

所有善闻等子，以及裸行者众弟子们，对年龄知识生起好奇，他们大多询问道：'如何知晓马的年龄？其大小如何说明？牙齿的特征以及皮毛如何变化？如何知道是否到达年龄阶段？通过什么能知道年龄的特征？'
当如是询问时，最胜仙人了知此理而答道：'知晓马的年龄，是从特征和业力而得。有些年轻似老态，有些年老现少相。因此对于马，有些人极为愚痴。时间难以思议，遍及一切世间。日夜以及月份，年岁和六季等，具足时间特征，此时应当了知。'
对于牙齿等依次，随时计数而行。从时现特征明，从相亦知其时。马从出生至今，从特征当了知。智者示现相后，善知而当宣说。以善观察者，所取即是如是。速观而不知者，即成邪执著。善观察不迷惑，即是示现时相。由此精进智者，见论义而正知。
极为确定观相，无疑而当宣说。前齿上下各有，生长六六称说。其后马之犬齿，上下二处有四。腮齿上下二处，二十四齿具足。如是总集诸齿，应知共有四十。如同下前齿相，上齿则不显现。马齿之特征相，如同镜中影像。
月份次第生长，特征称为一岁。从二岁起依次，从各齿色当知。其后从三岁始，认为开始换齿。直至五岁期间，应知齿生长相。其后从齿纹理，应当了知年龄。黑黄及白色，青色如乞丐色，螺形杵状相似，其后牙齿摇动，随后牙齿脱落，此为特征总摄。
诸相依次第，从一一详说明。首先应了知，一月龄特征。鬃毛皮肤极细，四肢蹄子柔软。额头高低起伏，身弯少有力气。前齿中间二齿圆润，称为一月龄马驹。身形姿态优美，前齿二齿明显。具傲慢行走姿态，此为二月龄马。
肉体丰满分明，坚实稳固安住，前齿变得锋利，毛发粗糙生长，通晓马术者知，此为三月龄驹。生长毛如鼠毛，前齿二齿圆满。

།མདུན་སོ་ གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་ཡི།།རྟེའུ་ཟླ་བ་བཞི་ལོན་པར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །མདུན་སོ་གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་དང་། །བར་མ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡི། །རྟེའུ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །ཟླ་ལྔ་ལོན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ཚེ་རི་མོ་དུང་མར་འདྲ། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་སྣང་གྱུར་པ། །མདུན་སོ་ལ་ནི་ཡོད་གྱུར་ཅིང་། །སོ་མཐའ་ལས་ནི་གྱེན་དུ་འགྲེང་། །དེ་ཚེ་རྟེའུ་ཟླ་དྲུག་པར། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྤུ་ནི་མི་མཉམ་གྱུར་པ་དང་། །མདུན་སོ་བར་མར་རི་མོ་སྣང་། །ལུས་དང་རྨིག་པ་བརྟན་གྱུར་ཅིང་། ། ཀུན་ནས་འགྲིམ་པར་གྱུར་པ་དང་། མདུན་སོ་ཐ་མ་རྟོལ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཟླ་བ་བདུན་པ་ཡིན། །མདུན་སོ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། འགྲམ་སོ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་དང་། །རྔ་མའི་ཚོགས་ཀྱང་ལེགས་སྐྱེས་པ། །ཟླ་བ་བརྒྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །མདུན་སོ་བར མ་ལེགས་རྫོགས་ཤིང་།།དེར་ཡང་རི་མོ་སྣང་གྱུར་ལ། །རྔོག་མའམ་མི་མཉམ་པར་སྣང་ལ། །དེ་ཚེ་ཟླ་བ་དགུ་པ་ཡིན། །རྔོག་མའང་རྣམ་པར་གྱེས་པ་དང་། །མདུན་སོ་བར་མའང་དཀའ་བ་དག་།གང་ཡིན་དེ་ནི་མཁས་པ་ཡིས། །སྐྱེས་ནས་ཟླ་བཅུ་ལོན་ཞེས་བྱ། ། འགྲམ་སོ་རྡོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། །རླིག་པ་དག་ཀྱང་འཕྱང་བ་དག་།དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྟེའུ་ཡིས། །ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་ལོན་ཞེས་བྱ། །གང་གི་སོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དཀར་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང་། །བ་སྤུ་འཇམ་ཞིང་རིང་པ་ཡིས། །ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་བ་ཡི། །རྟེའུ མཚན་མ་འདི་དག་གིས།།ལོ་གཅིག་ལེན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ཚེ་སོ་ནི་མདོག་སེར་ཞིང་། །དུད་མར་དག་ཏུའང་སྣང་གྱུར་པ། །རྔོག་མ་དང་ནི་རྔ་མ་རིང་། །སྤུ་ཡང་འབྱི་བར་འགྱུར་པ་དང་། །གཉིད་ཀྱང་ཆེ་བར་སྣང་པ་དང་། །གྲགས་པ་གཟི་མདངས་འཕེལ་འགྱུར་ བ།།མཚན་མ་འདི་དག་ལྡན་པ་ཡི། །རྟ་ནི་ལོ་གཉིས་ལོན་ཞེས་བྱ། །ལོ་གཉིས་གསུམ་མམ་དེ་བཞིན་དུ། །བཞིའམ་ཡང་ན་ལྔ་ཡི་ཚེ། །མཆེ་བ་བཞི་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལ་ངེས་པ་མི་སྣང་ངོ་། །རྟེའུ་ལོ་གཉིས་ལོན་པ་ལ། །རླིག་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་སྣང་ སྟེ།།གཉིས་ནས་ལྡན་མཉམ་གྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་མི་ཤིས་བ་ཉིད་ཡིན། །རླིག་པ་དག་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་། །གང་ཞིག་མིར་སྐྱེས་དེ་གོ་བཟློག་།རང་བཞིན་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ན། །རླིག་པ་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན། །བུ་སྐྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། །ལམ་དུ་འགྲོ་བའང་དེ་སྲན་ ཐུབ།།དོན་ཀུན་ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་། །ནོར་དང་དག་འདང་བདེ་འཐོབ་བྱེད། མཆེ་བ་སྐྱེ་བའི་དུས་དག་གི། །བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་བཤད། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་མཆེ་བ་དང་། །རླིག་པ་རྟ་ལ་མི་སྐྱེའོ།

前面两颗牙齿完全长成的马驹，应知是四个月大。
前面两颗牙齿完全长成，中间的牙齿也开始生长的马驹，应知是五个月大。
当前牙上出现如贝壳般极细的纹路，从牙齿边缘向上竖立时，应当确知这马驹已六个月大。
毛发不均匀，前牙中间出现纹路，身体和蹄子变得坚实，能到处行走，前面最后的牙齿开始脱落时，这时是七个月大。
前牙完全长成，腮齿稍微生长，尾毛也长得很好，应知是八个月大。
前面中间的牙齿完全长成，上面也出现纹路，鬃毛不均匀时，这时是九个月大。
鬃毛完全分散，前面中间的牙齿坚硬的，智者说这是出生十个月。
腮齿完全长成，睾丸下垂的这样的马驹，称为十一个月大。
所有牙齿都呈现洁白，柔软长长的毛发遍布全身的马驹，具有这些特征，应知是一岁大。
当牙齿呈现黄色，并显得暗淡，鬃毛和尾巴变长，毛发开始脱落，显得嗜睡，名声和光彩增长，具有这些特征的马，称为两岁大。
在两岁、三岁或者四岁、五岁时，四颗犬齿会生长，这其中没有确定性。
马驹两岁时，一个睾丸显现，从两岁开始双睾丸平衡，其他情况则不吉祥。
两个睾丸若是相反生长，当自然发育完全时，睾丸会回到自己的位置。
能够生育后代，也能承受道路行走，能完成一切事务，获得财富、胜利和安乐。
犬齿生长时期的这些特征，我已对你们讲述。此后犬齿和睾丸在马上不会再生长。

།ལོ་གསུམ་པ་ལ་མདུན་སོ་གཉིས། །ལོ་བཞི་པ་ལ་བར་མ་སྟེ། །ལྔ་པ་ལ་ ནི་ཐ་མ་དག་།འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕྱེད་དང་གསུམ་ན་མདུན་སོ་ནི། །གཉིས་འབྱུང་བར་ནི་ངེས་བ་ཡིན། །དེ་སྐྱེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། །ལོ་གསུམ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཕྱེད་དང་བཞི་ན་དེ་ཕི་ནི། །བར་མ་འབྱུང་བར་ཤེས་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྐྱེས་པར་གྱུར པ་ནི།།ལོ་བཞི་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཕྱེད་དང་ལྡན་མདུན་སོ་ཡི། །ཐ་མ་དག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཐ་མ་སྐྱེས་གྱུར་པ། །ལོ་ལྔ་བར་ནི་དེ་ཤེས་བྱ། །སོ་འབྱུང་བ་དང་སྐྱེས་གྱུར་ཀུན། །རྫོགས་པའི་རྟ་ནི་ལོ་ལྔ་བ། །གཞོན་པ་ལས་ནི་དེ་འདས་ཤིང་། །མཆོག་ཏུ་ ལུས་ནི་རྒྱས་པ་དང་།།པགས་པ་རྔ་རྔོག་སྡུག་པ་དང་། །དབང་པོ་དང་ཞིང་དགའ་བ་དང་། །ནུས་བ་ཐོབ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །དར་ལ་བབ་པ་གནས་གྱུར་ཅིང་། །ཁུ་བ་འབྱུང་པར་འགྱུར་པ་དང་། །སྐད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྗེས་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག་།ལོ་ལྔ་པ་ ཡི་རྟ་དེ་འདྲ།།དེ་ཚེ་དར་ལ་བབ་ཅེས་བྱ། །ལད་རྣམས་ཀུན་ནི་ནུས་པར་འགྱུར། །དེ་རྗེས་བུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དག་།སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་དྲི་བ་དྲིས། །སོ་ནི་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་ན། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལགས། །དེ་ནི་བདག་ལ་བཤད་པའི་རིགས། །དྲང་སྲོང་གིས་ཡང་ སླར་སྨྲས་པ།།དཔེར་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ན། །མེ་ཏོག་ལུང་ལས་ཆད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སོ་ནི་སྐྱེ་གྱུར་པ། །གཡོ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་གཞན་པར་གྱུར་བའི་སོ། །ལྟུང་བ་སྐྱེ་བ་ལྷན་ཅིག་པ། །དེ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་ ང་ཡིས་བསྟན་པར་བྱ།།འོ་མ་འབྱུང་བའི་སོ་སྲབ་ཅིང་། །ཐུང་ཞིང་འཇམ་ལ་མི་མཉམ་ལྷོད། །རྩ་བ་ཕྲ་ཞིང་རྩེ་མོ་སྦོམ། །མ་སོ་རྩ་མོ་ཟླུམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཁ་དོག་ནག་ནོག་ཅན། །སོ་རྟེན་ཆུང་ཞིང་སྙི་བ་དང་། །སོ་རྩེ་རི་མོ་མག་པོ་དང་། །ནག་ནོག་ཅན་གྱིས་མཚོན་ པ་ཡིན།།འདི་ནི་དང་བོར་སྐྱེས་པ་ཡི། །སོ་ཡི་མཚན་ཉིད་གྱུར་པ་ཡིན། །རྩེ་མོ་རྣོ་ཞིང་རྩ་བ་སྦོ་མ། །ལེགས་གནས་སོ་དཀྱུས་མཉམ་པ་དང་། །དཀར་ཞིང་སྣུམ་ལ་རིང་བ་དང་། །སྲ་ཞིང་ཐགས་ནི་བཟང་བ་དང་། །སྟེང་མི་རྐྱོང་ཞིང་དེ་བཞིན་དབུས། །གསལ་བར་ སྐྱེས་བ་དེ་འདྲའི་སོ།།རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་གྱུར་བ། །ནས་དང་འབྲུ་ནི་ཟ་བར་ནུས། །དེ་ལྟར་འབྱུང་དང་སྐྱེས་བའི་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ནག་པོ་མདུན་སོར་ཆགས་ལོ་དྲུག་།བདུན་པ་ལ་ནི་བར་མ་དང་། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ཐ་མ་རུ། །ཆགས་ པ་ཡིན་བར་མངོན་པར་བསྟན།།སེར་པོ་དགུ་བར་མདུན་སོ་སྟེ། །བཅུ་པ་ལ་ནི་བར་མདོ། །ལོ་ནི་བཅུ་གཅིག་ལོན་པ་ལ། །ཐ་མར་དེ་ནི་ཆགས་པར་བསྟན། །དཀར་པོ་ལ་ནི་བཅུ་གཉིས་ན། །མདུན་སོ་བར་མར་བཅུ་གསུམ་ན། །ཐ་མར་ལོ་ནི་བཅུ་བཞི་ན། །གནས་པར་དེ་ ནི་བསྟན་པ་ཡིན།།མཆིང་བུ་ལོ་ནི་བཅོ་ལྔ་ན། །མདུན་སོ་དག་ལ་གནས་པ་ཡིན། །བཅུ་དྲུག་པར་ནི་བར་མ་ལ། །བཅུ་བདུན་པར་ནི་ཐ་མར་འགྲོ། །སྦྲང་མདོག་ལོ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ན། །མདུན་སོ་བར་མ་བཅུ་དགུ་ན། །ཉི་ཤུ་ཚེ་ན་ཐ་མ་རུ། །དེ་ནི་གནས་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན།།དུང་འདྲ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན། །མདུན་སོར་ཉི་ཤུ་གཉིས་ན་དབུས། །ཉི་ཤུ་གསུམ་ན་ཐ་མ་རུ། །དེ་ནི་གནས་བར་རབ་ཏུ་བཤད། །གཏུན་འདྲ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིན། །མདུན་སོར་རྩ་ལྔའི་ཚེ་ན་དབུས། །ཐ་མ་དག་དང་ལྡན་པར་ནི། །ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་དྲུག་ན་འབྱུང་། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ་མདུན་སོ།

三岁时前齿，四岁时中齿，五岁时后齿，生长而出现。两岁半时前齿，二齿必定生。其生长圆满，应知在三岁。三岁半之后，中齿应知生。其生长完成，应知在四岁。四岁半之时，前齿最后者，必定会出现。其后最后生，应知在五岁。齿生长完全，五岁马成熟。超越幼年期，身体最壮实。
皮毛鬃尾美，感官清明悦。获得诸力量，正值壮年期。精液开始现，声音亦转变。如同十六岁，少年之青年。五岁马如是，此时称壮年。诸事皆能为。其后子生疑，因此发问道：'齿若不生长，如何会出现？请为我解说。'仙人复答言：
譬如果实生，花朵必凋落。如是齿生长，动摇而脱落。其他更替齿，脱落生同时。我今当次第，为汝说一切。乳齿薄而短，柔软不齐松。根细尖端粗，母齿圆顶端。如是色斑驳，齿床小且软。齿尖多纹路，以斑驳为相。此乃初生齿，具有如是相。
尖端锐根粗，安稳齐整齿。洁白且润长，坚实质地好。上不翘中央，明显生如是。渐渐得圆满，能食谷与粮。如是生长齿，当知自相也。黑色前齿六，七岁在中间。八岁最后者，显示为着色。
黄色九岁前，十岁在中间。至十一岁时，显示在最后。白色十二时，前齿中十三。最后十四岁，显示为安住。青色十五岁，安住于前齿。十六在中间，十七至后方。
蜜色十八岁，前齿中十九。二十岁之时，最后来安住。螺色二十一，前齿二十二。二十三后方，如是详宣说。杵状二十四，前齿五龄中。最后具足时，二十六岁现。二十七前齿。

།རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་བར་ན་སྟེ། །ཉི་ཤུ་དགུ་ལ་ཐ་མ་དག་།ཡོངས་སུ་འགུལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལོ་སུམ་ཅུ་ན་མདུན་སོ་སྟེ། །སུམ་ཅུ་གཅིག་ན་བར་མ་ཡིན། །སུམ་ཅུ་གཉིས་ཐ་མ་ནི། །འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད། །དེ་ནས་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ ཡིས།།མཚན་མ་རྣམས་ནི་ཤེས་པར་གྱིས། །སྙིང་པོ་ཆ་ཡི་ཕྱི་རོལ་གནས། །སོ་ཡི་རྩེ་མོར་མངོན་གནས་ཡིན། །གནག་དང་སེར་དང་དཀར་པོ་ལས། །དཀར་པོ་ཡིན་ན་མཐིལ་དབུས་སྐྱེ། །རྟ་ཡི་སོ་རྩར་ཆགས་པ་ནི། །ཉེ་བའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །མཆིང་བུ་སྦྲང་བུ་དུ་ མདོག་འདྲ།།ཐེལ་ཀྱིས་དབུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །ནང་གི་སྙིང་བོའི་ཆ་ནས་ནི། །སོ་རྩེའི་བར་དུ་བརྟེན་པ་ཡིན། །གཏུན་འདྲ་སོ་རྟེན་དག་ལས་ནི། །བརྩམས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །དེ་ནི་འཇོང་དང་ཟུར་བཞི་དང་། །ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པའི་ཁྱད་བར་གྱི། །རྨ་འདྲ་དང་ནི་བཅས་བ་ མཚན་མ།།དབྱིབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །སྦྲང་བུའི་མདོག་ཅན་གྲུ་བཞིར་འགྱུར། །མཆིང་བུ་ཉིད་ནི་འཇོད་པར་གནས། །དུང་དང་གཏུན་འདྲ་ཉིད་དག་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་བོར་གནས་བ་ཡིན། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སོ་ལ་མཚོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆགས་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་ཤིང་ ལས་སྐྱེས་ལོ་མ།།གཞོན་ཚེ་དམར་པོར་གནས་པ་ཡིན། །རྒྱས་པའི་ཚེ་ན་སྔོན་པོར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་སེར་བོ་སྟེ། །སྐམས་ཤིང་མི་སྡུག་གྱུར་བ་ན། །སྨིན་ཅིང་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་རྟ་ཡི་སོ་དག་གི་།ཚོན་ནི་རིམ་གྱིས་ཡལ་བ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ མཚན་མ་ནི།།སོ་སོ་ཞིང་གི་རབ་སྦྱར་བྱ། །ལ་ལ་ལུང་ཏང་མདོག་ཅན་ལ། །གཞི་གཅིག་འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་མདོག་།ཁ་ཅིག་ལྕགས་ནི་བཅག་པ་འདྲ། །ལ་ལ་དངུལ་རྡོ་འདྲ་བ་ནི། །ནག་པོ་དྲུག་ནས་དགུ་ཡི་བར། །རི་མོ་སོ་ཁ་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ཚེ་ཉམས་དགའ་ སྟོབས་ལྡན་ཞིང་།།ཤ་ནི་རྒྱས་བར་གྱུར་པ་དང་། །རྔ་མ་དང་ནི་རྔོག་མ་སྣུམ། །སྤུ་མདོག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་། །མ་ཞུམ་མཚེར་ཞིང་འགྲོས་བཟང་དང་། །མཐོང་ན་དགའ་བ་ཉིད་དུ་ནི། །ཤུགས་དང་སྤྲོ་བར་ལྡན་པ་དང་། །གྲི་མ་ཞིང་ལང་ཚོ་དག་ལ་གནས། །པདྨའི་གེ་ སེར་འདྲ་བའམ།།གསེར་རམ་སྦྲང་རྩའི་མདོག་འདྲ་ན། །བ་སེར་བ་ལང་སྦྲང་བུ་ཡི། །མདོག་འདྲ་དེ་ཡི་དབུས་ན་ནི། །གྲོག་མའི་དབྱིབས་འདྲ་ཆགས་པ་དང་། །འདམ་བུའི་ཤུན་པའི་མདོག་འདྲ་བའམ། །ཅུང་ཟད་སྔོ་ཞིང་སེར་བ་ནི། །རིང་པོར་སོ་ཡི་ངོས་ལ་ཆགས། ། སེར་པོ་མདུན་སོ་ལ་སོགས་པར། །དེ་ལྟར་དགུ་པ་ཡན་ཆད་ནས། །སེར་བོའི་མཚན་མ་ལྡན་པའི་རྟ། །ཤ་ཡིས་རྒྱས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན། །མདངས་ལྡན་དེ་བཞིན་ཁ་དོག་བཟང་། །བརྟན་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འབྲས་ནི་གྲུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། །དེ་བཞིན མུ་ཏིག་མདོག་ཅན་ལ།།ཐིལ་དང་དབུས་ནི་མཉམ་ཞིང་ཟླུམ། །དེ་བཞིན་ཞོ་མདོག་ཅན་དུ། །དཀར་པོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར། །བཅུ་གཉིས་སོགས་བར་མདུན་སོང་གནས། །དཀར་པོའི་མཚན་མར་ལྡན་པ་ལ། །ཕྱི་རོལ་མཚན་མ་འདི་འབྱུང་སྟེ། །པགས་པ་ཤ་ནི་ ལྷོད་པ་དང་།།སྟོབས་ནི་ཡོངས་སུ་བྲི་བ་དང་། །ཁ་དོག་དག་ཀྱང་ཉམས་པ་དང་། །དབྲལ་བ་སེར་བར་འགྱུར་བ་དང་། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་མགྱོགས་པ་དང་། །སྤྲོ་བདག་ནི་འབྲི་བར་འགྱུར། །བྲང་གི་སྟོབས་ནི་ཟད་བའི་ཕྱིར། །ཕྲག་སོར་གཉེར་མ་འབྱུང་ བར་འགྱུར།།ཁ་ཅིག་ཡུངས་ཀར་དཀར་འདྲ་དང་། །ལ་ལ་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བ་དང་། །ཁ་ཅིག་མཆིང་བུ་ནག་པོ་འདྲ། །དམར་ཞིང་ཟླུམ་པའི་ཐིག་ལེ་ཆགས། །མཆིང་བུ་མདུན་སོ་ལ་སོགས་བར། །བཅོ་ལྔ་ཡན་ཆད་འབྱུང་བ་ཡིན། །མིག་དང་བྲག་སོ་འཕྲལ་བ་དང་། །ཕྱི་རོལ་མཚན་ མ་ཁུང་དག་དང་ནི།།རྔ་རྩའི་གནས་ནི་གང་ཡིན་པར། །

八岁时中齿，二十九岁时后齿，完全动摇。三十岁时前齿，三十一岁时中齿，三十二岁时后齿，这些出现是毫无疑问的。
从此依据部位区分，应当了知各种特征。心要部分的外部，明显位于牙齿尖端。从黑、黄、白色中，若是白色则生于底部中央。
附着于马齿根部的，称为近身。青色、蜂色、烟色相似，依附于掌纹中央。从内心要部分，直至牙尖皆依附。
如杵形牙根等，说是从此开始生。其形状差别有，锥形、方形及圆形，具有如疮般的特征，形状分为三种。
蜂色者呈方形，青色者呈锥形，如螺、如杵者，呈现圆形。
马齿上的特征，是本性所形成。譬如树木生叶，幼时呈现红色，生长时变为青色，其后变为黄色，干枯不悦之时，成熟而凋落。
如是马齿之色，逐渐消退。此外还有其他特征，应当各自配对。
有些呈铜色，底色如阎浮果，有些如断铁，有些如银矿石，黑色六至九条，纹路存在于牙面。
此时悦意有力，肉体丰满，尾毛和鬃毛润泽，毛色极为明亮，不怯懦而活泼，行走优美，见之令人欢喜，具有活力和欢快，不疲倦而富有朝气。
如莲花蕊黄或如金色或如蜂蜜色，如牛黄、牛、蜂之色，其中央有如蚁形附着，如芦苇皮色或稍青而黄，长久附于牙面。
黄色前齿等，如是从九岁以上，具有黄色特征的马，肉体丰满而有力，光泽具足且色泽好，稳重而令人欢喜。
如熟稻米般，及如珍珠色，掌纹与中央平等圆满，如是呈酪色，白色各不相同，十二岁前存于前齿。具有白色特征者，会出现这些外在特征：
皮肉松弛，力量完全减退，色泽也衰退，关节变黄，身体力量、速度和欢快都会减退，因胸部力量耗尽，肩胛处会出现皱纹。
有些如白芥子，有些如蜂蜜，有些如青黑色，红色圆形斑点附着。青色前齿等，从十五岁以上出现。眼睛、牙龈、额头和外在特征的孔以及尾根之处。

ཕྱི་རོལ་མཚན་ མ་ཁུང་དག་དང་ནི།།རྔ་རྩའི་གནས་ནི་གང་ཡིན་པར། །སྤུ་དཀར་གཉེར་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྟ་ཡི་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་པ་དང་། །འདྲ་བདག་ཀྱང་སྦོང་བྱེད་ཅིང་། །འགྲོས་དང་སྐད་ཀྱང་ཆུང་བ་དང་། །ཉམ་པའམ་ལམ་དུ་བུབ་བར་ནི། །ལོ་ནི་བཅུ་བདུན་པ་དག་ལ། །ཕྱི་རོལ་མཚན་མ་ འདི་དག་འབྱུང་།།སེར་དང་ནག་དང་དམར་པའམ། །སྦྲང་བུའི་དབྱིབས་འདྲར་སྦྲང་བུའི་མདོག་།བཅོ་བརྒྱད་ནས་ནི་ཉི་ཤུའི་བར། །རྟ་ལ་འདི་འདྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་གཉེར་མ་སྤུ་དཀར་ནི། །སླར་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །རྟ་ཡི་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་བ་དང་། །འདྲ་བའང་ རྣམ་པར་འདོར་བར་འགྱུར།།དུང་ནི་དུང་གི་མདོག་འདྲ་བར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཟླུམ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་འདྲ་བར། །སོ་ཡོ་སོ་ལ་འཕྲེད་དུ་ཆགས། །རྟ་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནས། །རྩ་གསུམ་པ་ཡི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྤགས་མཐུག་མདོག་འགྱུར་ཞིང་། ། མཉམ་པོ་ཉམ་ཆུང་རེག་ན་རྩུབ། །གཉེར་མ་དང་ནི་སྤུ་དཀར་སྐྱེ། །རྣ་བ་དང་ན་མཇུག་མ་ལྟོང་། །ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ཡི་རྟ། །འདི་འདྲར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་གྱིས། །སོ་ཡི་དབུས་སུ་བུག་གང་བྱུང་། །དེ་ནི་གཏུན་འདྲར་ཤེས་པར་བྱ། །མདུན་སོ་ལ་སོགས་ཉི་ཤུ་ནི། །རྩ བཞི་ཡན་ཆད་འབྱུང་ཤེས་བྱ།།འདི་ཡི་ཚིགས་རུས་གང་ཡིན་དང་། །ཚེའུ་སྤུ་པུས་མོ་མི་སྡུག་ཅིང་། །སྒྲོག་མཁར་གུག་པར་འགྱུར་པ་དང་། །ཞུམ་ཞིང་ལེ་ལོས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གཉིད་ཆེ་བར་ནི་འགྱུར་བ་དང་། །རྩ་ཡང་འདོད་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྟ་ནི་ཉི་ཤུ་དྲུག་ལོན་པ། ། འདི་འདྲ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །སོ་མདོག་མི་སྡུག་གྱུར་ནས་ནི། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་འགུལ་བར་འགྱུར། །སྤུ་ནི་ཤོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། །འབྱི་ཞིང་འགྲོས་ནི་ཞེན་པ་དང་། །མིག་གྱུར་མིག་ནི་འདྲེས་པ་དང་། །མཆི་མར་བཅས་ཤིང་དམན་བར་ལྟ། །མཚན་མ་འདི་ཡིས་རྟ་དག ནི།།ཉི་ཤུ་དགུ་པར་ཤེས་བར་བྱ། །ཤ་ཡི་གནས་ནས་རིམ་བཞིན་དུ། །སོ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། །འབྲེལ་པ་ཆད་ཅིང་གྱེས་པ་དང་། །རྟ་རྒས་མིག་ནི་ཞུམ་པ་དང་། །མདངས་བྲལ་སེམས་ཁོང་ཆུང་བ་དང་། །ཉལ་བར་དགའ་ཞིང་སེམས་ཞུམ་དང་། །ཁ་ཡི་དབུགས་ ནི་དྲི་མི་ཞིམ།།རྟ་ཡི་ཁ་ནས་ཁ་ཆུ་འཛག་།མིག་ལ་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་དང་། །ཟོས་པ་དཀའ་བས་འཇུ་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་སུམ་ཅུ་གཉིས་ལོན་པའི། །རྟ་ནི་ལས་ལ་སྦྱོར་མི་ནུས། །ཇི་ལྟར་གླང་པོས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཐུབ། །རྔ་མོ་བོང་བུ་ཉི་ཤུ་ལྔ། །བ་ལང་འདི་དག་ཉི་ཤུ་ནི། ། རྩ་བཞིས་ལྷག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། །ར་ལུག་ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །དྲེའུ་ལོ་ན་ཉི་ཤུ་ཡིན། །མེ་དང་གླང་པོ་མཉམ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྟའི་ལོ་སུམ་ཅུ་གཉིས། །ཚེ་ཡི་མཐར་ཐུག་གྱུར་པ་ཡི། །རྩཝ་ཡི་མེ་ལྟར་འཆི་བར་འགྱུར། །ན་ཚོད་ལོ་ཡི་དབྱེ་བ་ནི། །ཇི་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ ཡིན།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ན་ཚོད་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བའོ།། །།དེ་ནས་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་བུ། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་ཡང་དྲིས་བ། །རྟ་ཡི་ཆེ་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ལེགས་ལྡན་པ་དག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་གཟི་བརྗིད་ཆེ། ། ཕ་ཡིས་བུ་ལ་སླར་སྤུས་བ། །གང་གི་སོ་ནི་གྱེས་བ་དང་། །སོ་རྩ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །མིག་ནི་གནས་བསྐྱོད་མཆི་མ་འཛག་།ཞུམ་ཞིང་རྩ་བ་ལྷོད་པ་དང་། །རྣ་རྩ་དང་ནི་ལུས་ཀུན་ཀྱང་། །རབ་ཏུ་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་དང་། །གཟི་མདངས་མེད་ཅིང་སེམས་ཁོང་ཆུང་། ། ཉལ་བར་དགའ་ཞིང་བློ་ཞུམ་དང་། །ཁའི་དབུགས་དྲི་ནི་མི་ཞིམ་དང་། །ཁ་ལས་ཁ་ཆུ་འཛག་བའི་རྟ། །དེ་ནི་དང་བོའི་གནས་སྐབས་ལས། །ལྷག་པར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

外部特征孔穴以及筋脉所在之处，会出现白毛和皱纹。马的行为如交配一般，自身也会修炼，步态和声音变小，衰弱或在路上跌倒，在十七岁时，会出现这些外部特征。黄色、黑色和红色，或如蜜蜂形状般的蜜蜂色，从十八岁到二十岁，马会出现这样的特征。其中皱纹和白毛，会再次增长，马的行为如交配般，相似的也会完全舍弃。
如海螺般的海螺色，智者们应当了知，圆形和如半月形般，歪斜的牙齿横向生长。这马从二十一岁到二十三岁之间。它的皮肤变厚颜色改变，平坦瘦弱触摸粗糙。长出皱纹和白毛，耳朵和尾巴下垂。二十三岁的马，应知会变成这样。牙齿中间出现孔洞，应知那如臼般。从前牙等二十颗，应知从二十四岁起出现。
这马的关节骨头，以及毛发膝盖不美，脊椎弯曲，萎靡懒惰行走。会变得嗜睡，筋脉也会松弛。二十六岁的马，应知会变成这样。牙色变得不美，之后会开始摇动。毛发会脱落，减少且步态迟缓，眼睛改变眼睛混浊，含泪低垂。以这些特征，应知马到二十九岁。
从肉的部位依次，牙齿会脱落，关节断裂分离，老马眼睛萎缩，失去光泽心胸狭小，喜欢躺卧心情消沉，口中呼吸不香，马嘴流涎。眼睛经常流泪，食物难以消化。当到三十二岁时，马就不能从事劳作。就如大象能活一百二十岁，骡子驴子二十五岁，这些牛二十四岁，山羊绵羊十二岁，骡子二十岁。如火和大象相同，如是马寿三十二岁。到达寿命尽头，如根的火般会死亡。年龄岁数的区分，已如实宣说。
此为沙利贺札经中观察年龄品第二十七。其后沙利贺札之子，慈胜王又问道：应知马的寿命，请对具德者开示。具大威严的沙利贺札，父对子如是答复：凡是牙齿分离，牙根脱落，眼睛位移流泪，萎靡筋脉松弛，耳根和全身，变得十分松弛，无有光泽心胸狭小，喜欢躺卧心情消沉，口中呼吸不香，嘴里流涎的马。它从最初状态起，不会活得更久。

།ལྷག་པར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཚིགས་ནི་མི་སྡུག་དང་། །ཆིག་གྲང་ཚེའུ་གུག་པ་དང་། །སྲེ་ལང་བ་ཡང་ཡོ་བ་དང་། །འགྲོས ལྷོད་ལེ་ལོ་ཆེ་གྱུར་བ།།གཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། །སོ་ཡི་མདོག་ནི་མི་སྡུག་དང་། །འདི་འདྲའི་མཚན་ཉིད་པའི་རྟ། །གནས་སྐབས་ཉིད་ལས་ལྷག་མི་འཚོ། །པགས་མཐུག་ཁ་དོག་མི་གསལ་དང་། །དབང་པོའི་སྟོབས་ཞན་རེག་ན་ རྩུབ།།རྣ་བ་རྔ་མ་ཞུམ་གྱུར་བ། །གསུམ་ལས་ལྷག་བར་མི་གནས་སོ། །མི་སྡུག་སྐད་ནི་དམན་པ་དང་། །གང་ཞིག་སོ་ནི་སྦོམ་པ་དང་། །དབུགས་འབྱིན་རྒྱུན་རིང་མི་བརྟན་པའི། །རྟ་དེ་བཞི་ལས་ལྷག་མི་འཚོ། །མིག་ནི་ཆུ་ཡིས་ཁེངས་པ་དང་། །ཅུང་ཟད་ཞུམ་ པར་གྱུར་བ་དང་།།ལུས་ཀུན་བརྟན་པ་ཆུང་བའི་རྟ། །ལྔ་ལས་ལྷག་པར་མི་འཚོའོ། །གང་ཞིག་དར་ལ་བབ་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་གཞོན་པའི་ཚེ་ན་ཡོད། །དེ་ནི་གནས་སྐབས་དྲུག་འཐོབ་སྟེ། །རྟ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །སྟོབས་དང་སྤྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །སྐད་ གསང་དམན་པར་སྦྱོང་པ་ནི།།རྟ་དེ་གནས་སྐབས་བདུན་ཐོབ་ན། །སྲོག་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྟོབས་ལྡན་སྙིང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དྲི་མི་ཞིམ་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །དེ་ནི་གནས་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ནི། །ཕྱི་ན་ནས་སྲོག་དང་འབྲལ་བ་ཡིན། །ཚད་དང་སྟོབས་དང་ སྙིང་སྟོབས་དང་།།གཟི་མདངས་བརྟན་པ་རྒྱ་ཆེན་ལྡན། །རླིག་པ་འབྱར་བར་གྱུར་པ་གང་། །གནས་སྐབས་དགུ་ནས་འཆི་བར་འགྱུར། །རྟ་གང་རྟག་ཏུ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ། །ལྟ་སྟངས་སྡུག་ཅིང་བརྐ་མ་ཆགས་ཆུང་། །སྟོབས་ལྡན་སྙིང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རླིག་ འབྲས་ཟླུམ་ཞིང་མི་འཕྱང་རྟ།།དེ་ནི་གནས་སྐབས་བཅུ་པ་རུ། །ཕྱིན་ནས་སྲོག་འདོར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྙིང་སྟོབས་ཁ་དོག་མདངས་མཚན་ཉིད། །ལྡན་ཞིང་འགྲོས་བཟང་སྐད་གསང་སྙན། །ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་ལྡན་དྲེགས་པར་ལྡན། །རུས་པ་ཆེ་ཞིང་ཚིགས་ སྦོམ་ལ།།མདོག་བཟང་ཤ་མཚམས་ཀུན་ཚོགས་པ། །ཚེ་ཡི་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཚེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའི་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དབང་པོ་ཐུལ། །མཆོག་དང་མཆོག་མིན་དེ་ཉིད་ཤེས། །བུ་ཡི་ ཐུ་བོ་མཛའ་ལས་རྒྱལ།།ཉེ་བར་སོང་སྟེ་ཡང་དྲིས་བ། །དྲི་ནི་ཡིད་འོང་དགེ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དྲི་གང་མི་དགེ་བ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་དག་།ཅིར་འགྱུར་བ་ནི་བཤད་དུ་གསོལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་བ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ བཤད་ཀྱིས།།ཐོས་ནས་ཐུང་ལ་བཅང་བར་གྱིས། །འོ་ཐུག་སྦྱིན་སྲེག་དུ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་དང་། །ཙནྡན་ཨ་ཀར་འདྲ་བ་དང་། །བྱིའུ་རུག་པ་ཨ་རྫ་ཀ་།སྦྲང་རྩི་ཆང་དང་འདྲ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ཆང་གི་དྲི་འདྲ་དང་། །ས་ལ་གསར་དུ་ཆར་བབ་དྲི། །དེ་བཞིན་ སྣུམ་སྤང་སྤོས་དང་།།ུཏྤལ་པདྨའི་གེ་སར་དང་། །ཧ་རི་བེ་ཏ་པདྨའི་རྩ། ། མྲ་བི་བ་ཀ་པི་ཏ་ཐ། །བ་ནས་འབྲས་སྨིན་འདྲ་དང་། །ནི་མ་པ་ཨ་རྫུ་ཀ་དམ་དང་། །པར་ལ་དང་ཨ་ཤོ་ཀ་།དུག་མོ་ཉུངས་དང་པན་དན། །སྤུ་ན་ག་ཡི་དྲི་འདྲ་དང་། །ཙམ་པ་ཀ་དང་ར་མ་ལའི། ། ལོ་མ་རྒྱ་སྤོས་དྲི་འདྲ་དང་། །དཔྱིད་ཀའི་ནགས་ཀྱི་ཚོགས་འདྲ་དང་། །གླང་པོའི་རྡུལ་གྱི་དྲི་འདྲ་དང་། །གང་ཞིག་དྲི་ནི་ཞིམ་གྱུར་བའི། །མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ལྡན་པ་དག་།དེ་རྣམས་དྲི་ནི་མཚུངས་བ་ཡི། །རྟ་མཆོག་དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་སོ།

不会活得更长久。凡是关节不美观，
身体寒冷弯曲，
懒散且身体摇晃，
步态松散极为懒惰，
极其嗜睡，
牙齿颜色不美观，
具有这些特征的马，
寿命不会超过此时。
皮厚颜色不清晰，
感官力量衰弱触感粗糙，
耳朵尾巴萎靡，
不会活过三岁。
不美观声音低劣，
凡是牙齿粗大，
呼吸持续时间长且不稳定的，
这样的马不会活过四岁。
眼睛充满泪水，
稍显萎靡，
全身体力不足的马，
不会活过五岁。
凡是正当壮年，
年轻时具有这些特征，
它能活到六岁，
这是与马相似的情况。
具有力量和欢快的品质，
声音低沉且训练有素，
这样的马能活到七岁，
之后就会与生命分离。
力量充沛精神饱满，
气味不香的马，
它能活到八岁，
体格、力量、精神，
光泽稳定且丰富，
睾丸紧缩的马，
会在九岁时死亡。
马若常常欢快愉悦，
目光优美且不贪食，
睾丸圆润不下垂的马，
它会在第十个阶段，
之后舍弃生命。
精神、颜色、光泽等特征，
具足且步态优美声音悦耳，
完美有力且骄傲，
骨骼大而关节粗壮，
颜色优美肌肉匀称，
能活到寿终正寝。
此为沙利贺札经中了知寿命品第二十八。
沙利贺札制服感官，
了知最胜与非最胜，
长子胜友，
走近前来又问道：
悦意吉祥的气味，
以及不吉祥的气味，
这些气味的果报，
请为我解说。
儿子如此询问时，
沙利贺札又说道：
我将详细解说这一切，
听后要牢记于心。
酸奶火祭的烟，
以及红色乌巴拉花，
檀香阿噶尔相似，
鸟茹巴阿札嘎，
如蜂蜜酒的气味，
以及如酒的气味，
新雨落地的气味，
以及油草香，
乌巴拉莲花花蕊，
哈日贝达莲花根，
玛比巴嘎比达他，
如成熟的香蕉，
尼玛巴阿札嘎丹，
巴拉和阿绍嘎，
芥子和班丹，
如布那嘎的气味，
瞻波嘎和惹玛拉，
叶子如檀香气味，
如春季林中众香，
如大象身上尘土的气味，
凡是具有香气的，
花果等物，
与这些气味相似的，
上等马是吉祥的。

།རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། །ཀུན་གྱི ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་།།དོན་ཀུན་ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་། །སྐལ་ལྡན་རིགས་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཅི་ཙམ་ཡིད་འོང་དྲི་ཡོད་པ། །དེ་ཙམ་ཡིད་འོང་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཚེ་རིང་ནད་ནི་མེད་པ་དང་། །ནོར་དང་དགའ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད། །གཡུལ་ལས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་། །གྲགས་ དང་བུ་དང་ཚ་བོ་སྐྱེད།།དེ་ལྟར་དགེ་བའི་དྲི་དག་ནི། །བཤད་ནས་ཅིག་ཤས་མཉན་བར་གྱིས། །རྟ་ནི་རྔུལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །མང་ཀུ་ན་ཡི་དྲི་འདྲ་དང་། །བཤད་དང་གཅི་བའི་དྲི་བཅས་དང་། །དེ་བཞིན་སྒོག་པའི་དྲི་བཅས་དང་། །བྱི་ལ་རྔ་མོ་ཕག་དང་ནི། །འུག་པའི་དྲི་དང་ འདྲ་བ་དང་།།གང་ཞིག་ཁྱི་རླིག་དྲི་འདྲ་བ། །དགེ་བའི་དྲི་ལ་བརྟེན་མ་ཡིན། །ཉེས་པ་འདི་དག་ལྡན་པ་ཡི། །རྟ་དེ་ཤིས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཡིན། །རིང་དུ་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྨད་པ་ཡིན། ། དེ་ལྟར་ཤིས་དང་མི་ཤིས་པའི། །དྲི་རྣམས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་དྲི་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་བུ་ལ་ནི། །རྟ་ཡི་སྐད་གསང་མཚན་ཉིད་བཤད། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ཤུགས ཀྱིས།།ལྟེ་བའི་རྩ་ནས་བྱུང་གྱུར་ཏེ། །ལུས་ལ་གདོས་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ཁར་ཕྱིན་འཚེར་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཤིན་ཏུ་འཇམ་ཞིང་གཏིང་རིང་ལ། །ཀློང་ཆེ་འདྲིལ་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད། །འཚེར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་བྱེད་རྟ། །རྒྱལ་པོས་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཐོབ། །རྩུབ་ ཅིང་ཉམ་ཆུང་ཀློང་ཆུང་ཆད།།ངར་ངར་པོ་དང་འཛེར་བར་ནི། །མགོ་བོར་ཕྱིན་ཏེ་འཚེར་བ་ཡི། །རྟ་ནི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུང་དང་རྔ་ཆེན་སེང་གེ་སྟག་།ཤིང་རྟའི་གླིང་བུ་ཁྱུ་མཁྱོག་སྒྲ། །ངར་ངུར་གླང་པོ་ཀུ་ར་ར། །འབྲུག་དང་རྫ་རྔའི་སྒྲ་འདྲ་ཞིང་། །ཆུ་བོ་འདྲ་བའི་སྒྲར་ ལྡན་པའི།།དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བྱེད་སྟེར། །སྤྱང་ཁུ་བྱ་རྒོད་རྔ་མོ་དང་། །བྱི་ལ་ཅེ་སྤྱང་སྣོད་ཆག་སྒྲ། །ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་འུག་པ་དང་། །ཤིང་དང་རྡོ་དང་འདྲེ་བ་དང་། །སེར་བ་ཡིན་སྒྲ་འདྲ་བ། །རྟ་ཡི་ཐ་མ་སྡིག་ལྡན་ཡིན། །སྐད་ཟད་པ་ཡི་རྟ་རྙེད་ན། །མྱུར་དུ་ཉམས་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར།།ཐུར་དུ་ཁ་བལྟས་འཚེར་བའི་རྟ། །དེ་ནི་བདག་པོའི་ཕོངས་པ་སྐྱེད། །གཡོན་ལོགས་བལྟས་ཏེ་འཚེར་བ་དག་།རིགས་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་བྱེད་པ་ཡིན། །བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྫས་དག་ནི། །མཐོང་ནས་མང་དུ་འཚེར་བྱེད་པ། །རྟ་དེ་མི་ཤིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །བདག་ པོའི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པར་བཤད།།བོང་བུ་ཡི་ལྟར་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་བཤད། །བཀྲ་ཤིས་པ་ཡི་རྫས་མཐོང་ན། །གང་ཞིག་འཚེར་བར་བྱེད་པའི་རྟ། །བདག་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། །ནོར་དང་འབྲུ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད། །གཡས་ལོགས་སུ་ནི་ བལྟས་པའམ།།རེག་ཅིང་འཚེར་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །རྟ་དེ་ཞོན་ན་རྒྱལ་པོ་ནི། །ས་རྣམས་ལས་ནི་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །མང་པོ་འཚེར་བར་བྱེད་པ་ན། །དེ་ཡི་འཚེར་བ་གསལ་གྱུར་གང་། །རྟ་དེ་རྗེས་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །བདག་པོའི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །གཅིག་པུ་ འཚེར་བར་བྱེད་པ་ཡང་།།མང་པོ་ལྟ་བུར་མངོན་གྱུར་བ། །རྟ་དེ་གཏིང་རིང་འཚེར་ཞེས་བྱ། །བདག་པོའི་རྣམ་རྒྱལ་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །གང་ཞིག་འཚེར་བ་ཐོས་ནས་ནི། །རྟ་གཞན་འཚེར་བར་བྱེད་པ་དག་།དེས་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྟ་བརྒྱ་སྟོང་། །འདོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

常常生起极大欢喜，令一切人心生喜悦，
成就一切诸事业已，令具福德种姓增长。
有多少悦意香气者，即能成办多少悦意事。
生起长寿无病苦及，财富欢喜安乐等事。
恒常战胜诸战事已，生起名声子孙等事。
如是善妙诸香气已，宣说之后当善谛听。
马匹生起汗液之时，如同芒果香气一般，
粪便小便香气俱全，如是大蒜香气俱全，
猫咪母骡猪等以及，猫头鹰等香气相同，
若有犬睾香气相同，此非依止善妙香气。
具足如是过患之马，彼马非为吉祥之相。
国王事业不得成就，如是亦为不吉祥相。
不得长寿存活之时，一切事业皆被诽谤。
如是吉祥不吉祥相，香气悉皆已宣说讫。
此乃马医宝典之中第二十九香气观察品。
马医复为其子宣说，马匹音声诸相特征。
由彼命气风力故，从脐轮脉中而生起。
于身成为障碍已，至口称为嘶鸣声。
极其柔和深远且，广大圆满相续不断。
嘶鸣胜利之马匹，国王真实获胜利。
粗糙微弱广度小断，粗暴刺耳至于头部，
嘶鸣之马非为称赞。
海螺大鼓狮虎及，战车笛声牛群声，
鸭声大象鸟鸣声，雷声陶鼓声相同，
具足河流声相同，彼常赐予增长事。
狼鹫母骡及猫咪，豺狼破器声相同，
犬猴猫头鹰等及，树木石头鬼魅等，
如同冰雹声相同，下等马匹具罪过。
若得声音衰竭马，速得衰败之果报。
向下观看嘶鸣马，彼生主人贫穷事。
向左观看嘶鸣者，令种姓受诸烦恼。
不吉祥相诸物品，见已多作嘶鸣者，
彼马生起不吉祥，宣说令主生痛苦。
如同驴子声相同，彼说不为吉祥相。
若见吉祥诸物品，若有嘶鸣之马匹，
令主一切得增长，宣说财粮皆广大。
向右方面观看或，触摸嘶鸣随何者，
骑乘彼马之国王，于诸地中得胜利。
多作嘶鸣之时中，彼之嘶鸣明显者，
彼马名为随吼声，成办主人诸事业。
独自一者作嘶鸣，如同多数而显现，
彼马名为深远鸣，令主胜利得增长。
若有闻其嘶鸣已，其他马匹作嘶鸣，
彼令国王之马匹，百千如意而成就。

། གཞན་ཡང་འཚེར་བ་ཐོས་ནས་ནི། །རྟ་གང་ཕྱིས་ནས་འཚེར་བྱེད་པ། །རྟ་དེ་ཞོན་པར་གྱུར་ནས་ནི། །མཛའ་བོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྒན་དང་བྱིས་པ་ནད་པ་དང་། །གཅོང་ཅན་ངལ་དང་སྐོམ་པ་དང་། །བཀྲེས་ཚེ་འཚེར་བར་གྱུར་པ་ཡི། །རྟ་སྐད་བརྟག་བར་མི་བྱའོ། ། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་སྐད་གསང་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །།རྟ་ཡི་ཚེ་ཡི་དེ་ཉིད་ཤེས། །རིག་བྱེད་ཡན་ལག་མཐར་ཕྱིན་ལ། །འགྲོས་ཀྱི་བྱ་བ་[(]ཤས་[,]ཤེས་[)]པ་ལ། །ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་བ་གར་དགར་སྲིད། །ལེགས་ལྡན་ས་ཡི་བདག་པོ་རྣམས། །གཡུལ་དུ ཤུགས་མགྱོགས་རྟ་ལ་ནི།།དགའ་ཞིང་བརྟན་པས་རྩོམ་བྱེད་ལ། །རྟ་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡི། །འཆོང་བ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ལ། །མགྱོགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་རྟོན་འགྱུར། །རྟ་ནི་འདི་ལྟར་མི་མཆོང་བ། །མགྱོགས་ཤུགས་མེད་ན་དགའ་མི་འགྱུར། །འགྲོས་འདེབས་མྱུར་བར་ འགྲོ་བ་ལ།ཞོན་ན་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ས་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ན། །འགྲོ་བདེ་བ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་རྒྱལ་བུ་དང་། །བུད་མེད་སྐྱིད་དེ་བ་ཡིན་པས། །བཞོན་ལས་བསྐྱོད་པའི་ནད་རྣམས་ནི། །དེ་འདྲས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྲོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་སྣ་ ཚོགས་ལས།།ཤིས་དང་མི་ཤེས་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །ལེགས་ལྡན་འགྲོས་ཀྱི་ཚུལ་དག་ནི། །རྟ་ལ་གང་ཡོད་བདག་ལ་གསུངས། །གརྒའི་ཚིག་དེའི་རྗེས་ལ་ནི། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །མདོར་ནེའུ་ལེ་སྲེག་པ་དང་། །རྨ་བྱ་དང་ནི་མཚུངས་པར་འགྲོ། །ཇི་ལྟར་ནེའུ་ ལེའི་རྐང་པ་ནི།།མྱུར་དུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་ནི། །བར་མཚམས་མེད་བ་ལྟ་བུར་མངོན། །རང་གི་སྤྱི་བོ་ཅུང་ཟད་འགུལ། །མགོ་མགྲིན་སེང་གེ་ལྟར་འདེགས་ཤིང་། །རྒྱབ་དང་ལུས་ནི་བརྟན་བར་གནས། །མཇུག་ཚོས་རྒལ་ཚིགས་མི་འགུལ་ཞིང་། །རྔ་མའང་འགུལ་བར་མི་བྱེད་གང་། དེ་ནི་ནེའུ་ལེའི་འགྲོས་ཅན་དུ། །བློ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་བར་བྱ། །འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་གཡོ་བ་མེད། །ལམ་དུ་མ་ཡེངས་བྱེད་པ་དང་། །ཞོན་པའི་མི་ནི་བརྟན་བཟང་ངམ། །གྲུལ་གནས་པ་སྙམ་སེམས་ཞིང་། །གང་གི་ཤུགས་ནི་འདོར་བ་ན། །ཞོན་པ་སྤུ་རྩེ་ཙམ་མི འགུལ།།ལམ་རིང་དུ་ནི་སོང་གྱུར་ཀྱང་། །ཆད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། །ལམ་གྱིས་ངོམས་པ་མེད་ལྟར་འགྲོ། །དབྱིབས་ནི་ལེགས་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །མེ་མ་དག་ལ་ནི་རེག་པ་ལྟར། །ལམ་དུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། །སེང་གེ་ལྟ་བུར་ལུས་འདེགས་ཤིང་། །མཆུ་ཡིས་ནམ་ཚོང་བརྐོ་བ་ འདྲ།།ས་ལ་རྟོག་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །ལུས་ནི་འདེགས་པ་ལྟར་བྱེད་དང་། །ཞོན་པ་པོ་ནི་དགའ་སྐྱེད་པ། །གང་མ་སྲེག་གི་འགྲོས་བསྟེན་ཡིན། །གང་ཞིག་མགོ་དྲང་ལ་འཁུམས་དང་། །མགོ་དང་སྒེ་མགྲིན་རབ་ཏུ་རྐྱོང་། །བདག་པོའི་སེམས་དང་རྗེས་མཐུན་པར། །ལམ་དུ་མཉམ་ པར་ལྟ་བ་དང་།རྟག་པར་ལམ་དུ་མི་བུ་བཅིང་། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་མི་ནུབ་ལ། །བརྟན་ཞིང་མ་འཆོལ་འགྲོ་བའི་རྟ། །རྨ་བྱའི་འགྲོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །གསུམ་པོ་འདི་དག་འགྲོས་ཀྱི་ནི། །གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཤིས་པ་འཐོབ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོས་གང་ཡིན། །ཕེལ་ཆེར་སྨད་པར་ བྱ་བ་ཉིད།།འགྲོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྟ་མཆོག་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྒྱལ་པོ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་འགྱུར་ཞིང་། །ལམ་དུ་དུ་བ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

又听到嘶鸣后，马匹随后嘶鸣者，骑乘此马后，会增进友谊。
老人、孩童、病人、残疾人、疲惫者、口渴者、饥饿时嘶鸣的马声，不应观察。
此为沙利贺札经中观察声音品第三十。
了知马寿之真谛，通达明论诸支分，于行步之事业通晓者，何处能生疑惑。
具德诸地主，于战场上迅疾之马，喜爱且坚定地开始，对马珍爱持有者，
跳跃生欢喜，速度令极为信赖。马若如此不跳跃，无迅疾力则不欢喜。
步态快速行进时，骑乘能生欢喜。远距离行进时，行进舒适为称赞。
国王与王子，以及妇女安乐者，骑乘所致诸病痛，如此则不会产生。
从各种步态中，生吉祥与不吉祥果。具德者请对我说，马有何种步态。
在嘎嘎之语之后，沙利贺札复说道：简言之行如鼬鼠、孔雀相同而行。
如同鼬鼠之足，迅速抬起，似无间断般显现。自顶微动，
头颈如狮举起，背与身躯安稳住，尾根脊椎不动摇，尾巴亦不摆动者，
智者当知，此为鼬鼠步态。无错乱且无摇晃，道中不散乱，
骑乘者稳固善妙，或似安坐般思维，当其力道放出时，骑者毫毛不动。
虽行远路，亦无疲惫，似道路无厌般行进。形态善妙之马，
如触火般，道中疾行，如狮子般举身，以唇似掘天窗，
于地观察如是，身体似举起般，令骑者生欢喜，此乃大象步态。
凡是头直而屈，头与颈项极伸展，随顺主人心意，道中平视，
恒常道中不沉没，水中不沉没，稳固无错乱而行之马，此依孔雀步态。
此三种步态，为最胜故得吉祥。除此之外诸步态，大多应当呵斥。
步态特征圆满，若得上等马，国王将胜敌人，道中不会疲惫。

།འགྲོས་བཟང་རྟ་ལ་བདག་པོ་ཡིས། །ལྷག་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་བས་རྟ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ནི། །ཤེས་ བས་འགྲོས་ནི་བརྟག་པར་བྱ།།ཕག་དང་མ་ཧེ་རྔ་མོ་དང་། །ཁྱི་སྦྲེའུ་རུས་སྦལ་གླང་སེང་འགྲོས། །གང་ཡང་བྱི་ལ་ལྟར་འགྲོ་བ། །རྟ་དེ་མི་ཤིས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཚེའུ་ཚེ་ཚིག་གྲང་དཔུང་པ་བརླ། །འདེགས་པར་དཀའ་ཞིང་འགྲོས་ཞན་ལ། །འཁུམས་ཤིང་རྐང་འཆོལ་འགྲོ་བ་ དང་།།རྒྱབ་ངན་བཞོན་བར་མི་བདེ་དང་། །གོམས་སྟེངས་འཇོག་ཉེས་བུལ་བས་འགྲོ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་པར་བྱ། །དབུགས་རྒོད་སླར་བསྡུ་དཀའ་བ་དང་། །ལམ་ནི་ཐུང་ངུས་རྟག་ཏུ་དུབ། །སྙིང་སྟོབས་ཆུང་སྟེ་རྟ་མཁན་གྱིས། །དགྲ་ཡི་བསམ་པ་འགྲུབ་དེ་སྤང་། །རྟ་གང་མགོ་བོ་ འདེགས་པ་དང་།།རྨིག་པ་མཐོ་བར་འདེགས་པ་དང་། །བདག་པོ་དགའ་བར་འགྲོ་བྱེད་པ། །འགྲོས་དེ་མཆོག་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །མགྱོགས་ཤུགས་མདའ་ལྟར་རྒྱུག་བྱེད་ཅིང་། །ལུས་ཀུན་དུབ་པ་མེད་པ་དང་། །སྡུད་ཅིང་རིང་དུ་སྙོབ་བྱེད་པ། །འགྲོས་དེ་མཆོག་ནི་ཡིན་པར་ བཤད།།རྐང་འཇོག་ལྷག་ཆད་མི་སྙོམས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་མྱུར་ཆེས་བུལ་ཆེས་པ། །ཤིན་ཏུ་འདུས་དང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ། །འགྲོས་ཀྱི་ཉེས་པ་འདི་དྲུག་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་འགྲོས་ཀྱི་བཟང་ངན་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་པའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ ཏྲ་ཡིད་གཞུངས་པས།།ཚངས་པ་མེ་ཡི་རྒལ་འདྲ་ལ། །ལུས་ཀྱི་འཕེལ་བའི་བྱ་བ་ནི། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་ཡང་དྲིས་པ། །ཐོག་མ་ཐ་མ་བར་མར་ནི། །ལུས་འཕེལ་བར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འགྲོས་དང་འགྲོས་གཞན་བཅས་པར་ནི། །འདི་དག་ཤེས་པར་འཚལ་ལགས་སོ། ། རྟ་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བ་དང་། །རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དག་།འདི་དག་ཤེས་པར་འཚལ་ལགས་སོ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །འདི་ན་ནམ་མཁའ་ས་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་ས་རྣམས་སྣང་གི་།སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པ་དང་འདྲེས་པ་རྒོད་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཤིང གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལུས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་དུས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་ཚོར་བ་ན། །མངལ་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ན། ཤ་མའི་དྲི་མས་ལུས་ལ་གོས་ཤིང་། ལུས་དང་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལུས་བདེ་བར་གནས་པ་ ན་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་ཕྲད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དྲུག་པོ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ས་བོན་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་ཉམས་པ་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟ་དེ་དེ་ལྟར་བྱུང་ བ་ན་ཤིང་ལྟར་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པའི་དབང་གིས་དང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་ཞུས་པ་དང་། རླུང་འཐོར་བས་དབུས་ན་ཕན་ཚུན་དུ་ཁྱབ་པ་ན། ལུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་གོམ་པའི་ཤུགས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འགྲོས་གང་དང་གང་གིས་དང་པོར་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཟས་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལུས་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུག་གཅིག་བུ་རྒྱུ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འགྲོས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་། ལུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྟོབས་དང་། འགྲོས་དང་། རྒྱུག་པ་དང་། རྩེ་བ་དང་། མཆོང་བ་དང་། དཀྱུ་བ་དང་། འགྲོས་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དང་པོ་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲེང་བ་ཞེས་བྱའོ།

主人对步态优良的马应当格外喜爱。因此，应当通过了解马的典籍来观察马的步态。
如猪、水牛、骆驼、狗、猴子、乌龟、牛、狮子的步态，以及像猫一样行走的马，这样的马被称为不吉祥。
抬腿困难、步态迟缓、蜷缩、脚步混乱、背部不好、骑乘不适、步伐不稳、行动迟缓的马，应当完全舍弃。
呼吸粗重难以平复、短距离就疲惫、体力不足的马，马术师应当舍弃，这样的马会让敌人得逞。
能够抬头、高抬蹄子、让主人愉悦地行进的马，这样的步态被称为最佳。
如箭般快速奔跑、全身不疲惫、收放自如且能远距离奔跑的马，这样的步态被称为最佳。
脚步不均匀、过快或过慢、过于集中或过于分散，这六种是步态的过失。
此为沙利贺札经中关于了知步态优劣的第三十一章。
沙利贺札以诚恳之心向如火般的梵天询问关于身体生长的事宜。
身体在最初、最后、中间是如何生长的？关于步态及其他步态，我想知道这些。马是如何行进的，以及如何立足的，这些我都想知道。
儿子如此询问后，沙利贺札回答说：此处有虚空、地、风、火、水、地等显现，与第六识结合进入母马的子宫，融为一体，形成完整的身体。
当时机成熟感知时，以离开胎垢的方式出生，身体被马垢沾染，身心从烦恼中得到安乐时，能自己感知冷热等苦乐感受。
其中，由于何种原因五大元素和第六内在本性相互融合，以种子和果实的方式无损地存在。
马如此出生后，会像树木一样逐渐生长，具备诸多功德。
同样，由于贪欲的力量最初趋向境界，当风散布遍及中央时，身体的步态和脚步力量逐渐产生，最初以何种步态追随母马并渴求食物，这就称为身体生长。
同样，独自行走并跟随的步态行进，当逐渐生长时，具备与身体相应的力量、步态、奔跑、嬉戏、跳跃、驰骋和优良步态的功德，这就称为最初独自行走并跟随。

།དེ་ལ་རྐང་པ་འཇོག་བའི་འགྲོས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤོ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། བཞག་པ་མཉམ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ དང་།།གཞོགས་དུད་ཅིང་འགྲོ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་གཅིག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་བཤད་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་གཉིས་དང་ཕྱི་མ་གཉིས། །རྐང་བ་མཉམ་པར་འགྲོ་བྱེད་ཅིང་། །རང་གི་ལུས་ནི་སྤོ་བ་དག་།དེ་ནི་སྤོ་བའི་འགྲོས་ཡིན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་ གཉིས་ནི་མཉམ་གནས་ཤིང་།།རེས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་བྱེད་ལ། །རིམ་གྱིས་རླིག་པ་ཉེ་བར་འདེགས། །དེ་ནི་གཞོགས་མཉམ་འགྲོ་བ་ཡིན། །མིག་སྤྲུག་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ནི། །ལུས་ནི་དད་ཅིང་རྒྱུ་བྱེད་ལ། །སྤྱོད་པ་གཅིག་གིས་མི་འགྲོ་བ། །གཞོགས་དུས་འགྲོས་ནི་དེ་ཡིན་ ནོ།།གང་ཞིག་ཡན་ལག་རེས་མོས་ཀྱིས། །འཇོག་ཅིང་འདེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །རྐང་པ་གསུམ་ནི་ཤས་ཆེར་བདེགས། །རྟ་ནི་སྤྱོད་པ་གཅིག་འགྲོས་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་རི་དགས་དང་། །མ་ཧེ་དང་། བྱི་ལ་དང་། ཁྱི་དང་། དོམ་དང་། སྟག་དང་། ནེའུ་ལེ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱུ་ མཆོག་དང་།རྔ་མོ་དང་། དྲེའུ་དང་། བོང་བུ་དང་། ར་དང་། ལུག་དང་། ཨེ་ནེ་ཡ་དང་། ས་ལ་དང་། སྦྱང་ཀུ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་ལུས་མཆོག་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མའི་དབྱེ་བའི་ཚད་ཀྱིས་རྐང་བཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་འཕེལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ལུས་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་བུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་པའོ།། །།ཐུབ་མཆོག་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའམ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །ལེགས་ལྡན་རྒྱུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །མཉན་པ་རུ་ནི་འཚལ་ལགས་སོ།

关于放置脚步的步态有四种，即：跳跃行进、平稳跟随行进、侧身行进和单一步态行进。现在将详细解释它们各自的本质。
前两足和后两足，脚步平稳地行进，身体上下起伏，这就是跳跃步态。
两侧肋部平稳，交替靠近地面，逐渐抬起臀部，这就是平稳行进。
眼睛不眨不乱，身体倾斜行进，不以单一步态行进，这就是侧身步态。
以肢体交替方式，放下和抬起，三足大多抬起，这就是马的单一步态。
同样，野兽、水牛、猫、狗、熊、虎、黄鼠狼、大象、公牛、骡子、骡驹、驴、山羊、绵羊、羚羊、狐狸、狼以及其他类似的动物，都按照上等、中等、下等的区分标准，解释了四足动物身体发展的各种类型。
这是《沙利贺札经》中关于身体发展的第三十二章。
最胜沙利贺札，或善闻又询问，具德奔跑特征，请为我解说。

།འདིར་ནི་སྐྱོན་གང་ཡོན་ཏན་གང་། འདི་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་རུ་གྲགས། །མཚན་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དག་།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འཚལ། །དེ་སྐད་སྨྲས་ཚེ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཡིད་ལ་གང་གནས་པ། །དེ་ནི་བཤད་ཀྱིས་མཉན་བར་གྱིས། །རྒྱུག་པ་མེད་བར་རྟ་རྣམས་ནི། །རྩིག པ་ཤིང་འདྲ་བེམས་པོ་ཡིན།།རྒྱལ་པོའི་སྟེ་ཚོམས་གསུམ་པོ་ནི། །སྒྲུབ་ལ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། །དེ་བས་རྒྱུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །བཞི་བཅུ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །དང་པོར་གཏང་བའི་དོན་དུ་ནི། །ཉེས་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཤེས་བྱ། །ཡང་དག་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡི། །ཡོན་ཏན་བཅོ་ལྔ་ཉིད་དུ་ བཤད།།དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྒྱུག་པ་ནི། །ཟླུམ་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་སྦྱར། །རང་བཞིན་ལེགས་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གཞན་དུ་དེ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །བརྡེག་ན་ལན་བྱེད་དང་པོ་སྟེ། །རྡེག་བྱེད་གཞན་ལ་དོགས་པ་དང་། །སྐེ་བ་གཅུ་དང་རྔ་མ་བསྐྱོད། །མི་སྦུག་ལྟ་ཞེང་འབྲུ་ཚུགས་ལྟ། །མགོ་མདུད་ རྣ་བ་མི་མཉམ་དང་།།སྡིགས་དང་རྡེག་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །མགོ་ནི་མི་བརྟན་གྱུར་བ་དང་། །འདུ་ཤེས་མི་གསལ་དེ་ལས་གཞན། །དབྱིག་པ་ལ་སྡངས་རྐོ་བྱེད་དང་། །སོ་ནི་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འཆའ། །གོམ་པ་དུད་དང་འཁྱོར་བ་དང་། །བཅིང་དང་ཁྲོ་བ་དེ་ལས་གཞན། །གཞན་ཡང་ བཅིངས་པས་རྨོངས་པ་དང་།།སྐེ་སྐྱོད་བརྟན་པར་མི་གནས་དང་། །དོགས་བཅས་ཡན་ལག་འཁྱོར་པ་དང་། །ཡན་ལག་རེངས་དང་ཡན་ལག་ཆུང་། །ལུས་ནི་བརྟན་པར་མི་གནས་དང་། །དེ་བཞིན་གོམ་པ་མི་བརྟན་དང་། །དབྱིབས་མི་མཉམ་དང་དབྱིབས་མི་སྡུག་།འདི་དག་རྟ་ནི་ ངན་པར་བཤད།།འདི་དག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །བཤད་པ་ང་ལས་བཟུང་བར་གྱིས། །གང་ཞིག་རྡེག་ན་སླར་རྡེག་པ། །རྡེག་ན་ལན་བྱེད་ཡིན་ཤེས་བྱ། །གང་ཞིག་རྡེག་པར་བྱེད་པ་ལ། །དོགས་འདོད་འདོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །སྐེ་བ་རང་དག་འཇོག་པ་ནི། །སྐེ་གཅུ་རྟ་ཡི་ཐ་མ་ ཡིན།།རྔ་མ་བརྐྱང་དང་སྤྲུག་བྱེད་ཅིང་། །ཡང་ཡང་བསྐྱོད་པ་རྔ་སྤྲུགས་ཡིན། །རྟག་ཏུ་རྡེག་པར་འདོད་པ་ནི། །མི་སྡུག་རྟ་ཞེས་དེ་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་བསླབས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཙམ། །མི་སྟོང་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདུག་།དེ་ནི་བལྟ་བར་སྡུག་པ་སྟེ། །དེས་ན་འབྲུ་ཆུགས་ལྟ་ཞེས་བཤད། ། གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་ས་ལ་བལྟ། །མགོ་དུད་པ་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །བརྡེགས་སམ་གཞུས་བར་གྱུར་པ་ན། །ཁྲོས་པས་རྣ་བ་འཆོལ་བར་འཇོག་།དེ་ནི་རྣ་བ་མི་མཉམ་ཡིན། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མ་གཏོགས་སོ། །གང་ཞིག་སྤྱི་པོ་རྟག་ཏུ་བསྐྱོད། །དེ་ན་མགོ་མི་བརྟན་ཞེས་བྱ། ། གང་ཞིག་རྟ་ནི་མི་དྲན་པ། །དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་ཡིན། །ལྕག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །གནོད་མེད་དབྱིག་པ་ལའང་སྔངས་ཡིན། །ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ས་རྐོབ། །དེ་ནི་རྐོ་བྱེད་ཞེས་བཤད་དོ།

此处有何过失何功德，这些分为几种闻名，何等性相为何物，此等一切欲知晓。如是所说仙人胜，沙利贺札复说道，汝心中所住何事，我今为说当谛听。
无鞭策时诸马等，如墙如木成顽物，王之三种威仪中，成就此为最殊胜。是故鞭策之性相，应当了知有四十。首为驱策之义故，应知过失二十五，如理安住所应为，功德说有十五种。如是鞭策应圆形，近前修习当善知，自性应当善了知，若非如此无义利。
打时还击为第一，打者对他生疑虑，颈曲摇尾不端正，视物斜视如谷粒。头结耳朵不齐平，威吓打时亦如是，头部不稳如是成，意识不清此之外。嗔恨鞭杖作掘地，咬牙出声并作响，步态低垂与摇晃，系缚忿怒此之外。
复次系缚生迷乱，颈动不能安住稳，疑虑肢体摇晃动，肢体僵硬肢体小。身体不能安住稳，如是步态不稳固，形态不均形不美，此等说为劣马也。
此等诸相之性相，我说于此当受持。若打即还以打击，应知此为还击者。若于打者欲打时，具有疑虑称疑者。自颈低垂安住者，颈曲马中最下劣。
伸展摇动其尾巴，数数摇动为摇尾。常时欲得打击者，说为丑陋之马也。虽经教导仅少许，空心而住不领会，此为可观美好者，是故说为如谷视。
若有常时视地者，称为低头之马也。若遭打击或驱策，以嗔乱置其耳朵，此为耳朵不齐平，除却天生如是者。若有常时摇头顶，此称头不安稳者。
若有马匹不忆念，此为意识不清明。鞭等一物尚且能，无害亦怕鞭杖者。以其二足掘地者，此说名为掘地者。

།ཁྲོ་བས་སོ་ནི་འཆའ་བྱེད་པ། །སོ་སྒྲ་འཆའ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། རྟ་གང་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །རྗེས་སུ་ཅུང་ཟད་མི་འཇུག་ཅིང་། །གོམ་པ་ལ་ལར་སྡུད་པ་དང་། །ལ་ལར་ཡང་ནི་འཁྱོར་བྱེད་པ། །མི་མཉམ་བ་ཡི་འགྲོས་ཅན་ཏེ། །གོམ་པ་སྡུད་ཅིང་འཁྱོར་བ་ཡིན། རོ་སྟོད་རོ་སྨད་གདོང་བའམ། །ཡིད་ན་ལུས་ཀྱི་བར་དག་ཏུ། །གང་ཞིག་བཅིངས་ན མྱུར་དུ་འཁྲུག་།བཅིངས་ན་ཁྲོ་བའི་རྟ་རུ་འདོད། །གང་ཞིག་ཐག་པས་བཅིངས་ན་ནི། །བཅིངས་པས་བློ་གྲོས་རྨོངས་གྱུར་ཡིན། །རོ་སྨད་ཀྱི་ནི་ལུས་བྱེད་འགུལ། །བསྐྱོད་པས་རྐེད་པ་སྐྱོད་བྱེད་ཡིན། །འདིས་ནི་བདག་ལ་རྡེག་སྙོམ་སྟེ། །འདུལ་སྦྱོང་མཁན་ལ་སྔར་རྡེག་བྱེད། །དེ་ནི དོགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ།།ར་རོ་བ་ལྟར་ཡན་ལག་ཀུན། །ཕན་ཚུན་འཆོལ་བར་འགྲོ་བྱེད་པའམ། །གཟེར་བཅས་ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་རྟ། །དེ་ནི་ཡན་ལག་འཁྱོར་ཞེས་བྱ། །ཡན་ལག་ཀྱང་ནི་འཁྱོར་བྱེད་ཅིང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རེངས་པ་དག་།དེ་ནི་ཡན་ལག་རེངས་ཡིན་པའམ། ། ཡང་ན་རྟག་ཏུ་ལུས་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཡན་ལག་རབ་སྲ་ཞིང་། །བརྡེག་ཀྱང་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། །དགའ་བས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ། །ཡན་ལག་རྩུབ་པར་དེ་བཤད་དོ། །གང་གི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་དག་ནི། །ཚུལ་གཅིག་དུ་ནི་མི་མངོན་ཞིང་། །ལུས་ཀྱང་སྤུགས་པར་བྱེད་གྱུར་པ། །དེ ནི་བརྟན་མི་གནས་ཞེས་བྱ།།རྟ་གང་དང་པོར་གཞན་དུ་འགྲོ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལའང་གཞན་འགྲོ་བ། །འགྲོས་ནི་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་གོམ་མི་བརྟན་ཞེས་བྱ། །གང་ཞིག་ལུས་ནི་འཛུམ་པའམ། །གང་ཞིག་ལུས་ནི་མི་མཉམ་པ། །དེ་ནི་དབྱིབས་མི་མཉམ་ཞེས་བྱ། །ལམ་དུ་འཇུག་ བྱེད་འོས་མ་ཡིན།།རྒྱབ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་གྱུར་ཅིང་། །ལུས་ནི་རྔ་མོ་དང་འདྲ་བ། །དབྱིབས་མི་སྡུག་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། བསླབ་དང་མཛེས་པ་མེད་པ་ཡིན། །འདི་དག་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པས་ན། །མཁས་པས་སྐྱོན་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ད་ནི་ཡོད་ཏན་བསྟན་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་དག་ནི་བཤད་ བྱ་སྟེ།།རྣ་བ་མཇུག་མ་རྒལ་ཚིགས་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ཆེ་ཞིང་ཡིད་གཞུངས་ལས། །ཡིད་གཞུངས་སེམས་ནི་དེ་ཉིད་ལ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

因愤怒而咬牙，称之为咬牙声。对于正在调教的马，不稍微跟随，
有时收缩脚步，有时又旋转，步伐不均匀，收缩脚步并旋转。
无论是上身下身或额头，或是心意与身体之间，任何一处被束缚时迅速发怒，被束缚时称为愤怒之马。
任何被绳索束缚时，因束缚而智慧迷惑。下身躯体移动，因移动而腰部摇动。
此马认为要打我，先打调教者。这称为多疑之马。
如同醉汉般四肢，相互错乱行走，或如带钉般的马，称为肢体旋转。
肢体也旋转，反复僵硬，这是肢体僵硬，或者身体始终不变。
其肢体极其坚硬，即使打也没有感觉，欢喜地从事工作，称为肢体粗糙。
其身体形态，不以一种方式显现，身体也会膨胀，称为不稳定。
任何马先往一处行走，之后又往他处行走，因完全没有步伐，称为步伐不稳。
任何身体蜷缩，或身体不均匀，称为形态不均，不适合上路。
背部极长，身体如同骡子，应知形态丑陋，无法训练且不美观。
这些都是有过失的，智者应当了知过失。现在要宣说具有功德的特征：
耳朵、尾巴、脊椎等，具大功德且心性正直，心性正直之心，必定专注于此。

།ལུས་ལ་ཡེངས་བ་མེད་ཉིད་དང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་དག་།ཡེངས་མ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །མ་ཡེངས་ཞེས་བྱ་གཉིས་ པ་ཡིན།།རོ་སྟོད་མཆོག་ཏུ་ཐེལ་ཀ་ཆེ། །ཤུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་བྱེད་ཅིང་། །ལྟེ་བར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་འདི། །ཡོན་ཏན་གསུམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱུག་པ་ལ་ནི་མདོག་དགའ་ལ། །བར་འཚམས་མེད་པོ་ལྟར་རྒྱུག་པ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ བཞི་པ་ཡིན།།དང་པོ་དབུས་དང་ཐ་མ་རུ། །ཆ་མཉམ་པར་ནི་མངོན་རྒྱུག་ཅིང་། །དམན་དང་བར་མའང་མ་ཡིན་པར། །རྟ་ཡི་ཡོན་ཏན་ལྔ་བ་ཡིན། །རབ་ཏུ་ཐུང་མིན་རིང་མ་ཡིན། །ཡེངས་པ་དག་ནི་མེད་པར་ནི། །རྟ་ནི་གང་ཞིག་རྒྱུག་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ལེགས་གནས་དྲུག་ པ་ཡིན།།གང་ཞིག་དང་པོར་ཞོན་པ་ན། །དྲང་པོར་གཞུ་འདོམ་བརྒྱར་འགྲོ་ཞིང་། །ཤུགས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རྒྱུག་བྱེད་པ། །ཡོན་ཏན་དེ་ནི་བདུན་པར་བཤད། །རྐང་པ་འདོར་བ་མཁའ་ལ་ནི། །འགྲོ་བར་མང་དུ་སྣང་བྱེད་ཅིང་། །ས་ཡི་ཆ་ནི་ཅུང་ཟད་སྣང་། །ཡོན་ཏན་དེ་ནི་བརྒྱད་པར་འདོད། ། རྟ་ནི་གང་ཞིག་ཡན་ལག་ལ། །རེག་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུག་བྱེད་ཅིང་། །བསྐུལ་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཤེས་པ། །ཡོན་ཏན་དམ་པ་དགུ་པ་ཡིན། །གང་གི་དང་ནི་ཚད་ལྡན་པར། །མཛེས་པར་བྱུགས་ནའང་སྣང་གྱུར་འདྲ། །སྲབ་ནི་ལེགས་པར་འཚོ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་བཞིན་བཟངས ཡིན་ཞེས་བྱ།།མ་འཚོལ་བར་ནི་འགྲོ་བྱེད་ཅིང་། །མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ། །མཚན་ཉིན་གང་ཡིན་མ་ཞེན་པ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཅིག་པ། །བྱ་བ་ལ་བསྐུལ་ཚེ་ན་ནི། །མྱུར་དུ་ལྡང་ཞིང་འཇུག་བྱེད་ལ། །ཚིག་གིས་མྱུར་དུ་གོ་བྱེད་པ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་སྟེ་བཅུ་ གཉིས་པ།།ང་རྒྱལ་མེད་པར་ལྡང་བྱེད་ཅིང་། །འབད་པ་མེད་པར་ལྡོག་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་གང་གི་ཡོན་ཏན་དང་། །ལྡན་ཞེས་བཅུ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །འཕངས་མཁན་བྱ་བ་དག་གིས་ནི། །མངའ་ཡིས་བསྣུན་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཞུམ་པ་མེད་པར་འགྲོ་བྱེད་པ། །ཡོན་ ཏན་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་གང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །བྱ་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བྱེད་ཅིང་། །ཤུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུག་བྱེད་པ། །ཡོན་ཏན་འདི་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་བཤད། །མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ལྡན་པའང་རུང་། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡང་དག་ ལྡན།།རྟ་མཆོག་གང་ཞིག་ཐོག་མཐར་ནི། །ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ལེགས་པར་རྒྱུག་པ་བྱེད་པ་ཡི། །རྟ་དེ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཁྱེད་ལ་རྒྱུག་པ་དེ་ལྟར་བཤད། །གཞན་དག་དྲིས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་རྒྱུག་པ་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་པའོ།། །།ལེགས་ལྡན་གྲ་མ་ཅན་ཞེས་པ། །འདི་ནི་གང་ཞིག་རྒྱུ་གང་ལགས། །མཚན་ཉིད་གང་གིས་དེ་ཤེས་བྱ། །དེ་ཡི་གསོ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་ལྟར་བུ་ཡིས་དྲིས་པ་ན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་ཆེས། །དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་།གྲ་མ་ཅན་མཚན ཉིད་འདི་སྨྲས།།གྲ་མ་རྩེར་བྱར་འོས་པ་སྟེ། །དེ་ན་ངོ་ཚ་འཇིག་སོགས་ཡིན། །དེ་རྣམས་གང་ཞིག་བྱེད་པ་ནི། །གྲ་མ་ཅན་ཞེས་དེ་བཤད་དོ།

身体无有散乱性，具足一切功德者，远离一切散乱性，无散乱为第二德。
上身极为挺拔直，以力周遍奔驰时，目视脐部而行进，此为第三种功德。
如同飞行空中行，奔跑之时色悦人，无有间断而奔驰，此为第四大功德。
初中及至最后时，皆能平稳而奔驰，非劣非中等程度，此为马之第五德。
既非太短亦非长，无有任何之散乱，此马能够善奔驰，恒时安住第六德。
若有人初次骑乘，直行百弓之距离，以力迅速而奔驰，此说即为第七德。
腾空抬足似空行，多现飞行之姿态，地面仅见些许痕，此德公认第八德。
若马肢体稍触碰，即能随即而奔驰，仅需催促知心意，此为殊胜第九德。
若以适量涂抹时，犹如涂抹显美丽，缰绳善能得存活，此即称为相貌好。
无需寻找而行进，如同空中飞行状，昼夜何时不执著，此为第十一功德。
当催促其做事时，迅速起身而投入，言语迅速能领会，最胜功德第十二。
无有傲慢而起身，无需勉强而返回，具足何等之功德，此为第十三功德。
若遇投掷之事时，虽被权势所击打，无有怯懦而行进，此为第十四功德。
以其何等之力道，如鸟般地而行进，以力相续而奔驰，此为第十五功德。
如是功德已详说，略具相好亦可行，具足此等诸功德。
最胜骏马始终时，功德恒时不改变，能善奔驰而行进，此马即为极赞叹。
为汝奔驰如是说，何须询问其他事，此为沙利贺札经中观察奔驰品第三十三。
具德马疥癣何者，此为何因何缘起，以何相好知此病，其之医治如何为。
如是儿子发问时，沙利贺札大仙人，随顺义理之言语，说此疥癣之相好。
疥癣应于顶生起，彼处羞耻损坏等，若有作此诸症状，即说彼为疥癣病。

།དེ་བས་འཇིགས་མེད་ཚུལ་ངན་དང་། །བརྩེ་མེད་རྩུབ་ཅིང་མི་སྲུན་བ། །འབྲས་བུའི་གྲ་མ་དང་འདྲ་བའི། །ཉེས་བ་འཛིན་པས་དེ་སྐད་ བཤད།།དེ་བས་ཉེས་པ་འདི་ལྡན་པའི། །རྟ་ཡང་གྲ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ། །རྟ་གང་གཏུམ་ཞིང་མི་སྲུན་པ། །ཁྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །དེ་ཀུན་གྲ་མ་ཅན་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རང་དབང་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཆས་ན་འཁྲུག་ཅིང་རྫས་མཐོང་སྐྲག་།འགྱུར་ཞིང་མི་སྲུན་བྱེད་པ་དང་། །ཞོན་ དུ་མི་བཏུབ་པ་དང་ནི།།ཞོན་ནས་འཕག་པར་བྱེད་པ་དང་། །འཁྲུག་ཅིང་རིང་ནས་སོས་འདེབས་ལ། །ཟ་ཞིང་ལྟུང་བར་བྱེད་བ་དང་། །ལྕག་གིས་གཞུས་ཀྱང་འདུག་བྱེད་ཅིང་། །འཕྲ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྡེག་།འདུལ་སྦྱོང་མཁན་ཡང་སྐྱུར་བྱེད་ཡིན། །འགྲེ་བ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དང་། ། ཁལ་ནི་ལེགས་པར་བཀལ་གྱུར་ཀྱང་། །ས་གཞིར་སྐྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། །འདུལ་སྦྱོང་མཁན་ལ་གནོད་བྱའི་ཕྱིར། །མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་འཁོར། །རྒྱབ་ནི་གླང་པོ་ལྟར་བསྐྱུར་ཞིང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྲུགས་པ་དང་། །སོ་དང་ལག་ཡབ་དག་གིས་འདེབས། །ཤིང་ཡང ལྟུང་བར་བྱེད་པ་དང་།།གཡང་དུ་ཡང་ཡང་སྐྱུར་བྱེད་དེ། །བགྲོད་བྱ་ལས་ནི་གཞན་དུ་རྒྱུག་།དོགས་པ་མེད་པར་ལྡོག་པ་དང་། །ལན་འགས་གཞན་དུའང་འགྲོ་བར་བྱེད། །ར་དང་རི་དགས་ལྟར་མཆོང་ཞིང་། །བར་བར་དུ་ནི་འདུལ་བྱེད་སྐྱུར། །ཆུ་ངོགས་ཤིང་དང་ཁྲོན་པ་དང་། ། གྲོགས་སྲོལ་དུ་ཡང་རྒྱུག་ཅིང་འབྱོར། །རྟ་ཁྱུའི་ནང་ན་མི་འདུག་ཅིང་། །དཔུང་གཞན་གྱི་ནི་ནང་དུའང་འགྲོ། །བར་ཏུ་འབད་པས་ཁ་བསྒྱུར་ཡང་། །ཟློག་པར་ནུས་བ་མ་ཡིན་ལ། །རྟ་བྲེས་ལས་ནི་མི་འབྱུང་ཞིང་། །བྱུང་དང་འཇུག་ཏུ་མི་འདོད་ལ། །སྲོག་འཕྲོག་ལས་ནི་གང་དང གང་།།ཡིད་དུ་མི་འོང་ལས་གང་ཡིན། །དེ་དག་ལྷག་པར་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །བརྡུངས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད་པ་ནི། །དེ་ནི་གྲ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉོན་ཅིག་།ཁུར་ཚད་ཁུར་ནི་ཡོ་བ་དང་། །ཁ་དང་ཕོ་མཚན་ཡོ་བ་དང་། །རྟ་གང་འཕྲལ་བ་མགོས་འདྲ་དང་། །རླིག་ པ་ཤིན་ཏུ་འཕྱང་བ་དང་།།རི་མོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། །ཡ་མཆུ་ན་གཅིང་རྐན་ཡང་ནག་།གང་ཞིག་མཆུ་ལྟག་ཞོམ་པ་དང་། །སེར་སྐྱ་དམར་སེར་མདོག་ཅན་དང་། །གང་གི་མཆེ་བ་མི་མཉམ་ཞིང་། །གདོང་ལ་གཉེར་མ་ཡོད་པ་དང་། །མིག་ནག་སེར་བ་ཉིད་དང་ནི། །མིག་སྦོམ་ ཁྲ་ཡི་མིག་འདྲ་དང་།།བྱ་རྒོད་མིག་འདྲ་མ་ཁུར་ཚོས་ཆུང་། །གང་གི་ཡ་མཆུ་ཐུང་བ་དང་། །མགོ་བོ་རྣ་བ་རབ་ཏུ་ཆེ། །འགྲམ་པ་ཡང་ནི་ཞུམ་པ་དང་། །སྦལ་པ་བྱི་ལའི་མིག་འདྲ་ཞིང་། །རི་བོང་མདོག་འདྲ་མདངས་རྩུབ་དང་། །རླིག་པ་གཅིག་ནི་དཀར་བའམ། །ཡང་ན་རླིག་པ་ གསུམ་དཀར་ལ།།བཤད་པའི་མདོག་འདྲ་དུ་བའི་མདོག་།ཕྲག་སོ་ལ་ནི་གཉེར་མ་ཆགས། །འདི་དག་དང་ནི་གཞན་མང་ངོ་། །མཚན་ལྡན་གྲ་མ་ཅན་དུ་འདོད། །དེ་བས་འདི་དང་རིགས་ཅན་རྟ། །གནས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་རྒྱུག་པའི་བྱ་བ་རྣམས། །རྟེའུ་ ནས་བརྩམ་པ་སོ་སོར་བྱ།།བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་ནི། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ། །རླུང་མེད་གནས་ན་རབ་དབེན་པ། །སྤྱོད་ཡུལ་བདེ་བར་གཞག་བར་བྱ། །དེ་རྗེས་རེག་ན་བཟོས་གྱུར་ལ། །དེ་ནས་བྱ་བ་གཞན་དག་བྱ། །བདག་པོ་རས་དང་སྐོམ་བཅས་ དང་།།སྨན་རྣམས་ཆོ་ག་ཅི་བཞིན་བྱ། །གནྡྷ་བྷ་དྲ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཀ་ར་བཱི་རའི་མེ་ཏོག་ནི། །འོ་མར་བཅས་དང་ཀ་ལང་ཐ། །བསྐོལ་བ་དེར་ནི་ཏིལ་ཐལ་བ། །ཀོ་ཀེ་ལཀྵ་སྭ་རྫི་ཀའི། །ཐལ་བ་དང་ནི་བཅས་པར་གཞུག་།བསྐོལ་བ་དང་བ་དང་བཅས་པར། །ཉི་མ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ གཞག།།འདི་ནི་འདི་ལ་ཞག་བདུན་པར། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཏུང་བ་སྦྱིན། །

因此无畏恶行和，无慈粗暴不驯服，如同果实之芒刺，具此过失故如说。
因此具此等过失，马亦称为有芒者，任何凶暴不驯服，以及生起愤怒者。
彼等皆为有芒者，彼非自在所转变，装饰则乱见物惊，变化不驯而为之。
不堪骑乘以及是，骑后跳跃而为之，躁动远处咬人及，啃咬摔倒而为之。
鞭打亦然停驻时，反复踢打教练者，亦会抛弃如爬行，虽善驮负重物时。
将其抛弃于地上，为害调教之师故，如同旋转火把转，背如象背般抛起。
反复抖动而为之，以牙前足来打击，树木亦使其倒塌，常常抛入悬崖中。
奔向非所应去处，毫无疑虑而返回，有时亦往他处去，如羊野兽般跳跃。
中途抛弃调教师，水岸树木及水井，沟渠之中亦奔跑，马群之中不安住。
亦往他军队中去，中途费力转其头，亦不能够使返回，不从马列中出来。
不愿出入马厩中，凡是夺取生命及，任何不悦之事业，更加过分而为之。
虽打亦无有利益，此即称为有芒者，今当谛听其特征，驮负重物偏斜及。
口与生殖器歪斜，任何额似牛头者，睾丸极为下垂及，具有巨大花纹者。
上唇黑且腭亦黑，任谁上唇凹陷及，黄白红黄色具者，任谁牙齿不齐及。
面上具有皱纹者，眼黑发黄以及是，眼大如鹰眼睛及，似秃鹫眼颊骨小。
任谁上唇短小及，头部耳朵极巨大，腮部亦即凹陷及，似蛙猫眼睛以及。
似兔颜色粗涩光，一个睾丸白色或，或者三个睾丸白，所说颜色似烟色。
肩胛之上起皱纹，此等以及众多他，具相认为有芒者，因此此类种马等。
住处及其学习业，如是奔跑事业等，从驹开始各自为，其他差别事业亦。
当依次第而宣说，无风住处极寂静，行境安乐而安置，此后触摸调柔已。
然后作其他事业，主人具绳及饮料，诸药如法而作之，甘陀跋陀布谢则。
夹竹桃之花朵与，牛奶以及迦蓝他，煮沸其中芝麻灰，俱俱拉叉索尔济嘎。
灰烬以及和合入，煮沸澄清具足已，于七日之期间置，此即于此七日间。
如法授予饮用物。

།ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཏུང་བ་སྦྱིན། །དེ་ལྟར་བཏུང་བས་དབང་གྱུར་ན། །རྟ་ནི་རེག་པ་ལ་སོགས་བཟོད། །བདག་གཅིན་དང་ནི་རྒོད་མའི་གཅིན། །ཡུངས་ཀར་དེ་བཞིན་རྣ་སྤབས་དང་། །པི་པི་ལིང་རྩ་ནག་ཚུར་བཅས། །ཧ་རེ་ན་ཀ་ཚ་བ་གསུམ། ། ཙནྡན་དང་ནི་ལྡན་པ་རུ། །བཏགས་ཏེ་དབེན་པར་སྤང་བར་བྱ། །འདི་ཡིས་ཟླ་ཚིགས་དག་ཏུ་ནི། །རྟ་ལ་མིག་སྨན་བསྐུ་བར་བྱ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གསོ་དཀའ། །གྲ་མ་ཅན་ནི་ཞི་བར་བྱ། །དོམ་དང་གཟིག་སྡེར་ཁྱིའི་རུས་པ། །བ་ལང་འགྲམ་པ་ཡུངས་ཀར་དང་། །རྨ་བྱའི་མཁྲིས་པ ལྡན་པར་ནི།།གདུག་པ་གྲམ་ཅན་སེལ་ཡིན། །རྟ་བྲེས་སུ་ནི་རྟག་པ་རུ། །གདུག་པ་འདི་ནི་གདུལ་བར་བྱ། །ཚེས་བརྒྱད་དང་ནི་བཅུ་བཞི་ལ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བདུག་པས་བདུག་།དེས་ན་རེག་དང་སྒྲ་དང་ནི། །གཟུགས་ནི་བདེ་བར་བརྟེན་བཟོད་འགྱུར། །གང་དང་གང་ནི་བྱེད་ དུ་བཅུག་།དེ་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད། །རྐན་དང་ཁ་འགྲམ་དཔྲལ་པ་དང་། །མ་རྐན་སྨིན་མའི་འོག་དང་ནི། །རྟ་ཡི་མིག་ལའང་པི་པི་ལིང་། །རྩ་བ་ཚ་བ་གསུམ་གྱིས་བསྐུ། །འདི་ཡི་ལུས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །བ་ཡི་ལྕི་བས་ཡང་ཡང་བསྐུ། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་ནང་གྲོལ ནི།།སྦྲང་རྩི་དང་ནི་ཁ་རས་བསྐུ། །ེ་ལ་ཨུ་ཤིར་པྲ་རྩི་པོག་།རུ་རྟ་ཙནྡན་ཨ་ཀ་རུ། །ནཱ་ག་གེ་སར་ཏིལ་མར་བཅས། །བདུག་པས་རྟ་ལ་རབ་ཏུ་བདུག་།རྟ་ནི་ཉག་བར་གྱུར་པ་ན། །བདུག་བས་ཡང་ཡང་བདུག་ན་ནི། །སྒྲ་དང་རེག་དང་གཟུགས་དག་ནི། །ངེས་པར་བཟོད་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན།།ཇི་སྲིད་ངེས་པར་ཞི་གྱུར་པར། །ཆོ་ག་འདི་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ཚེ་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །རྟ་རྫི་ལ་ནི་གནོད་མི་བྱེད། །གང་ན་གནས་ལ་མི་ལྡང་ཞིང་། །ཁྲོ་བ་མེད་པར་རྩཝ་རྣམས་ཟ། །རྣ་བ་འཇུམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །འདུལ་སྦྱོང་མཁན་ལ་མངོན་པར་དགའ། ། ལམ་དུ་ཞུགས་པར་ཆས་པ་ན། །འདོར་ཞིང་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། །ཁྲིད་ན་སེམས་ནི་དུལ་འགྱུར་ཞིང་། །ཚིག་གི་བསྡིགས་ནའང་འཇིགས་པར་འགྱུར། །ཅི་དགའ་བར་ནི་ཁྱེར་ན་ཡང་། །ལོག་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གཞན་ལ་བརྡེགས་ན་ཡང་། །དེ་ནི་འཇིགས པ་སྐྱེ་མི་འགྱུར།།དེ་ལྟར་གྲ་མ་མེད་པའི་རྟ། །བཟོད་པ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །དམོད་པ་གདོན་གྱི་ཉེས་བ་དང་། །རྟ་ཡི་རླུང་ནད་ཉེས་པ་དང་། །ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་བཏང་སྙོམས་གཞག་།མེ་སྲུན་འགྲོགས་པ་དག་ལས་ཀྱང་། །རྟ་ནི་སེམས་ཤེས་མི་འགྱུར་ལས། །གྲ་མ་ཅན་ དུ་འགྱུར་བ་ཡིན།།དེ་བས་ཉེས་པ་འདི་རྣམས་ལ། །ཞི་བའི་ཐབས་འདི་ཡིན་པར་འདོད། །གང་ལ་ཆོ་ག་འདི་དག་ནི། །བྱས་ཀྱང་གྲ་མ་མ་ཞི་ན། །དེ་ཚེ་འབྲོག་སྟོང་དག་ཏུ་ཡང་། །དེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱའོ། །གང་ཚེ་མིའམ་རྟ་གཞན་གྱི། །ཕྱི་ནས་སྙེག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། དེའི་ཚེ་རླིག་པ་ཆུང་བ་ཡིས། །འདི་ཡི་སེམས་འཁྲུགས་ཞི་བར་བྱེད། །གྲ་མ་ཅན་ནི་ལེགས་དུལ་ཡང་། །གཡུལ་དུ་གཞུག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡིས་རང་བཞིན་ཉིད། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གསལ་བྱེད་སྲིད། །གང་ཞིག་གྲ་མ་ཅན་ཞི་ནས། །ལ་ལར་མི་སྲུན་བྱེད་གྱུར་ན། ། དང་པོ་དེ་ནི་བྱེད་ཚུལ་གྱིས། །ཉེ་བར་ལེགས་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་གྲ་མ་ཅན་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ།

按照仪轨给予饮料。如此饮用后获得控制，马匹便能忍受触摸等。自己的尿和母马的尿，芥子以及耳垢，胡椒根和黑盐，哈列那卡和三辛香，檀香木配合在一起，研磨后在僻静处涂抹。以此在月经期间，给马匹涂抹眼药。这种性情难以调伏，要平息暴躁的马。熊爪、虎爪、狗骨头，牛腮骨和芥子，孔雀胆汁配合在一起，能除去凶暴的暴躁。在马厩中经常地，要调伏这种凶暴。在初八和十四日，尤其要熏以熏香。因此能忍受触摸、声音，以及形色的安乐依止。无论让它做什么，都能随顺而行。上颚和脸颊额头，以及下颚眉毛下方，还有马的眼睛都要以胡椒，根部和三辛香涂抹。它的全身也要，反复涂抹牛粪。它的四肢内脏，要涂抹蜂蜜和碱。贝拉、乌西尔、树脂，茜草、檀香、沉香，龙花和芝麻油，要用熏香熏马。当马变得虚弱时，若反复熏以熏香，声音、触摸和形色，必定能够忍受。直到完全平息为止，要运用这个仪轨。那时不会躁动，也不会伤害马夫。不会从所在处跳起，无瞋恚地吃草。不会竖起耳朵，对调教师欢喜。当进入道路行进时，不会放弃也不会恐惧，牵引时心会调顺，对言语威吓也会害怕。无论喜欢带到何处，也不会做出错误。即使打击其他物体，它也不会生起恐惧。如此无暴躁的马，被说为具有忍耐。诅咒、魔鬼的过失，马的风病过失，地方的过失置之不理，火烧伤陪伴等，马不能了知心意，会变成暴躁的。因此对这些过失，认为这是平息的方法。对某些即使行此仪轨，暴躁也未平息者，那时即使在荒野中，也不要期待它。当它追逐人或其他马时，那时以小睾丸，能平息它的心乱。即使暴躁马善调伏，也不应投入战场，因为它可能会以自然，因业力而显露本性。若有暴躁已平息后，有时又变得不驯服，首先要以那种方式，善加运用调伏。这是从沙利贺札经中暴躁马观察品第三十四。

། །།བུ་སྔོན་ང་ནི་རྟ་བྲེས་སུ། །གཉིད་ལོག་པ་ན་རྟ་དེར་བཏབ། །ང་ནི་ཁྲོ་བ་ཆེས་ཁྱབ་པས། །དེ་ལ་དམོད་པ་བཏབ པར་གྱུར།།བཀྲ་མི་ཤིས་དང་རྣམ་ཀུན་དུ། །སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་གྱུར་ཅིང་། །བདག་པོ་ཆུང་མར་བཅས་པའི་ཡང་། །རིགས་ནི་རླག་པ་ཉིད་གྱུར་ཅིག་།ང་ཡི་དམོད་པའི་དབང་གིས་ནི། །ཉེས་པ་ཆེ་དར་ལྡན་པར་ནི། །རྟ་རྣམས་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། །འདི་ཡི་མིང་ནི་ཤེས་པར་ གྱིས།།ཤིས་པ་གཞན་དང་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། །རྟ་ཡི་ཐ་ཆད་དེ་སྤང་བྱ། །སོ་ཡིས་ཁ་ཁེངས་ཁ་དོག་ནག་།དེ་བཞིན་སོ་ནི་མི་མཉམ་ལྷག་།ཡོ་ཞིང་འགུལ་ལ་ཆག་པ་དང་། །སོ་གྱེས་པ་དང་མི་ཚང་དང་། །ཉ་ཕྱིས་འདྲ་དང་ཟུར་གསུམ་དང་། ། སྐྱེས་ཚེ་སོ་ཡོད་ཉིན་མོ་སྐྱེས། །ཟེའུ་ལྟ་བུས་མོ་ཟེའུ་དང་། །སྙིང་ག་ན་ནི་གཙུག་ཡོད་དང་། །ཡན་ལག་མ་ཚང་རླིག་ཆེར་སྐྱེས། །མཚན་ཆེ་ཡན་ལག་ལྷག་པ་དང་། །ཐིག་ལེ་ཆགས་ཤིང་གསུམ་པོ་འཕྱང་། །མདོམས་ནི་སྦྲེའུའི་སྤུ་འདྲ་ལ། །མི་སྡུག་གཡོ་ཞིང ངོ་མ་འདྲ་ལ།།སྡིག་པ་འདྲ་བའམ་རླིག་པ་མེད། །ཁྲ་དང་ལུག་དང་ཀར་ཀ་དང་། །ཉ་དང་སྤྲེའུ་བྱི་བ་འདྲ། །དམར་སེར་ཕག་དང་བྱི་ལ་དང་། །བྱ་རྒོད་ལུག་པའི་མིག་འདྲ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་མ་ཧེ་ཁྱིའི་མིག་འདྲ། །བྱ་རོག་མིག་འདྲ་མིག་གཅིག་སེར། །པགས་པ་ བསྲེགས་པའི་དྲི་འདྲ་དང་།།འབྲལ་པ་མི་སྡུག་དེ་བཞིན་བླུན། །ཡི་དགས་ཀྱིས་ཟིན་ཤ་བཀྲ་ཅན། །སྤུ་སྡོམ་དེ་བཞིན་རལ་བ་ཅན། །འཕྲལ་བ་བསྐུས་འདྲ་རྔོག་མ་གནག་།རྐང་བཀྲ་མི་ལེགས་མ་ནིང་དང་། །རྔ་མ་རྔོག་མ་མེད་པ་ནི། །བཀྲ་མི་ཤིས་པས་སྐྱེ་བ་དང་། །རླིག་ པའི་སྤུ་མདོག་ཞན་པ་དང་།།དེ་བཞིན་མགོ་བོའི་མདོག་མི་མཐུན། །རྒྱབ་ཏུ་ཞན་ལ་གནོད་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན་རྟ་དྲེའུའི་སྤུ་འདྲ་དང་། །རྔོག་མ་ཕུམ་ཕུམ་འདྲེས་པ་དང་། །ཁ་འགྲམ་མཆེ་རླིག་ནག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མགོ་དང་ལྕེ་ནག་དང་། །རྐན་དང་ལྟག་པ་མཆུ་ གནག་དང་།།མངལ་ན་གཉིས་སྐྱེ་མང་པོ་སྐྱེ། །ཉེས་པ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་བཤད། །རྭ་ཅན་རྣམ་གསུམ་རྨིག་པ་གཉིས། །རྐང་ལྔ་དུ་ཅན་གཡང་གཞིར་ལྡན། །དྲུག་པོ་འདི་དག་མཆོག་ཏུ་ནི། །མི་ཤིས་ཉེས་ཆེན་ལྡན་པར་བཤད། །རྟ་ཡི་སོ་ནི་མི་ཚང་བ། ། བདག་པོའི་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། །ཆུང་མ་སྤུན་ཟླར་བཅས་པ་དང་། །རྟ་ཡི་ཐ་མས་གསོད་པར་བྱེད། །སོ་ནི་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །དེ་ཡི་བདག་པོ་མི་རིང་བར། །ཉོན་མོངས་ཆེ་དང་ཕྲད་བྱེད་ནས། །ཡིད་དུ་མི་འོང་ལས་ཀྱིས་གསོད། །འོག་སོ་ལྷག་ཅིང་སོ་གྱེས པར།།གང་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི། །སོ་སྐྱེས་དེ་ཡི་རིགས་ཀྱི་མཆོག་།རིང་པོར་མི་ཐོགས་རླག་པར་བྱེད། །སོ་དང་བཅས་པར་ཉིན་མོ་སྐྱེས། །ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཆུ་ཞེང་ཚད་ཀྱི་གྲངས་ལས་ནི། །ལྷག་པར་གང་ཞིག་གནས་གྱུར་པའི། །ཡན་ལག་ ཡོད་པའི་རྟ་ཡིས་ནི།།ནོར་ནི་ལྷག་པར་ཉམས་བྱེད་ཡིན། །ལོ་ལྔའི་བར་དུ་རླིག་པ་མེད། །རྒོད་མ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པ། །དབང་འཕེལ་གང་ཡིན་རྟ་དེས་ནི། །རིགས་ནི་རླག་པར་བྱེད་པར་བཤད། །གང་གི་རླིག་པ་མདོག་མི་མཐུན། །ཐིག་ལེ་ཡིས་ནི་ཁྲ་བོར་གྱུར། །དེ་ནི་རླིག་ པ་ཐིག་ལེ་ཅན།།བདག་པོའི་རིགས་ནི་རླག་བྱེད་ཡིན། །པགས་པ་བསྲེགས་པའི་དྲི་འདྲ་བ། །མེ་ཡིས་ཚིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟ་མིག་ནག་ལ་རྐན་ནག་པ། །མྱུར་དུ་མཚོན་གྱིས་གསོད་པར་བྱེད། །གང་གི་རྐན་ལ་གཉེར་མ་ནི། །གསུམ་མམ་བཞི་དག་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ རྐན་ནག་ཉེས་པ་ཡིས།།དགོས་པ་མེད་པའི་རྟར་འགྱུར་རོ།

儿子啊！从前我在马场上，睡觉时被马踩到。我极为愤怒，对它下了诅咒。
愿它不吉祥，在一切方面都应当被舍弃，愿它连同主人和妻子的家族都被毁灭。
由于我的诅咒力量，马匹将具有重大过失，你们应当知道这些名称。
即使具有其他吉祥之相，也应舍弃这些最差的马：牙齿满口、黑色、牙齿不齐多余、
歪斜摇动和断裂、牙齿分开和不全、如鱼鳍般、三角形、生时有牙、白天出生、
如锥子状的母马锥子、心口有旋毛、肢体不全、睾丸生得大、
生殖器大、肢体多余、有斑点、三个下垂、阴部如猴毛、
丑陋摇晃、面貌不相称、如蝎子或无睾丸、
眼睛像鹰、羊、乌鸦、鱼、猴子、老鼠、
红黄色的猪、猫、秃鹰、羊的眼睛、
以及像水牛、狗的眼睛、像乌鸦眼睛、一只眼睛黄色、
有如烧焦皮革的气味、丑陋分离、愚笨、
被饿鬼附身、肉有斑纹、毛粗糙、有卷毛、
额头如涂抹、鬃毛黑、脚有斑纹不好、阴阳、
无尾无鬃、因不吉祥而生、
睾丸毛色差、
头部颜色不相配、背部虚弱有害、
毛色像骡子、鬃毛蓬乱混杂、
腮部獠牙睾丸黑、头和舌头黑、
上颚和后颈嘴唇黑、
胎中双生多胎生，被说为大过失。
有角三种两蹄、五足有火灾相、
这六种被说为最不吉祥具大过失。
马的牙齿不全者，会杀死主人及其子、
妻子和亲属，最差的马会造成杀害。
牙齿多余的马，其主人不久将遇大烦恼，
因不悦意之事而死。
下牙多且分开而生者，
那生有牙者将毁灭其族中最尊者。
带牙白天出生者，会造成一切毁灭。
超过水平尺寸数量的，
有多余肢体的马，会过分损害财富。
五岁前无睾丸，也不交配母马，
这种权势增长的马，据说会毁灭家族。
睾丸色不相配，被斑点染成花纹，
这种有斑点睾丸的马，会毁坏主人家族。
有如烧焦皮革气味的，会被火烧毁。
马眼黑而上颚黑的，很快会被武器杀死。
上颚有三或四道皱纹的，
因上颚黑的过失，将成为无用之马。

།མདོག་ནག་དུད་པའི་མདོག་ཅན་དང་། །དངུལ་རྡོ་བཅག་པའི་མདོག་ལྟར་འཚེར། །རྟ་དེའི་རྐན་ཀུན་ནག་ན་ཡང་། །མདོག་དང་མཐུན་པས་ཉེས་པ་མེད། །ཁ་དོག་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཅུང་ཟད་དམར་ཞིང་གཉེར་ མ་གསལ།།དཀར་དང་དར་མདོག་སྐྱ་བ་དང་། །སེང་གེ་དུར་བའི་མདོག་རྗེས་འདྲ། །དམར་དང་སེར་དང་སྔོ་བསངས་ཀྱི། །རྐན་གནག་བ་ནི་བསྔགས་མ་ཡིན། །རི་མོ་ཤིན་ཏུ་དམའ་བ་ཡིས། །རྨིག་པ་གཉིས་སུ་སྣང་གྱུར་ཏེ། །བ་ལང་རྨིག་པ་འདྲ་བ་ནི། །གང་གི་རྨིག་པ་ སྣང་གྱུར་བ།།བདག་པོའི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ནི། །མི་བཟང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་བསྐྱེད་ནས། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་དུས་ཀྱིས་ནི། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཆི་བར་འགྱུར། །རྔོག་མའི་མཐར་ནི་རྟེན་པའི་རྭ། །མཐེ་བོའི་ཚིགས་དང་འདྲ་བའམ། །རྒྱ་ཤུགས་སྐྱུ་རུ་ར་འདྲ་བའམ། ། མྲའི་ རུས་པ་འདྲ་བ་ནི།།གང་གི་རྟ་ལ་སྣང་གྱུར་རམ། །རྭ་ཡི་རྩེ་ན་རྭ་འདྲ་གནས། །ཤ་འཚེར་གཞང་འབྲུམ་འདྲ་བ་སྟེ། །རྟ་ནི་རྣམ་པ་དེ་བདུན་ཡིན། །རྭ་ཅན་དེ་ནི་སྐྱེས་གྱུར་པའི། །གྲོང་དེར་རིང་པོར་མི་ཐོགས་བརླག་།རྣ་བ་གསུམ་པའི་རྟ་གང་ཡིན། །དེ་ཡང་རྭ་ཅན་དག་དང་མཚུངས། ། རྟ་ཡི་ཐ་མ་འདི་གཉིས་ཀ་།ཡུལ་མཐའ་གཞན་དུ་སྤང་བར་བྱ། །པུས་མོའི་ཚེའུ་སྤུ་དང་ཉེ་བར། །རྐད་པ་འདྲ་སྟེ་རྐང་ལྔ་པ། །རྭ་ཅན་ལྟ་བུ་དེའི་མོད་ལ། །སྤངས་པ་ཁོ་ནར་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཟེའུའམ་རྒྱབ་ཏུ་གཙུག་ཡོད་པ། །རིགས་ནི་གཙོ་བོ་གསོད་བྱེད ཡིན།།མི་ཤེས་བཞོན་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟ། །མདོག་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ། །ལྕེ་ནག་པར་ནི་གྱུར་པའི་རྟ། །ཁྱིམ་དེ་མི་ཤིས་བྱ་བ་སྟེ། །རྟ་དེ་ཐམས་ཅད་ཟད་བྱེད་ཡིན། །གང་གི་ཁ་འགྲམ་ནག་པ་ཡི། །རྟ་ནི་བདག་པོ་གསོད་བྱེད་ཡིན། །རྟ་ཡི་ཐ་ ཆད་ཤ་བཀྲ་ཅན།།བདག་པོ་ནོར་དང་འབྲལ་བྱེད་ཡིན། །སྟག་འདྲ་ཁ་དོག་གཞན་པ་ཡི། །མདོག་ནི་སྣ་ཚོགས་གྱུར་པ་དག་།དེ་ནི་མི་ཤིས་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བས་སྤང་བར་བྱ། །སྟག་དང་འདྲ་ཞིང་རྗེས་མཐུན་ལ། །སྤྲེའུའི་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡི། །དེ་འདྲ་བ་ཡི་བདག་ པོ་ནི།།སེམས་ནི་སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བའམ་སྤྱུག་པའམ། །ལོག་པའི་ཆད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་མདོག་ཀུན་དཀར་བ་ལ། །རྔོག་མ་ནག་པོ་ཡོད་པ་ནི། །རྟ་དེ་རྔོག་ནག་ཅེས་བྱ་སྟེ། །གཡུལ་དུ་བདག་པོ་གསོད་བྱེད་ཡིན། །བོང་བུ་ལྟར་ནི་ཁྲ་བོའི་རྟ། ། འཁོར་ལིང་དམའ་བོར་གྱུར་བ་དང་། །ཤིས་མིན་ཚེ་འཕེལ་བྱེད་མིན་ལ། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྨད་པ་ཡིན། །མཆུ་ནག་པ་ཡི་བུ་དང་ནི། །རྟ་རྣམས་དུག་གིས་གསོད་པར་བྱེད། །རླིག་ནག་གསོད་དང་འཆི་བྱེད་ལ། །ཕོ་མཚན་ནག་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །ཆུང་མ་མནའ་མ་སྒྱུག་མོ དང་།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་བྲན་མོ་རྣམས། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རླག་པར་ནི། །རྟ་དེ་ལ་ནི་ཞོན་པས་འགྱུར། །རྟ་གང་རྨིག་པར་བཅས་པར་སྐྱེ། །མཚོ་མར་བྱུང་བར་གྱུས་པ་དག་།གང་དག་ཏུ་ནི་བྱུང་གྱུར་པ། །རིགས་དེ་ཡོངས་དུ་བརྡུག་པ་ཡིན། །སེམས་མེད་བཅིང་དང་གསོད་ བ་དང་།།བླུན་པས་ངར་སེམས་མེད་པར་འགྱུར། །འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་ནི། །བྱེད་པས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །གང་ཞིག་གཤིན་པོ་ལ་བསྔོས་དང་། །རྟ་གང་གཤིན་པོས་ཁྱེར་བ་ཡི། །རྟ་དེ་ཡི་དགས་ཀྱིས་ཁྱེར་ཡིན། །རྟག་ཏུ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །དབང་པོ་ འཕེལ་བ་དང་འདྲ་ཞིང་།།ཟ་མའི་གཟུགས་ཅན་མ་ནིང་ཡིན། །རྒྱབ་ཏུ་ཞོན་པ་གནོད་བྱེད་པ། །ཡི་དགས་ཀྱིས་ཁྱེར་བཞིན་དུ་ཡང་། །གཉིས་སམ་མང་པོ་མཚེ་མར་སྐྱེས། །བུ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་། །སོ་ཡི་ལེའུ་སོ་ཉེས་པ། །མིག་ལེའུར་མིག་གི་ཉེས་པ་དང་། །

虽然是黑色烟色的马匹，闪耀着如同银矿石般的光泽。虽然这马的牙龈都是黑色的，但与毛色相配，故无过失。
八种颜色中，稍微发红且皱纹明显。白色、绸缎色、灰色，以及如狮子和杜若草色。
红色、黄色和天蓝色的黑牙龈马匹不被推崇。
由于纹路极低，蹄子呈现双重形态。若马蹄如牛蹄般，会给主人的身心带来不好的影响和痛苦，不久后将与主人一同死亡。
鬃毛末端长有角，如同拇指关节，或如同柏树果实，或如同死人骨头。
若马匹出现这些特征，或角尖上有角状物，或有如痔疮般的肉瘤，这类马有七种。
长角的马出生在哪个村庄，那个村庄不久就会毁灭。三耳马与长角马同样不祥。
这两种最差的马都应在边远地区舍弃。
膝盖毛发附近有如腿般的第五肢，如同长角马一样，应立即舍弃为佳。
背部或背上有冠状物的品种会致主人死亡。不懂的人不该骑乘，因此这些都不是好马。
任何毛色的马，若舌头发黑，会给家庭带来不祥，这种马会耗尽一切。
腮部发黑的马会致主人死亡。最差的花斑马会使主人失去财富。
如虎般杂色的，或其他各种杂色的马，因会带来不祥和一切痛苦，应当舍弃。
与虎相似且相配，眼睛如猴子般的马，这样的马会使主人发疯，或被逐出家门，或被流放，或遭受不当惩罚。
全身白色而鬃毛黑色的马，称为黑鬃马，会在战场上致主人死亡。
如驴般花斑的马，腰部低下，不吉利且不能延寿，在所有工作中都被贬低。
黑嘴唇的马会使儿子中毒而死。黑睾丸会致死，黑生殖器的马会使妻子、儿媳、婢女以及女仆，骑乘此马者会使这些人全部毁灭。
生来就有蹄子的马，或从湖中出现的马，无论在何处出现，都会毁灭那个种族。
会导致无意识被捆绑、被杀，愚人会变得没有傲气。因会带来大恐怖，应当远离。
凡是献给亡者的马，或被亡者带走的马，那马是被饿鬼带走的，常常会生出一切过失。
如同性器官膨胀，形如阉人的马是阴阳人。骑在背上会造成伤害，如同被饿鬼带走一样。
双生或多胎出生的马，应当连同其子一并舍弃。
牙齿章节讲述牙齿的过失，眼睛章节讲述眼睛的过失。

།མིག་ལེའུར་མིག་གི་ཉེས་པ་དང་། ། གཙུག་གི་འབྲས་བུ་དག་ལས་ནི། །གཙུག་ངན་འབྲས་བུ་བཅས་ཞེས་བྱ། །དཔྲལ་བར་ཆགས་པ་ཞུར་དང་འདྲ། །འདྲེས་པའི་ལེའུ་གང་བཤད་པ། །ནུ་མ་ཅན་དང་རླིག་པ་ནག་།མགོ་ནག་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ། །འདི་ཡི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི། །འདི་རུ་རྒྱས པས་མ་བཤད་དོ།།དེར་ནི་སྤང་བྱ་གང་ཡིན་པ། །འདིར་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་དང་འདྲ། །དེ་ཉིད་ཚེ་ཡི་གནས་སྐབས་ལ། །བབ་ལ་ཉེས་པའི་འབྲས་བྱིན་བཤད། །ཉེས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་ཉེས་ཆེ་བ། །རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་བྱེད་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་བཟང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན། ། ལྡན་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོའང་བཅང་། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་ཆེན་ལྡན་པ་ནི། །ནམ་ཡང་བཅང་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གཞན་ལྡན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་ཆེར་ལྡན་པའི་རྟ། །ཁྱིམ་དུ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ནི། །མཁས་པས་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །རེག་པ་ཡིས་ཀྱང་རྟ་དེ་ནི། ། ཕུང་ཁྲོལ་དང་ནི་ཕྲད་པར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ།

眼睛章节中眼睛的过失和
头顶的果相等中
说是头顶不好带果相
额头上生长如珠状
所说的混合章节
有乳房和黑色睾丸
黑头等所说的
此中果相的特征
此处因详尽而未说
彼处所应当舍弃者
此处果相亦与彼相同
正是在寿命时期
时机成熟时说过失果相
大过失极大过失
恒常产生果相
若具足一切极好特征
即使大过失也可留用
具有极大过失者
任何时候都不应留用
即使具有其他功德
具有极大过失的马
在家中即使片刻
智者也不应安置
即便是触摸那匹马
也会遭遇灾难
此为马医论典中观察大过失品第三十五

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བདག་ཉིད་ཆེ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་རྟ་རྣམས་ཀྱི། །སྙིང་སྟོབས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དྲིས། །དྲང་སོང་གིས་དེ་དེ་ལ་སྨྲས། ། དཔའ་ཞིང་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བ་དང་། །བདག་པོ་ལ་གུས་བཞིན་དགེ་ལ། །སྟོབས་དང་སྙིང་སྟོབས་མགྱོགས་དང་ལྡན། །དེ་མཆོད་གཏོར་མ་ལ་དགའ་ཞིང་། །རང་གི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡན། །དེ་བཞིན་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན། །འདུལ་བྱེད་དབང་བསྒྱུར་ལྡོབ་སྐྱེན་པའི། །རྟ ནི་ལྷ་ཡི་སྙིང་སྟོབས་ཅན།།གཙང་སྦྲ་ལ་དགའ་དུལ་བ་དང་། །སྐད་སྙན་ལམ་ནི་རྣལ་མར་འགྲོ། །རིག་བྱེད་སྒྲ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ། །རྒོད་མ་ལ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །ཁྲུས་ལ་དགའ་ཞིང་དེ་བཞིན་ཞི། །དྲང་སྲོང་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དུ་བཤད། །དཔའ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་ཚམ་ཚོམ་ མེད།།དེ་བཞིན་འཐབ་མོ་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཤ་དང་ཆང་ལ་འགའ་བ་ནི། །ལྷ་མིན་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དེ་ཡིན། །དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་། །གླུ་རྣམས་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མོས། །གཡུལ་འགྱེད་ལ་སྤྲོ་དེ་བཞིན་ཞི། །དྲི་ཟའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ཡིན། ། གཉིད་ལ་དགའ་ཞིང་ཁྲོ་ལ་བརྟག་།རྟག་ཏུ་གཅིག་བུར་གནས་པ་དགའ། །སྟོབས་ཆེ་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ཡི། །རྟ་ནི་རླུང་གི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །ཆུ་ཡི་གནས་ལ་གདའ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ཆུ་དང་ཕྲད་པར་འདོད། །ཕལ་ཆེར་ཏིལ་ལ་དགའ་གྱུར་པ། །ཡི་དགས་མཚུན་ལྷའི་སྙིང་སྟོབས ཅན།།རི་ལ་འཛེག་ནི་མི་སྐྱོ་ཞིང་། །སྟོབས་ལྡན་འཚེར་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། །ཏིལ་ལམ་ཁ་ཟས་མངར་ལ་དགའ། །གནོད་སྦྱིན་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དུ་བཤད། །མི་བརྟན་ཁྲོ་ཞིང་གདུག་པ་དང་། །ཆང་དང་སྦྱར་ཆང་ཤ་ལ་དགའ། །གདོང་ནི་མི་སྡུག་པར་སྣང་བ། །སྲིན་པོའི་ སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ཡིན།།མི་བརྟན་རྩུབ་ཅིང་དྲི་མ་ཅན། །རྟག་ཏུ་མི་གཙང་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། །ཞུམ་ཞིང་ཁང་སྟོང་དག་ལ་དགའ། །ཤ་ཟའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ཡིན། །བླུན་ཞིང་ལམ་ལོག་འགྲོ་ལ་དགའ། །རྒོད་མ་ཡི་ནི་ཕྱི་བཞིན་རྒྱུག་།རྟག་ཏུ་རྩཝ་ཟ་ལ་དགའ་བ། ། དུད་འགྲོའི་སྙིང་སྟོབས་དག་དང་མཚུངས། །རླུང་དང་གྲང་ལྷགས་ཚད་པ་བཟོད། །བདག་པོ་ལ་དགའ་སྐད་སྙན་ཅིང་། །སེམས་ཁོང་ཆུང་ཅིང་ལེ་ལོ་ཅན། །མི་རྒྱུའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ཡིན། །རྐེ་མགྲིན་བཏུང་ཅིང་འཇིགས་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་གནས་འདི་སྟོང་བར དགའ།།མི་གཙང་ལ་དགའི་དར་ཚུལ་ཅན། །སྲིན་བུའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ཡིན། །ཤུགས་ཆེན་རྒྱུན་དུ་ལྟོས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཁོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །རྒོད་མ་ལ་ནི་རབ་དགའ་བའི། །རྟ་ནི་འདབ་ཆགས་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །དཔའ་ཞིང་འཇིགས་པ་ ཉིད་དུ་ནི།།དུས་དང་དུས་སུ་གནས་འགྱུར་ཞིང་། །རྒོད་མ་ལ་ནི་རབ་དགའ་བ། །འཆི་བ་ཡིས་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས། །བརྡེགས་བ་ན་ནི་རབ་ཏུ་འཁྲུག་།རྩེ་དང་ཁྱིམ་དུ་གནས་ལ་དགའ། །བྱས་པ་ཚོར་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན། །མི་ཡི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དེ་ཡིན། །ལྷ་དང་དྲང་ སྲོང་གནོད་སྦྱིན་ཀླུ།།དྲི་ཟ་དང་ནི་སྙིང་སྟོབས་དག་།མཉམ་པར་གྱུར་པའི་རྟ་གང་ཡིན། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་བསྔགས། །མི་དང་ཡི་དགས་ལྷ་མ་ཡིན། །བྱ་དང་མཚུངས་པ་བར་མ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །རྟ་ནི་ཐ་མ་ཡིན་པར་བཤད། །ཀུན་དུ་ སྙིང་སྟོབས་གཙོ་བོ་སྟེ།།སྙིང་སྟོབས་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་གནས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་སྙིང་སྟོབས་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའོ།། །།བུ་དག་གཟི་མདངས་རྣམ་པ་ལྔར། །རྟ་ལ་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་འདི་དག་འབྱུང་བ་ཡི། །བདག་ ཉིད་ཡིན་པས་རྣམ་ལྔར་འདོད།།མདོག་དང་སྦུ་ཁ་རྫས་དང་ནི། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དབྱིབས་དག་ལས། །མིག་གིས་གཟུང་བྱ་གཞན་གང་ཡིན། །གཟི་མདངས་ཀྱི་ནི་སྒྲར་བཤད་དོ།

伟大的沙利霍特拉啊！善闻向他询问马的心力。仙人对他如是说：
勇猛且极为清净，对主人恭敬而善良，具有力量、心力和敏捷，喜欢供养和施食，具有自身行为的特征，如是性情安详，能调伏、自在、机敏灵活的马，具有天神心力。
喜爱清净且调顺，声音悦耳行于正道，极其喜爱诵咒声，背向母马，喜欢沐浴且安详，称为具有仙人心力。
勇猛有力无犹豫，如是喜好战斗，喜爱肉和酒的，是具有阿修罗心力者。
喜爱香和花鬘，极其爱好歌声，喜欢战斗且安详，依于乾闼婆心力。
喜爱睡眠且易怒，常喜独处，力大且兴致高的马，具有风的心力。
喜欢水域，常欲亲近水，大多喜爱芝麻的，具有饿鬼等神的心力。
登山不疲倦，有力且行走时发光，喜爱芝麻或甜食，称为具有夜叉心力。
不稳定、易怒且凶恶，喜爱酒、醪糟和肉，面貌显得丑陋的，依于罗刹心力。
不稳定、粗暴且污秽，常行不净，胆怯且喜欢空屋的，依于食肉鬼心力。
愚笨喜欢走邪路，追随母马奔跑，常喜食草的，与畜生心力相同。
能忍受风、寒和热，喜爱主人声音悦耳，心胸狭小且懒惰的，依于人的心力。
喉干且胆怯，常喜欢空旷之处，喜不净且行为如醉的，依于虫类心力。
力大常有依赖，性情喜欢转圈，极其喜爱母马的马，具有飞禽心力。
勇猛且时时处于恐惧中，极其喜爱母马，极度害怕死亡，被打时极其愤怒，喜欢游戏和居家，知恩且有力量的，是具有人的心力者。
天神、仙人、夜叉、龙、乾闼婆等心力，平等具有的马，于一切事业中备受赞誉。
与人、饿鬼、阿修罗、鸟相同的是中等。除此之外的心力的马，称为最下等。
心力在一切中最为重要，一切皆依于心力。
此为沙利霍特拉经中观察心力品第三十六。
孩子们啊！马的光泽有五种，在适时显现。因为这些是由元素本性所成，故认为有五种。
从颜色、毛色、物质，如是从形状等，其他任何为眼所见的，称为光泽之名。

།རེ་ཞིག་རྫས་ནི་ཡོན་ཏན་བཞི། །ཁ་དོག་གཟུགས་ནི་དཀར་ལ་སོགས། །རྟ་ནི་ཁ་དོག་ཐ་དད་ཀྱང་། ། སྤུ་ཁ་རིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྣང་། །གཟི་མདངས་ཕྲ་ཞིང་དང་བས་ན། །ཉེ་བ་ཉིད་ན་མངོན་པ་ཡིན། །མདངས་ནི་མེད་པ་ཙམ་དེ་ལའང་། །མེད་པར་ཡང་ནི་དམིགས་མ་ཡིན། །རླུང་དང་དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་། །མེ་དང་དེ་བཞིན་ས་དང་ནི། །ཆུ་ཉིད་ཀྱི་ནི་མཚན་ཉིད་དག་།གང་ཡིན དེ་ནི་མཉན་པར་གྱིས།།རླུང་གི་གཟི་མདངས་སྣད་པ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་ཡི་ནི་འབྲིང་དུ་བཤད། །མེ་དང་ས་དང་ཆུ་ཡི་ནི། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་རྟག་ཏུ་ཤིས། །མི་བརྟན་རྩུབ་ཅིང་མདོག་ལ་གནོད། །དེ་བཞིན་ཅུང་ཟད་དཀར་བ་སྣང་། །རྟ་ཡི་སྤུ་ཁ་ལ་གནོད་པ། །རླུང་ གི་གཟི་མདངས་དེ་སྨད་བྱ།།ཤིན་ཏུ་དང་བ་ནམ་མཁའ་ནི། །སྤྲིན་དང་འབྲལ་བ་དང་འདྲ་བ། །མདངས་ཅན་ཞི་བར་གྱུར་པ་དག་།དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཅན་ཞེས་བཤད། །རྟ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་རྟག་ཏུ་ནི། །ནམ་མཁའི་གཟི་མདངས་ཅན་དུ་སྣང་། །དེ་ནི་མི་སྨད་བསྟོད་བྱ་དག་། མིན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཟི་མདངས་ལྡན་ཞིང་འོད་ཅན་འདྲ། །དེ་བཞིན་མེ་ནི་འབར་བ་འདྲ། །མེ་ཡི་གཟི་མདངས་བསྔགས་པ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་རྟ་ལ་འབྱུང་། །སྣུམ་ཞིང་ཆུ་ཡི་མདོག་ལྡན་པ། །དགེ་སྐྱེད་དེ་ནི་ཆུ་ཡི་ཡིན། །གཟི་བརྗིད་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ བརྟན།།ས་ཡི་གཟི་མདངས་གཉིས་ཡིན། །རྟ་ལ་རྟག་ཏུས་ཡི་ནི། །གཟི་མདངས་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །སྨད་པའམ་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡི། །གཟི་མདངས་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་བ། །བདག་པོས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །འབྲས་བུ་ཡུན་རིང་མྱོང་ བར་འགྱུར།།གཙུག་དང་ཁ་དོག་འབྲས་བུ་ནི། །ཤིས་པ་དང་ནི་མི་ཤིས་གང་། །ཞར་ལ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་གང་། །གཟི་མདངས་སུ་ནི་རྗེས་སུ་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི། །སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་རྟ་ལ་གཟི་མདངས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁེབས་ པར་འགྱུར།།གཉིད་ལོག་ལས་ལངས་ཁྲུས་བྱས་དང་། །རྣམ་ཀུན་སྐོམ་འཐུངས་ཟས་ཟོས་བ་དེ། །རྟ་ལ་རྟ་མཁན་དག་གིས་ནི། །གཟི་མདངས་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་གཟི་མདངས་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའོ།

暂且，物质有四种功德。颜色形状为白等。马虽有不同颜色，也从长毛中显现。
光泽细微清净时，在近处即可显现。即使是无光泽者，也非完全不可见。
风以及虚空，火以及地和水的特征是什么，请听我说。
风的光泽为下等。虚空的为中等所说。火地水三者的特征永远吉祥。
不稳粗糙损害颜色，同样略显白色。损害马的毛色，风的光泽应当贬低。
极为清净的虚空，如同无云一般。有光泽且平和者，称为具虚空性。
大多数马匹经常显现为具有虚空光泽。此非应贬低赞叹者，乃是处于中性。
具有光泽如有光芒，同样如火焰燃烧。火的光泽值得赞叹，由福德而生于马。
润泽具水之色，生善者即是水性。具威严且极稳固，地的光泽有二种。
马匹永远具有地的光泽是值得赞叹的。应当贬低或赞叹的光泽长久存在者，
主人将长久感受安乐与痛苦之果。顶相与颜色果报，吉祥与不吉祥者，
凡是偶然所生者，都随顺于光泽。譬如日光被云遮蔽一般，如是马的特征被光泽所遮蔽。
从睡眠中醒来沐浴后，各种饮水进食后，马匹应由相马师详细观察光泽。
此为马医宝典中观察光泽品第三十七。

། །། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །རིག་བྱེད་ཡན་ལག་མཐར་ཕྱིན་པ། །རྟ་བྲེས་གནས་ན་འདུག་པ་ན། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་སོགས་བུ་རྣམས་དང་། །བླ་མ་ལ་གུས་སློབ་མ་རྣམས། །རྟ་སྦྱོད་ཤེས་ལ་ཡང་དྲིས་པ། །ལེགས་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཐུག་པའི། །ས་གཞི་དྲི་ཡི ཕྲེང་བས་བསྐོར།།གྲོང་རྡལ་འབྱུང་གནས་ཡུལ་དག་དང་། །ནགས་ཚལ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེར་མཛེས་པར། །རང་དགར་རྒྱུ་བའི་རྟ་རྣམས་ནི། །ཁྱེད་ཀྱིས་བགོ་བཤའ་མཛད་ལགས་ན། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྱུང་ལུགས་དང་། །རིགས་དང་ཉེ་བའི་རིགས་རྣམས་དང་། ། ཡུལ་གྱི་རྟགས་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །ཁ་དོག་སྤྱོད་པ་གཟི་མདངས་ཤུགས། །སོ་སོའི་རིགས་ཤེས་རྣམ་བརྟག་པ། །བདག་ཅག་ལ་ནི་བཤད་དུ་གསོལ། །དོག་པའི་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་། །རྟ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཡུལ་མཐར་ཡོན་ཏན་ཆེར་ལྡན་དང་། །ཡུལ དབུས་ཡོན་ཏན་ཆུང་བར་ནི།།འགྱུར་བས་དེ་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་བཤད་པར་རིགས། །དེ་ནས་ལེགས་ལྡན་དྲང་སྲོལ་མཆོག་།བུ་རྣམས་ལ་ནི་སླར་སྨྲས་པ། །གཟུགས་དང་སྐྱེ་གནས་ཁ་དོག་དང་། །སྙིང་སྟོབས་སྤྱོད་པ་མདངས་དང་མ། །གཟི་ མདངས་དབྱིབས་དང་དྲི་དང་ནི།།བདེ་དང་མི་བདེ་སྐད་རྣམས་དང་། །རིགས་ལས་བྱུང་བ་འདི་དག་ཀུན། །ཇི་ལྟ་བར་ནི་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྤྲུལ་པ་ན། །ལྷ་ཡུལ་དུ་ནི་རྒོད་མ་བྱུང་། །མདོག་འདྲེས་གནག་དང་དམར་བ་དང་། །དུར་ག་སྔོ་བསངས་སྐྱ་བོ་དང་། ། ཁྲ་དང་ལྗང་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ཡུལ་ཡུལ་དག་ཏུ་བགོས། །རྟ་མཆོག་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་སྙེད་དེ། །བརྒྱ་བྱིན་ཟླ་བ་ཉི་མ་དང་། །རླུང་ལྷ་དང་ནི་ཆུ་ལྷ་དང་། །མེ་ལྷ་དང་ནི་ནོར་བདག་རྣམས། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་པོར་གྱུར། །ལྷ་ཡི་རྟ ཡི་འབྱུང་གནས་ཏེ།།ས་སྟེང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་དག་ཏུ་བགོས། །ལྷ་ཡི་མཆོག་གི་རྒོད་མ་ནི། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །དབང་པོ་ཆེ་ལ་མདོག་འདྲེས་པ། །གཞན་དག་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡི་བུ་དང་ཚ་བོ་ཡིས། །ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ཡིན། ། ལ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གནས་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཞན་དག་སིན་དུར་བརྟེན། །ནས་གླིང་ཐོ་གར་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་ནོར་ཅན་དག་ཏུའོ། །ཤ་ཁ་བྲུ་ཞ་གན་དུ་ར། །དྲང་སྲོང་ཅན་དང་ཉམས་དགའ་དང་། །མཉའ་དཀའ་གུར་ཤཱི་ཀ་ལི་ཀ་།ཉ་དང་མེ་ཆ་ཏིག་ཏིག གི་།ཆུ་བོ་བརྒྱ་བ་ཝིང་ས་ཤ། །ཟླ་བའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ཀོ་ཤི་ཀ་དང་སྦྱངས་ཅན་དང་། །གང་གཱ་དེ་བཞིན་ས་སྲུང་དང་། །ཆུ་བོ་ཆེར་ལྡན་དེ་དག་དང་། །རུས་སྦལ་ཅན་དང་ཁ་བ་ཅན། །བ་ལང་ཤིང་རྟ་མ་ལ་ཡ། །སྤོས་དང་ལྡང་དང་དུ་ནི་རོ།

大仙人沙利霍特拉，通晓医方明一切，
当其住于马场时，与众弟子如马札等，
以及恭敬上师之诸弟子，再次询问马之行为。
具德海洋之边际，大地香鬘所环绕，
城镇发源诸地方，以及森林所庄严，
自在游荡诸马匹，若由您来作分配，
彼等之生起方式，种姓及近种姓等，
地域标志之生起，色相行为光泽力，
各自种姓之观察，祈请为我等宣说。
狭隘处所之智慧，以及马匹之生起，
边地功德甚具足，中土功德微小者，
皆成如是故此等，具德理应作宣说。
尔时具德最胜仙，复次对诸子宣说：
形相生处色相及，勇力行为光泽母，
威光形状香气及，安乐不乐诸声音，
种姓所生此等众，如实宣说即如是。
最初化现之时分，天界生起雌马时，
杂色黑色及红色，灰色蓝色白色及，
花色绿色等诸色，彼等分配诸地方。
彼等最胜诸马匹，其主亦复如是数，
帝释月亮太阳及，风神以及水神和，
火神以及财神等，皆成马匹之主人。
天马之生处所者，地上分配诸方位，
最胜天之雌马者，如是随后所化现。
大帝释为杂色者，其余依次而安立。
彼之子孙后裔等，遍满一切大地上。
或有住于大海中，如是其他住辛度，
或住稻谷及陀卡，其他则住富庶处。
沙卡布札甘都拉，仙人处及悦意处，
难近古尔西迦利，鱼与火差帝帝基，
百河温萨沙河及，月份河之称谓者，
俱尸迦与净音及，恒河如是护地及，
具大河流彼等及，龟处与及雪域处，
牛车马拉雅山及，香与檀香度尼罗。

།ཅ་ཅོ་ཅན ནའང་གནས་པ་ཡིན།།གྲོང་ཁྱེར་བཟང་དང་དཔའ་བོའི་སྟེ། །ཁ་ཆེའི་འབྲོག་གི་ཆ་དང་ནི། །ལྔ་ལེན་སྒྲ་ངན་ཨཾ་པཤྩ། །རི་ཁྲོད་མཐའ་འཁོབ་ནས་ཀྱི་ཡུལ། །ཡུལ་དབུས་རྒྱ་མཚོ་བཅུ་པ་དང་། །དངུལ་རྡོའི་རི་དང་ནི་ཤ་དང་། །ཤར་གྱིས་མཐའ་དང་བུ་ལིང་དང་། ། བི་དར་པ་དང་ཀེ་ཤི་ཀ་།ཕྱོགས་དང་མི་ཡི་ཡུལ་ཀུན་ན། །ས་ལ་བརྡ་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཡུལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཉོན། །དབྱངས་ཅན་གྱི་ནི་བྱང་ཕྱོགས་སུ། །དེར་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེས་གྱུར་པ། །སྣ་ཚོགས་འབྱུང་གནས་ལས བྱུང་བ།།སྤྱོད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ། །ཡང་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཆ་རུ་ནི། །ཤར་དུ་འབབ་བའི་ཆུ་ངོགས་གནས། །དེ་ནི་སྟོབས་དང་གཟི་མདངས་སོགས། །ཚད་ཀྱང་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །བ་རྡུལ་ཅན་དང་རི་རོང་དོག་།སོར་སྲ་ལ་སོགས་པའི་ རྟ།།གཟི་མདངས་སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་ཚད། །སྙིང་སྟོབས་དམན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །རྟ་ཡི་རིགས་དང་དབྱེ་བ་ནི། །ཡུལ་ནི་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བ། །རིགས་དང་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དག་ནི། །ཡུལ་ལས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དོག་པ་ཡི། །ཡུལ་ལས་ སྐྱེ་བ་རབ་བཤད་བྱ།།མདང་ཆ་ཡིས་བསྟན་པ་ཡི། །ཉེས་པ་ཡོན་ཏན་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །རིགས་བཟང་ཡིན་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཡིན། །ལུས་ནི་མི་སྡུག་པ་དག་སྣང་། །དཔེར་ན་ལ་ལར་མི་དག་ནི། །སྒུར་བོ་དང་ནི་མིའུ་ཐུང་ཡོང་། །དེ་བཞིན་རྟ་ཡང་ལུས་བྱད་ནི། །མི་སྡུག་ པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ།།ལུས་དང་མགྱོགས་ཚུལ་སྟོབས་རྣམས་ནི། །དམན་པས་རྟ་གཞན་དག་ཏུ་གྱུར། །ཡུལ་ནི་བཟང་པོར་སྐྱེས་ན་ཡང་། །ཡོན་ཏན་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། །ཕ་དང་མ་ཡི་སྐྱོན་དང་ནི། །སྟོན་ཀ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་འདྲ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ ཡི།།དེ་དག་དང་ནི་འདྲ་བར་བཤད། །དེ་བཞིན་ཕ་དང་མ་དག་ནི། །ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། །ལེགས་པར་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པ། །མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པ་མིན། །རིགས་ལས་བྱུང་པའི་མང་པོ་དང་། །འདུས་པ་དག་ཏུ་བསྟན་པའང་མིན། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་ ལ་སོགས་པ་ཡི།།བུ་ཡིས་ཕ་ལ་ཡང་དྲིས་པ། །རྒྱུ་ནི་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། །མངལ་ལས་དུས་གཅིག་སྐྱེས་གྱུར་བ། །དབྱིབས་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་གྱུར་ཅིང་། །རླུང་གི་ཤུགས་འདྲར་མཉམ་པར་ནི། །སྔོན་ཚེ་ཚངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །རྟ་རྣམས་སྤྲུལ་པར་ བྱས་པ་ཡིས།།དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཉམ་པ་ལས། །ཅི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་གྱུར། །འདི་ཡི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ཅག་ལ་བཤད་རིགས། །དེ་ལྟར་བུ་ཡིས་བསྐུར་བ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །དཔེར་ན་ཆུ་ནི་རོ་གཅིག་པར། །མཁའ་ལས་ བབ་ཀྱང་ས་རྣམས་ཀྱི།།ཁྱད་པར་དག་གིས་བཟང་ངན་གྱི། །རོ་ནི་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཚངས་པས་ཚུལ་གཅིག་པར། །རྟ་རྣམས་སྤྲུལ་པར་བྱས་མོད་ཀྱི། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་བགོས་པ་ལས། །ལྷག་པ་གང་ཡིན་ས་གཞི་འདིར། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་བྱིན་ གྱུར་པ།།རྟ་དེ་ས་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིགས་དང་སྐྱེ་གནས་མིང་དག་ནི། །ཁྱད་པར་མང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་རིགས་བརྟས་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།

即使在嘈杂处也会居住。在美好城市和勇士之地，
在克什米尔游牧地区，
在五音不和谐的安帕夏，
在山间寂静处、边地、纳斯地区，
在中原地区、十海之地、
银山之地、尼夏地区，
在东方边陲、布林地区，
毗达巴和凯西卡地区，
在各方各地人类居住之处，
都依赖于地上的语言符号。
由这些地区的差异，
请听其分为三类。
在文殊师利北方，
凡是出生于彼处者，
源自各种来源，
称为具有最胜行为。
或者在南方地区，
居住在向东流水岸边者，
其力量和光泽等，
称为是中等水平。
在多尘之地和狭窄山谷，
以及坚硬土地等处的马，
光泽、力量和体格，
称为是低劣的。
马的种类和分类，
来自于不同地区，
种类和出生方式，
依地区可分为五十四种。
除此之外，还要详细解说，
出生于狭窄地区者。
由光泽所显示的，
既无过失也无优点，
虽为良种但大多数，
身形显得不悦目。
例如有些人，
会驼背或矮小，
同样马的体态，
应知也是不悦目。
体格、速度和力量，
因低劣而变成其他马。
即使生于良好地区，
也有无优点者。
由父母的缺陷，
以及秋季出生，
或由类似原因所生，
说与此相似。
同样，父母虽然，
具有身体优点，
但未能良好出生者，
不具有这些特征。
不说明源自种姓，
的众多聚集之事。
密札拉王等之，
子向父亲询问：
具有相同因缘，
同时从胎中出生，
形态和品质相同，
风力相等一致，
往昔梵天自身，
化现诸马，
如此品质相同，
为何它们各不相同？
此中原因为何，
请您为我等解说。
如此子问之后，
沙利贺札复言道：
譬如味道相同的水，
虽从空中降下，
但因地域差异，
而成多种好坏味道。
同样梵天以同一方式，
虽然化现诸马，
分配给诸天之后，
剩余的在此地上，
赐予诸王，
彼马因地域差异，
种姓、出生地和名称，
而成多种差别。
此为沙利贺札经中论述种姓品第三十八章。

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་རྟ་བྲེས་ན། །འདུག་ཆ་དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ དང་།།མཇའ་ལས་རྒྱལ་བ་གཉིས་ཀ་ནི། །དུལ་དང་ལྡན་པས་དྲིས་གྱུར་པ། །ལགས་ལྡན་རྟ་ནི་བཟང་པོ་ཡང་། །སྤྱོད་པ་ངན་པ་སྣང་བ་དང་། །མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། །ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་བཟང་བོ་མཆིས། །དེར་ནི་རྒྱུ་དག་གང་ལགས་པ། །ཡང་ དག་པར་ནི་གསུངས་ཞེས་དྲིས།།སྟོན་ཀ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཡང་དག་པར་ནི་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དྲིས་པ་ན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ལུང་ལ་ཀོམས་བྱས་ཤེས་རབ་ནི། །ནམ་ཡང་སླུ་བར་བྱེད་པ་མིན། །ལུས་དང་མདོག་དང་སྟོབས་ ལྡན་པ།།ཚུལ་ངན་རང་དུ་གྱུར་བ་ཡིན། །ལ་ལ་ལུས་ནི་གཙང་ཀྱུར་ཀྱང་། །སྙིང་སྟོབས་མི་ཉམས་གྱུར་པ་ཡིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །ལུས་ནི་གཏུགས་པར་སྟོན་པར་བཤད། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་དམན་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་རྨོངས་པར་འགྱུར། ། སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་གཅེས་པ་དང་། །ཤིས་དང་མི་ཤིས་མི་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་བས་དབྱིབས་ལེགས་སྙིང་སྟོབས་ལྡན། །ངང་ཚུལ་བཟང་བའི་དམ་པ་ནི། །སྙིང་སྟོབས་ངང་ཚུལ་ལུས་བྱེད་ནི། །སུམ་འབྱིན་བྱེད་དེ་སྤང་བར་བྱ། །དེ་ནི་ང་ཡིས་བཤད་བྱ་ཡིས། །ཁྱད པར་མཉན་པ་ཉིད་དུ་གྱེས།།དབྱིབས་ལེགས་པ་དང་དབའ་བ་དང་། །གཟི་མདངས་སྟོབས་དང་མ་ཡེངས་དང་། །འཕེལ་ཀ་ཆེ་ཞིང་སེམས་བཟང་ལ། །དར་ལ་བ་བཅིངས་མདངས་བཟང་ལ། །དབང་པོ་བརྟན་ཞིང་དགའ་བ་དང་། །སྙིང་སྟོབས་མགྱོགས་བྱེད་ལྡན་པ་ཡི། །དེ་འདྲ་ བ་ཡི་རྟ་དག་ནི།།ཡུལ་དང་དུས་ལས་དག་འགྱུར་པར། །རྩཝ་དང་ཆུ་མང་དུས་སུ་ནི། །ཕ་དང་མ་ནི་འདུས་གྱུར་པའང་། །དེ་ཚེ་སྐྱེས་གྱུར་རྟེའུ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །རྟ་ནི་དེ་དག་གཉིད་ཀྱིས་ན། །ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། འདོད་པ་ཅེས་པ་དང་འདོད་བྲལ་བའམ། །དོན་དུ་ཉེར་དང་དོན་མི་གཉེར། །གཞོན་དང་ཤིན་ཏུ་རྒན་པ་དང་། །རྟེའུ་དང་རྟ་རྒན་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ལུས་དང་སྙིང་སྟོབས་དང་ཚུལ་རྣམས། །བཟང་ངན་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཁྲོ་དང་འཁྲུག་པར་གྱུར་པ་དང་། །འཇིགས དང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང་།།གཅོང་ཅན་དང་ནི་ཉམ་ཆུང་དང་། །ངལ་དང་སེམས་ནི་དུབ་པ་དང་། །སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན། །ལས་ལ་མཁོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མདངས་སྟོབས་དམན་འགྱུར་ཞིང་། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ནུས་པ་ཆུང་། །རྟག་ཏུ་ན་ཞིང་རྒྱུན་དུ་ སྦེག།།གང་ཞིག་རྙོག་ཅན་འགྱུར་བའི་རྟ། །ཕ་དང་མ་ཡི་རྒུད་པ་ཡིས། །སྟོབས་ཆུང་གཟི་མདངས་ཞན་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བར་གྱུར་བའི་རྟ། །ལས་རྣམས་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ།

沙利贺札说马时，住处乾闼婆王和胜箭二者，以调伏而问道：'具有好相之马，亦现恶行，虽具不知相，有些本性贤善。其中因由为何？请如实宣说。具有秋季之相，请如实开示。'
二者如是问时，沙利贺札复说：'于教典熟练之智慧，永不欺诳。具身色与力，成为恶行者。有些虽身清净，以不损心力，颠倒心力者，说示身体粗糙。彼以智慧劣之，众生多愚痴。不了生与爱，不解吉与凶。是故形好具力，性情善妙者，心力性情身作，三出者当舍。'
彼由我说故，请特别谛听。形貌好与柔，光泽力不散，增长大心善，年轻缚绳光好，诸根稳喜悦，具心力迅捷，如是等马匹，由地时清净。
草与水多时，父母和合时，尔时所生驹，具足诸功德。马由彼等因，功德即生起。欲与离欲或，求义不求义，少与极老及，马驹与老马，身与心力行，善恶交杂成。
忿怒与斗争，怖畏与惊惧，病弱与羸弱，疲劳与心倦，是为生起相，于事不堪用。彼失光力弱，于诸事能小，常病恒怯弱，若成污浊马，由父母衰败，力小光泽弱。如是所生马，诸事不成就。

།དགུན་མཐའ་ཚད་པའི་ཐོག་མ་རུ། །དཔྱིད་དུས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཕན་། ཐུན་མོང་དུས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ། །ལུས་གཟུངས་སྙོམས་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །རྒོད་མ་ལོ་བཞི་ལོན་བ་དང་། །རྟ་ཕོ་ལོ་བརྒྱད་ལེན་པ་དང་། །འདུས་གྱུར་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྟ། །རྟག་ཏུ་ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་བསྔགས། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིང་། །ཉེས་པ ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཡིན།།ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་དག་གི་ནི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ཀུན་སྦྱོར་ནུས། །མཛའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་ཡང་སྨྲས་པ། །ཐ་མལ་པ་དང་ནད་བཅས་གནས། །སྟོན་ཀ་བ་ནི་གང་དག་ལགས། །གསོར་རུང་གསོར་མི་རུང་བ་དག་།གང་ལགས་ ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ལགས་ཀྱི།།དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དེ་གསུངས་ཤིག་།མཛའ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་དེ་སྐད་དྲིས། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་སླར་སྨྲས་པ། །འབྲས་བུ་བཟང་དང་ངན་པ་ཡི། །ཕུན་ཚོགས་སྟོན་ཀའི་ཚེ་ན་གནས། །འབྲུ་ཡི་ཕུན་ཚོགས་མཐུན་པས་ ན།།རྟ་ལའང་སྟོན་ཀ་པ་ཞེས་བཤད། །རང་བཞིན་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། །སྟོན་ཀ་རྣམ་པ་བཞི་རུ་མཐོང་། །རང་བཞིན་ལ་གནས་དེ་བཞིན་སྦོམ། །ཕྲ་དང་དམར་བའི་སྟོན་ཀ་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་གནས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །ཕྲ་དང་སྦོམ་དང་གཞན་པ་ཡིན། །རྟེའུ་སྟོན་ཀ་ དམར་པོ་ནི།།སྦང་བར་བྱ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཕྲ་དང་སྦོམ་པ་ཕྲད་པ་ལས། །སྦོམ་པའམ་ཡང་ན་ཕྲ་བར་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་གང་གི་མཚན་ཉིད་གང་། །དེ་ལས་ལྷག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་གནས་སྙིང་སྟོབས་ལུས་ཀྱི་ནི། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་རྟགས་དག་ལས། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལས་དག་ཀྱང་། །ཐམས་ཅན་རིམ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ། །རྒོད་མའི་སེམས་སྟོབས་ཉེ་བ་དང་། །ལམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་བ་ཡིས། །ཁུར་དང་གོམ་པ་དག་གིས་ནི། །དེ་ནི་ཚ་བས་གདུངས་གྱུར་ཅིང་། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་བས་ཉེན་པས་ན། །མང་ལ ནས་ཁྲག་ནི་འཛག་པར་འགྱུར།།ཟླ་བ་དྲུག་ནི་འདས་པ་ན། །ཤ་ནི་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །མངལ་དེའི་ཚིལ་ནི་གང་ཡིན་པའང་། །ཕྲ་མོ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་མི་འགྱུར། །རུས་ཕྲ་ཤ་ནི་སྲབ་བ་རུ། །སྐྱེ་བ་སྟོན་ཀ་དམར་པོ་ཡིན། །འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མི་རུང་ཞིང་། །ལས་རྣམས་ ནུས་པའམ་ཡིན་ནོ།།མངལ་ནི་ཆགས་པར་གྱུར་བའི་རྟ། །ཟས་ཀྱི་བྱ་བས་འཕེལ་མི་འགྱུར། །རྩུབ་ཅིང་རྣོ་བ་ཟ་བ་དང་། །སེ་བཞིན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། །ཁུར་གྱིས་དུབ་པར་བྱས་པ་དང་། །བཅིངས་དང་རྟ་ཕོ་དང་སྦྱར་དང་། །དེར་ནི་མངལ་ཆགས་གྱུར་པ་ཡིས། །ཁྲག་ ཟད་ལོག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན།།ཇི་ལྟར་ཆར་མེད་སྨན་རྣམས་ནི། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། །འབད་མེད་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་སོགས། །འཕེལ་བར་འགྱུར་པའང་མ་ཡིན་ནོ།

在冬末热初时，春季对众生有益。在共同时节时，身体匀称的马。四岁母马和八岁公马，由此结合而生的马，常被赞誉于一切事业。此马具足一切功德，远离一切过失。身体内外皆具功德，能胜任一切工作。
慈胜复次言道：'平常及带病之秋马为何？可治与不可治者为何？生此疑惑，请大仙开示。'慈胜如是问讯，具德复次答道：'善果与恶果圆满存在于秋季。因谷物圆满相应，故马亦称秋马。如是自性之秋马见有四种：安住自性者、粗壮者、瘦弱者、赤色秋马。安住自性者最胜，瘦弱、粗壮及其他次之。
赤色秋驹当调伏。由瘦弱与粗壮相遇，或成粗壮或成瘦弱。大多数何种特征，不会超过其本性。由出生地、心力、身体之特征与标志，当依次说明此等之事业。母马心力衰退，踏上路途，因负重与行走，为炎热所煎熬，为饥渴所逼迫，故多处流血。六月过后，肉转为血。其胎之脂肪，少许亦不复存。骨细肉薄而生者，即为赤色秋马。此不堪受用，亦不能胜任工作。
怀胎之马，以饮食难以增长。食用粗糙锐利之物，继续行走路途，负重疲惫，被束缚与与公马交配，因其怀胎，血竭而转变。如同无雨药草不生，无勤劳花果不增长。

།དེ་བཞིན་ལོག་པར་གསོས་པ་ཡིས། །རྟ་ཡི་མངལ་ནི་སྐམས་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་སྦེག་ཅིང་ ཉམ་ཆུང་བའི།རྟེའུ་དུས་ནི་འདའ་བར་བྱེད། །དུས་མ་འདས་པའང་ཉམ་ཆུང་ཞུམ། །ཡན་ལག་མ་ཚང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྟེའུ་དེ་ནི་སྟོབས་ཞན་ཞིང་། །དབང་པོ་ཞན་པར་སྐྱེ་པར་འགྱུར། །ཁྲག་ཆུང་སྙིང་སྟོབས་དམན་པ་རུ། །དུས་སུ་དེ་ནི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ། །དེ་ནི་རུས་ པའི་སྟོན་ཀ་བར།།ཤེས་བྱ་དེ་ཡི་ལས་ཉོན་ཅིག་།རྟེའུ་དེ་ནི་མར་རམ་ནིམ། །ཡང་ན་འོ་མས་གསོ་བྱ་ཞིང་། །སྟོབས་སྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་ནི། །ཕྲ་བའི་སྟོན་ཀ་གསོ་བར་བྱ། །མ་ནི་འབྲས་ཚན་ཡུ་ཤ་དང་། །དེ་བཞིན་ཁུ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། དེ་བཞིན་བཏུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། །བསྐུ་དང་འཇམ་རྩིས་བརྡ་བར་བྱ། །ཡང་ན་རྟེའུ་ཟླ་དྲུག་པ། །བསྐུ་དང་འཇམ་རྩི་འབྲས་ཆན་ཞུ། །ཚད་དང་ལྡན་པས་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་བཞིན་ལྷག་པར་བྱ་བ་དང་། །མེ་སྟོབས་སྐྱེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཁ་ར་འོ་མར་སྦྱར་བ་ལ། །མར ནི་ཚད་ཙམ་བཅུག་པ་སྦྱིན།།རྟེའུ་ལོ་གཉིས་ལོན་པ་ལ། །ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ལུག་གི་ཤ་དང་རྨ་བྱའི་ཤ། །ཁྱིམ་བྱ་བྱ་ཡི་ཤ་རྣམས་དང་། །ཉ་དང་རུས་སྦལ་ཤ་རྣམས་ལས། །ཤ་ཁུ་དང་ནི་ཁ་ཟས་བྱ། །སྣ་སྨན་དགོངས་ཀ་བཏུང་བ་དང་། །བསྐུ་དང་འཇམ་རྩི་ རྩཝ་ཡིས་ཀྱང་།།ལུས་ཀྱི་ལུས་གཟུངས་བརྟས་བྱ་བ། །ཟླ་དྲུག་བར་དུ་བྱ་བར་བཤད། །དེ་ནས་ས་འདིར་བསྐྱང་བྱ་ཞིང་། །ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བསྲུང་བར་བྱ། །སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་ཁྲུ། །ཁྲུ་བཞི་ལ་ནི་གཞུ་གང་སྟེ། །གཞུ་འདོམ་བརྒྱད་སྟོང་དག་ལ་ནི། །ལས་ལ་སྦྱོར་བའི་ དཔག་ཚད་ཡིན།།དེར་ནི་དང་པོར་རྟེའུ་དག་།རིམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་། །འདོམ་ནི་སུམ་བརྒྱ་ནས་བརྩམས་ཏེ། །དཔག་ཚད་བར་དུ་རིམ་གྱིས་བཀྲི། །དགུན་ཟླ་འབྲིང་དང་ཐ་ཆུངས་ཚེ། །དེ་ལས་ཉིས་འདབ་བྱ་བ་ཡིན། །དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་གསུམ་འགྱུར་ཏེ། །དཔྱིད་ ཟླ་འབྲིང་པོ་དཔག་ཚད་མེད།།དེ་ཡི་རྫིས་ལ་དཔག་ཚད་ནི། །གཅིག་ཙམ་ཟླུམ་པོས་བསྐོར་བར་བྱ། །བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ནི། །ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བྱ་བ་ཡིན། །ནས་དང་མ་ཤ་མར་འོ་མས། །བསྐུ་དང་འཇམ་རྩི་རྩཝ་རྣམས་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པའི་བཏུང་བ་ཡིས། །གང་ཚེ་ གཉི་ག་བརྟས་བྱས་ལ།།དེ་བཞིན་རྒོད་མ་སྦོམ་གྱུར་ཀྱང་། །སྦོམ་ཞིང་མངལ་དུ་ལྕི་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དུས་སུ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་ཡང་ཡང་མ་ཞུ་ལྟར། །དུས་མིན་པར་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྟེའུ་ཚིལ་ནི་ཆེར་འགྱུར་ཞིང་། །ཤ་ཡི་ཚོགས་ ལྟར་གནས་པ་ཡིན།།དེ་ནི་ལྡང་ཤིང་བརྩེ་མི་ནུས། །ལྕི་ཞིང་ཁུར་གྱིས་ནོན་ལྟར་འགྲོ། །སྦལ་པ་ལྟར་འགྲོ་སྦོམ་པ་དང་། །ལུས་ནི་སྙོམས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྦལ་པ་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་ལྟར། །བརྟན་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་མི་ཡིན། །ཚིལ་གྱིས་སྙིང་ནི་ཁྱབ་གྱུར་ཅིང་། །མི་ནུབ་ རྩ་བ་རྟེན་པ་ཡིན།།ཚིལ་ནི་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ནི། །ལུས་ཀྱི་རྩེ་དང་འདེགས་པར་དཀའ། །འདི་ནི་ཚིལ་ཆེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ལ་ལས་ནི་འདི་ཕན་ནོ།

同样，由于错误的饲养方式，马的子宫会变得干瘪。那匹马会变得虚弱且体质差，马驹会夭折。即使不夭折也会虚弱衰弱，生下来肢体不全。那马驹会体力弱，感官迟钝而生。血少而精力不足，到时会因业力而生。
直到骨头成熟之前，应当了解它的这些情况。那马驹应当用酥油或者牛奶来喂养，其他增强体力的方法，应当在秋季细致调养。母马应当喂以熟饭和肉汤，同样还有各种汤汁，以及各种饮品，应当涂抹和按摩。
或者六个月大的马驹，涂抹和按摩并给予熟饭。按照适量依次给予，同样还要增加，应当给予能增强消化力的食物。将糖与牛奶调和，加入适量酥油给予。
两岁的马驹，应当给予食物。羊肉和孔雀肉，家鸡等禽类的肉，鱼和龟肉等，用其熬汤并作为食物。鼻药、晚间饮品，涂抹和按摩以及草药，应当用来增强体质，说应当持续六个月。
之后应当在此地培养，保护身体和生命。二十四指宽为一肘，四肘为一弓，八千弓为，适合使役的距离。
在那里首先马驹们，具备这些条件后，从三百弓开始，逐渐引导至一由旬。在仲冬和晚冬时，应当加倍。春季初月三倍，春季仲月无限制。
在其训练场应当，以一由旬为范围绕圈。这种锻炼方法，是针对体弱的马。用青稞、豆类、酥油、牛奶，涂抹和按摩及草药，以及非常滋润的饮品，当两者都得到增强时。
同样，母马虽然肥胖，因为肥胖且腹中沉重，不会按时生产。如同其反复不消化一样，会不合时宜地生产。马驹会变得肥胖，如同肉团般存在。
它无法站立和奔跑，如同负重般沉重地行走。如青蛙般行走且肥胖，身体会均匀生长。如同青蛙肿胀一般，不会稳固行走。脂肪遍布心脏，不沉没根基稳固。
脂肪过多的话，身体难以跳跃和提升。这就是所谓的过度肥胖，对此这些方法有益。

།པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་དང་། །ཧཾ་སྟི་པི་པི་ལིང་ཙི་ཏྲ། །འདི་དག་བསྐོལ་བའི་མར་དག་ནི། །ནང་བར་ཟས་ཀྱི་ སྔོན་དུ་སྤྱིན།།ཚད་ཙམ་རྟེའུ་དེ་ལ་ནི། །སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ལ་མ་ཡི་འོ་མ་ནི། །མི་བླུད་ར་ཡི་འོ་མ་སྦྱིན། །ཚོན་མོའི་འོ་མ་ལྕི་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་ར་ཡི་འོ་མ་བླུད། །འོ་མ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །བཏུང་བ་རྒོད་མ་ལ་སྦྱིན་བྱ། །ཁ་བ་དང་ནི་བསྐ་བ་དང་། །ཚ་བ་ སྦྱིན་པས་དེ་སྦྱང་བྱ།།དེ་ལ་ཏིལ་མར་འཇམ་རྩི་དང་། །དེ་ནས་སླར་ཡང་གནས་པར་བྱ། །ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་ནི། །རྟེའུ་དེ་ལས་ཡང་དག་སྦྱད། །གཞུ་འདོམ་སྟོང་ནི་སོང་ནས་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་ཙམ་དུ་བཟློག་པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་འདོམ་བཞི་སྟོང་། །དེ་ཉིད་འགྲོ་ཞིང་བཟློག་ པར་བྱ།དེ་ཡི་རྗེས་ལ་འདོམ་བཞི་སྟོང་། །དེ་ཉིད་འགྲོ་ཞིང་བཟློག་པར་བྱ། ཟས་དང་བསྐྱར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ལུས་ནི་ལེགས་པར་མཁྲང་བར་འགྱུར། །ལུས་དང་ཡན་ལག་རྐང་བ་བརྟན། །ལག་གནས་དང་པོ་དགའ་བ་དང་། །གང་ཚེ་ནད་མེད་ཡིད་བདེ་བ། །དེ་ཚེ་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྦོམ་པ་ཤེས་བྱས་ལ། །དེ་ནས་ལས་ རྣམས་སྦྱར་བར་བྱ།།འདི་ནི་དམར་པོར་གྱུར་པ་དང་། །སྦོམ་ཕྲ་དག་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན། །རྟ་མཆོག་གི་ནི་སྟོན་ཀ་དག་།རང་བཞིན་ལ་གནས་བཤད་བར་བྱ། །སྔར་ནི་ང་ཡི་རྟ་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གསེབ་དང་ནི། །རྒོད་མ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་ཞིང་། །ན་ཚོད་ སྟོབས་ནི་ཕུན་ཚོགས་པ།།སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་དུས། །དཔྱིད་དོ་མེ་ཏོག་དྲི་ཅན་ལ། །ཕན་ཚུན་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ། །རྒོད་མ་འཁྲིག་པའི་དོན་དུ་འགྲོ། །དེར་ནི་མངལ་དུ་ཆགས་གྱུར་པ། །རྟ་ཡི་ཉམས་མཉམ་བཟང་བོ་ཡིན། །མངལ་དུ་ཆགས་ པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར།།ནས་དང་མ་ཤ་མར་གྱིས་གསོ། །དམན་པ་བསྟེན་དུ་མི་གཞུག་ཅིང་། །སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དུ་གཞག་།གོམ་པ་དལ་གྱིས་འགྲོ་བྱ་ཞིང་། །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ། །ཁང་པ་སྐར་ཁུང་ཅན་དེར་ནི། །བཞི་མཉམ་ སྟན་དང་བཅས་པར་བྱ།།རྟེའུ་ལ་ནི་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤྱད། །ཡུངས་ཀར་དང་ནི་ཆུ་དག་དང་། །ཕུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ཤུག་པ་དང་། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་ཤིབ་བཏགས་པའི། །ཕྱེ་མ་ཡི་ནི་བདུག་པས་འདུག་།དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བསྲུངས་གྱུར་ན། ། རྟེའུ་དུས་ཀྱི་བཟང་པོར་སྐྱེ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །ཤིན་ཏུ་འབྱེས་པ་ལེགས་པར་འདུས། །ལུས་གཟུངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་དང་། །ཡན་ལག་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་།མགྱོགས་ཤིང་གཙུག་ནི་དག་པ་དང་། །མཁྲེགས་ཤིང་གྲ་མ་ཅན་མིན་དང་། ། པགས་སྲབ་བ་སྤུ་སྣུམ་པ་དང་། །འགྲོ་ལེགས་གཟུང་བར་སླ་བ་དང་། །ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིང་། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་དང་། །འཛིན་དང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་མེད་པར་དཔའ། །སྟོན་ཀ་དག་དང་ཞེས་འདི་བཤད། །རྟ ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པར་བསྟན།།རྐང་པ་བརྟན་ཞིང་འགྲོས་ཆེ་ལ། །ལུས་ཀྱི་འཕེལ་ཀ་ཆེ་ཞིང་ལེགས། །རྟག་ཏུ་ཁལ་གྱི་སོར་བ་དང་། །ལས་རྣམས་ལ་ནི་ངེས་སྦྱོར་ནུས། །དེ་ནི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་ཡིས། །རག་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་ཀར་བཤད། །དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་རྟ་ ཡིན་ཏེ།།རྒྱལ་པོའི་བཞིན་པར་དེ་ཉིད་བཤད། །དེ་ནི་གཡུལ་ངོར་རབ་ཏུ་བསྔགས། །རྟག་ཏུ་རྒོད་མའི་གསེབ་ཏུ་བཟང་། །དེ་ནི་བྱང་ཞིང་དཔའ་བ་དང་། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་ཡང་རྟ་དེ་བཟང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པ་སྨྲ་བ་ཡི། །རྟ་མཆོག་ཅེས་ནི་དེ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བཞོན་ པར་བཟང་།།སྐྱེ་དགུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པར་བཤད། །འདི་ཡི་ལས་རྣམས་བཤད་པ་སྟེ། །གཞན་ཡང་མངལ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།

胡椒、姜和象胡椒、枳橘，将这些熬煮成的酥油，清晨饭前服用。适量给予小马驹，为了清净而施与。对它不要喂母马奶，要喂山羊奶。因为母马奶太浓厚，所以要喂山羊奶。为了净化乳汁，要给母马饮用净化之饮。通过给予寒性、涩性和热性之物来净化它。
对它涂抹芝麻油软膏，然后再次安置。在六个月期间，要好好训练这匹马驹。行走一千弓距后，要让它折返同样的距离。之后四千弓距，往返行走。通过饮食和锻炼，身体会变得强壮。身体、四肢和脚步稳固，处于初始位置愉悦，当无病心安时，就可以投入工作。如此了解肥壮后，然后投入各项工作。
这里讲述了红色和肥瘦的情况。要讲述上等马的秋季自然状态。之前我的马匹具足一切功德，以及母马具足这些功德，年龄和力量圆满。在一切生灵安乐的时节，春天百花芬芳时，彼此生起欲望时，母马为交配而行。
此时在胎中孕育的，是品质相等的优良马匹。为了保护胎儿，用大麦、豆类和酥油来养护。不让接近劣等者，安置在有窗格的马厩中。要缓步行走，在僻静处养护。在那有窗户的房舍中，要铺设四平的垫子。
为了有益于马驹，要正确使用这一切。芥子、水、水晶和杜松，以及檀香果实磨成的粉末作为熏香。如此善加保护，马驹会在良辰吉时出生。身体力量圆满，极为优秀完美。
身体各部丰满，四肢优美悦目。快速而顶部洁净，坚实而不瘦弱，皮薄毛润泽，行走优美易于掌控。具足身体一切功德，具有一切称赞的特征。在驾驭和停止时，始终勇猛无比。
所说的秋季，表明是良马。脚步稳健步伐大，身体发育优良。经常能负重，能确实胜任各种工作。圣师说这是秋季的自然状态。这是吉祥之马，被称为王者之相。
它在战场上备受赞誉，在母马群中始终优秀。它既熟练又勇猛，在祭祀中也是良马。常说诚实语者的上等马就是这样。它始终适合骑乘，被说为能生九种。这里讲述了它的各种作用，也称为有胎者。

།རྟ་ཡི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི། །ལས་ལ་སྒྱིད་ལུག་འགྱུར་མ་ཡིན། །སྟོན་ཀ་བ་ནི་བཞི་པོ་འདི། །མཚན་ཉིད་གྲངས་ནི་དུས་མ་ཡིན། །སྦོམ་དང་ རང་བཞིན་ལ་གནས་དང་།།དམར་དང་དེ་བཞིན་ཕྲ་བ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་གསོ་བ་དང་། །བཅས་པར་དེ་བཞིན་བཤད་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི། །རང་བཞིན་གང་ཡིན་བཤད་པར་བྱ། །པགས་སྲབ་མདངས་སྣུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བ་ སྤུ་སྣུམ་ཞིང་གཉེར་མ་སྙོམས།།གསང་བའི་ཕྱོགས་ནི་མཛེས་པ་དང་། །གཙུག་ནི་བཟང་པོར་གང་གྱུར་དང་། །བློ་ལྡང་བྱང་ཞིང་མགྱོགས་པ་དང་། །རྨང་ཁ་མཉན་ཞིང་ཚོར་བ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་འབྱར་བར་གང་གྱུར་པ། །པགས་པ་བཟང་པོར་དེ་བཤད་དོ། །ཡན་ལག་ཚད་ དང་ལྡན་པ་དང་།།ལུས་ཀུན་ལག་པར་སྙོམས་པ་དང་། །དམར་ཞིང་དམར་བའི་མདོག་རྫས་ཅན། །མིག་དམར་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །མདངས་ལྡན་ཡིད་ནི་གཞུངས་པ་དང་། །བློ་དང་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཁྲག་གི་མཚན་ཉིད་བཟང་ལྡན་རྟ། །མཚན་དང་ཁ་དང་རྐན་ དམར་བའོ།།སོ་སྣུམ་མིག་ནི་ལེགས་པ་དང་། །བ་སྤུ་རྔ་མའི་མདངས་སྣུམ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་ཕུམ་ཕུམ་འཇམ་ལ་སྣུམ། །རྔོག་མར་ཞིང་བཟང་བ་དང་། །ལྕེ་ནི་འཇམ་ཞིང་ཡངས་པ་དང་། །པདྨ་འདྲ་ཞིང་ལུས་ཚུགས་ནས། །ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་ཤ་ཡིས་ རྒྱས།།རྐན་དང་མ་རྐན་མིག་དམར་ཞིང་། །སྟོབས་ཆེན་གཟུགས་ནི་བཟང་བདག་།ཤ་མཁྲེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །གསེང་ཁྲོམ་མེ་ཏོག་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །ཟླུམ་ལ་ཚིལ་གྱིས་རྒྱས་ཤིང་བཟང་། །ཤ་ཆེ་ཚིལ་ནི་ཆེ་གྱུར་པ། །ཆེ་མཁྲེགས་པ་ཡི་རྟ་ཞེས་ བྱ།།ཁ་དོག་དཀར་བའམ་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །མདངས་གསལ་སྙོམས་ཤིང་མཁྲེགས་པ་ཡི། །སོའམ་མཆེ་བ་ཡོད་གྱུར་ལ། །མཚན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་གྱུར་ཅིང་། །གང་གི་རུས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། །འབྱེས་ལས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དག་།ཁུར་གྱིས་ཞུམ་པ་མེད་གྱུར་པ། ། དེ་ནི་རུས་མཁྲེགས་རྟ་ཡིན་ནོ།

这最优秀的马匹，不会对工作懈怠。这四种秋季的马，其特征数量并非时节。
粗壮的、自然安住的、红色的以及细瘦的，这四种类型都需要医治，如是解说。
此外，还要解说皮肤等的自然特征。皮薄有光泽圆满，毛发光滑皱纹均匀。
隐秘处美丽，头顶丰满，聪慧敏捷迅速，听话敏感，极其柔韧，这就是所说的好皮肤。
肢体大小适中，全身匀称，红色且带有红色物质，眼睛红润美观，
有光泽心性正直，具有智慧和记忆的功德，具有良好血液特征的马，特征、嘴和上颚都是红色的。
牙齿光润眼睛优美，毛发鬃毛有光泽，同样蓬松柔软光滑，鬃毛柔软优良，
舌头柔软宽大，如莲花般身形稳固，极其美丽肌肉丰满。
上颚和下颚眼睛红润，力大体形优美，这就是所说的肌肉结实的马。
如同野生花朵的颜色，圆润而脂肪丰满优良，肉多脂肪多的，称为体型硕大的马。
颜色洁白或如蜂蜜，光泽明亮均匀结实的牙齿或犬齿，特征非常优良，
从骨头生长，关节坚固，负重不疲惫的，那就是骨骼坚实的马。

།རྐང་ནི་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འདྲ། །སྲ་ཞིང་ལྕི་ལ་མཁྲེགས་པར་སྣང་། །ཤ་ཡི་ཕྱེད་པ་ནད་དག་ནི། །ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པར་སྣང་བ་དང་། །གང་གི་བ་སྤུ་སྣུམ་གྱུར་ཅིང་། །སྟོབས་དང་མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན། ། དེ་ནི་རྐང་མཁྲེགས་པ་ཞེས་བྱ། །སྣུམ་ཞིང་བསྐ་ལ་དྲི་མ་མེད། །གང་ཞིང་བ་རའི་འོ་མ་འདྲ། །གང་ལ་དེ་འདྲའི་ཁུ་བ་ཡོད། །དེ་ནི་ང་ཡིས་བཤད་ཀྱིས་ཉེན། །སྲ་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དྲེགས་པ་བདོ། །རྒྱ་ཆེར་དགའ་ཞིང་མགྱོགས་དང་ལྡན། །རྒོད་མ་ཤིན་ཏུ་ཚིམ བྱེད་ཅིང་།།མདངས་སྣུམ་འགྲོས་ནི་མྱུར་བ་དང་། །དཀར་བའམ་ཡང་ན་མདོག་རྗེས་དཀར། །ཤ་དང་གནད་དང་ཚིལ་དང་ནི། །རྐང་དང་རུས་པ་པགས་པ་དང་། །ལུས་གང་གཞན་ལ་ཡོད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་རྒྱུས་པས་སྤྲེལ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་མཁྲེགས་པར་གྱུར་པ་ཡི། ། སྟོབས་དང་གཟི་མདངས་མགྱོགས་པར་ལྡན། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ལེགས་འབྲེལ། །ཚིགས་ལེགས་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད། །འདི་ནི་རྩ་རུས་སྲ་བ་ཡིན། །སྙིང་སྟོབས་བརྟན་ལ་ད་ཉོན་ཅིག་།དཔའ་ཞིང་གཡུལ་དུ་དཔའ་བའི་མགོ་།བློ་དང་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན། ། མདོག་སྣུམ་དེ་བཞིན་མདངས་དང་ལྡན། །ཕོ་མཚན་ལྡན་ཞིང་ཚོར་བ་ཆེ། །ཆུ་ཞིང་གབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་དག་།སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པའི་རྟ་ཡིན་ཏེ། །རྡོ་རྗེ་མཁྲེགས་པ་འདྲ་ཞིང་གྲིམས། །ས་ཀུན་ལ་ནི་ཐོར་མེད་ཅིང་། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ བསྔགས་པ་ཡིན།།འཁྲུགས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་ན་ཡང་། །ཁོང་འཁྲུགས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མེད། །འདི་དག་སྲ་བར་ཡང་དག་བཤད། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོན་ཏན་ཉོན། །པགས་མཁྲེགས་སྲབ་ཅིང་མཚན་ལེགས་སྐྱེ། །མགྱོགས་དལ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཁྲག་ བཟང་མདངས་དང་ལྡན་པ་དང་།།ཡིད་གཞུངས་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཤ་མཁྲེགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། །རྟ་ནི་གཟུགས་བཟང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཚིལ་མཁྲེགས་པར་ནི་གྱུར་པའི་རྟ། །ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །རུས་མཁྲེགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། །དཔངས་མཐོ་ དེ་བཞིན་ཀུན་བྱེད་ནུས།།རྐང་མཁྲེགས་པར་ནི་གྱུར་བའི་རྟ། །སྟོབས་དང་གཟི་མདངས་ཕུན་ཚོགས་འགྱུར། །ཁུ་བ་མང་བར་གྱུར་པའི་རྟ། །བུ་མང་སྟོབས་ཆེ་འདོད་མོས་མེད། །རྩ་རྒྱུས་མཁྲེགས་པར་གྱུར་བའི་རྟ། །གཉིད་སྲབ་ངལ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་བདག་ ཉིད་བརྟན།།བདག་ཉིད་ཐུལ་ཞིང་ཐམས་ཅད་བྱེད། །དེ་ལྟར་སྟོན་ཀ་ཞེས་བྱ་དང་། །མཁྲེགས་པར་གྱུར་པའང་བཤད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་སྟོན་ཀ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའོ།

腿如酥油精华般，坚实沉重且坚硬。肉的一半和病症，显得极为油润。
其毛发油润，具有力量和光泽的功德。此称为腿部坚硬。油润而微涩无污垢。
冰凉如同牛奶，具有如此精液者，我来为你讲解。坚实有力且骄傲。
喜欢广阔空间且迅速，能使母马非常满意。光泽油润行进迅速，白色或者带有白色。
肉、筋脉、脂肪以及腿、骨骼、皮肤，和身体其他部分，全都由筋脉相连。
此乃坚硬之马，具有力量、光泽和速度。身体各肢体相连良好，关节优美能做一切事。
这是筋骨坚实的马。现在听我说心力坚定的特征。勇敢且在战场上英勇的头，具有智慧和记忆的功德。
色泽油润同样具有光泽。具有雄性特征且感觉敏锐。水性且隐蔽的一切功德具足者，是心力坚定的马。
如金刚般坚硬紧实。在任何地形都不散乱，在一切工作中都受赞誉。
即使受惊安抚后，内心也不会感到欢喜。这些都是正确描述的坚实特征。现在听说它们的功德。
皮坚硬细薄且生有良好特征。具有快慢节奏，血液优良且具光泽，心性变得正直。
肉坚硬且具力量，马儿将变得体态优美。脂肪坚硬的马，能到达道路的彼岸。
骨骼坚硬且具力量，身材高大同样能做一切事。腿部坚硬的马，力量和光泽将变得圆满。
精液丰富的马，子嗣众多力量大无欲望。筋脉坚硬的马，睡眠轻浅且无疲惫。
心力强大自身稳固，自我调服且能做一切事。如是秋季马和坚硬马的特征已经讲解完毕。
此为马医宝典中第三十九章秋季马品类。

། །།དཀའ་ཐུབ་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་གྲུབ། །ཚངས་ པའི་གཟི་ལྡན་ཐུལ་བར་དཀའ།།ཤེས་དང་རྣལ་འབྱོར་བསམ་གཏན་དང་། །སྒོམ་པ་ལ་གོམས་སྡིག་བྲལ་ལ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་བུ་ལེགས་ཐོས། །ཐོབ་པ་ཕུན་ཚོགས་དུལ་བར་ལྡན། །དྲི་བའི་ཚིག་འདི་དོན་མཆོག་ལྡན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་དྲིས་པ། །ལེགས་ལྡན་སྔར་ནི་རྒྱལ་ པོ་ལ།།རྟ་ལས་མཆོག་གྱུར་དཔུང་གཞན་མེད། །རྟ་ཡིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་བའི། །གནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་ཐོབ་ཅེས་གསུངས། །དེ་ལ་རྟག་པར་རྟ་ཡོད་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཞན་ལས་ནི། །ཡུལ་གཞན་ལས་ནི་གྱུར་བ་ཡི། །རྟ་དག་ཉོ་བར་འདོད་གྱུར་ལ། །གང་ལ་ རིན་ནི་ཅི་ལྟ་བུ།།ཡིན་པ་དེ་ལ་རྟོགས་པར་འདོད། །དེ་དོན་མ་ལུས་ཤེས་འགྱུར་བ། །ཁྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་ཤེས་པར་འཚལ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ན། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཉོ་ཚོང་གི་།བརྟག་པ་འདི་ནི་སྨྲས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ རྟ་ནི་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་།།རྟ་གཞན་ཉོ་བར་འདོད་གྱུར་ན། །རྟ་ཉུང་བའམ་འོན་ཏེ་ནི། །བཞོན་པ་ཟད་ཚེ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རྒན་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་མཚན་ཉིད་རྫོགས། །མཚན་ཉིད་དོན་གྱིས་འབྲས་འདོད་པས། །རབ་ཏུ་འབད་དེ་ཉོ་བར་བྱ། །རྟ་ གང་གཡུལ་དུ་མི་ཤེས་ཡོད།།ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ལྡན་གྱུར་ན། རྒྱུ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་འབད་པས་ཉོ་བར་བྱ། །མཚན་ཉིད་ངན་པའི་གནས་སྐབས་ལྡན། །རྟ་ཡང་ཉོ་བ་ཉིད་དུ་བྱ། །དཔེར་ན་མི་ཤིས་ཉེས་བྲལ་བའི། །ཉིན་ཞག་འདས་ན་ལན་ དང་མཚུངས།།ལྷ་ཡི་སྙིང་སྟོབས་གཟི་མདངས་ལྡན། །མགྱོགས་ཤིང་རིགས་སྟོབས་ལ་གནས་ན། །མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ལྡན་ན་ཡང་། །རྟ་ནི་བླང་བར་བྱ་བར་འོས། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་།བཟང་ངན་གང་ཡིན་ཡན་ལག་ནི། །རེ་རེ་ནས་སྒྲོས་བརྟག་ པར་བྱ།།དེ་ཡི་རྗེས་ལ་ན་ཚོད་བརྟག་།ལུས་བརྟགས་ནས་ནི་ཚེ་ཚད་དེ། །ཅི་སྲིད་ནས་ནི་འཆི་བ་བརྟག་།དེ་རྗེས་རིན་ཐང་གདབ་བྱ་སྟེ། །གཞན་དུ་བཟང་པོ་ངན་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རིགས་དང་ཤེས་པ་དང་། །མཚན་ཉིད་བཟང་དང་ངན་པ་དང་། །མདོག་ དང་གཙུག་དང་འགྲོས་ཀུན་དང་།།དེ་ལས་གཞན་ཅིའང་རུང་བ་དང་། །ཆུ་ཞེང་གི་ནི་ཚད་དག་དང་། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་བའི་འགྲོས་དང་ནི། །བརྒྱུག་ཚེ་ལུས་ཀྱི་མཐོ་དམན་དང་། །དེ་བཞིན་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང་། །ཞོན་ཚེ་སྙིང་ཉེ་སྙིང་རིང་དང་། །སྐྱེ་གནས་བཅས་པར་ཤེས་ པར་བྱ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བ་དང་ནི། །སྲ་སྙི་དག་གི་རང་བཞིན་དང་། །རྟ་ཡི་ནང་ན་རྒྱུ་བ་ན། །སྙིང་སྟོབས་དང་ཚུལ་གཟི་མདངས་དང་། །ནད་མེད་ནད་དང་བཅས་རྣམས་དང་། །རྟ་འདོད་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བརྟག་།རིན་ཐང་དག་ནི་ཅི་ཙམ་གྱིས། །ས་ནི་ཅི་ཙམ་ཚོད་ གྱུར་པ།།དེ་ནི་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་ཡིས། །ངས་སྨྲས་པ་ལ་མཉན་པར་གྱིས། །རྟ་མཁན་དང་ནི་རྟ་རྫི་དང་། །རྟ་ལ་གོམ་དང་འགྲོས་མཐུན་དང་། །རིགས་མཐོ་བརྐམ་ཆགས་མེད་ཅིང་དུལ། །བློ་ཟབ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་། །གསོ་བ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ དང་།།ནད་གསོ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། །ལན་འདེབས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། །ལོང་ཡོད་པར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །སྐར་མ་ཉིན་ཞག་ཤིས་པ་དང་། །གཟབ་ནི་བཟང་པོ་ལ་བབ་ཚེ། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི། །ཤར་དང་བྱང་གི་ ཕྱོགས་སུ་ནི།།ས་ཕྱོགས་མཉམ་ཞིང་གཙང་བ་དག་།ཐག་ཐོགས་མེད་ཅིང་བགྲོད་བདེ་བར། །ཀུན་ཏུ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཆུ་ཞེང་མཉམ་ཞིང་ཤར་དུ་ཡངས། །རིན་ཐང་སྐྱོད་པ་གཙང་མར་གནས། །ཆུར་ནི་གཞུ་འདོམ་ཉིས་བརྒྱ་པ། །ཞེང་དུ་དེ་ཡི་བརྒྱད་ ཆ་རུ།།སྐེ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །མི་རྣམས་ཀྱང་ནི་གཞག་པར་བྱ། །

苦行持戒圆满成就，具梵威光难以调伏。具智瑜伽与禅定，修习熟练离诸罪。舍利贺札之子善闻，具足圆满调伏德。此问句义具胜义，向舍利贺札请问。
贤者昔对诸国王，言马最胜无他军。马所不能到达处，国王亦能达到彼。虽然恒常具有马，若是国王欲从他，从其他地所生之，欲购诸马之时中。
何等价值如何者，欲知彼等之道理。彼义无余当了知，欲知尊者之意义。大士善闻恭敬时，大仙说此买卖观。
纵然已有诸马匹，若欲购买他马时。马少或是乘马尽，更何须说其他事。虽老亦堪转轮王，国王堪用相圆满。以相意义求果者，当勤精进而购买。
若有战场不识马，具足其他诸功德。因具行走功德故，亦当精进而购买。具有恶相之时分，诸马亦当购买之。譬如人离不祥过，日夜过去如往昔。
具天勇力与光泽，迅速住于种姓力。纵然稍具诸相好，此马堪当受取用。首先身体诸相好，善恶何者支分等。
一一详细观察已，其后观察年龄相。观身之后寿量度，几时死亡当观察。其后当定其价值，否则善者成恶者。如是种姓与智慧，相好善恶等诸事。
颜色顶相诸行相，及其他任何事物。水宽等量诸数量，如是行走步态等。奔跑身体高低时，如是妍丑诸相状。骑乘亲近远离等，当知生处及其余。
俱生气息柔硬等，自性诸相悉当知。马群之中而行走，勇力威仪光泽等。无病有病诸马等，欲马之人常观察。价值几许几许量，地几许量几许度。
此当详细而宣说，于我所说当谛听。马师以及马牧人，于马熟习步态合。种姓高尚无贪著，调柔深智知论典。
善知养护诸方法，善巧医治诸疾病。善巧应对诸问答，当观察有闲暇否。星宿日分吉祥时，诸星降临善相时。
国王大臣之王者，城市之外诸方所。东方北方诸方位，地处平坦且清净。无有障碍易行走，周遍平等而安住。水宽相等东方广，价值行走住清净。
水有二百弓之量，宽度彼之八分一。从颈执持诸人等，亦当安置于其处。

སྐེ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །མི་རྣམས་ཀྱང་ནི་གཞག་པར་བྱ། །མང་པོ་ལས་ནི་མཆོག་དང་འབྲིང་། །ཐ་མ་སྡེ་ཚོམས་གསུམ་དུ་བྱ། །དེ་རྣམས་མཚན་ཉིད་ངན་པ་ཡི། །ཉེས་དང་རིང་ལས་རིན་ཐང་གདབ། །ཉོ་བྱ་ཉུང་ཞིང་མཉམ་གྱུར་ན། །ཆ་ མཉམ་པ་ཡི་རིན་ཐང་གདབ།།སོ་སོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ནི། །རིན་ཐང་སོ་སོར་གདབ་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། །མ་བྱང་བ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཞོན་ཏེ་འབད་བས་བརྟགས་ནས་ནི། །རིན་ཐང་གདབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །སྒྲ་ཆེན་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡི། །ཐལ་ མོ་ཅ་ཅོ་བསྡིགས་བྱས་པས།།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟག་བྱ་ཞིང་། །འཇམ་པ་ཡིས་ཀྱང་རེག་པ་བརྟག་།གློ་བུར་གླང་ཆེན་འབྲུག་སྒྲ་དག་།གྲག་ལས་སྙིང་སྟོབས་བརྟག་པར་བྱ། །གཟི་མདངས་དང་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ངང་ཚུལ་དང་ནི་དུལ་བ་དག་།རེ་རེ་ནས་མི་ཤར་ ཕྱོགས་སམ།།བྱང་དུ་འདི་བསྟན་བྱས་ལ། །གདོང་ནི་མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་ནི། །བསྐོར་ཞིང་བརྟག་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཅི་ནས་འཚོང་དང་ཉོ་བ་དང་། །མཆོག་དང་དགའ་བ་འགྱུར་བ་ནི། །རྟ་འདུལ་མཁན་དང་ཚོང་ཁ་བས། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ངེས་པར་བཅད། །ཉོ་བ་དང་ནི་ ཚོང་པ་དག་།ལག་བརྡས་དང་པོར་གོ་བྱས་ལ། །དེ་ཡིས་འོག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མདུན་དུ་གནས་དེ་གསལ་བར་བྱ། །རྟ་ལ་བརྫུན་གྱིས་སླུ་བྱེད་ན། །རིགས་བརྒྱ་ངེས་པར་རླག་འགྱུར་བས། །འཚོང་བའམ་ཉོ་བར་བྱེད་པ་ལ། །སླུ་བ་དག་ཏུ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རིན་ཐང གསལ་བྱས་ནས།།རྟ་མི་གཏོང་དམ་མི་ལེན་ནམ། །གང་ཞིག་འགའ་བར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ལ་ཆད་པ་ཅི་རིགས་བཅད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཉོ་ཚོང་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་པའོ། །གནས་དང་པོ་རྫོགས་སོ།

对于从出生就掌握的人们也要安置。从众多中分为上等、中等、下等三类。对于那些具有劣等特征的过失，要远离并定价。如果购买的少且相等，就要定等价的价格。
要各自详细观察后，分别定价。同样对于需要训练的和未熟练的特征，要骑乘后努力观察并定价。
通过大声和众多人的掌声喧哗威吓，要观察心性，也要用温和的方式触摸检验。通过突然的象鸣和雷声，要观察胆量。
要逐一观察光泽和不调顺的方面、性情和驯服程度。将其朝向东方或北方，要完全转动头部进行观察。
为了使买卖双方都满意欢喜，调马师和商人要如此确定其本性。买方和卖方先用手势交流，然后在众人面前将此事明确。
如果用谎言欺骗关于马，必定会毁坏百代，因此买卖时不要欺骗。如果定价明确后，不放马或不接收，或有任何违约，要对此处以适当惩罚。
这是《马医经》中第四十章察验买卖品章。第一部分完。

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བདེར་གནས་ལ། ། ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །རྗེས་སུ་བཏུང་བའི་ཆང་དག་ནི། །ཅི་འདྲ་བར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ནད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བར། །སྨན་ནི་ཅི་འདྲ་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །ངོ་ནི་གཞན་རུ་གྱུར་པ་ན། །ཆང་གིས་ནད་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེད། །འདིར་ནི་ཆུ་སྦུབས་ཆད་ཅི་ཙམ། །དེ བཞིན་ཆང་ནི་ཅི་འདྲ་བླུད།།རྗེས་སུ་བཏུང་བའི་ཆོ་ག་འདི། །སྨྲ་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་ན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །འོད་མ་ཚིགས་ནི་གཉིས་པ་ལས། །སྨན་པ་ཡི་ནི་སོར་ཚད་ཀྱིས། །ཆུར་ནི་སོར་ཡང་བཅུ་དྲུག་ལ། །ཞེང་དུ་ སོར་གཉིས་ཆུ་སྦུབས་བྱ།།ཟླུམ་ཞིང་རྩེ་མོ་རྟ་རྣ་འདྲ། །འཇམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་ལ། །བུ་ག་མཐེ་བོང་ཤོང་ཙམ་ནི། །རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་ཡིན། །ཡ་སོའི་གསེབ་ཏུ་བཏང་ནས་ནི། །གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ནི་གཞག་པར་བྱ། །བདེ་ཞིང་དྲང་པོར་བཞག་གནས་ ནི།།མགོ་བོར་སླར་ཡང་བརྡེག་བྱས་ལ། །ཆུ་སྦུབས་མཚན་ཉིད་དེ་འདྲ་བ། །སུམ་ཆ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནི། །སོར་བཞིར་ཁ་ཡི་ནང་བསྲིངས་ལ། །གནོད་པ་མེད་པར་བླུད་པར་བྱ། །རིང་པར་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །ཉུང་ཉུང་ཡང་དང་ཡང་མི་སྦྱིན། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་གྱི་ཆུ་ སྦུབས་དང་།།རྟ་ལ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །འོ་མ་ཆང་ལས་གྱུར་པའི་ནང་། །ནམ་ཡང་ཆུ་སྦུབས་ཀྱིས་ནི་སེལ། །དེ་བས་ཆུ་དང་འོ་མ་ནི། །ཆུ་སྦུབས་དང་ནི་བླུད་མི་བྱ། །ཆང་ནི་འབུ་ཞུགས་རུལ་པ་དང་། །སྐྱུར་ཞིང་མདོག་ཉམས་སྤྱི་བག་ཅན། །གསར་དང་ཚིག་དང་ ཤུན་པ་ཆགས།།སྙིགས་མར་གྱུར་པ་སྨད་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་རྟ་ནི་སྐྱུར་བའམ། །སྤྱི་བག་ཅན་གྱི་ཆང་བླུད་ན། །དེ་ཚེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི། །ཐ་མལ་པ་གནས་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །ཚིག་ཅིང་ཉམས་པས་བད་མཁྲིས་དང་། །རླུང་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་རུལ་པ་ཡིས། །རླུང་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དག་།གནས་ནས་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བརྒྱལ་དང་རྨོངས་བག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །རྙིངས་དང་ཆང་གི་སྙིགས་མ་དང་། །འབུ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་ན་ནི། །རྟ་ཡི་ནད་གཞི་རྣམས་དང་ནི། །ལུས་གཟུངས་དག ཀྱང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར།།རོ་དང་མཐུ་མེད་ཆང་གཞོན་དང་། །བླུད་ན་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །དེ་བས་ཤས་ཆེར་མངར་གྱུར་བ། །ཁ་དང་ཚ་བའི་རོ་ལྡན་པ། །སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་ཆེར་མི་བྲོ། །བསྐ་བ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཆང་ནི་རོ་དྲུག་རྗེས་འཇུག་པས། །ཡོན་ ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན།།མདོག་བཟང་དྲི་ནི་བཟང་བ་དག་།གསལ་བ་རྣམས་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རོ་ཙ་རླུང་ནི་ཤད་སེལ་ཞིང་། །དྲི་མེད་སྟོབས་ཀྱང་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ངལ་བ་སེལ་ཞིང་ཡི་གར་འགྲོ། །ཕྱི་ལོ་བསིལ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ལུས་ཀྱི་ནང་ནི་ཚ་བྱེད་ ཅིང་།།ཞུ་རྗེས་ཀྱང་ནི་ཚ་བ་ཡིན། །བད་ཀན་སྨུག་དང་སྐེམས་པ་སེལ། །ཁྲག་ཀྱང་དང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གཅིན་སྲི་བ་དང་ཚད་འཁྲུ་བ། །ཕན་ཞིང་རླུང་ནི་བདེ་རྒྱུ་བྱེད། །རྟས་བྱེད་འཇུག་བྱེད་མཆོག་ཡིན་ཞིང་། །མདོག་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །མེ་དྲོད་ ཉམས་པར་ཟོས་རྗེས་ལ།།ཆང་འཐུང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །རྟ་ཡི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕལ་ཆེར་ཆང་ནི་ཕན་པ་ཡིན། །ཆང་ནི་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་། །སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བླུད་གྱུར་ན། །ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཁ་ཡི་ལྗན་ལྗིན་སྦྱོང་བར་བྱེད། །བུ་རམ་ཡང་ ནི་ཁྱད་པར་དུ།།རོ་ཙ་བྱེད་ཅིང་རླུང་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཁ་ཞིང་བསྐ་བའི་རོ་ལྡན་པ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ཞིང་རྩུབ་པས་ན། །བད་ཀན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཚ་ཞིང་རྩུབ་པ་ན། །

向安乐的沙利贺札请教，善闻又问道：'饮后的酒应当如何饮用？根据疾病的性质，应当配合什么样的药物给予？当面色改变时，饮酒会引发什么病？在此水管应当多长？同样应当饮用什么样的酒？这饮后的仪轨，请您这位最善言者为我开示。'
当儿子如此询问时，沙利贺札回答说：'用竹子的第二节，以医生的手指度量，水管长十六指，宽二指。圆形而尖端如马耳，光滑且极为坚固，顶端要开一个能容纳拇指大小的孔。从上牙缝中插入，置于左侧。安稳平直地放置后，再次敲打头部。
具有如此特征的水管，握住三分之一处，向口内延伸四指，无害地饮用。不要长时间给予，也不要反复给予少量。用这样的水管给马饮用。
牛奶和酒类中，任何时候都要用水管输送。因此，水和牛奶不可用水管饮用。
酒若有虫、腐败、发酸、变色、混浊、新鲜、煮沸、有皮、沉淀等都不好。若给马饮用酸性或混浊的酒，会搅动原本平稳的血液和胆汁。
煮沸变质会生成痰胆和风。不香且腐败的会使风、痰、胆从原位移动，会产生昏厥和迷乱。陈旧的和酒渣以及含虫的若给予，会搅动马的病根和身体组织。
无味无力的新酒会搅动风。因此，以甜味为主，具有苦和热味，不太酸和咸，微涩的酒最好。酒具有六味相随，具有六种功德。
色好且香气芬芳清澈的最好。能增进食欲，消除风引起的疲劳，无垢且能增长力量。能消除疲惫，可口，外表清凉具功德。
使身体内部发热，消化后也是热性。能消除褐色痰和干燥，能净化血液。对小便闭塞和热泻有益，使风气顺畅运行。
是最佳的滋补和消化剂，也能使肤色明亮。在消化力减退时饮酒能生发消化之火。对马的一切疾病，大多数情况下酒都有益。
若饮用酒与白糖、蜂蜜调配的饮品，能生发腹中的消化之火，能清除口中的粘液。特别是糖蔗，能增进食欲且生风胆。具有苦涩味，消化后成热性。
因消化后发热且粗糙，所以能清除痰。同样因为热性和粗糙，

བད་ཀན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཚ་ཞིང་རྩུབ་པ་ན། །མཁྲིས་པ་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །ཁར་བ་སིལ་ཞིང་ རྩུབ་བས་ན།།དྲོད་པོ་མིན་པས་རླུང་སྐྱེད་བྱེད། །ནིམ་པ་སེང་ཕྲོམ་པྲི་ཡང་ཀུ། །གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་བཏབ་དང་། །སྦྲང་རྩི་དང་ནི་སྦྱར་བ་ཡི། །བཏུད་པ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་བསྔགས། །ཤིང་མངར་སེར་ཕྲོམ་པི་པི་ལིང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་བཅའ་ལྒ་བཏབ། །བུ་རམ་དང་ སྐྱར་བཏུང་བ་བླུད།སོས་ཀའི་ཚེ་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཐར་ཤིང་དང་ནི་བཅའ་ལྒ་དང་། །ལན་ཚྭ་དང་ནི་ཏིལ་མར་དང་། །པི་པི་ལིང་ཕྱེ་བཏབ་པ་ཡི། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་དབྱར་ཚེ་བསྔགས། །ཤུ་ཏི་བཅའ་ལྒ་པི་པི་ལིང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ན་ལེ་ཤམ། །ཁ་ར་རྒུན་འབྲུ་དང་ སྦྱར་བའི།།རྗེས་སུ་བཏུང་བ་སྟོན་ཚེ་བསྔགས། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་པི་པི་ལིང་། །ཤིང་མངར་དང་ནི་མ་ནུ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བའི། །བཏུང་བ་དགུན་གྱི་དུས་སུ་བསྔགས། །ཟི་ར་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།ཚ་བ་གསུམ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ། ། བཏུང་བ་དགུན་གྱི་དུས་སུ་བསྔགས། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རྣམས། །རྣམ་པ་དུ་མར་འཁྲུགས་གྱུར་པའི། །གསོ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཉི་མ་ཤར་མ་ཐག་ཏུ་ནི། །དང་པོ་གདོང་ནི་བཀུས་ནས་ཀྱང་། །ཁོང་པ་དག་གྱུར་རྟ་རྣམས ལ།རྗེས་སུ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཆུ་ནི་གྲང་མོ་ངག་གིས་ཀྱང་། །གདོང་དུ་ཉེ་བར་བླུགས་བྱས་ལ། །རྩཝ་ནི་ཡིད་ཙམ་བྱིན་ནས་ཀྱང་། །ཁྲུས་བྱས་རྗེས་ལ་ཁ་ཟས་སྦྱིན། །སོ་སོའི་མེ་སྟོབས་སོ་སོའི་ནད། །སོ་སོའི་རང་བཞིན་ལས་དཔག་སྟེ། །དུས་ནི་ སོ་སོར་བླུད་བྱ་བས།།དེ་ཕྱིར་སོ་སོར་བཏུང་བར་བཤད། །ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་བླུད་བྱ་བས། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། །ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་བཏུང་བ་ནི། །འབྲས་ཆང་དངས་མ་འབའ་ཞིག་བསྔགས། །སྐོམ་དུ་ཆང་ནི་བླུད་གྱུར་པ། །ཟས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་བྱེད་ཅིང་། ། སྟོབས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ནད་རྣམས་སེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྟོགས་དང་ཤིན་ཏུ་དུབ་པ་དང་། །ལུས་ཀྱི་ཁོང་ཚ་དྲན་པ་ཉམས། །གདོང་ནད་ཅན་དང་དུག་གིས་ཕོག་།རྟ་ལ་ཆང་ནི་བླུད་མི་བྱ། །ཆང་བླུད་པ་ཡི་རྟལ་ནི། །ནམ་ཡང་མཉེ་བར་མི་བྱའོ།

能够清除痰病。同样地，热且粗糙时，会扰动胆和风。寒冷且粗糙时，因不暖和而生风。
楝树、白胡椒、毕哩阳俱、甘松、胡椒配以蜂蜜调制的饮品在春季时推荐。
甘草、白胡椒、胡椒、毕哩阳俱、姜黄配以糖和酸味饮品，在夏季时推荐。
榆树、姜黄和盐以及芝麻油和胡椒粉调制的饮品在夏季时推荐。
生姜、姜黄、胡椒、枳橼、诃子配以糖和葡萄调制的饮品在秋季时推荐。
医疗类中的胡椒、甘草、天仙子、白胡椒、岩盐调制的饮品在冬季时推荐。
孜然和毕哩阳俱、三辛香和枳橼、甘草配以蜂蜜的饮品在冬季时推荐。
风、胆和痰等多种失调的治疗方法中，应服用这些饮品。
太阳刚升起时，首先清洗面部后，使马腹部清净，然后服用饮品。
用冷水冲洗面部，稍微喂些草料后，洗浴完毕再给予饲料。
根据各自的消化能力、各自的疾病、各自的体质来判断，在各个时期服用，因此说明要分别饮用。
因为在进食后服用，所以也称为餐后饮品。进食后的饮品，推荐纯米酒。
作为饮品而饮用酒时，能开胃、增进体力，并且能祛除疾病。
饥饿和极度疲劳、体内发热、意识不清、面部有病和中毒的马匹不可饮酒。
饮用酒的马匹，任何时候都不要按摩。

།དེ་ལྟར མེ་དྲོད་ཚུལ་ལས་ནི།།རྫས་སུ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་ལན་ཚྭ་ལྟར། །བུ་རམ་ཡང་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་ནི། །དེར་ནི་སྲང་བཞི་གཞུག་པར་བྱ། །ཏིལ་མར་ཕུལ་གང་ཉིད་དང་བསྲེ། །བཏུང་བ་སྔ་དྲོ་བླུད་པར་བྱ། །ཆང་གི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་ པའི་།།ནད་ནི་སྣང་གྱུར་གང་ཡིན་ལ། །གསོ་བ་རུ་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །སྨན་གྱིས་སླར་ནི་བཅོས་པར་བྱ། །རྗེས་སུ་བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་སྨྲས་པ། །གང་གི་དུས་སུ་གང་སྦྱིན་ཞིང་། །ཚད་དང་སྨན་ནི་གང་དང་བཅས། །བཏུང་བ་སྨན་ནི་གང་དུ་སྦྱིན། ། ཆང་དངས་ཆང་རྙིང་སྦྱར་བའི་ཆང་། །དེ་བཞིན་རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པ། །གང་ཚེ་སྦྱིན་པ་བདག་ལ་གསུངས། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །དགུན་ཆེ་ནས་ཆང་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །དགུན་སྨད་དུས་སུ་ནས་ཆང་བླུད། །དཔྱིད་ནི་སྦྲང་ཆང་སྦྱིན བྱ་ཞིང་།སོས་ཀ་ཆང་དངས་སྦྱིན་པར་བྱ། །དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཆང་རྙིང་སྦྱིན། །སྟོན་ནི་རྒུན་ཆང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཟླ་ཕྱེད་དུས་དང་སྨན་སྦྱར་བ། །གང་ཞིང་བླུད་བྱ་དེ་བཤད་བྱ། །སྔ་དྲོ་ཁོང་པ་སྦྱངས་པ་ལ། །ཆང་གི་དངས་མ་ཕུལ་གང་དང་། །དེ་བཞིན་ཏིལ་མར་ ཕུལ་ཕྱེད་དང་།།ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བཅུ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །ལན་ཚྭ་ཡང་ནི་སྲང་གཅིག་དག་།རྟ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱིན་བྱ། །དེ་ཡིས་དེ་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བར་མ་ལ་ནི་བརྒྱད་ཆ་དག་།དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། ། བ་ར་ཆུ་དག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བཅའ་ལྒ་དང་ནི་ཤིང་ཀུན་དག་།སྲང་གཅིག་དག་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཚད་ལས་ནི། །ཕུལ་གང་ཉིད་ནི་འདི་ལ་སྦྱིན། །ལན་ཚྭ་ཁ་ར་ཏིལ་མར་ནི། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཕྱེད་དུ་འདོད། །ཆང་བླུད་རྗེས་ལ་འོ་མ་ནི། །འབད དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ།།དེ་བཞིན་འོ་མ་བླུད་རྗེས་ལ། །ཆང་སྦྱིན་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །ཆང་འཐུངས་རྗེས་ལ་སྐོམ་བླུད་པའམ། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བླུད་པའང་རུང་། །ཟས་ནི་དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་སྦྱིན། །སྐོམ་ནི་ཕྱི་དྲོ་བླུད་པར་བྱ། །སྐོམ་བླུད་རྗེས་ལ་རྩོལ་དྲག་པ། །རྣམ་ པ་ཀུན་དུ་སྤང་བར་བྱ།།ཟླ་ཕྱེད་དུས་སུ་གང་སྦྱིན་པ། །དེ་ནི་ཅི་བཞིན་སྔར་བཤད་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་བདུན་པ་ལས་རྗེས་སུ་བཏུང་བ་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

如是从热性方式，应当饮用药物。如同饮用盐类后，也应当给予糖。胡椒与生姜，其中应放入四两。与一升芝麻油调和，应当早晨饮用。
对于因酒过患所引起的，任何显现的疾病，已说明其医治方法，应当以药物再治疗。
为了饮用之故，善闻复次说道：何时给予何物，剂量与何种药物相配，饮药于何处给予。清酒陈酒调和酒，如是葡萄酒等等，何时给予请对我说。
儿子如是询问已，舍利贺札复次说：大冬季应给麦酒，冬末时节饮麦酒。春季应给蜂蜜酒，暮春给予清酒饮。夏季时节给陈酒，秋季应当给葡萄酒。
半月时节与配药，如何饮用当说明。清晨腹部净化后，清酒一升与半升，芝麻油及白糖十两，三辛香一两与盐一两，应给予大马。以此彼将获得。
对中等者八分之一，应当如是分配之。胡椒与诃子，婆罗支与普则谢，生姜与阿魏，说是各一两。从前述之量中，此处应给予一升。盐糖芝麻油，主张为前述之半。
饮酒之后牛奶，应当努力断除之。如是饮奶之后，也不应给予酒。饮酒之后饮饮料，或饭后饮用亦可。食物一切时中给，饮料应当午后饮。饮用之后剧烈运动，一切情况应断除。半月时节所给予，如其所应前已说。
此乃舍利贺札七处论中说明饮用品之品。

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཐུབ་མཆོག་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་རྟ་ རྣམས་ལ།།རོ་དྲུག་པོ་ནི་དགོས་པར་གསུངས། །རོ་དྲུག་པོ་ནི་དགོས་པ་ལ། །འདི་ལ་ཤལ་ཆེར་ལན་ཚྭ་ནི། །སྦྱོར་བ་ཀུན་ལ་རབ་ཤེས་ཏེ། །ལུས་ནི་རྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཁ་ཟས་ལེན་པར་ནུས་པ་དང་། །ལྟོ་བར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི། །ལེགས་ཉེས་ཅི་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་གསུངས། ། དེ་སྐད་དྲིས་ཚེ་ལེགས་ལྡན་ནི། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །རྟ་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་ལྡན་ཞིང་། །རླུང་ཤས་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན། །རླུང་འཇོམས་པས་ནི་རོ་དྲུག་ལས། །ལན་ཚྭ་རྟ་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །མདངས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། །སྦྱོར་བ་ཀུན་དང་རྗེས་མཐུན་ལ། ། ལྗང་བ་ཤས་ཆེར་མངར་བས་ན། །འཇུ་དཀའ་བར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་བསལ་ན་ཚྭ་ཕན་གྱུར་ཅིང་། །རྟ་རྣམས་རྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་ལན་ཚྭའི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །ང་ཡིས་བཤད་ཀྱིས་དེ་ཉན་གྱིས། །འདྲུལ་ཞིང་དྲོད་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ལ། །ཟས་འཇུ་ལུས་རྒྱས བྱེད་པའི་མཆོག་།དྲགས་ན་བད་ཀན་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ལུས་ཀྱང་ལྟོད་པར་འགྱུར་བ་བཤད། །རན་པས་ཁ་ནི་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་། །སྟོབས་སྐྱེད་མདོག་ནི་དག་བྱེད་ཡིན། །གང་ཞིག་རླུང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་དང་། །གང་ཞིག་རྩཝ་དང་འགྲས་པ་དང་། །གང་ཡང ཡིད་མི་བདེར་གྱུར་དང་།།གཉིན་ནི་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། །གང་ཞིག་མེ་དྲོད་ཉམས་པའམ། །གང་ཞིག་མེ་དྲོད་མ་སྙོམས་དང་། །ལུས་གཟུངས་རྣམས་ལ་གནོད་བྱ་ལས། །བརྟས་ཀྱང་ཚོན་པོར་མ་གྱུར་དང་། །དེ་ལ་ཚད་ལྡན་ལན་ཚྭ་ནི། །བྱིན་ན་ནད་རྣམས་སེལ་བྱེད་ཡིན། ། ལན་ཚྭ་འབའ་ཞིག་བྱིན་པའམ། །ཆང་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ལན་ཚྭ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ནི། །སྐྱེད་ཅིང་མདོག་སྟོབས་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ལུས་ནི་རྣམ་པར་རྒྱས་བྱེད་ཡིན་།ཟས་ཀྱང་མང་དུ་ཟ་བར་ནུས། །དེ་ལྟར་ལན་ཚྭའི་ཡོན་ཏན་ནི། །བཤད་ནས་སོ་སོའི་དབྱེ་བ བསྟན།།རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ཁ་རུ་ཚ། །རྒྱ་མཚོའི་ཚ་དང་མཚོ་ཚ་དང་། །ཡ་བཀྵ་ར་སྲོ་ཧྣི་ཀ་།རྩལ་རུ་ཚ་ནི་བདུན་པ་ཡིན། །བུལ་ཏོག་བརྒྱད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

向殊胜的沙利贺札（马医）请教，
善闻（人名）又问道：
最殊胜的医生对马匹，
说需要六种味道。
关于需要六种味道，
对此尤其是盐味，
在所有配方中都要知道，
能使身体强壮，
能够摄取食物，
进入腹中后，
请说明其好坏的原因。
当如此问时，具德者，
沙利贺札回答说：
马具有风的力量，
风的成分特别大。
在制服风的六种味道中，
盐对马最为推崇。
能增长光泽，
与一切配方相应，
因为青草多甜味，
所以说难以消化。
去除这些后盐有益，
能使马匹强壮。
其他盐的功德，
我来说你且听：
能消化并生热，
消化食物、壮大身体最胜，
过量则生痰，
身体也会变得松弛。
适量能清洁口腔，
生力且能净化肤色。
凡是为风病所困扰，
凡是与草相克，
凡是心情不悦，
凡是没有光泽，
凡是消化力衰退，
凡是消化力不均，
对身体诸要素有害，
虽强壮却未肥胖，
对此适量的盐，
若给予能除诸病。
或单独给予盐，
或与酒调配给予。
盐能生胃中火力，
增长色泽与力量。
能使身体丰满，
也能多食食物。
如是盐的功德，
说完后分别显示：
岩盐与黑盐，
海盐与湖盐，
药盐与红盐，
石盐是第七，
硼砂是第八。

།འདི་ནི་ལན་ཚྭའི་ཚོགས་སུ་འདོད། །ཀུན་ལ་རྒྱ་ཚ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཆུང་། ། འདི་རྣམས་སྦྱོར་བའི་ཚད་དང་ནི། །དུས་ཀྱང་ང་ལས་ཉན་པར་གྱིས། །ཟས་དང་རྗེས་སུ་བཏུང་བ་ལ། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བྱ། །སྔ་དྲོའམ་ཡང་ན་ཕྱི་དྲོའམ། །ཡང་ན་ཁྲུས་བྱས་དུས་སུ་ནི། །རྟག་ཏུ་ལན་ཚྭ་བྱིན་གྱུར་ན། །མེ་དྲོད་རྣམས་པར་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། ། སྦེགས་དང་རྒན་དང་ཤིན་ཏུ་གཞོན། །དེ་བཞིན་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། །མཁྲིས་བ་ཁྲག་གི་ནད་བཅས་དང་། །གང་ཡང་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་དང་། །གཅིན་ནི་ཁྲག་འདྲ་འབྱུང་བ་ཡི། །ནད་ནི་གང་ཚེ་སོགས་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་བཏང་ན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཁོང་པར གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད།།ལན་ཚྭའི་སྦྱོར་ཉེས་ཁོང་པར་ནི། །ཁྲག་གི་ནད་ནི་སོག་པར་བྱེད། །མཁྲིས་པ་ཡང་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །བད་ཀན་ཡང་ནི་སྡུད་བར་འགྱུར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཚ་བ་སྙིང་གར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ནི་རྨིང་བག་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། ། རྟགས་འདིས་སྦྱོར་ཉེས་ཡིན་ཤེས་བྱ། །སྙིང་ག་ཚ་ཞིང་ཁ་ནས་ནི། །ཁ་ཆུ་སྦུ་བ་དང་བཅས་འབྱུང་། །ཆུ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་འཐུང་བར་འདོད་པར་འགྱུར། །ཉམ་ཆུང་བཤད་པ་སྲི་བ་དང་། །ལྕེ་ཡང་འབྱིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །རྩཝ་ལ་སྲིད་པ་ཆུང བ་དང་།།ས་ལ་ལྕེ་ཡིས་འདེགས་པར་བྱེད། །ཀུན་དུ་དབུགས་རྒོད་ལུས་རུལ་ཞིང་། །མཁྲིས་པའི་ཚ་བས་གདུངས་པ་དང་། །སྙིང་ག་སྲེག་པ་སྙམས་སེམས་ཤིང་། །དེ་ཡི་ཁ་ཡང་སྐམས་པར་འགྱུར། །མགོ་བོ་འགུགས་ཤིང་སྐེ་བར་འཇོག་།མདོག་ཉམས་ ལུས་ནི་བཅག་པར་འགྱུར།།ལན་ཚྭ་ལས་འགྱུར་ནད་དེ་འདྲར། །ཤེས་པར་བྱས་ནས་གསོ་བ་བརྩམ། །ཆུ་ལ་སྦང་དང་བླུགས་པ་དང་། །འདམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐུ་བར་བྱ། །ཆུ་བསིལ་ཁ་ར་དང་སྦྱར་བའི། །བཏུང་བ་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱ། །ཆུ་གྲང་ལ་ནི་སྦང་བར་ བྱ།།འཐུང་དུ་གཞུགས་པར་མི་བྱའོ། །འབྲས་ཆང་གྲང་མོ་འོ་མ་དང་། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བྱིན། །པ་རུ་ཤ་ཀ་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཙི་ལུའི་འབྲས་བུ་ཁ་ར་དཀར། །སྦྲང་རྩི་དང་ནི་བསྲེས་པ་ཡིས། །སྨན་གྱི་ཆང་བུ་དེ་ལ་བྱིན། །སྔར་བཤད་པ་ནི་གང་ཡིན་ བ།།ཁ་སྦྱོང་ཆོ་ག་དེ་ཡང་བྱ། །ནས་དང་འབྲས་ནི་དྲུག་ཅུ་པ། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦུས་པ་བྱིན། །ཡ་དན་འབྲས་ཆན་བ་ལ་དང་། །སྐྱུར་རྩབས་དང་ནི་སྦྱར་བ་བྱིན། །ཕལ་ཆེར་མངར་ཞིང་རླུང་འཇོམས་པའི། །སྨན་གྱིས་བདའ་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ སེལ་བ་ཡི།།མངར་བའི་སྨན་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་། གལ་ཏེ་ཁྲག་ནི་ཤས་ཆེ་བས། །ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་གྱུར་ན། །རྟ་ལ་གཏར་ག་བྱས་གྱུར་ན། །བདེ་བ་དེས་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར། །དང་པ་དུར་པ་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། །ཆུ་བྱ་གཞན་དང་འོལ་བྱ་དང་། །རྨ་བྱ་ཁྱིམ་བྱ་སྲེག་ པ་ཡི།།ཤ་ལས་ཤ་ཁུ་བྱས་ཏེ་སྦྱིན། །གནས་ནི་བདེ་ཞིང་སེར་བུ་རྒྱུ། །བསེལ་ཞིང་ཆག་ཆག་བཏབ་པར་གཞག་།ུཏྤལ་བརྒྱད་པ་དཱུར་པ་དང་། །རྟ་མ་བྲི་ཎྟ་ཨ་རྫུ་ན། །རྩཝ་ཡི་ཕྱེད་དུ་སྦྱིན་བྱས་ན། །དེས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་བར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་བདུན་པ་ ལས་ལན་ཚྭའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

这是关于盐类的论述。一般认为岩盐最为上等，其次依次功效渐小。
现在从我这里听闻这些配伍的用量以及时间。
应当将其汁液配入食物和饮品中。无论是早晨或傍晚，或是沐浴时，若经常服用盐类，能增长消化之火。
对于肥胖者、老年人、极为年幼者，以及口渴煎熬者、胆病血病患者，以及任何受到痰病困扰者，当尿液呈血色时，若在此时服用，会对所有人的腹部造成伤害。
盐类使用不当会在腹中引发血病，也会产生胆病，还会积聚痰液。由血液和胆汁引起的热症会在心部产生。
这会引起昏迷，应当以这些症状识别是否使用不当。心部发热，口中会流出带泡沫的唾液，喜欢水且经常想要饮水。
体弱、言语迟缓、舌头伸出，对食物兴趣减少，用舌头舔地。
呼吸粗重、身体腐败、被胆热所煎熬，心部感觉灼烧，口中干燥。
头部弯曲、颈部僵硬，面色改变、身体僵硬。
识别出这种由盐引起的疾病后，应开始治疗。
应当在水中浸泡、灌洗，并用泥巴全身涂抹。
应当饮用加入糖的凉水。应当在冷水中浸泡，但不要让其饮用。
给予冷米酒与牛奶、酥油、蜂蜜混合。
帕卢沙卡果、葡萄、齐卢果实、白糖与蜂蜜混合制成药丸给予服用。
前面所说的漱口仪轨也要进行。
给予大麦、六十日稻米、牛尿和发酵物。
给予亚丹米饭与巴拉果及醋的混合物。
主要用甘味且能降伏风的药物进行清除仪轨。
用能清除血液和胆汁的甘味药物进行温和导泻。
如果因血液过多导致身体极其沉重，放血后能获得安乐。
用当巴杜尔巴、鹤、水鸟、乌鸦、孔雀、家鸡、雉鸡的肉汤给予服用。
安置在舒适、微风流通、清凉且洒扫干净的处所。
优钵罗八味药、杜尔巴草、马鞭草、布仁达、阿周那树，配成药剂给予服用，由此能获得安乐。
此为《马医论》第七品中宣说盐的过患与功德的章节。

། །།ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་ཕུན་ཚོགས་པས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་དྲིས་པ། །ཁྱེད་ནི་རྟ་ཡི་ཚེ་རིག་བྱེད། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཁྱེན། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་འདྲི་བ་ནི། །ཆུ་ལ་དག་ནི་ལས་པ་ལགས། ། འགྲོ་བ་འབྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་དང་། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་གནས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་རོ་ལ་རྣམ་པར་བརྟེན། །རོ་ཡང་ཆུ་ལས་འབྱུང་བར་བཤད། །མཆོག་ཏུ་རྟ་ནི་རོ་ཀུན་གྱི། །བདག་ཅག་ཆ་ནི་སྐོག་ཏུ་བཤད། །འདི་ནི་རྟ་ཡི་ཁང་པ་ན། །གནས་ཚེ་ནད་ནི་ཅི་ལྟར་བསྐྱེད། །ཟས་ཀྱི ནང་དུ་རོག་པ་ཞིག་།ཆུ་ཡིས་རྣམ་པར་རྒྱས་པར་བྱེད། །སྨན་པ་མཆོག་ལས་འདི་དག་གི། །ངེས་པ་བདག་ནི་མཉན་པར་འཚལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ལེགས་ཐོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་མཉན་པར་གྱིས། །ཆུ དང་ཤིང་ནི་མང་བ་དང་།།རླུང་མང་ཐན་པ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རླན་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ། །རྟ་ལ་མཆོག་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །གང་ན་ཤིང་དང་ཆུ་ཉུང་ཞིང་། །རླུང་མེད་ཐན་པ་ཆེ་གྱུར་པ། །ཡུལ་དེ་སྐམས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །རྟ་ལ་རྟག་ཏུ་བཟང་མ་ཡིན། །རླན་ཅན་སྐམས་པ་ འདྲེན་མ་ནི།།དེ་ནི་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བཤད། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡི། །ཡུལ་ལས་གོམས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཡུལ་ནི་ཡོན་ཏན་མང་བ་ལས། །བུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཆུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཆུ་ལས་ནི། །སྨན་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་། །སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་ གྱུར་ན།།ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་སྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྟ་ཡི་ལུས་འཛིན་པ། །གཙོ་བོ་ཡུལ་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །བསིལ་ཞིང་འཚོ་བྱེད་རླན་པར་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་བརྟགས་པ་དང་། །ཁྱབ་ཅིང་རི་ཡི་གནས་གྱུར་ལ། །ཡང་ཞིང་སྣུམ་པ་བཅུད་ལེན་འགྱུར། །ཆུ་ནི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི།།དགོས་པའི་གཙོ་ཡིན་རིགས་དྲུག་ལྡན། །དེ་ལས་ཆར་ཆུ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རླུང་དང་འདྲེ་བར་འགྱུར། །ལྡུང་ཅིང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙོར་གྱུར་ལ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མཁའ་ལ་གནས། །ཆུ་ལ་རོ་གང་མི་སྣང་བ། །དེ་ནི་ཡུལ་ལས་བརྟག་པར་བྱ། ། རོ་ནི་གང་ཡང་མི་བྲོ་ཞིང་། །གཙང་ཞིང་དངས་ལ་དྲི་མེད་པ། །མ་འབྲེས་སླ་ལ་བསིལ་ཞིང་ཡང་། །ཆུ་དེ་ནད་གཞི་གསུམ་སེལ་ཡིན། །སྐོམ་པ་འཇོམས་ཤིང་གཙང་བྱེད་ཅིང་། །གཞན་ཡང་འདི་དང་འདྲ་མཆོག་ཡིན། །དེ་ལས་བཟློག་པ་བར་གནས་པ། །སྨད་དེ་ཁྲག་དང ཉེས་གསུམ་བསྐྱེད།།རྫིང་བུའི་ཆུ་ནི་རླུང་སྐྱེད་དེ། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ཡིས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཆུ་བལ་ཅན་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཡིས་ཉེས་ཀུན་སྐྱེད། །འབུ་ཅན་ལྕི་ཞིང་འཇུ་དཀའ་ལ། །ཉི་མའི་ཟེར་དང་མ་ཕྲད་དང་། །ཡུལ་ཕྱོགས་ཉེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །གནོད་ བཅས་དེ་ནི་སྨན་པ་ཡིན།།ཆུ་བོ་རྫིང་དང་བང་སོ་ཡི། །ཆུ་ནི་རྒྱུན་གྱི་དུས་སུ་བསྔགས། །གཡའ་ཆུ་བསིལ་མོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སོས་ཀའི་དུས་སུ་བསྔགས། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནི་དབྱར་ཚེ་བསྔགས། །སྟོན་གྱི་ཆུ་ནི་ཐམས་ཅད་བཟང་། །ཁ་ར་འོ་མ་དང་བསྲེས་པ། །དགུན་ གྱི་དུས་སུ་བསྔགས་པ་ཡིན།།ས་ཕྱོགས་དཀར་ལས་བསྐ་དང་སེར་ལས་ཆ། །དམར་བས་ཁ་བ་སྐྱ་ལས་ལན་ཚྭ་ཅན། །གྲོ་བོ་ལས་གྱུར་གནག་ལས་མངར་བ་གཅན། །འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་བཅོས་མཁན་རྣམས་འཆད། །འདི་ནི་ལོག་པར་བླུད་པ་ལས། །ཆུ་ ཡིས་ཁོང་པར་ནད་སྐྱེད་དེ།།ཐན་པར་རིང་དུ་ལམ་ཞུགས་དང་། །ཁུར་ལྕི་བ་ཡིས་ཉེན་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་དུབ་པར་གྱུར་བ་ཡིས། །རྡུལ་ཞིང་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། །ལྟོ་སྟོང་གནས་དང་ངལ་མ་བསོས། །ཉེས་ཤིང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་མ་རྫོགས། །ཆུ་ལ་སྤངས་པའི་མོད་ལ་ ནི།།གང་ཚེ་བླུན་པོས་ཆུ་བླུད་ན། །

具有圆满闻法的善闻向沙利贺札询问：'您精通马医八支分，了知马的寿命医方，关于流动和不流动的问题，是由水而产生。
过去、现在和未来的众生，以及一切安住的有情，皆依赖于味，而味也说是从水中产生。马是一切味中最殊胜的，我们说是味的主要部分。
这马在马厩中居住时，是如何生病的？食物中的污浊，被水滋养增长。我想从最胜医者处，听闻这些确定之理。'
儿子如此询问后，沙利贺札回答说：'善闻，你要如实地听闻这一切。
水多、树木多、风多而无干旱的地方，称为湿润之地，这是马的最佳环境。
凡是树木和水少，无风而干旱大的地方，称为干燥之地，对马永远不好。
湿润和干燥混合的地方，称为共同之地。如是三种地方，使马形成习性。
由地方的功德众多，使儿子获得大功德。水的功德从水中产生，药物的功德也从中生起。
若药物功德圆满，则能生起身体的大功德。因此说，地方是维持马身的主要因素。
清凉、养生、使湿润，极其细微而可观察，遍及山间之处，轻盈滋润具营养。
水是一切众生所需之主要，具有六种性质。其中雨水最为殊胜，它与风相混合。
流动而成为方向之主，自然安住于虚空中。水中若无味道，应当从地方观察。
无任何味道，清净澄澈无污浊，未混杂、易得、清凉轻盈的水，能消除三种病根。
能止渴、使清净，其他相似者亦为最胜。与此相反的中等之水，低劣且生血液和三病。
池水能生风，井水能生胆病，含棉絮之水生痰，海水能生一切病。
有虫重难消化，未经阳光照射，因地方过失的差别，有害的水即是药。
河流、池塘和蓄水池的水，在常时受到赞誉。清凉的山泉水，在春季受到赞誉。
井水在夏季受赞誉，秋季一切水都好。混合糖和牛奶的水，在冬季受到赞誉。
白色地方生涩味，黄土生咸味，红色生苦味，灰色生咸味，褐色生甜味，黑色生甜味，医论作者如是说。
这是由于不当饮用，水在体内生病：长期在干旱处行走，负重而疲惫，极度疲劳，尘土飞扬口渴难耐，空腹而住未得休息，有病未完成药物调配，若愚人立即饮水时。

ཆུ་ལ་སྤངས་པའི་མོད་ལ་ ནི།།གང་ཚེ་བླུན་པོས་ཆུ་བླུད་ན། །དེ་ཚེ་གནོད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ཆུ་ནི་མང་དུ་འཐུང་གྱུར་ཞིང་། །དབུགས་མ་བཏོན་པར་འཐུངས་པ་ལས། །སྣོད་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་བ་སྟེ། །དབུགས་ཆུང་བར་ནི་གྱུར་པ་ན། །རླུང་གིས་ཀུན་དུ་སྐྱོད་པར་བྱེད། །དེ་ཚེ་རྩེ་གང་ལྟེ་ བ་དང་།།འབྲེལ་དང་སྙིང་ག་ལ་བརྟེན་དང་། །ལྟོ་བར་ཆུ་ནི་རྒྱུ་བའི་ཚེ། །གང་ཚེ་འཕྲལ་དུ་ཆུས་རྒྱས་འགྱུར། །རླུང་གིས་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་གྱུར་ཅིང་། །དེ་ཡི་ལྟོ་ལ་རྒྱས་བྱས་ལས། །མཚན་མ་མཁལ་མའི་ནད་སྐྱེད་ཅིང་། །ལྟོ་སྤོས་ཀྱང་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བའམ། །ལོག་པར་ བླུད་པ་ལས་བྱུང་བའི།།འཆི་བ་ཉིད་ནི་འགྱུར་བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ལྟོ་བ་སྐྲངས་གྱུར་པའམ། །ཆུ་ཡིས་དམུ་རྫིང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ལུས་ལ་སྐྲངས་འགྱུར་ཞིང་། །ཁོང་པར་ཆུ་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་སྐོམ་དད་མི་ཞི་ཞིང་། །སྤུ་ཡང་ འབྱི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།།གོམ་པ་ལྕི་ཞིང་སྟོབས་ཆུང་ལ། །ལྡང་བར་དཀའ་ཞིང་སྦེགས་པར་འགྱུར། །གཅིག་རྟུག་སྲི་བར་འགྱུར་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་འདུག་པ་ལ་དགར་འགྱུར། །མིག་ནི་དམར་ཞིང་ཞུམ་པ་དང་། །ལྟེ་བར་སྒྲ་ཡང་འཁྲོག་པར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ པར་འགྱུར་བ་དང་།།མདོག་དང་དབང་པོ་ཞན་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ནད་གཞི་ཤེས་བྱས་ལ། །གསོ་བའི་ལས་ནི་བརྩམ་པར་བྱ། །ལྟོ་བ་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་ལ། །གསོ་མའི་ལོ་མའི་དུགས་ཀྱང་བྱ། །ཤི་ཏ་བ་ལི་ནིམ་པ་དང་། ། རུ་རའི་ཤ་པ་ཏ་ལ། །སྣ་མ་ཀ་ ར་བཱ+ེ་རའི་རྩི།།བཏགས་པ་དར་བ་དང་སྦྱར་བ། །ལན་ཚྭ་ལྔ་པོ་བཏབ་པ་ནི། །སྔ་དྲོ་རྟ་ལ་བླུད་པར་བྱ། །དེས་ནི་ཀྱུ་རུ་ཆུ་འབྲས་དང་། །རུས་སྐྲངས་ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་ལ། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་གཟིམས་དངས་དག་།རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཧ་རི་ཎུ་ཀ་པྲི་ཡང་ཀུ། ། རྒུན་འབྲུ་ཤུ་དག་སྤང་སྤོས་དང་། ཛ་ཏི་ཀ་ར་བཱི་རའི་རྩི། ཆུ་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཁུ་བ་དེ་ནི་ལན་ཚྭར་བཅས། །སྔ་དྲོའི་ཚེ་ན་བླུད་པར་བྱ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ངལ་སོས་ལ། །ཞག་གསུམ་གྱིས་ཆོད་མང་དུ་སྦྱིན། །གལ་ཏེ་དེས་བདེར་མ་གྱུར་ན། །དེ་ལས་ཆུ་ནི་གནོད བྱས་ལ།།ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་གསོ་བ་ལས། །བཤད་པའི་ཆོ་ག་འདི་ལ་གཏང་། །ཕག་དང་བྱ་རོག་པྲི་ཤ་ཏ། །ནིའུ་ལེ་ཁྱིམ་བྱ་འུག་པའི་ཤ། །ཁུ་བར་བཅས་པ་བྱིན་གྱུར་ན། །དེས་དེ་འཆི་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ཤ་ཁུ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱུར་ཞིང་། །སྣུམ་ཞོ་པི་པི་ལིང་བཏབ་པ། ། ཟི་ར་དང་ནི་བཅའ་ལྒ་དང་། །ཚ་ཡང་རན་པ་དང་སྦྱར་བྱ། །དེ་དང་སྦྱར་བའི་འབྲས་ཆན་ནི། །དྲུག་ཅུ་པ་རྙིང་ལས་བྱས་སྦྱིན། །ཟས་འདེ་དང་ནི་འཇམ་རྩི་དག་།ཞག་རེ་ཡིས་ནི་ཅི་མང་གཏང་། །ཞག་རེ་ཞིང་ནི་ལུས་ཀུན་ལ། །སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྐུ་བར་བྱ། །ནས་ཟ་ནའོ མའམ་ཤ་ཁྲུའམ།།བཅས་པའི་ཟས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ནི་གཙང་ཞིང་རླུད་མེད་པའི། །གནས་ནི་བདེ་བར་གཞག་པར་བྱ། །བི་བ་ན་ཛི་ཀ་ཀུལ་དང་། །ཤ་ཤ་བེན་བུ་མོན་སྲན་སྡེའུ། །རྩཝ་ཡི་དོན་དུ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །དུར་བྱིད་ཀྱང་ནི་བླུད་པར་བྱ། །དེ་འདྲ་བས་ནི་ཆུ་ཡི་ ནད།།སེལ་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཏོ་ཧྲའི་གནས་བདུན་པ་ལས་ཆུ་ཤོར་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུའོ།

当立即从水中起来时，如果愚人饮水，那时由于伤害而产生，饮用过多的水，由于未呼气而饮用，超过容器的量，当呼吸变小时，被风所动摇。
那时从顶端到脐部，以及与心相连，当水在腹部流动时，立即被水充满。
被风所动摇，由于使其腹部膨胀，产生肾病症状，也会出现腹胀，或由于错误饮用而导致死亡。
其腹部肿胀，或会出现水肿。其身体会肿胀，腹中水分也会增加。其口渴难止，毛发也会脱落。
步伐沉重且体力弱，难以起身且呼吸困难。大便干燥，总是喜欢坐着。眼睛发红且下垂，脐部也会发出声响。
会变得非常恐惧，面色和感官功能减弱。如此了解病因后，应开始治疗工作。
用芝麻油涂抹腹部，也要用草叶热敷。使用希塔瓦利、楝树、如拉的沙帕塔拉、斯那玛卡拉维拉的汁液，磨成粉与酸奶混合。
加入五种盐，早晨给马饮用。这样可以治疗关节炎、水肿、骨肿胀和水肿，增强体力、面色和清醒度。
哈里努卡、普里扬古、葡萄、白芷、香附子、肉豆蔻、卡拉维拉汁液，在水中煮沸。将此汤汁加盐，在早晨饮用。
反复休息，每三天一次多次服用。如果这样未见好转，则应避免饮水，按照治疗水肿的方法进行治疗。
猪肉、乌鸦肉、普里沙塔、鼬鼠、家鸡、猫头鹰肉，连同汤汁服用，这样就不会死亡。
肉汤不要太酸，要加入油、酸奶、胡椒，孜然和姜黄，以及适量的盐。
与此配合的米饭应用六十天陈米制成。这种食物和温和的药物，每天尽可能多服用。
每天都要用油好好地涂抹全身。可以吃大麦、粥或肉汤，或配合其他食物。
应将其安置在清洁无尘的舒适处所。毗瓦那吉卡库拉、沙沙、豌豆、绿豆作为蔬菜供应，也要服用泻药。
这样就能治愈水病，恢复健康。这是沙利托赫拉第七章治疗溺水病的章节。

། །།ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྟ་ཡི་ཁོང་པར་ཕྱིན་ནས་ནི། །ཕ་ཡི་རྐང་པ་ལ་བཏུད་དེ། །འདྲི་བའི་ཚིག་འདི་སྐད་སྨྲས། །བླ་མའི་ རྫས་ཀྱི་ནང་ན་ནི།།འོ་མ་མཆོག་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །རྒྱུ་བའི་འགྲོ་བ་མར་དང་ནི། །འོ་མའི་བདག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ལགས། །དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཀུན་འོ་མ། །རེ་དེས་ཕན་ཚུན་ཉིད་ཁྱབ་ན། །རྟ་ཡི་ཁོང་པར་བྱིན་པ་ན། །ནད་ཅི་ཕྱིར་གྱུར་བ་ལགས། །དེ་སྐད་སྨྲས་ཚེ་ལེགས་ ལྡན་གྱིས།།དྲིས་པ་ཀུན་གྱི་ལན་སྨྲས་པ། །འོ་མ་ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་ཅིང་། །རྫས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དམ་པ་ཡིན། །ལུས་ཅན་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བྱུང་བས་སྐྱེས་ནས་བརྩམས་ཏེ་བགོམས། །རོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཞིང་། །ཚེ་འཕེལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ འོ་མ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་འདི་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡང་། །བ་དང་ར་དང་བུད་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་མ་ཧེ་ཉིད་དང་ནི། །བ་གླང་རྔ་མོ་རྟའི་འོ་མ། །དེ་བཞིན་ལུག་གི་བརྐྱང་པ་ཡིན། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མངར་བ་དང་། །སྣུམ་ཞིང་བསིལ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །རྟས་བྱེད་ ཁོང་སྣུམ་ཕན་རོ་ཙ།།བློ་བསྐྱེད་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འགྱུར་ཡིན། །འཚོ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་ངལ་བ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཉོན་མོངས་སེལ། །ཁྲག་མཁྲིས་ནད་ནི་ཞི་བྱེད་ཡིན། །ཚིགས་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ལྷག་པར་རྟ་རྣམས་ལ། །བླུད་ན་སྲོག་ནི་ འཕེལ་བྱེད་འགྱུར།།སྐོམ་དང་འཕེལ་ཞིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །སྦེག་ཅིང་ཉམ་ཆུང་ཁ་མཆོག་ཡིན། །རླུང་འཁྱིལ་ལྟོ་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཚད་པར་འཁྲུ་དང་རིམས་པ་དང་། །སྐངས་པ་དང་ནི་སྦྲུམ་མ་དང་། །མངལ་གྱི་ནད་དང་ གཅིག་སྲི་བའི།།ནད་ལའང་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །བཤད་པ་སྲི་བར་བྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རླུང་གི་ནད་ཀྱང་སེལ། །སྣ་སྨན་ལྡེ་གུ་ལུས་སྨན་དང་། །རྟ་ཡ་ཆོ་ག་རྣམས་ལ་བསྔགས། །ཟུགས་དང་དེ་བཞིན་དུག་ལ་ཡང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ ནི་འོ་མ་བཟང་།།ན་ཆོད་ལ་འཇུག་ཚེ་ལ་ཕན། །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཡང་བསྟེན་ན་གྲུབ། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་དུས་དང་ནི། །གོམས་དང་ནད་ཚུལ་ལེགས་བརྟགས་ནས། །ལེགས་པར་བཏང་ན་རྟ་ཡི་ནད། །ཐམས་ཅད་འོ་མས་སེལ་བར་འགྱུར། །བ་ཡི་འོ་མའི་ བསིལ་བཅུད་ལེན།།ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་ཕན་པ་ཆེ། །རླུང་མཁྲིས་སེལ་ཞིང་ཁོང་སྣུམ་བྱེད། །འཚོ་བྱེད་རྟས་བྱེད་མཆོག་ཡིན་ནོ།

具有美好闻名的闻名者，进入马厩之后，向父亲的脚行礼，说出如下询问的话语：
在上师的物品之中，说牛奶是最殊胜的，流动的众生依赖于酥油和牛奶的本性。
因此牛奶具有一切功德，如果它们相互遍及，给马厩饮用时，为何会生病呢？
当说出此话时，具德者回答了所有询问：牛奶具有无量功德，是一切物品中最殊胜的。
与有情众生一起出现，从出生开始就习惯饮用，是诸味中最殊胜的，也是能增长寿命的。
因此牛奶最为殊胜。此外，它的功德还有：牛、羊、女人、以及水牛、公牛、骆驼、马的乳汁，以及绵羊的乳汁。
这些全都是甘甜的，滋润而清凉。能增长体力，润泽内脏，有益于性欲，能增长智慧，具有营养。
能养生，能消除疲劳、呼吸不畅和烦恼，能平息血液和胆汁疾病，能使关节舒适。
特别是对马匹来说，饮用后能增长生命，能解渴、增长、生热，对虚弱和口干最为有效。
对风病、腹部疾病和呼吸困难最为有益。对热泻、发烧、浮肿以及孕妇、子宫疾病和单一性疾病也极为称赞。
能治疗所说的疾病，同样也能消除风病。在鼻药、软膏、身药和马匹仪轨中都受到称赞。
对于疼痛以及毒素，在任何情况下牛奶都是良药。适合年轻人服用，对寿命有益，若服用能增长力量。
在医疗调配、时间、习惯和病情方面都要善加观察，如果善加使用，马的一切疾病都能被牛奶治愈。
牛奶具有清凉滋养的特性，消化后甘甜且大有益处，能消除风胆病，能润泽内脏，是最殊胜的养生补益之物。

།ར་ཡི་འོ་མའང་དེ་འདྲ་ལས། །སྐྲ་དང་ཚད་འཁྲུ་དག་ལ་ཕན། །མ་ཧེའི་འོ་མ་ཤིན་ཏུ་ལྕི། །བ་ཡི་བས་ཀྱང་དེ་བསིལ་ཞིང་། །སྣུམ་ ཆེ་གཉིད་མེད་ལ་ཕན་གྱི།།མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྔ་མོའི་ཚ་ཞིང་ལན་ཚྭ་བྲོ། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲངས་དང་ལྷོ་ནད་སེལ། །ལུག་གི་ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་སྐྱེད། །མངར་ཞིང་སྣུམ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན། །རྟ་ཡི་འོ་མ་ཞུ་རྗེས་ཚ། །ཡང་ཞིང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། བ་གླང་འོ་མ་ཚ་ཞིང་ཞིམ། །ཡང་ཞིང་ལུང་པ་ཐམས་ཅད་སེལ། །བུད་མེད་འོ་མ་མངར་བཅས་སྣུམ། །མིག་ནད་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །སྐྱེ་གནས་གོམས་པས་ལུས་རྟས་བྱེད། །མངར་བས་བད་ཀན་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །བསིལ་བས་སྣུམ་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །གྲང བས་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད།།འདི་དག་ལྕེ་དང་ཡང་བ་དང་། །འདྲེས་ན་ནུས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད། །ཡན་ན་སྣུམ་དང་ལྡན་པར་ནི། །བྱ་བ་དེ་དག་རྣམས་ལ་སྦྱིན། །སོས་ཀའི་ཚེ་ན་མ་ཧེའི་མཆོག་།དགུན་ནི་ལུག་གིའང་བསྔགས་པ་ཡིན། །བ་ཡི་འོ་མ་དབྱར་གྱི་ཚེ། རྟ་ལ་བྱིན་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ར་དང་མ་ཧེ་དཔྱིད་ཚེ་བཟང་། །མར་ཡང་འོ་མ་དང་འདྲར་བཤད། །མར་གསར་རོ་ཅ་འཁྲུག་ཅོད་ཅིང་། །བ་སྐལ་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞོ་ནི་སྣུམ་སྐྱུར་དྲོ་བ་བསྲེ། །འཁྲུ་གཅོད་ལུས་ནི་རྟས་བྱེད་ཡིན། །དཀྱུགས་པ་སྐྱུར་པ ཉེས་ཆུད་ཞིང་།།མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་བད་ཀན་སེལ། །དར་བ་བད་རླུང་སེལ་བྱེད་ཡིན། །སྐྲ་དང་གཞང་འབྲུམ་དག་ལ་ཕན། །འདི་ནི་བླུད་ཉེས་ཉེས་པ་ཡིས། །འོ་མས་ཁོང་པའི་ནད་སྐྱེད་ཡིན། །ཚད་ལས་ཆེས་སམ་དུས་མིན་པར། །འོ་མ་འཐུངས་ན་གནོད་པ་སྐྱེད། ། ཆང་འཐུངས་འོ་མ་འཐུངས་བའམ། །འོ་མའི་རྗེས་ལ་ཆང་འཐུངས་པའམ། །རྟ་ནི་རྩོལ་དྲགས་བྱས་གྱུར་ནས། །གལ་ཏེ་འོ་མ་བླུད་པ་ལས། །དེ་རྗེས་རྗེན་པ་ཟོས་གྱུར་ན། །འོ་མ་མ་ཞུར་གྱུར་པ་དེས། །བད་ཀན་གནས་ལས་བསྐྱོད་གྱུར་ནས། །དེ་རྗེས་སྙིང་ལ་གནོད་པར་བྱེད། ། བད་ཀན་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ན། །མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྟ། །ལྟོ་བ་སྦོ་བར་གྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་འཁྲུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྒྱབ་རེངས་རྒྱུ་ལོང་རྒྱས་པ་དང་། །ནད་དང་བཅས་པར་འགུལ་བ་ཡིན། །སྙིང་ག་ཚ་ཞིང་རྔུལ་བ་དང་། །ཁ་ནས་ཁ་ཆུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ནད ཀྱིས་གདུངས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བ།།ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །ཡན་ལག་ཀུན་དུ་འཁུམས་པ་དང་། །མདོག་མི་སྡུག་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ། །མགོ་ཡི་གཡུར་ནི་ལྕི་བ་དང་། །སེམས་ཁོང་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུག་།འོ་མ་ལས་གྱུར་ནད་འདི་ནི། །ཤེས་པར་བྱས་ལ་གསོ་བ་བརྩམ། ། དེ་ཡང་གསོད་བྱང་ལས་བཤད་པའི། །སྨན་དང་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པས་བཅོས། །ལེགས་ལྡན་རྟ་ལ་ཁྱད་པར་བསྔགས། །ཤ་ལེ་ཧོ་ཏྲའི་གནས་བདུན་པ་ལས་འོ་མའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

山羊奶也是如此，对头发和热病有益。
水牛奶极为沉重，比牛奶更加清凉，
油性大，对失眠有益，但会损害消化之火。
骆驼奶性热且咸味，能消除痔疮肿胀和下部疾病。
绵羊奶沉重且生痰，甘甜而油性大。
马奶消化后性热，轻盈且有益。
黄牛奶性热且美味，轻盈能消除一切肺病。
女人乳汁甘甜且油性，对眼病有益。
因生处习惯能滋养身体，因甘味能增长痰湿，
因清凉能生油性，因寒性能增长精液。
这些与舌头和轻盈相合，则能引发功效。
单独时与油性相合，则用于上述诸事。
春季时水牛奶最佳，冬季则推荐绵羊奶。
夏季时牛奶最佳，秋季则马奶最受推崇。
山羊和水牛奶在春季良好，酥油也如奶一般所说。
新鲜酥油能止腹泻，能消除痰湿。
酸奶油性酸味温热，能止泻且滋养身体。
搅动的酸奶性酸且易消化，能生消化之火并消除痰湿。
乳清能消除痰和风，对头发和痔疮有益。
此乃饮用不当之过失，奶会引起腹内疾病。
过量或不当时饮用牛奶会产生危害。
饮酒后饮奶或饮奶后饮酒，
或马匹剧烈运动后饮奶，
之后若食生食，则奶未消化，
痰从原处移动，随后损害心脏。
当痰被搅动时，会损害消化之火的征兆，
腹部胀大，同样会引起腹泻。
背部僵硬，肠胃膨胀，并伴随疾病而动。
心窝发热且出汗，口中流涎。
被病折磨且虚弱，会严重腹泻。
四肢蜷缩，容色不悦且心情不佳。
头部沉重，意识昏沉。
此乃饮奶所致疾病，应当了知后开始治疗。
也应依据医疗典籍所说，以药物和饮食治疗。
对贤者之马尤其推荐。
此为马医论七处中关于牛奶功德品。

། །།མང་ཐོས་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །ལེགས ལྡན་རྟ་ལ་ཁྱད་པར་དུ།།མར་བླུད་པ་དང་དུས་གང་ཚེ། །བྱིན་ན་ཕན་གྱུར་ཆོ་ག་དེ། །ཡང་དག་བདག་ནི་ཉན་པར་འཚལ། །རྟ་ཡི་ལས་ནི་བྱས་གྱུར་པ། །སྦྱར་བཞིན་པའམ་སྦྱོར་གྱུར་ཏེ། །རྒན་དང་ཁལ་གྱིས་དུབ་པ་དང་། །ལམ་རིང་དུ་ནི་ཞུགས་པ་དང་། །རླུང་དང་དེ་ བཞིན་མཁྲིས་པ་དང་།།བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་ལ། །མར་ནི་ཇི་ལྟར་སྩལ་བགྱི་བ། །འདི་ནི་བདག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །མཁས་རྣམས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བདུད་རྩི་མར་ནི་ཡིན་ཞེས་འཆད། ། དེ་ཡི་དུས་སུ་བཏང་གྱུར་ཅིང་། །ཚད་ལྡན་བྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྔགས། །མར་ནི་ཅི་སྲིད་ལས་འཁྲུས་པ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་རྟ་ལ་སྦྱིན། །དེ་ནི་དུས་ཚིགས་རྣམས་ལ་ནི། །དྲི་མ་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བླུད། །བསྲུང་དང་ནད་གཞན་སྦྱང་ཕྱིར་ཡང་། །རྟ་ལ་མར་ནི་སྦྱིན པར་བྱ།།མཛེ་དང་དམར་རིགས་བཤང་འགགས་དང་། །འབུ་ནད་ངེས་པར་སེལ་བ་ཡིན། །ནད་གཞན་ལ་ཡང་ཕན་བྱེད་ཅིང་། །འདི་ཡིས་ཁྲག་ནི་སྐྱེད་མི་བྱེད། །གང་ཚེ་སྡོང་བུ་ཚེར་མར་གྱུར། །རྩཝ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཟ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་མར་ནི་བླུད་བྱ་ཞིང་། །ལན་ཚྭ་ཡི་ནི་ཆང་བུ་ སྦྱིན།།སྨན་པ་མཆོག་གིས་དེ་བཞིན་དུ། །སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ། །རྟ་རྣམས་ནད་ནི་མེད་བྱའི་ཕྱིར། །སླར་ཡང་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །རྟ་ལ་མར་ནི་བླུད་གྱུར་ན། །ཁོང་པའི་འབུ་ནི་རིང་པོ་དང་། །རྡོ་དང་གཡན་པ་ལ་སོགས་པའི། །ནད་ནི་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དཔྱིད་ ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པ་ན།།ཚ་དང་ཁ་བ་བྱིན་པར་བྱ། །དེས་ནི་ནད་མེད་གཡེན་པ་སེལ། །ཚེ་འཕེལ་མདོག་བཟང་སྙོམས་འཕེལ་ཞིང་། །མར་བླུད་པས་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་ལུས་ནི་བདེ་བར་བྱེད། །འདེས་ནི་བློ་གྲོས་གསལ་བྱེད་ཅིང་། །བཅུད་ལེན་དུ་ཡང་འགྱུར་པ་ཡིན། ། བཙས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །སྲོག་ཆགས་རྒན་པོ་རྣམས་ལའང་ཕན། །གཅོང་ཅན་ལ་ཡང་འདི་ཕན་ཞིང་། །གཞན་ཡང་རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་དང་། །ཁྲག་ལས་གྱུར་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །རྟ་གང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་དང་། །གཞོན་དང་དེ་བཞིན་རྒས་པ་དང་། །གང ཡང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ།།དུག་འཐུངས་དུག་མདངས་ཕོག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རིག་པའི་དུག་རྣམས་ལ། །མར་ནི་གསར་པའམ་རྙིང་པའང་རུང་། །འདི་ལ་ཕན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གསེབ་ལ་ཁུ་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །མར་ནི་ལེགས་པར་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ལས་སྐྱེས་ པའི་རྟེའུ་ནི།།སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ལུས་མཁྲར་འགྱུར། །དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་དང་པོ་ལ། །རྩཝ་ཡིས་རྟ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུ། །དེ་ཚེ་རྟ་སྦངས་སླས་གྱུར་བ། །བཏུང་བར་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །སྔ་དྲོ་ཟས་ནི་ཞུ་བ་དང་། །བྱིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །སྨན་པ་མཁས་པས་མེ་དྲོད་ དང་།།གོམས་པ་ལ་སོགས་ལེགས་བརྟགས་ལ། །ཅི་རིགས་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །མར་གྱི་ཚད་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཡུང་བའི་ཕྱེ་དང་སྦྱར་བ་ཡང་། །དེ་བཞིན་ས་རྫི་ཀ་སྦྱར་བའི། །མར་ནི་རྟ་ལ་བླུད་པའི་ཚེ། །བཅའ་བ་དང་ནི་བཟའ་བ་དང་། །ལན་ཚྭ་སྦྱིན་པར་མི་ བྱ་ཡི།།རྩཝ་ནི་འབའ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཆུ་ཡང་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་དག་།དེ་ལས་བླུད་དང་བསྲུང་པ་དང་། །མར་ནི་འཐུངས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཉེར་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དྲོན་པོ་བྱ། །ཞག་གསུམ་མམ་ནི་ཞག་ལྔའམ། །ཡང་ན་ཞག་ནི་བདུན་ཉིད་དམ། །ཞག་དགུ་ཡི་ནི་བར་ དག་ཏུ།།ཇི་སྲིད་འཁྲུས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན། །ཚད་ཆུང་བར་ནི་བྱིན་གྱུར་པའི། །མར་གྱིས་འཁྲུ་བར་བྱེད་མི་ནུས། །དེ་བས་ཅི་སྲིད་ལེགས་པར་ནི། །འཁྲུས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །

多闻者向沙利贺札询问：'具德者，我想听闻关于马匹服用酥油的时机和方法的正确仪轨。'
对于已经劳作、正在劳作、年老、负重疲惫、长途跋涉，以及患有风病、胆病、痰病的马匹，应当如何服用酥油，请为我开示。
当儿子如此询问时，沙利贺札回答说：'智者说酥油是世间生命的甘露。在适当时机服用适量的酥油最为殊胜。'
应当让马匹服用酥油直到排泄为止。在各个季节中，为了清除污垢而服用。为了防护和清除其他疾病，也要让马匹服用酥油。
它能确实消除麻风病、红色病症、大便阻塞和虫病。对其他疾病也有益处，而且不会增生血液。
当马匹食用带刺的树枝和各种草根时，应当让其服用酥油，并给予盐丸。
最上等的医者也是如此，在秋季第二个月，为了使马匹无病，再次让其服用酥油。
如果让马匹服用酥油，长虫、结石、疥癣等疾病永远不会发生。
在春季时节，应当服用热性和寒性药物。这样能无病、消除疥癣、增长寿命、改善肤色、增进平衡。
服用酥油能带来吉祥，同样也能使身体安乐。这能使智慧清明，也能成为长寿之药。
对于新生马驹以及年老的生物都有益处。对于慢性病也有益处，此外对风胆引起的疾病、血液引起的疾病、身体虚弱的马匹、年轻的和年老的马匹都有帮助。
对于咳嗽、呼吸困难、中毒、中毒色泽和智慧毒，无论是新鲜或陈旧的酥油，毫无疑问都有益处。
为了增加种马的精液，应当让其适量服用酥油。由此所生的马驹将具有大力量且身体健壮。
在夏季第一个月，草料会使马匹严重腹泻。这时对于虚弱的马匹，应当让其饮用酥油。
在早晨食物消化时服用最为殊胜。明智的医者应当观察消化之火和习性等，根据适宜的配方增加酥油的用量。
与姜黄粉混合，以及与碱盐混合的酥油给马匹服用时，不应给予调味品、食物和盐分，只应给予草料。
水也要温热，从此之后要保护，对于服用了酥油的马匹，所有日用品都要温热。
在三天或五天或七天或九天期间，要一直服用直到排泄为止。
用量太少的酥油无法引起排泄，因此应当一直服用直到完全排泄为止。

འཁྲུས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཆོ་ག་འདི་འདྲས་བརྟེན་གྱུར་ཀྱང་། །འོན་ཀྱང་འཁྲུས་པར་མ་གྱུར་ན། །འདི་ནི་ལེགས་ པར་འཁྲུས་གྱུར་པ།།དེ་ཡི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྟ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྦྱིན། །ཟས་ཀྱི་ནང་དུ་དེ་ཡི་ཕྱེད། །སྣ་སྨན་ལ་ནི་སྲང་བཞི་བཏང་། །འདི་ལས་བཞི་ཆ་ཕྲི་བ་ནི། །བར་མའི་ཚད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །སྔ་མ་དེ་ཡི་ཕྱེད་གང་ཡིན། ། ཆུང་བ་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་དེས་ཀྱང་མི་འཁྲུན། །སརྫི་ཀ་ར་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །གལ་ཏེ་རྟ་སྦངས་སྣུམ་གྱུར་ཞིང་། །སྟོབས་དང་བཟའ་སྟོབས་ཆུང་གྱུར་བ། །དེ་ཚེ་མར་ནད་མ་ཆུང་བར། །དེ་ནི་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱ། །ནས་ཐུག་ཆང་དང་ལན་ཚྭ་བཅས། ། ཞག་གསུམ་བར་དུ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མེ་དྲོད་ཀྱི། །སྟོབས་ནི་ལེགས་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ། །བཏུང་བ་དེ་ནི་ཅི་རིགས་པར། །སྦྱིན་ཞིང་ཆུ་ནི་ཉུང་དུ་བླུད། །དེ་ནས་འདི་ལ་འཇམ་རྩི་ནི། །བཏང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་བརྟས་བྱ། །དེ་ལ་མངར་བའི་ཁ་ཟས་ནི། ། དགོངས་ཀའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཁྱིམ་བྱའམ་ནི་རྨ་བྱའམ། །ཕག་གམ་རའམ་མ་ཧེའམ། །སྲེག་པ་འོལ་བྱ་བར་ཏ་ཀ་།ཀ་པེན་ཙ་ལ་དང་བཅས་པ། །ཤིན་ཏུ་ཚོ་མིན་སྦེགས་པ་མིན། །རྒས་པ་མེད་པའི་ཤ་སྦྱིན་བྱ། །དེ་ཡི་ཁུ་བས་ལུས་རྒྱས་ཤིང་། །སྟོབས དང་སྤྲོ་བ་རྩོལ་བ་ཆེ།།དགའ་ཞིང་སྲན་མི་ཆེ་བ་ཡི། །ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནུས་པར་འགྱུར། །ཆོ་ག་འདི་ཡིས་རྟ་ལ་ནི། །མར་ནི་མང་པོ་བླུད་གྱུར་ན། །མདོག་མདངས་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱུར་ཅིང་། །ནད་མེད་པར་ནི་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཏིལ་མར་ལེགས་པར་ བྱིན་གྱུར་པ།།ཡོན་ཏན་འདི་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །རྟ་ཡིས་ཏིལ་མར་འཐུང་འགྱུར་ན། །ནད་མེད་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །དབྱར་ནི་ལན་ཚྭ་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །དབྱར་མཐའ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་།དགུན་ཆེ་སྐྱུར་བ་དང་སྦྱར་བ། །དགུན་སྨད་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བཅས། །དཔྱིད་ ནི་ཆང་དང་ལྡན་བྱ་ཞིང་།།སོས་ཀ་ཆུ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན། །ཏིལ་མར་བླུད་པར་གྱུར་པའི་རྟ། །ཆུ་གྲང་ནང་དུ་སྦེད་པར་བྱ། །ཆོ་ག་འདི་ཡིས་སྣུམ་དག་ནི། །ལེགས་པར་བླུད་པར་བྱུང་པའི་རྟ། །ལས་ལ་བཀོལ་ཡང་མི་གནོད་ཅིང་། །ནད་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་པ་ཡིན། །ཏིལ་མར་ཞུ་ བར་གྱུར་རྗེས་ལ།།ཆུ་གྲང་བླུད་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་གྲུབ་པའི་གནས་བདུན་པ་ལས་མར་བླུད་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུའོ།

直到沐浴之前都要给予。虽然依靠这样的仪轨，然而如果没有沐浴，这个善加沐浴者，
要给予直到那个时候。对于最上等的马，给予三十二两酥油。在食物中给予其一半。
对于鼻药给予四两。从这个减去四分之一，应知是中等的量。前者的一半是什么，
应该给予小等的。如果这样也不洗净，则与碱盐混合给予。如果马变得肥胖，
力量和食欲减小，那时在酥油病未减小之前，应当善加医治。
大麦粥、酒和盐一起，在三天之内给予饮用。然后逐渐地，应当善加增长火力的力量。
那个饮料要适量地给予，水要少量给予。然后对这个要以给予温和药剂的方式增强身体。
对此要在傍晚时分给予甜味的食物。家鸡或孔雀，或猪或羊或水牛，
或烤肉、野鸡、鹧鸪、鸽子等，不太肥也不瘦，没有衰老的肉要给予。
以其汤汁身体增长，力量和欢喜勤勉增大。欢喜而不太疲惫的一切事业都能完成。
以这个仪轨给马饮用大量酥油，将获得色泽和力量，无病而得以生存。
善加给予芝麻油，功德与此相同。马如果饮用芝麻油，将无病且具力量。
夏季与盐混合给予。夏末与牛奶一起。寒冬与酸味混合。冬末与三果一起。
春季要与酒一起，初夏给予与水一起。饮用芝麻油的马，要在冷水中浸泡。
以这个仪轨善加饮用油的马，即使役使也无害，而且将无病。
芝麻油融化之后，饮用冷水是称赞的。此为马医论七处所成就中灌油仪轨品。

། །།རྟ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ། །གཟི་བརྗིད་རྣམ་པར་འབར་གྱུར་པས། །ཉེ་བར་འདུག་པར་གྱུར་པ་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་ དྲིས་པ།།རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །དྲོ་དང་བསེལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། །གསོ་བའང་དེ་ཡི་བདག་ཅན་དུ། །ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གསུངས། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པས་ཉེན་རྣམས་ཀྱི། །ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ལན་མང་བཤད། །དེ་ལ་བསིལ་བའི་གསོ་བ་ཡི། ། རྣམ་པ་དུ་མའང་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས། །རླུང་དང་བད་ཀན་དག་གི་ནད། །ལྕི་ཞིང་གནོད་པ་མ་གྱུར་ལ། །གསོ་དཀའ་བར་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་གསོ་བ་ཅི་འདྲ་ལགས། །དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་བུ་ཞིག་མཆིས། །དྲོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ། །ཚད་ནི་ཆེ་དང་ཆུང་གྱུར་དུགས། །མཚན་ཉིད ཁྱེད་ནི་ཅི་ལྟར་བཞེད།།དུགས་མི་བྱ་བའི་ནད་གང་ལགས། །དུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་ལགས། །ཚ་ཞིང་རྡུལ་གྱུར་གསོ་བ་དག་།ཡང་དག་གཅོ་བོས་བདག་ལ་གསུངས། །དེ་ནས་ལགས་ལྡན་དེ་ཡིས་ནི། །ཅི་སྐད་སྨྲས་པ་དྲིས་གྱུར་པ། །དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམ་པ་བརྒྱད། ། རིམ་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱིས་མཉན་པར་གྱིས། །སྣུམ་གྱི་དུགས་དང་ལ་གས་ཨུ0f7ཅམ། །བྱེ་མ་དང་ནི་འདྲེན་མ་དང་། །རྟུག་པ་གསུམ་དང་གོ་བྲ་དང་། །ལྕགས་ལེབ་དང་ནི་རྗ་མའི་དུགས། །གཅི་བའི་དུགས་ཀྱིས་བཙོས་པའི་སྣུམ། །འོ་མ་དེ་བཞིན་ཤ་ཁུ་ནི། །ཤ་ཟ་བ་དང་རླན་ཅན་ཤ། ། སྨན་སྤོད་ལེགས་པར་བཏབ་གྱུར་པ། །ཁྲོན་བའི་རྫིང་བུ་གཞོང་པ་ན། །ལེགས་པར་བསྲོས་པ་བླུགས་པར་བྱ། །སྣུམ་གྱི་དུགས་སུ་བྱ་བ་ནི། །སྣ་ཚོགས་སྨན་དང་སྦྱར་བྱ་སྟེ། །ཤི་ཀྲུ་དང་ནི་ཏད་ཀ་རི། །བ་སྲ་ར་ཧི་ཨེ་ར་ན་དང་། །བ་སྤུའི་འུ་ཤིང་ས་རྫ་ཀ་།ཀུ་བ་རེ་ཀྵེ་དུར་བྱིད་དང་། ། གཞན་ཡང་ཚུལ་འདི་དེ་འདྲ་བ། །དེ་རྣམས་ལ་ལ་སོ་སོར་ནི། །ཆུ་ནི་མང་པོ་དང་བསྐོལ་ལ། །བྲི་བ་རན་པ་བླུགས་པར་བྱ། །འདི་ནི་གསོ་མའི་དུགས་ཡིན་ཞིང་། །ཤི་ཀུ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་དང་། །གླང་པོ་རྟ་དང་རྔ་མོ་ཡི། རྟུག་པ་དང་ནི་འོ་མ་ཞོ། །གསོ་མའི་ལོ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། ། འདྲིན་མའི་དུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །གསོ་དང་སྐྱུར་རྩབ་ནང་དུ་སྦངས། །ཀུན་ནས་ལེགས་པར་བཙིར་ནས་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཨར་ཀའི་ལོ་མའམ། །ེ་རཎྜ་ཡི་ལོ་མ་ལྡིང་། །སླངའམ་ས་སློང་ལ་བརྔོས་པའི། །བྱེ་མ་ཚན་དེ་དེར་བསྲེ་བྱ། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ཐོན་པོར་བྱ། །ལག་པ གཉིས་ནི་མཉེས་ནས་ཀྱང་།།ཡང་དང་ཡང་དུ་དུགས་བྱ་བ། །ཐུམ་པོའི་དུགས་སུ་དེ་བཤད་དེ། །བ་གླང་བོང་བུ་རའི་རྟུག་པ། །འོ་མ་དང་ནི་བསྲེས་བ་བསྐོལ། །གོས་ཀྱི་ནང་བཅུག་རབ་ཚ་མིན། །རྟུག་པ་གསུམ་གྱི་དུགས་ཞེས་བྱ། །ལ་ཕུག་ཆོམ་ཆོམ་བརྫུངས་ནས་ནི། ། འོ་མའི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བསྐོལ། །འོ་མ་དག་ཀྱང་དེར་བཅུག་སྟེ། །དེ་བཏགས་ནས་ནི་གོང་བུར་བྱ། །གྱོ་མོ་མེ་མདག་འདྲ་དེར་གཞག་།གྱོ་མོའི་དུགས་དེ་ཅི་རིགས་པ། །ཁྲེ་དང་འབྲས་དང་གྲོ་རྣམས་ནི། །ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་འོ་མར་སྦྱར། །ལ་ཕུག་ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ། ། ག་གོན་གསོ་མའི་ས་བོན་དང་། །ཕབས་དང་མ་ཤ་ཏོལ་རྣམས་དང་། །ཡུངས་ཀར་རྣམས་ནི་ཕྱིར་བཏགས་ལ། །ཕྱེ་མ་དེ་ནི་འོ་མ་དང་། །ཆང་བསྲེས་ལན་ཚྭ་བྲོ་བྱས་ལ། །དེ་ཡིས་མང་དུ་བསྒོས་པ་ཡི། །རས་མ་ཡིས་ཀྱང་རབ་དཀྲིས་ལ། །དེ་ནི་ལྕགས་ལེབ་རབ་ཚ་བ། །ཀུན་དུ ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ།།འདི་ནི་ལྕགས་ལེབ་དུགས་ཡིན་ཏེ། །རླུང་གི་ནད་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ལྕགས་ལེབ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱས། །བུམ་པ་ཡིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱ། །བུམ་པའི་དུགས་སུ་བྱ་བ་འདི། །བརྒྱད་པ་བུམ་པའི་དུགས་སུ་བཤད། །འདི་ནི་ སོ་སོའི་བྱ་བ་དྲག་།ང་ཡིས་ཁྱེད་ལ་བསྟན་པ་ཡིན། །རྫ་བུམ་ཆེན་པོར་གསོ་མ་བཙོས། །

精通马医学，
威严光明者，
在他坐近时，
善闻又问道：
动与不动众生，
具冷热性者，
其治疗方法，
贤者您皆已说。
对于血胆病患，
治疗方法多次说，
其中凉性治疗，
您也说了多种。
风病与痰病，
沉重为害时，
若显难治愈，
其治疗如何？
热敷有几种？
温热特征如何？
大小热敷法，
特征您如何认为？
何种病不可热敷？
热敷功德为何？
炎热出汗治疗，
请尊者为我说。
于是贤者对，
所问如是答：
热敷仪轨有八种，
请依次谛听：
油敷与布敷，
沙敷与混合敷，
三粪敷与面团敷，
铁板敷与瓶敷。
尿敷煮之油，
牛奶及肉汤，
生肉与湿肉，
加入良药者，
井水池塘中，
温热后注入。
油敷所用者，
应与诸药合：
希库与塔嘎日，
巴斯热黑额热那与，
牛毛树萨札嘎，
枸杞热克谢度比德与，
其他类似者，
彼等各自分别，
用大量水煮，
适量倒入。
此为草药敷，
希库嘎花与，
象马骡，
粪便及牛奶酸奶。
草药叶集一处，
此称混合敷。
草药浸酸水中，
充分挤压后，
其上阿尔嘎叶或，
额然札叶铺，
或在草地沙地上烤，
热沙混入其中。
然后制成包，
双手揉捏后，
反复热敷，
此说为包敷。
牛驴羊粪，
与牛奶混煮，
置布中不太热，
称为三粪敷。
萝卜切碎后，
放入牛奶中煮，
牛奶亦放入，
研磨后成团。
面团如火炭置其上，
面团敷随宜。
麦与稻米青稞等，
磨粉与牛奶合。
萝卜额然札果，
葫芦草药种子与，
酵母豆类等与，
芥子等磨粉后。
此粉与牛奶，
酒混加盐调味，
以此充分浸润，
布巾包裹后。
此铁板炙热，
遍敷其上。
此为铁板敷，
能除风病。
如同铁板法，
瓶敷亦如是。
此为瓶敷法，
第八说为瓶敷。
此为各别作用，
我已为您说。
大瓦罐中煮草药。

།རྫ་བུམ་ཆེན་པོར་གསོ་མ་བཙོས། །སྦུབས་ཀྱི་དུགས་ཀྱང་བྱེད་དུ་གཞུག་།འདི་ནི་རླངས་པའི་དུགས་ཡིན་ཏེ། །རེག་ན་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །བུམ་པའམ་རྫ་མ་དག་ཏུ་ནི། །གསོ་མ་དང་ནི་འབྲས་བུའི་རིགས། །སྣ་ཚོགས པ་ནི་བཙོས་པ་ཡིས།།རླངས་པའི་དུགས་ནི་སོ་སོར་བྱ། །དཀྲི་བའི་དུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གོང་བུའི་དུགས་ཀྱང་ཡིན་པར་བཤད། །ཏིལ་དང་མ་ཤ་ཟར་མ་ཕབས། །ནས་དང་གྲོ་དང་ཀུ་ལ་ཏྠ། །ལ་ཕུག་ཨེ་རཎྜའི་ས་བོན། །དེ་བཞིན་ག་གོན་གསོ་མ་ཡི། །ས་བོན་ཡུངས་ ཀར་ཐང་ཤིང་དང་།།ས་ལ་ར་དང་རུ་རྟ་དང་། །ཤུ་ཏི་དང་ནི་པོ་སོན་ཆ། །ར་སྣ་རྒྱ་སྔོས་ཆུ་སྲིན་སམ། །དེ་བཞིན་རླུང་འཇོམས་པ་ཡི་སྨན། །ཕྱི་མར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པར་བྱ། །སྣུམ་ནི་བཞི་པོ་གཞུག་བྱ་ཞིང་། །སྦྲང་རྩི་ཞོ་དང་འོ་མ་གཞུག་།དེ་ལྟར་སྣུམ་རབ་ལྡན་སྦྱར་ལ། ། ལན་ཚྭ་བཏབ་ལ་བཙོ་བར་བྱ། །ཆོས་ནས་གོང་བུར་གྱུར་པ་ནི། །གོད་བུའི་དུགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ན། །ཆིལ་དང་སྨིན་བུར་བཅས་གང་ཡིན། །དེ་ལ་གོང་བུའི་དུགས་བྱ་ཡིན། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྨན་ནི་ཕན་ཚུན་སྦྱར བའམ།།དེ་བཞིན་ཉི་མ་མེ་དྲོད་ཀྱིས། །གང་ཕྱིར་རྡུལ་ནི་འབྱིན་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་དུགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །འདི་ཡིས་ལུས་ནི་མཉེན་བྱེད་ཅིང་། །འགགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞུ་བའི་ཕྱིར་ནི་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །འཐས་པ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྐྲངས་ བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་།།རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད། །ནད་ནི་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་། །དེ་བཞིན་གསོ་མའི་གྲོགས་ཀྱང་བྱེད། །སྨིན་པར་བྱ་བའི་ནང་ན་ནི། །ནད་འཇིག་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སྣུམ་བསྐུས་ཤིང་། །དཀྲི་ཞིང་བལྟོས་ན་དབུག་ པ་སླ་།།དེ་བཞིན་དུས་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ། །ལེགས་པར་སྦྱར་ན་ལུས་བདེ་བྱེད། །འཇམ་དང་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བ་ནི། །ལེགས་པར་བསྐུས་ལ་དུགས་བྱ་ཡི། །རྩུབ་པོར་ནམ་ཡང་དུགས་མི་བྱ། །དཔེར་ན་ཤིང་ནི་རླན་མེད་པར། །བསྲོས་ ན་འཇིག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན།།དེ་བཞིན་ལུས་ནི་སྣུམ་མེད་པར། །དུགས་བྱས་ན་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །ནད་གང་སྣུམ་དང་དུགས་རྣམས་ཀྱིས། །ལུས་ལ་ཟགས་པར་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་སྦྱངས་པས་བསལ་བར་བྱ། །རྣ་བ་རྒྱུ་མ་དཀུ་དང་ནི། །རླིག་པ་མཚན་གྱི་བར་དག་ ཀུན།།གང་ཚེ་རྡུལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཁ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐམ་གྱུར་པ། །ལུས་ལྷོད་ཉམས་ནི་མི་བསོད་པ། །དེའི་ཚེ་དུགས་གྱུར་ཡིན་ཞེས་བྱ། །མཉེན་ཞིང་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ཟུགས་གཟེར་ཞི་བ་དང་། །ནད་ནི་རྣམ་པར་བསལ་གྱུར་བ། །རྟའི་དུགས་ལེགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན།།གང་གི་སྤུ་ནི་འབྱི་འགྱུར་ཞིང་། །ཁྲག་དང་འདྲ་བའི་གཅིན་འབྱུང་ངན། །སྐོམ་དད་དང་ནི་རྨོངས་བག་སྐྱེད། །ཉལ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་དགའ། །འདར་བས་ཉན་པར་གྱུར་པ་ནི། །དུགས་དྲགས་པ་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །དུགས་ནི་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ཡིས། ། ནད་ནི་ཞི་བར་བྱེད་གྱུར་ཏེ། །ནད་ནི་སྐྱེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །གནས་དེ་ལས་ནི་ཕྱིན་མ་བྱས། །དེ་བས་འདི་ལ་ནད་ཤུགས་ནི། །ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །འདི་ལས་མཉེན་པ་མི་འབྱུང་གི་།སླར་ཞིང་རེངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དུགས་དྲགས་པ་ལ་ལན་བརྒྱར་ནི། །གཅིན པའམ་མར་གྱི་བསྐུ་བར་བྱ།།འོ་མ་ཅན་ཤིང་ཁུ་བ་དང་། །འོ་མ་ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ། །ཏིལ་དང་དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་ཆུས། །ལེགས་པར་བསྐུས་ལ་བླུགས་པར་བྱ། །དུགས་ཆུང་བ་ལ་སླར་ཡང་ནི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་དུགས་བྱའོ།

在大陶罐中煮新鲜草药，也要进行管状熏蒸。这是蒸汽熏蒸法，能带来舒适的感觉。
在罐子或陶器中，用新鲜草药和各种果实煮沸，分别进行蒸汽熏蒸。
所谓包裹熏蒸法，也称为团块熏蒸法。
芝麻、豆类、青稞、小麦、豆蔻、萝卜、蓖麻子，以及新鲜的葫芦籽、芥子、松香、娑罗树、茯苓、白芷、婆萨那、辣根、藏青花、水生植物，同样还有能降伏风的药物，都要研磨成细粉。
加入四种油脂，以及蜂蜜、酸奶和牛奶。这样调配好油脂后，加入盐煮沸。
煮好后成团状，这就是所谓的团块熏蒸法。
对于由风和痰引起的，以及有脓肿和肿块的病症，要对其进行团块熏蒸，这是非常受推崇的方法。
药物相互调配，或者通过阳光和火的温度，由于能够排出污浊，因此称为熏蒸法。
这能使身体柔软，排出阻滞，促进消化，化解凝结，消除肿胀，使风气顺畅运行。
能够消除疾病，同时也能辅助新鲜药物的功效。在使病症成熟的方法中，这是最好的消除疾病的方法。
比如木材涂油后包裹起来，就容易弯曲。同样，在所有季节中，如果正确使用就能使身体舒适。
温和和猛烈的配方，要先涂抹后再熏蒸，千万不要用粗糙的方法熏蒸。
就像没有水分的木材加热会损坏一样，身体没有油脂就进行熏蒸也会受损。
任何疾病通过油脂和熏蒸渗入身体后，就要通过净化方法来清除。
当耳朵、肠道、腰部、睾丸和生殖器等部位出现疲惫，口干，身体虚弱无力时，就是该进行熏蒸的时候。
柔软、轻盈，以及疼痛消除，病症清除，这些是熏蒸成功的标志。
如果出现脱发、小便呈血色、口渴、意识模糊、嗜睡、颤抖等症状，这就是过度熏蒸的表现。
熏蒸不足只能部分缓解疾病，如果病情加重，也不会扩散到其他部位。
因此，这种情况会导致病势变得更加严重，不会使身体柔软，反而会使身体僵硬。
对于过度熏蒸，要用尿液或酥油涂抹百次，用乳汁树的汁液、牛奶、酸奶、酸奶清、芝麻以及其他液体充分涂抹后浇灌。
对于熏蒸不足，要按照规定重新进行熏蒸。

།དུགས་དྲགས་ཆུང་བར་གྱུར་པའམ། །ཚད་ལས་ ལྷག་པར་སྦྱར་གྱུར་ན།།ནད་གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །འདི་ཡིས་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །ཁོང་ཚ་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ལུས་ཀྱང་ཚིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་ཚིག་པའམ་ཆོས་མིན་པས། །ལས་ནི་ནམ་ཡང་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཚད་པར་འཁྲུ་དང་ རིམས་ཀྱིས་ཐེབས།།པགས་ནད་ཅན་དང་ལུས་ཟུངས་ཟད། །དམུ་རྫིང་དབུགས་བདོ་གཅིན་ནད་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ཡོད་དང་། །གསེབ་ནི་མང་པོས་དུབ་པ་དང་། །སྦྲུམ་མ་དང་ནི་བཙས་མ་ཐག་།ཟླ་དྲུག་ལོན་པར་མ་གྱུར་དང་། །གནོད་པ་ཅན་ དང་སྣད་པ་དང་།།དེ་བཞིན་གློ་བུར་བ་ཡི་ནད། །གང་ཡང་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་དང་། །དུག་མདངས་ཕོག་པར་གྱུར་པ་དང་། །གྱེན་དུ་རླུགས་བཟློག་སྐྱུགས་པ་དང་། །ལུད་པ་ཅན་དང་ཁོང་པ་ན། །འབུ་ཡོད་པ་ལ་དུགས་མི་བྱ། །འདི་དག་ལ་ནི་དུགས་བྱས་ན། །འཆིའམ་རིམས་ ཀྱིས་འདེབས་པར་འགྱུར།།ཤིན་ཏུ་གྲང་མིན་དྲོད་མིན་པའི། །དུས་སུ་རྟ་ལ་དུགས་བྱ་བསྔགས། །གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དང་། །སོས་ཀ་སྟོན་ཚེ་བྱ་དགོས་ན། །ཚད་དང་དུས་ནི་ལེགས་བརྟགས་ལ། །ཅི་ནས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་ གནས་བདུན་པ་ལས་དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུའོ།། །།དུར་བྱིད་ག་ནྡ་བི་ར་དི། །པི་ལུ་བ་རྞ་པ་ལ་གཉིས། །གན་ད་ར་བའི་རྩ་བ་དང་། །ས་ཧ་ཙ་རའི་རྩ་བ་དང་། ། གྣི་མ་ན་བིལ་བ་དང་། །གཟི་མདངས་དང་ནི་ཏིནྟུ་ཀ་།དེ་འདྲའི་སྨན་གྱི་རྩ་བ་རྣམས། །བསྡུས་ཏེ་ཆུ་བྲེ་བཞིན་དུ བསྐོལ།།ལེགས་པར་ཆོས་པར་གྱུར་པ་ན། །སྨན་པས་སླར་ནི་དབོག་པར་བྱ། །དེ་བཙགས་སྨན་ཁུ་དང་མཉམ་པའི། །ཏིལ་མར་འོ་མ་གཉིས་འགྱུར་གཞུག་།དེ་ནི་ཐང་ཤིང་ཏ་རུ་པ། །སྤང་སྤོས་ཆུ་དག་རྡོ་དྲེག་དང་། །ཙནྡན་སྤང་སྤོས་རུ་རྟ་དང་། །ང་ཤུ་མ་ཏི་ཨ་ཀ་ རུ།།བ་ལ་ར་སྣ་ཤིང་མངར་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚ་ནི། །སྨན་ནི་རེ་རེ་སྲང་ཕྱེད་ཀྱི། །ཆང་དུ་མཁས་པས་གཞུག་པར་བྱ། །དེར་ནི་སླར་བསྐོལ་སྦྱར་བ་ཡི། །ཏིལ་མར་འདི་ཡི་ནུས་པ་ཉོན། །རྟ་ནི་རླུང་གིས་ཉེན་པའམ། །གླང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྦེགས་པའམ། །འདི་ཡིས་དབང་ པོ་བརྟས་པར་འགྱུར།།བུད་མེད་མོ་གཤམ་གྱུར་བ་དག་།འདི་ལའང་དེ་ནི་བླུད་པར་བྱ། །འདི་ཡིས་དྲེ་མོའང་བུ་ཆགས་ན། །མི་ཡི་བུད་མེད་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདི་དག་ཚོགས་པར་གྱུར་བླུད་ལ། །དེ་རྗེས་ཆད་ནི་བླུད་གྱུར་ན། །རླུང་གི་གཟེར་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། །མི་བཟང་རྣ་བའི་ གཟེར་དང་ནི།།སྙིང་ནད་དང་ནི་སྙིང་གཉེར་དང་། །མངལ་འཇིག་ཉམ་ཆུང་རྣམས་སེལ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྣ་དན་ཁ་ནད་དང་། །གཞོགས་ཕྱེད་ཀྱི་ནི་ནད་ལའང་ཕན། །དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱའི་ཏིལ་མར་ནི། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་གནས་ བདུན་པ་ལས་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ཏིལ་མར་གྱི་ལེའུའོ།

如果热敷过轻或者过度使用，不仅会引发其他疾病，还会对身体造成伤害。会引起内热肿胀，身体也会灼伤。过度灼伤或不当行为，任何事情都不会成功。
对于热泻和发烧，皮肤病患者和体虚者，淋巴肿胀、呼吸困难、小便疾病，血液和胆汁疾病患者，疲劳过度者，孕妇和刚生产者，未满六个月者，有病痛和虚弱者，
同样对于突发性疾病，任何被蛇咬伤者，中毒者，向上呕吐者，咳嗽者和腹痛者，有寄生虫者都不能热敷。对这些人热敷的话，会导致死亡或发烧。
在不太冷也不太热的时候，建议给马匹热敷。在其他情况下，以及春季秋季需要热敷时，要好好观察程度和时机，务必避免造成伤害。
这是沙利贺札所著七论中热敷仪轨品。
杜尔比德、甘达比拉迪、毕卢巴尔纳两种、甘达拉巴根、萨哈扎拉根、格尼玛纳比尔巴、璀璨和廷图卡，
将这些药物根部收集起来，放入四升水中煮沸。充分熬煮后，医生要将其取出。将过滤后的药汁与等量的芝麻油和两倍的牛奶混合。
然后加入檀香木、塔鲁巴、藏香、水晶、矿物质、檀香、藏香、茜草、阿舒玛提、沉香、巴拉拉斯纳、甘草、胡椒和岩盐，
每种药材各半两，由专家加入酒中。再次煮沸调配的芝麻油，请听这种药油的功效。
对于受风病困扰的马匹，或极度亢奋的大象，这种药油能增强感官功能。对不孕的女性，也要服用这种药油。这种药油能使母驴怀孕，更不用说人类女性了。
将这些药材混合服用后，如果继续服用，能治疗风引起的疼痛，不适、耳痛、心脏病、心悸、流产、虚弱等症状。
同样对鼻病、口腔疾病和半身疾病也有效。这种名为'成就'的芝麻油，是毗湿奴所传授的。
这是沙利贺札所著七论中名为'成就'的芝麻油品。

། །།རྟ་ཡི་དེ་ཉིད་ལ་མཁས་པས། །བུ་དང་སློབ་མ་ལ་སྨྲས་པ། །ནད་གང་ལ་ནི་མེ་བཙའ་དག་།གོང་རིམས་ཇི་བཞིན་བྱའོ་ཞེས། །གསོ་བའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། །མེ་བཙའ་བཏབ་པའི་ཐབས་བཤད་བྱ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མེ་བཙའ་ལ། །དགོས་པའི་ཆ་བྱད་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །ལྕགས་ལེབ་དན་དེའི་འབྲས་བུའི་དབྱིབས། །ཆུར་ཆག་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་ཚད། །འདབ་མའི་ཆུང་ནི་སོར་བརྒྱད་ལ། །ཞིབ་དུ་སོར་ནི་བཞི་བར་བྱ། །ཡུ་བའི་སྦོམ་ནི་མཐེ་སོར་ཚད། །ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་ཞིང་སྲ བར་བརྡུང་།།སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཆ་བྱད་ཀྱང་། །ལྕགས་ལེབ་དང་ནི་འདྲ་བར་བརྡུང་། །དེ་ཡི་རྩེ་མོ་ཞེང་སོར་གཉིས། །བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལོ་འདྲ་བར་བྱ། །ཤེ་བ་ལི་འབྲས་ལྟར་གུག་པའི། །སོར་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ཚད་དུ་བྱ། །ལྕགས་ནག་ལས་ནི་རབ་ཟླུམ་པའི། །རྩེ་མོ་ དགུག་པའི་བཞར་སྤྱད་བྱ།།འཛམ་བུའི་ཚི་གུ་ཡུ་བ་འཇམ། །སོར་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ཚད་དུ་བྱ། །འཇལ་ད་ཚེག་གུ་འདྲ་བ་ལ། །ཟླུམ་ཞིང་ལེགས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཐུར་མ་སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་པའོ།

精通马医之人，
对儿子和弟子说道：
对于任何疾病需要灸疗时，
应当按照前述次第进行。
在医学中如是教导，
现在讲解施灸之法。
首先对于灸疗，
应当说明所需器具：
铁片如同檀香果形状，
长度为二尺半，
叶片宽度为八指，
厚度为四指。
把手粗细如拇指大小，
应当打造成圆形且坚固。
灼烧用的器具也是，
应当打造得与铁片相似。
其尖端宽度为二指，
形状如同菩提树叶。
如舍婆梨果般弯曲，
长度应为十八指。
用黑铁打造成圆形的，
尖端弯曲的刮具。
把手光滑如瞻部树枝，
形状如同札达标记，
应当圆润且精美。
探针长度为十六指。

།མར་མེའི་རྩེ་ལྟར་ཟླུམ་པ་ནི། །སྤུ་བ་སྲེག་པ་ཡི་ཆ་སྤྱད་འདི། །ལྕགས་ ལས་ལེགས་པར་བརྡུང་བར་བྱ།།ལྕགས་དེ་མེ་ཡི་མདོག་འདྲ་བར། །བསྲེགས་པའི་གནས་ཆ་ཤེས་བྱས་ལ། །འཛམ་བུའི་ཚི་གུ་འདྲ་བ་ཡི། །དབྱིབས་ནི་དུ་མར་བསྲེག་པར་བྱ། །ཚིགས་ཀྱི་ཆ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་ནི། །དབྱིབས་གང་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཅིག་།ཆ་བཟུང་བར་ནི་གནས་ པ་ལས།།དང་པོར་བྲི་བ་ཉིད་དུ་འདོད། །པིར་རམ་ཡང་ན་བཙག་གམ་ནི། །ས་དཀར་གྱིས་ནི་བྲི་བར་བྱ། །དེ་ནས་ཐུར་མ་བསྲེགས་པ་ཡིས། །གནས་དང་སྤུ་ནི་བསྲེག་པར་བྱ། །སྐྲེག་པར་བྱེད་ཚེ་ཚིགས་ལས་ནི། །གཞན་དུ་དབྱིབས་འདི་འགྱུར་སྲིད་ལ། །དེ་བས་མེ་བཙའི་ལས་ ལ་ནི།།དང་པོར་མཚན་མ་བྲི་བར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་དྲད་དང་ཚ་བ་ཡི། །དུས་སུ་མེ་ཡི་ལས་མི་བྱ། །གྲང་བའི་ཚེ་ན་རྩ་རྒྱུས་ནི། །རེངས་ཤིང་འཐས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ནད་འདི་འཐས་པར་གྱུར་པ་དག་།མེ་ཡི་ལས་ཀྱིས་སེལ་མི་ནུས། །དེ་ནས་གྲང་བས་ཉེན་གྱུར་ རྟའི།།ནད་ནི་སེལ་པས་དེ་མི་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ཚེ་ཁོང་ཚ་དང་། རྨོངས་བག་མགོ་འཁོར་དབུགས་རྒོད་བསྐྱེད། །སོས་ཀ་དབྱར་གྱི་ཚེ་ན་ནི། །སྲོག་ནི་ངེས་པར་ཟད་པར་བྱེད། །དེ་བས་སྔ་དྲོའི་ཚེ་ན་ནི། །ཤིན་ཏུ་གྲང་མིན་ཚ་མིན་པའི། །མེ་ལས་ཚད་ཙམ་བྱས་གྱུར་པ། །རྟ་ཡི་ བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན།།འདུག་པ་ངལ་ནི་ལེགས་བཅིངས་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ནི་སྐྱེལ་བར་བྱ། །ཐག་པ་སྲ་ཞིང་སྦོམ་པ་ཡིས། །ལག་པ་གཉིས་ནི་བསྡམ་པར་བྱ། །ཕྱི་རྐང་གཉིས་ཀྱང་བཅིངས་ནས་ནི། །མ་སྣད་འགྱུར་བ་མེད་པར་བྱ། །ཞགས་པས་ནང་ནས་བསྡམས་ཏེ་བརྡུང་། ། འདིས་ནི་གཡོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། ། བཅུ་དག་ཀྱང་བཅིང་བྱ་ཞིང་། །རྣ་བ་གཉིས་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམ། །བསྡམས་ཏེ་ལེགས་པར་བཞག་ནས་ནི། །དེ་རྗེས་ལས་ནི་བརྩམ་པར་བྱ། །གནས་ནི་མཉམ་ཞིང་རྩ་དགྲམ་པར། །པགས་པ་འཇམ་པོ་བཏིང་བར་ནི། །ཐག་པ་འཇམ ཞིང་སྲ་བ་ལ།།སྦོམས་སུ་མཐེབ་སོར་དག་གི་ཚད། །དཀྱུས་སུ་འདོམ་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། །བཅིངས་པའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །ཕྲག་སོ་ནས་ནི་བཏབ་མ་ཡིན། །རོ་སྟོད་ལེགས་པར་བསྡམས་ནས་ནི། །ནང་ནས་བཅུག་སྟེ་ཚེའུ་ཚེ་ནས། །རོ་སྨད་དུ་ནི་བསྡམ་པར་བྱ། །བཟློག་ནས་ བྱིན་པ་ནས་བཀྲི་བྱ།།དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བསྡམས་ནས་ནི། །སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་མནན། །རྩིབ་མ་ཕབ་སྟེ་ལེགས་བཞག་ལ། །དེ་ཡི་རྔ་མ་ནས་གཟུང་བྱ། །དེ་ནས་ལགས་པར་དགབ་པ་ཡིས། །མིག་གིས་མཐོང་བ་མེད་པར་གཞག་།ལུས་ནི་ཤས་ཆེར་མི་བཙིར་ ཞིང་།།ཆུ་སེ་དང་ནི་མཆན་ཁུང་དང་། །དཀུ་ཡི་བར་ནི་ལེགས་བསྲུངས་ལ། །དེ་ནས་གྲུབ་པའི་ལས་ཀྱང་བྱ། །སྙིང་ག་ཁ་དང་རྨང་ཀ་རུ། །ཆུ་ནི་ཡོངས་སུ་བླུགས་པར་བྱ། །དབུགས་ཕྱུང་སྙན་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །དེ་རྗེས་སྲེག་པའི་ལས་རྣམས་བྱ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་ བསྲེག་བྱ་ཡི།།གནས་དང་དབྱིབས་ནི་བཤད་པར་བྱ། །མཆུ་ལྟག་གོང་དུ་འཕྲེད་དུ་ནི། །རི་མོ་གསུམ་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །སྣ་གདོང་དང་ནི་འཁུར་ཚོས་སུའང་། །མཉམ་པར་བྱེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །མཆུ་སྒྲོས་དང་ནི་མཆུ་དག་ཏུ། །རི་མོ་ཟླུམ་པོ་དག་ཀྱང་བྱ། །འགྲམ་གླང་རྟག་ཏུ་ཐིག་ ལེ་ཡི།།རི་མོ་ཅུང་ཞིག་བྱ་བ་ཡིན། །འཛམ་བུའི་ཚི་གུས་འབྲལ་བར་ནི། །བྱ་རོག་རྗེས་ནི་མཉམ་པོ་བྱ། །རྣ་བ་མིག་གི་ཕ་རོལ་དུ། །ཟླུམ་པོ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན། །མུར་གོང་དང་ནི་ཨུཏྤལ་འདབ། །དེ་བཞིན་བྱ་རོག་རྗེས་གཉིས་བྱ། །སྣ་རྩ་རུ་ནི་སྣུམ་གྱིས་ནི། །ས་ཐ་ ལི་ཡི་ཐིག་ལེ་བྱ།།རྩེའུ་ཆུང་གཉིས་སུ་ཟླུམ་པོའི་ནང་། །རི་མོ་གསུམ་དག་བྱ་བ་ཡིན། །ཕྲག་སོ་གཉིས་སུ་སེན་ཛི་ཡི། །འདབ་མ་ལྟ་བུར་བྲི་བར་བྱ། །

如同灯芯顶端圆形的这个烧毛的工具，应当用铁好好锻造。将铁烧至如火般的颜色，了知烧灼的部位后，应当烧成如同蒲桃果般的多种形状。
在关节部位，应当在一日内掌握要做的形状，首先应当画出来。用笔或者赭石或者白土来画。然后用烧热的针灸针烧灼部位和毛发。
烧灼时，形状可能会偏离关节，因此灸疗时首先要画上记号。在极度干燥和炎热的时候不要进行灸疗。在寒冷时筋脉会变得僵硬粘连。
对于已经粘连的病症，灸疗无法消除。因此对于受寒的马匹的病症，不要进行治疗。极度炎热时会引起内热、昏迷、头晕和呼吸急促。
在春夏季节会耗尽生命。因此在早晨，不太冷也不太热时，适度地进行灸疗会给马匹带来安适。
将疲惫的马匹好好拴住，带到一边。用结实粗壮的绳子绑住两只前腿。也要绑住两只后腿，使其不能踢蹬。用套索从内侧绑住后击打，这样就不会动了。
也要绑住十处，两耳也要好好系住。绑好安置好之后，然后开始施治。在平坦且铺有草垫的地方，铺上柔软的皮革。
柔软而结实的绳子，粗细如拇指，长度有六庹，是用来绑缚的。从肩胛骨开始放置，将上身好好绑住，从内侧穿过腋下，绑到下身。
反过来从小腿缠绕。这样好好绑住后，有力气的人要好好按住。放倒肋骨后好好安置，抓住它的尾巴。
然后用布遮盖，使眼睛看不见。身体不要过分压迫，要好好保护膝盖、腋下和腰部。然后进行成熟的治疗。
在心口、嘴和下颌处，要充分浇水。呼出气后说悦耳的话语，之后进行灸疗。然后还要说明其他要灸疗的部位和形状。
在上唇上方横向画三条线。在鼻面和脸颊上也要画得均匀。在唇槽和嘴唇上也要画圆形的线条。
在下颌处要画一些圆点线条。用蒲桃果的形状，画成如同乌鸦足迹般均匀。在耳朵眼睛的另一侧也要画圆形。
在下颌和莲花瓣处，同样画两个乌鸦足迹。在鼻根处用油画萨塔利的圆点。在两个小指处圆形内画三条线。
在两个肩胛骨处画如芝麻叶般的图案。

ཕྲག་སོ་གཉིས་སུ་སེན་ཛི་ཡི། །འདབ་མ་ལྟ་བུར་བྲི་བར་བྱ། །དཔུང་མགོར་དགའ་བ་འཁྱིལ་བ་དང་། །ཤིང་རིས་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ཡིན། །ནམ་ཚོད་དུ་ནི་ཐིག་ལེ་རིས། །ཡང་ན་ ཟླུམ་པོ་བྱ་བ་ཡིན།།སྙིང་ག་ཡི་ནི་ཕྱོགས་དག་ཏུ། །ནམ་ཡང་བསྲེག་པར་མི་བྱའོ། །པུས་གོང་དང་ནི་དཔུང་པ་རུ། །ཆུ་སྲིན་སོ་འདྲ་བྱ་བ་ཡིན། །ཡང་ན་ཆུ་སྲིན་སོའི་འོག་ཏུ། །རི་མོ་རིང་བུར་བྱ་བ་ཡིན། །དཔུང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ནི། །ཐིག་ལེ་ལྟ་བུའི་རི་མོ་བྱ། །ལག་ ངར་ཆིག་རང་ཕྲ་མོ་རུ།།ཐིག་ལེའམ་ཡང་ན་འཁོར་ལོ་བྱ། །བྱིན་པ་ཚེའུ་ཚེ་དག་ལ་ནི། །ཐིག་ལེ་ཐོར་བུར་བྱ་བ་ཡིན། །དཀུ་གཉིས་སུ་ནི་བྱ་རོག་རྗེས། །ཡང་ན་ཨུཏྤལ་ཐིག་ལེ་བྱ། །སྒལ་ཚིགས་དོར་བའི་རྒྱབ་ཏུ་ནི། །མཉམ་ཞིང་ཆུར་ནི་འགྲོ་བ་ཡི། །རི་མོ་གསུམ་དག་བྱ་བ་ སྟེ།།དྲུག་མདོར་ཡང་ནི་གསུམ་པོ་བྱ། །ཡང་ན་དྲུག་མདོའི་གནས་སུ་ནི། །བྱ་རོག་རྗེས་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །ཡང་ན་ལག་པ་དྲང་བའམ། །མར་མེ་ཡི་ནི་རྩེ་འདྲ་བྱ། །ལོང་བུ་བྱ་རོག་རྗེས་འདྲ་བའམ། །ུཏྤ་ལ་ཡི་ཐིག་ལེ་བྱ། །ལྟོ་བར་རི་མོ་བརྒྱད་པའམ། །པདྨ་ཡི་ནི་ དབྱིབས་འདྲ་བྱ།།སྙིང་ག་དང་ནི་སྤུ་རིས་དང་། །ལྟེ་བར་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །དཔྱི་སྟེང་དུ་ནི་གཡུང་དྲུང་རུང་། །དགའ་བ་འཁྱིལ་པའམ་པདྨ་བྱ། །ཡང་ན་རི་མོ་མཛེས་པའམ། །ཟླུམ་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །རྔ་རྩ་དོར་ལ་མཇུག་ཚོས་སུ། །བྱ་རོག་རྗེས་སམ་ ཨུཏྤལ་བྱ།།ཚིགས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ལེགས་བརྟགས་ལ། །དགའ་བ་འཁྱིལ་པའམ་ཟླུམ་པོའམ། །ལོ་མ་བདུན་པ་ལྟ་བུ་ནི། །ཀུན་དུ་གནོད་པ་མེད་པར་བསྲེག་།དཔྱི་ཡི་འོག་གི་ཆ་རུ་ནི། །ཆུར་ནི་རེངས་པའི་རི་མོ་བྱ། །ཡང་ན་ཟླ་བ་ལྟ་ བུའམ།།ཆུ་སྲིན་གྱི་ནི་སོ་འདྲ་བྱ། །བརླ་ཡི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་ནི། །རི་མོ་འཕྲེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །སྲེ་ལོང་ཚིགས་སུ་མཁས་པ་ཡིས། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་འདབ་འདྲ་བྱ། །རོ་སྟོད་ཀྱི་ནི་ཆ་བཞིན་དུ། །རོ་སྨད་དུ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་སྐྲངས་བ་དང་། །རྨར་གྱུར་ བ་ཡི་ནད་ལ་ཡང་།།དགའ་བ་འཁྱིལ་དང་ཆུ་སྲིན་གྱི། །སོ་འདྲ་བ་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །ནད་ཀྱིས་ཉེན་པར་གྱུར་པ་ལ། །དབྱིབས་ནི་དེ་འདྲར་བསྲེག་པར་བྱ། །ཆ་རུ་དབྱིབས་འདི་གསལ་མངོན་ཞིང་། །ལེགས་པར་གནས་པ་དྲོས་ནས་ནི། །རི་མོ་སྙོམས་པར་གནས་པ་ ལ།།མཁས་པས་ལེགས་པར་བསྲེག་པར་བྱ། །ཏ་ལའི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བའམ། །བིལ་བའི་སྙིང་པོ་འདྲར་གྱུར་པའམ། །ལེགས་པར་བསྲེག་པར་གྱུར་བ་སྟེ། །མདོག་གཞན་སྨད་པར་གྱུར་བ་ཡིན། །བསྲེགས་དྲགས་ན་ནི་ཤ་འདྲུལ་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་གཏིང་ རིང་རྨ་འཚོ་དཀའ།།སྡུག་བསྔལ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །ཡན་ལག་སྡུད་མི་ཤེས་པར་འགྱུར། །བསྲེགས་ཆུང་བས་ནི་འདི་ཡི་ནད། །ལེགས་པར་བསལ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། །རྨ་ཡང་མྱུར་དུ་མི་འཚོ་ལ། །ལས་སུ་མི་རུང་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རྟ་ནི་ལེགས་པར་ བསྲེགས་པའི་རྨ།།ཤ་ནི་ཆུ་བུར་འདྲས་ཁྱབ་ཅིང་། །ཅུང་ཟད་འཛག་པ་འདྲ་བ་དང་། །ནད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད། །སྐྲངས་བ་རྣམས་ནི་ཞི་འགྱུར་ཞིང་། །སྐམ་པོ་སླར་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །རྨ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། །འཚོབ་ཅིང་རྣག་ནི་ཟད་པར་བྱེད། ། གཟེར་ནི་སེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད། །རྨེད་བུ་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། །རྨ་ཡང་མཆེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

在三十二肩部处应画如芥子叶般的图案。在肩头处应画卷曲的吉祥纹或如树枝般的图案。在锁骨处应画圆点或圆形图案。
在心口部位任何时候都不应灸烧。在膝盖和肩部应画如水兽牙齿般的图案。或者在水兽牙齿下方应画长条纹。
在两肩之间应画点状图案。在前臂细长处应画圆点或法轮。在小腿肚子处应零散地画圆点。
在两胁下应画乌鸦足迹或乌巴拉花的圆点。在脊椎两侧应画三条平行向下的线条，或在六交汇处也画三条。
或者在六交汇处应画乌鸦足迹。或者画直线或如灯焰般的图案。在踝部应画如乌鸦足迹或乌巴拉花的圆点。
在腹部应画八瓣图案或如莲花形状。应完全避免在心口、毛发和肚脐处施灸。
在髋部上方可以画卍字、卷曲的吉祥纹或莲花。或者画美丽的图案或圆形。在尾椎骨处应画乌鸦足迹或乌巴拉花。
在关节处应仔细观察后，画卷曲的吉祥纹或圆形或七叶形，这些都可以安全地灸烧。在髋部下方应画水平线条。
或者画如月亮般或如水兽牙齿般的图案。在大腿外侧和内侧应画横向线条。在踝关节处智者应画如尼拘陀树叶般的图案。
下半身应如上半身一样施灸。同样，智者对于肿胀和成为疮的病症，也应画卷曲的吉祥纹和如水兽牙齿般的图案。
对于受病痛折磨的人，应以这样的形状施灸。在部位上这些图案清晰可见并妥善安置后变温暖时，
在图案平整的情况下，智者应妥善施灸。应如棕榈树心一般，或如木苹果心一般，这是良好的灸法，其他颜色则不好。
灸得过重则肉会腐烂，伤口很深难以愈合。会产生痛苦，肢体也会失去活动能力。
灸得太轻则不能很好地清除病症，伤口也不能快速愈合，变得不能使用。
马匹灸得恰当的伤口，肉部会出现如水泡般的覆盖，略有渗出，病症也会完全平息。
肿胀会消退，干枯会重新生长。伤口会愈合，会痊愈且脓液会干涸。
会消除疼痛，风会顺畅流通。不会产生疤痕，伤口也不会扩散。

།གྱོང་པོ་རྣམས་ནི་མཉེན་འགྱུར་ཞིང་། །ལྷོད་པ་རྣམས་ནི་སྲ་བར་བྱེད། །ཁྲག་ནི་རྨིག་ཏུ་འབྱུང་འགྱུར་བ། །མེ་བཙའ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར བྱེད།།རྨིག་མཐིལ་ཚད་དང་དུགས་ལ་ནི། །མེ་ཉིད་ཁོ་ན་བདེ་སྐྱིད་ཡིན། །དེ་ལ་སོགས་དང་གཞན་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་མེས་བསྲེགས་ལེག་ལས་བྱུང་། །ཁ་ཟས་དང་ནི་བཏུང་བ་དང་། །སྣ་སྨན་དང་ནི་འཇམ་རྩི་དང་། །སྨན་ཆུ་བླུགས་དང་བསྐུ་བ་དང་། །དུགས་ཡང་ཡོངས་ སུ་མཉེ་བ་དང་།།དཀྲི་བའི་ཚུལ་ནི་སྣ་ཚོགས་སམ། །ཡང་དག་གཏར་གིའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །ནད་གཅོད་བདེ་བར་མི་སྣང་ཞིང་། །ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་གྱུར་ན། །བདག་པོ་ལ་ནི་དྲིས་ནད་ཀྱང་། །མེ་ཡི་ལས་ནི་བརྩམ་པར་བྱ། །མེ་ཡི་ལས་བྱས་འོག་ཏུ་ནི། །གང་དག་ བྱ་བ་དེ་བཤད་བྱ།།ཚིག་དྲགས་གྱུར་ལ་ཡང་དང་ཡང་། །མར་གྱིས་ལེགས་པར་བསྐུ་བར་བྱ། །ཏིལ་དང་འོ་མའི་ལྡེ་གུའམ། །མར་གསར་གྱིས་ཀྱང་བསྐུ་བར་བྱ། །གཞན་ཡང་གང་དག་བསིལ་གྱུར་པ། །འདབ་མ་ཉེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །མ་ཚིག་རྨ་ནི་རེད་འགྱུར་ལ། ། སྣུམ་ནི་དྲོན་པོ་གཏང་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་སྨན་ཆུ་དྲོ་བ་དང་། །བསྐུ་བ་དག་ཀྱང་དྲོན་པོ་བྱ། །དུས་ཀྱིས་ལས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །དྲིལ་ཕྱིས་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ཡིས་ནད་ཞིར་མ་གྱུར་ན། །སླར་ཡང་དེ་ལ་བསྲེག་པར་བྱ། །བསྲེགས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །དེ་ལ་མར་ནི་བླུགས པར་བྱ།།དེ་ནས་ཉིན་ཞག་གསུམ་ན་ནི། །བརྟགས་ལ་འདྲུལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །ཆུ་ནི་དྲོ་འཇམ་དག་གིས་ནི། །བླུགས་ཤིང་ལེགས་པར་བཀྲུ་བར་བྱ། །མར་དང་སྦྱར་བའི་ཏིལ་གྱི་ནི། །ལྡེ་གུ་ཡིས་ཀྱང་བསྐུ་བར་བྱ། །མེ་ཡིས་གདུངས་པར་གྱུར་པ་ལ། །རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱོར་ལྡེ་ གུ་བསྐུ།།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་མར་དང་ནི། །སྤག་རྣམས་སྦྱར་བ་བསྐུ་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་བསིལ་བཅོས་ཀྱིས་བཅོས་ན། །།མེ་ཡིས་ནད་ནི་སེལ་བར་འགྱུར། །ལེགས་ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །དེ་སྐད་རྗེས་བསྟན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་གནས་བདུན་པ་ལས་མེ་ བཙའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུའོ།། །།ག་ག་ནེ་ཤ་དའི་རྒྱལ་པོ། །མཛའ་བོ་བཟང་དང་ཀ་རི་ཏས། །མས་གཏོང་སྦུ་གུའི་ཆོ་ག་རྣམས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་དྲིས་པ། །མས་གཏོང་སྦུ་གུ་སྨན་དང་ནི། །བདའ་བ་ཡི་ནི་ཚོད་དག་དང་། །སྨད་དུ་ཞུགས་པའི་ནད་རྣམས་ནི། །གསོ བ་དང་བཅས་རྒྱས་པ་དག་།རྟ་ལ་ཅི་ལྟར་བགྱི་བ་ནི། །ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་ལས་ཤེས་པར་འཚལ། །དེ་རྣམས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །རྟ་ནི་སྣུམ་ཞིང་སྒོ་ལྔ་ནས། །ཡོངས་སུ་རྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །མར་དང་ཏིལ་མར་ཞག་དང རྐང་།།ཁ་དང་སྣ་དང་མཚན་མཇུག་མ། །པགས་པ་ལས་ནི་ཞུགས་པ་ཡིས། །ཐབས་ནི་བདེ་བས་དེ་རྟས་བྱེད། །སྟོབས་བསྐྱེད་རོ་ཙ་འཚོ་བྱེད་རྣམས། །སྦྱར་བའམ་ཡང་ན་མ་སྦྱར་བའམ། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་གཏང་བའི་སྣུམ། །རྟ་ནི་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །བཟའ་དང་ རྗེས་སུ་བཏུང་བ་དང་།།ཁ་བཀང་ཁ་ཡི་སྣུམ་ཡིན་ནོ།

坚硬的变得柔软，松软的变得坚硬，出血于蹄部者，以灸法而得平息。
对于蹄底发热和热敷，火疗最为适宜。此等及其他功德，皆由火烧之善业而生。
饮食以及饮品，鼻药以及软膏，药液灌注和涂抹，热敷以及按摩。
各种包扎方法，或者正确放血之法，病痛难以痊愈，若是病情严重恶化。
询问主人之后，应当施行火疗。火疗之后，应当说明所需做的事情。
对于灼伤过度者，应当反复涂抹酥油。芝麻和牛奶调制的软膏，或者新鲜酥油也可涂抹。
其他具有清凉作用的叶子，也应当妥善使用。未烧伤的伤口，应当涂抹温热的油。
同样温热的药液，涂抹也要温热。按时进行治疗，同样要进行擦拭。
若病情未得平息，应当再次灸烧。灸烧之后反复地，涂抹酥油。
然后三天之后，观察若有腐烂，应当用温和的水，冲洗并清洗干净。
酥油调和的芝麻，软膏也要涂抹。对于被火烤灼者，涂抹岩盐调制的软膏。
之后酥油和，调和香料涂抹。如此以凉法治疗，火疗之病得以消除。
具德沙利贺札如是随教所说。此为沙利贺札七处成就中火灸疗法仪轨品。
伽伽涅沙达王，善友和迦利达，向沙利贺札询问灌注导管仪轨。
灌注导管之药，以及驱除之量，下部疾病治疗，详细解说。
对马如何施行，愿从具德处了知。他们如是询问，沙利贺札复说。
马以油润五门，得以全面滋养。酥油芝麻油脂肪油，口鼻生殖器尾部。
从皮肤渗入，以舒适方法滋养。增力助性养生药，调配或者未调配。
善加调配注入油，能使马匹得养生。食后饮用以及，含满口中即为口油。

།དེ་བས་འཇམ་རྩིར་བཏང་གྱུར་པའི། །སྣུམ་གྱིས་ཁོང་སྣུམ་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །རྟས་བྱེད་མགྱོགས་དང་རོ་ཙ་དང་། །དེ་བཞིན་མདོག་ནི་བཟང་བར་བྱེད། །འཇམ་རྩི་རྟ་ཡི་གསོ་བྱེད་ཀྱི། །མཆོག་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་ པ་ཡིན།།འཇམ་རྩི་སྦུ་གུའི་ཚད་དང་རྫས། །ངས་བཤད་པ་ལས་མཉན་པར་གྱིས། །ལྕགས་དང་ཤིང་དང་རི་དགས་དང་། །བྱ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆུ་སྦུབས་དང་། །ཤ་མི་སེང་ལྡེང་ཤྲི་མི་ཤ། །ཤིང་ཤ་པ་དང་ཏིན་ཏུ་ཀི། །ད་བ་འོ་མ་ཅན་ཙནྡན། །ཤིང་ནི་འདི་བརྒྱད་བསྔགས་པ་ ཡིན།།ངང་པ་བྱ་རྒོད་ཀུ་དྲ་བ། །རྨ་བྱ་ས་རི་བླ་བ་དང་། །དུད་པ་བ་ལ་མདའ་གུ་སྟེ། །བྱ་ཡི་མཆོག་ནི་དེ་བརྒྱད་ཡིན། །བོང་བུ་མ་ཧེ་རྔ་མོ་དང་། །དེ་བཞིན་གླང་དང་བ་མིན་དང་། །གཡག་དང་རུ་རུ་གླང་པོ་ཆེ། །ལྒང་པ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན། །གསེར་དང་དེ་བཞིན་དངུལ་ དང་ནི།།ཁར་བ་ར་གན་ཞ་ཉེ་དང་། །རོ་ཉེ་ཟངས་དང་ལྕགས་རྣམས་ནི། །ལྕགས་ཀྱི་རིགས་ནི་བརྒྱད་དུ་བཤད། །བ་དང་ར་ལུག་མ་ཧེ་ཡི། །ལྒང་པ་སྦུ་གུ་དང་ཉེར་བཤད། །ཤིང་རྣམས་ལས་ནི་ཙནྡན་མཆོག་།ཕྱུགས་ཀྱི་ནང་ན་གླང་པོ་མཆོག་།པ་རི་བླ་བ་བྱ་ཡི་མཆོག་། ལྕགས་རྣམས་མཆོག་ནི་གསེར་ཡིན་ནོ།

因此用温和的油涂抹，油能使身体润泽增长力量，
能使强壮迅速具有性能力，同样也能使容颜变得美好。
温和的油是马匹医疗中最殊胜的疗法。
关于温和的油管的尺寸和药物，我所说的请仔细聆听。
铁和木以及野兽和鸟类的膀胱，
沙弥、檀香、希米夏、
夏巴树和廷度基树，
乳汁树和檀香树，
这八种树木是最受推崇的。
鹅、秃鹫、枭鸟、
孔雀、萨日拉巴和
杜巴、巴拉达古，
这八种是最殊胜的鸟类。
驴、水牛、骆驼，
同样牛和野牛，
牦牛、獐子和大象，
其膀胱被认为是最殊胜的。
黄金以及白银，
铜和锡、锌和
铅、红铜和铁，
这八种被称为金属类。
牛、羊、水牛的
膀胱被说为与管相近。
在树木中檀香最殊胜，在牲畜中大象最殊胜，
萨日拉巴是鸟中最殊胜，在金属中黄金最为殊胜。

།ཚན་ལྡན་གྲང་ལྡན་ཚེ་ལ་ཕན། །བཀྲ་ཤིས་བསིལ་སྨན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་།པ་རི་བླ་བའི་འཛེར་པ་དང་། །བསིལ་བ་མཆོག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །གསོ་བ་ལ་བཅས་སྦུ་གུ་ནི། །ལྕི་ཞིང་འཇམ་ལ་སྲ་བ་ཡིན། །དེ་ནི་རྟ་ཡི ནད་སེལ་ཡིན།ཕན་པ་དམ་པ་ཡིན་པར་བཤད། །གསེར་ལས་བྱས་པའི་སྦུ་གུ་ནི། །འཇམ་ཞིང་མྱུར་དུ་ཆུད་པ་དང་། །མྱུར་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལྕི་བས་རྟ་ལ་ཕན་ཞིང་བཟང་། །དེ་ནི་གས་མེད་འགྱུར་བ་མེད། །ཟླུམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་བྱ། །དེ་དག་རྙེད་ པེ་མི་གྱུར་ན།།འོད་མ་ལྕང་མ་དག་ལས་བྱ། །འཇམ་ཞིང་འབུ་ཡིས་མ་ཟོས་ལ། །གཞུག་པ་ལ་གནོད་མི་སྐྱེད་བྱ། །འོད་མའི་ནང་ནས་ནག་པོ་ནི། །སྦུ་གུའི་རྒྱུ་ནི་བཟང་བར་བཤད། །ཤ་མི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་མིན་པ། །བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ས་དང་ག་ཡི་ ལྒང་པ་ནི།།ལྒང་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན། །སྦུ་གུ་སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་པ། །འཇམ་ཞིང་གག་པ་དང་བཅས་པ། །ཞེང་དུ་སོར་དྲུག་གིས་འཁྱུད་པ། །རྩེ་མོ་རིམ་གྱི་ཕྲ་བ་བྱ། །རྩེ་མོ་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ནི། །ཁ་འབུས་འདྲ་ཞིང་བུ་ག་ཆུང་། །མཐེའུ་ཆུང་གི་རྩེ་ མོའི་ཚད།།འདི་ཡི་ཚད་ནི་ཡིན་པར་བཤད། སྨན་པ་ལས་རྣམས་གྲུབ་འདོད་པས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སྦུ་གུ་ཡིས། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཟོས་འཐུངས་ལ། །འཇམ་རྩིའི་ལས་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ལག་པ་གཡོན་པའི་མཛུབ་མོ་ཡིས། །བཀག་པ་ཡིས་ནི་བཅུག་ ནས་ཀྱང་།།ཆུད་ནས་རྩེ་མོ་བཀག་པ་ཡིས། །རྩེ་མོ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ། །དེ་ནས་ལགས་པ་གཡས་པས་ནི། །ལྒང་པ་བརྩིར་བས་སྣུམ་པར་བྱ། །ཁ་ནས་སྣུམ་དང་ཚད་གང་ཡིན། །མས་གཏོང་པ་ལ་གཉིས་འགྱུར་བྱ། །སྲང་ནི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའམ། ། བཅུ་བཞི་བརྒྱད་དང་སུམ་ཅུ་གཉིས། །བཅུ་དྲུག་དང་ནི་དེ་ཡི་ཕྱེད། །དེ་ལྟར་རོམ་པར་གཞག་པ་ནི། །མཆོག་དང་བར་མ་ཐ་མ་ལ། །མས་གཏོང་པར་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །འཇམ་རྩི་སྦུ་གུར་སྤུད་པ་ནི། །ཚད་དེ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། །སོར་བཞི་སོར་གསུམ་སོར གཉིས་དང་།།སོར་གཅིག་པ་ནི་ཡིན་ཤེས་བྱ། །ཟླ་དྲུག་ལོན་བའི་རྟའུ་ལ། །སོར་གཅིག་ནང་དུ་གཏང་བར་བྱ། །སྣུམ་ནི་སྲང་བཞི་ཡིན་པར་བཤད། །སྣུམ་ཚད་དེ་ནི་གོ་ལོག་བྱ། །ལོ་གཅིག་ལོན་ལ་སོར་གཉིས་ཏེ། །འཇམ་རྩིར་སྣུམ་ནི་སྲང་བརྒྱད་གཏང་། ། ལོ་གཉིས་ལོན་ལ་སྦུ་གུའི་རྩེར། །སོར་གསུམ་ནང་དུ་གཏོང་བར་བྱ། །དེ་ཡི་འཇམ་རྩིར་གཏོང་བའི་སྣུམ། །སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་གཏང་བར་བྱ། །ལོ་ལྔ་ཡན་ཆད་སྣུམ་ཚོད་ནི། །གོང་དུ་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་བྱ། །སྦུ་གུ་ནང་དུ་གཞུག་པའི་ཚེ། །ཐམས ཅད་ལ་ཡང་སོར་བཞི་ཡིན།།རྩ་བ་ལྔ་ལ་ཉི་རྒྱ་ཚ། །ཡུངས་ཀར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའམ། །མེ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པ། །དབྱར་གྱི་ཚེ་ན་མས་གཏོང་བྱ། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་དང་། །འབྲུ་སྐྱུར་དང་ནི་ཡུངས་ཀར་དག་།ལན་ཚྭ་བྲོ་ཞིང་སྣུམ་དང་བཅོས། ། དགུན་གྱི་དུས་ཀྱི་མས་གཏོང་ཡིན། །ཏིལ་ནག་དང་ནི་ཤིང་ནག་དང་། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ས་ར་ལ། །ཀ་ར་པཱི་ར་ཨུཏྤལ། །ཤུག་པ་ཙནྡན་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཤ་ར་བ་ཡི་ལྡེ་གུར་བཅས། །འོ་མ་དང་སྦྱར་སོ་གར་བསྔགས། །ནད་དང་བཅས་པའི་རྟ་རྣམས་ནི། །ཅི་སྐད བཤད་པའི་བརྡ་ལ་བྱ།།མགོ་ནི་ཐུར་དུ་གཡངས་གྱུར་ན། །ལྒང་པ་མེད་པ་བཙིར་དྲགས་ན། །ཞུ་བའི་གནས་ལ་འདས་པ་ནི། །སྣུམ་ནི་གྱེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དེ་ལས་འདི་ནི་རྨིག་བག་དང་། །སེམས་མྱོས་ཁོང་ཚ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྣུམ་ནི་ཟློག་པར་མི་བྱེད་ བའམ།།ཡང་ན་དུས་རིང་ཞིག་ན་འབྱུང་། །དེས་ན་མགོ་བོ་རྒྱབ་ནས་ནི། །ལག་པས་ཅུང་ཟད་བརྡག་པར་བྱ། །བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བར་བྱས་ནས་ནི། །འཇམ་པོར་གྱུར་ནས་གཏོང་བར་བྱ། །དུབ་པར་གྱུར་པའམ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས། །

具有咸性和寒性对寿命有益，吉祥的凉药中最殊胜。帕日拉瓦的钉子和凉性最为殊胜。
医疗用的导管，沉重柔软而坚固。它能治疗马的疾病，是最殊胜的利益。
用金子制成的导管，柔软易插入，易拔出，因沉重对马有益且优良。它不会破裂变形，圆滑非常舒适。
如果找不到这些，就用芦苇或柳条制作。要柔软未被虫蛀，插入时不会造成伤害。
芦苇中黑色的，是制作导管最好的材料。不太嫩的肉，能使其顺利进行。
萨和嘎的膀胱，是膀胱中最殊胜的。导管长十二指宽，柔软且带有弯曲，宽度为六指宽环绕，尖端逐渐变细。
尖端如同芦苇花，开口似孔且小，小指尖端大小，这就是其尺寸。
医生欲成就事业者，用如此导管，按仪轨饮食，调配软膏。
用左手食指堵住，插入后，堵住尖端，然后完全放开尖端。
然后用右手挤压膀胱使其润滑。口服油量多少，灌肠时要加倍。
六十四两，或十四、八、三十二，十六及其一半，如此设定，对上中下等灌肠而言。
软膏注入导管的量有四种：四指、三指、二指和一指。
对六个月大的马驹，插入一指深，油量为四两。油量要反复使用。
一岁马插入二指深，软膏用油八两。
二岁马导管尖端，插入三指深。其软膏注入油量，要用十六两。
五岁以上油量，按上述所说实行。导管插入时，对所有马都是四指深。
五种根部加入生姜、芥子煮制，或加入火和盐，在夏季时灌肠。
胡椒、姜黄、酸果和芥子，加盐调味加油调制，是冬季时的灌肠。
黑芝麻、黑木、唐木、娑罗树、甘蔗、优钵罗、柏树、檀香、布谢则、夏罗巴的膏药，与牛奶调配最为推荐。
对有病的马，按所说标准实行。头向下垂时，没有膀胱过度挤压，超过消化部位的，油会向上流动。
由此会产生蹄病、神志不清和腹热。油不会回流，或者很长时间后才流出。
因此从后面用手轻轻拍打头部，涂抹按摩后，变得柔软再放入。
疲惫或口渴煎熬时。

དུབ་པར་གྱུར་པའམ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས། །ལྟོགས་དང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བའི། ། མས་སྟོང་བྱར་མི་རུང་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྨོངས་པས་བཏང་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་བདེ་བ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །འཇམ་རྩི་དབྱར་ནི་མི་གཏོང་ལ། །གལ་ཏེ་བློ་ཆུང་བས་གཏོང་ན། །སྣུམ་ནི་མྱུར་དུ་ལྡོག་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་ཕན་པ་བྱེད་མི འགྱུར།།དེ་ལྟར་ཉེས་པར་གྱུར་བ་ལ། །གཅིན་རྟུག་བསིལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ། །དེ་རྗེས་འཇམ་རྩི་ལེགས་བཏང་ལ། །དེ་ཡི་དོན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ར་མས་གཏོང་བྱ། །སྨར་ནི་བྱུང་རུད་མ་བྱུང་རུང་། །དེ་ཡིས་ཕན་པ་མི་བྱེད་དེ། །ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན།།སྨྱོ་དང་ལུས་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ལྐོག་ནད་དང་ནི་གཉའ་རེངས་དང་། །འཁྲུ་བ་དང་ནི་རླུང་འཁྱིལ་དང་། །དེ་བཞིན་སྙིང་ནད་བཞི་པོ་དང་། །མཇུག་དོ་རྒྱབ་རེངས་ལྟོ་སྤོས་པའི། །ནད་རྣམས་དེ་ལས་འབྱུང་བར་གྱུར། །མས་གཏོང་པས་གྱུར་ནད་འདི་རྣམས། །སོ་ སོར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ།།གསོ་བ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན། །ཆོ་ག་བྱས་པས་བསལ་བར་བྱ། །ལེགས་པར་འདུག་པར་འགྱུར་བ་ལ། །རྔ་མ་གཡས་སུ་གཟུང་བྱ་ལ། །ལག་པ་གཡོན་པས་བཅུག་ནས་ནི། །གཡས་པ་ཡིས་ནི་བཙིར་བར་བྱ། །རེངས་ན་ཤིན་ཏུ་དལ་མིན་པར། ། རྒྱུན་གྱིས་རྗེས་སུ་འབབ་པར་གཏང་། །ལན་གཅིག་གཏང་བར་བྱ་བའམ། །ཡང་ན་དུས་ནི་གཉིས་སུ་གཏང་། །དུས་གསུམ་དུ་ནི་མི་གཏོང་ཞིང་། །བག་མེད་པར་ནི་མི་བཙིར་སོ། །རྒྱབ་ནི་བསྐུ་སྟེ་བཏང་གྱུར་ན། །ལེ་ལས་སྣུམ་ནི་སྙོམས་པར་འགྲོ། །བདེ་བས་ནད་རྣམས་གསོས ནས་ནི།།སླར་ཡང་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །རླུང་ནི་མང་དུ་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །ནད་ནི་སླར་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད། །འཇམ་རྩི་བཏང་བར་གྱུར་པ་ལ། །རྒྱབ་མཉེ་སེན་མོས་འཕྲུག་པར་བྱ། །ཏིལ་མར་འཇམ་རྩི་བཏང་གྱུར་ན། །ས་ཞག་གིས་ནི་བསྐུ་བར་འདོད། །ཏིལ་ མར་དྲོ་ཞིང་ཚ་བས་ན།།རྟ་ཡི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་བས་རྐེད་པའི་ལོགས་གཉིས་སུ། །ས་ཞག་གིས་ནི་བསྐུ་བ་བསྔགས། །འཇམ་རྩི་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ན། །གལ་ཏེ་རླུང་ནི་ཞུགས་གྱུར་ན། །འཇམ་རྩི་དང་ནི་འདྲེས་པ་ཡི། །ནད་ནི་དེ་རུ་གནས་པར་གྱུར། ། དེ་བས་ཤིན་ཏུ་མི་ལྷོད་ཅིང་། །དྲག་ཏུ་བཙིར་བར་མི་བྱའོ། །འཇམ་རྩི་ཕྱེད་ཙམ་བཏབ་བ་ན། །གལ་ཏེ་རྟ་ནི་དབུགས་སྟོང་ན། །སྦུ་གུ་མྱུར་དུ་དབྱུང་བྱ་ཞིང་། །རླུང་དགག་པར་ནི་མི་བྱའོ།

疲惫或被渴所逼，饥饿和极度虚弱的，
不应施用灌肠疗法。如果愚者施用，
虽欲求其安乐，却会引生痛苦。
不应在夏季施用油剂，如果智慧浅薄者施用，
油会迅速倒流，且无法发挥其利益。
如此发生过失时，应以尿粪冷敷。
之后妥善施用油剂，即可达到其目的。
不应施用烟熏等下疗法，无论是否呕吐，
它都不会带来利益，反而会引发疾病。
癫狂、昏迷、呼吸不畅、喉病、颈僵、
腹泻以及风气盘结，同样还有四种心病，
腰背僵硬、腹胀等疾病，都由此而生。
由灌肠引起的这些疾病，分别发生时，
应按照医疗所说的仪轨予以消除。
为使病人安稳就位，应以右手握尾，
左手插入后，用右手挤压。
若僵硬，不要太慢，应持续均匀注入。
可一次性注入，或分两次注入，
不要分三次注入，也不要毫无节制地挤压。
涂抹背部后注入，油会均匀流动。
舒适地治愈诸病后，若再次反复，
会大量排出风气，疾病会再次入侵。
施用油剂时，应以指甲抓揉背部。
若施用芝麻油剂，建议涂抹地脂。
因芝麻油温热，会引起马的胆病，
因此建议在腰两侧涂抹地脂。
在施用油剂时，如果风入侵，
与油剂混合的病会停留于此。
因此不要太松弛，也不要用力挤压。
当注入一半油剂时，如果马呼吸困难，
应迅速拔出导管，不要阻碍风气。

།རླུང་དེ་བཏང་བར་གྱུར་པ་ན། །རྟ་ནི་མཉམ་དུ་ལེགས་གཞག་ལ། །དེ་ནས་སྣུམ གྱི་ལྷག་མ་ཡིས།།འཇམ་རྩི་གཉིས་པ་གཏང་བར་བྱ། གང་ཕྱིར་རྗེས་མཐུན་བཏང་བས་ནི། །དེ་ཕྱིར་འཇམ་རྩི་ཡིན་པར་བཤད། །འཇམ་རྩི་ཟུང་དུ་མ་གྱུར་པས། །བཏང་ན་ཚེ་དང་སྟོབས་འཕེལ་བྱེད། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་ལན་གསུམ་གཏང་། །བད་ཀན་ཅན་ལ་ ལྔའམ་བདུན།།དེ་བཞིན་རླུང་ནད་ཅན་ལ་ནི། །དགུའམ་ཡང་ན་བཅུ་གཅིག་གཏང་། །ནད་བུ་ཅན་ལ་ཅི་སྲིད་དུ། །ནད་ནི་ཞི་གྱུར་བར་དུ་གཏང་། །ནད་ནི་མ་གཡོས་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །བསྐྱོད་པ་རྣམས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །ནད་མེད་གྱུར་པ་རྣམས་ ལ་ཡང་།།ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་གཏང་། །ནད་མེད་པ་ལ་བཏང་གྱུར་ན། །སྟོབས་དང་མདོག་ནི་མཆོག་ཏུ་སྐྱེད། །ཟླ་ཕྱེད་ཚིགས་སུ་ལྷག་པར་ཡང་། །འཇམ་རྩི་བཏང་བར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ཡི་ཡིད་ནི་བདེ་འགྱུར་ཞིང་། །སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་ ལེགས་པར་འཇུག་བྱའི་ཕྱིར།།རྗེས་སུ་བཏང་བ་བླང་བར་བྱ། །དེ་ཡི་ཕོ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་། །རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད། །འཇམ་རྩི་བཏང་བར་གྱུར་པ་ན། །སྨན་ཆུ་བླུད་པ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །དེ་ནས་འཇམ་རྩི་གོང་མ་ཡི། །ཆོ་ག་ཡང་དག་བཤད་པར་བྱ། །སྔར་ བཤད་པ་ཡི་རྫས་ལས་ནི།།སྦུ་གུ་འཇམ་ཞིང་ཕྲ་བ་བྱ། །བདག་མེད་མེད་ཅིང་ཁ་སྒོ་ཕྲ། །དཔངས་སུ་སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་པ། །རྩ་བ་འཁོར་ལོ་གཉིས་དང་བཅས། །འཇམ་ཞིང་བཅིངས་པར་བདེ་བར་བྱ། །འདི་ནི་ཚད་ཆེན་སྲང་བརྒྱད་དེ། །གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ཡི་ཕྱེད། ། མཚན་ནི་སྦུབས་ནས་ཕྱུང་ནས་ཀྱང་། །བུ་གུ་དེ་རུ་གཞག་པར་བྱ། །དེ་ནས་རྟ་ནི་ལེགས་གཞག་ལ། །དེ་ནས་སྔར་བཤད་ཚུལ་དུ་ནི། །ལྒང་བ་ལེགས་པར་བཙིར་བར་བྱ། །དེ་འདྲའི་མས་གཏོང་གོང་མ་ནི། །གཅིན་ནད་ཅན་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཆོ་ག་འདི་འདྲས་རྟ་ལ་ནི། ། གཅིན་ནད་སླར་ཡང་འགྱུར་མི་འགྱུར། །ལྷག་མ་ལུས་སམ་ཕྱིའི་འོག་འགྱུར། །མས་གཏོང་པས་ནི་གནོད་སྐྱེད་དེ། །དེ་བས་རྟ་ནི་ལེགས་གཞག་ལ། །དང་པོར་ལེགས་པར་གཟེགས་པར་བྱ། །སྨན་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ན་ཚོད་སྟོབས་དང་དུས་ཚིགས་དང་། །རང བཞིན་གོམས་པ་ཀུན་བརྟགས་ལ།།སྣུམ་བཏང་ཅི་རེགས་དུགས་བྱའོ། །བ་ཡི་མར་རམ་ཡང་ན་ནི། །ཏིལ་མར་ཤིན་ཏུ་དང་བ་བསྐོལ། །རྟ་ཡི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །བ་ཡི་མར་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྟོན་སྐྱེས་ཏིལ་ནི་ནག་པོ་ལ། །ལག་པས་བཅིང་བའི་ཏིལ་མར་ཡང་། ། འཇམ་རྩི་དང་ནི་བསྐུ་བ་ལ། །རྟ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་བསྔགས། །འཇམ་རྩི་གཏོང་བའི་དུས་སུ་ན། །ཁ་ནས་གཏང་བར་མི་བྱའོ།

当放出那风时，应当将马匹安置平稳，然后用剩余的油脂，施以第二次润滑。因为随顺而施用，所以称为润滑。
若非双重润滑，施用则能增长寿命与力量。对胆病者施用三次，对痰病者施用五次或七次。
同样对风病者，施用九次或十一次。对于有病者，应当施用直至病情平息。
对未发的病能预防，对已动的病能清除。对于无病者，每半月也要经常施用。
对无病者施用，能最大程度地增长力量和容色。若在半月之际，更多地施用润滑，则其心意愉悦，力量等功德增长。
为使其良好吸收，应当随后服用后续药物。这能生发胃火，使风气顺畅运行。
当施用润滑时，服用药水最为殊胜。然后当正确宣说上部润滑的仪轨。
用前述物质制作柔软细小的管子。无有瑕疵且开口细小，长度为十六指宽。
根部具有两个轮环，应当柔软易于系缚。这是大量标准八两，其他则为其一半。
将生殖器从鞘中取出后，应当置入该管中。然后将马匹安置妥当，再按前述方法挤压囊袋。
这种上部灌注法，应当用于患有尿病者。以这种仪轨对马施用，尿病将不会再复发。
若有余留或下部倒流，灌注会造成伤害。因此应当将马安置妥当，首先要善加观察。
具有智慧的医者，应当观察年龄、体力、季节、本性和习性后，施以油脂并适量熏蒸。
或用牛酥油，或用极其清净的芝麻油煮制。对于一切马匹医治，牛酥油最为殊胜。
秋季生长的黑芝麻，用手压榨的芝麻油，用于润滑和涂抹，对马匹有益而受推崇。
在施用润滑时，不应从口部灌注。

།རྟ་ནི་སྐྱོན་མེད་ཤེས་བྱས་ལ། །ལྟོ་བར་ན་འགྲངས་ལེགས་གནས་ལ། །ཚད་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་ནི། །མར་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར བྱ།།ཕྱི་དེ་ཉིད་ནི་ལྟོ་སྟོང་ལ། །རྟ་ཡི་ཟས་ནི་རན་པར་སྦྱིན། །འགྲངས་ཟིན་བ་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །ལྟོགས་ལ་འཇམ་རྩི་མི་གཏོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྨོངས་པས་བཏང་གྱུར་ན། །མས་གཏོང་དེ་ལས་གནོད་འབྱུང་སྟེ། །དེ་ནི་རྣོ་བས་མ་བྱིན་པར། །ཟས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། འཁྲུ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་མི་བཟད་སྦོ་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་ལྟོ་སྟོང་གྱུར་བ་ལ། །འཇམ་རྩི་བཏང་བར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ཡི་ཁོང་པ་སྟོང་པས་ན། །རྟ་སྦངས་དང་ནི་མ་འདྲེད་པར། །སླར་ཡང་དོན་མེད་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ནད་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དང་ཡིན། ། དེ་བས་རྟ་སྦངས་བཏང་གྱུར་ཅིང་། །ལྟོ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ལ། །ཚ་དང་ཁ་དང་དྲོ་བ་ཡིས། །འཇམ་རྩི་ཆད་ཙམ་གཏང་བར་བྱ། །འཇམ་རྩི་རྐུབ་ལས་བཏང་གྱུར་ཀྱང་། །ཆོ་ག་ལེགས་ན་རིམ་གྱི་ནི། །ལུས་ཀྱི་སྟེང་འོག་ཐད་ཀ་རུ། །རྣམ་པར་ཁྱབ་པར་བྱད་བ་ཡིན། ། མདོག་དང་ཁ་དོག་སྐྱེས་བྱེད་ཅིང་། །ནད་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དབང་པོ་གསལ་ཞིང་དགའ་བ་དང་། །ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱང་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །མེ་དྲོད་སྐྱེ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། །གཅིན་རྟུག་བདེ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན། །མངལ་ནི་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལུས་ཀྱང བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།འདི་ནི་འཇམ་རྩི་བཏང་གྱུར་བ། །ལེགས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། འཇམ་རྩི་བཏང་དྲགས་མ་ལེགས་པས། །འབྱིན་དང་རྟུག་པ་འགགས་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་བཞིན་གཅིན་ནད་འབྱུང་བ་དང་། །རླུང་འཁྱིལ་ལྟོ་ནི་སྦོ་བ་དང་། །ཚོན་གྱི་ནད་ རྣམས་འབྱུང་འགྱུར་ལ།།སྣུམ་རགས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི། །དེ་བཞིན་མེ་དྲོད་མི་མཉམ་དང་། །དལ་སྐྱེན་རྨོངས་བག་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་། །དེ་བས་འཇམ་རྩིའི་ལས་རྣམས་ནི། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་བས་དྲགས་པར་མ་གྱུར་པའི། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་ གཏང་བར་བྱ།།འཇམ་རྩི་བཏང་བར་གྱུར་པའི་རྟ། །བཀོལ་བ་ལ་སོགས་སྤང་པར་བྱ། །འཇམ་རྩི་གཏོང་བའི་དུས་སུ་ནི། །སྨན་པ་སམ་གཡེངས་ཉིད་དུ་བརྟག་།འཇམ་རྩི་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་ནི། །ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ལན་ཚྭ་བཅའ་སྒ་ཤིང་ཀུན་དང་། ། ན་ལེ་ཤམ་སྦྱར་ཆང་བླུད་བྱ། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་འདི་ཉིད་ནི། །ནང་པར་ཟ་མ་ཟོས་ཚེ་བྱིན། །དུས་ནི་ཅི་སྲིད་བྱིན་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་ཁོང་རྩུབ་བྱ། །ཁོང་རྩུབ་གྱུར་པར་ཤེས་ནས་ནི། །དེ་ལ་བཅོས་པའི་ཐབས་ཀྱང་བྱ། །དེ་ཡི་ཉིན་ཞག་གཉིས་པ་ལ། །སྔ་དྲོ་ཁ་ཟས་བྱིན པ་ཕན།།ཕྱི་དྲོ་ཁྲུས་བྱས་རྗེས་པ་ནི། །ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ཁ་ཟས་ནི། །སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་སྦྱིན། །དེ་སྟོབས་ཚེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཟས་སྐོམ་འོ་མར་བཅས། །སྦྱིན་ཞིང་ཆང་བླུད་པས་བརྡ་བྱ། །རྟ་ནི་ལེགས་པར་བརྟས་གྱུར་ནས། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ལེགས་ པར་སྦྱར།།ཚེར་མ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་དང་། །ལྕུག་མ་ལས་སྐྱེས་རྩ་པ་སྐྱེས། །ལྔ་པ་རྩ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །རྩ་བ་ལྔ་བ་རྣམས་ལྔ་ཡིན། །ལྔ་པའི་འོག་མ་དྲུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བདུན་པ་འཁྲུ་སྤྱོད་བྱེད། །བིལ་བ་ཨ་གྣི་མན་ཐ་དང་། །སོ་ན་ཀ་དང་ཀ་མ་རི། །ས་ཧ་མ་སྟེ་ འདི་དག་ནི།།རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་བཤད། །བྲྀ་ཧ་ཏི་གཉིས་ཨ་རན་དང་། ། དཱུ་མ་ཏི་བ་སུ་ག་།རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་རུ། །གཉིས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །བྲྀ་ཀྵ་དང་ནི་སྲེ་ཏྲེས་དང་། །མི་ད་རི་དང་ཤ་རི་བ། ། ཛ་ཤྲི་དྒ་ལྕུག་མ་ལས། །སྐྱེས་པ་ལྕུག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ། ། བྱ་བྲ་ན་ག་ཤྲེ་ཡ་དང་། །ཀ་ར་མ་ཏི་ཏྲི་ཀ་ནར། །

应当了知马匹无病，腹部饱食状态良好，仔细观察程度后，施以油性软膏。次日空腹时，适量给予马匹饲料。不应观察已饱食者，不应对饥饿者施以软膏。
若愚者施用，则灌肠会造成伤害，因其锐利而未给予，会导致食物排出。会引起腹泻，同样会引起难忍的胀气。当空腹时，若施以软膏，因其腹部空虚，未与马粪混合，会再次无益排出，且会引发疾病。
因此，当马粪排出且腹中有食物时，以温热、苦味、温性的软膏适量施用。即使从肛门施用软膏，若方法得当，则会逐渐遍布身体上下各处。能生长肤色与容色，且能祛除疾病。
使感官清明欢喜，增长身体精华。生长体温稳固，大小便顺畅排出。使子宫良好，且使身体稳固。这是施用软膏良好的特征。
软膏施用过度不好，会引起排出和大便阻塞，同样会引起小便疾病，风气盘旋腹部胀大，会引起胆病，因油腻过重，同样会引起体温不均，以及迟钝、敏感、愚痴等。因此软膏之事，应当极为谨慎。
因此应施用不过度的油性软膏。对已施用软膏的马，应避免使役等。施用软膏时，医者应观察是否散乱。软膏施用之后，为生长胃火，应饮用盐、荜茇、诃子、诃梨勒调和之酒。
这种后续饮品，应在早晨进食时给予。无论给予多长时间，都应使肠道粗糙。知道肠道已粗糙后，也应对其进行治疗。在第二天，早晨给予饮食有益。
傍晚沐浴之后，应给予肉汤调和，油腻咸味的饮食。这样会增长其力量寿命。之后给予饮食、饮品及牛奶，饮酒按摩。马匹良好强壮后，可用于一切事业。
从大刺生长者、从竹生长者、从根生长者，第五从根而生，这些是五根类。五根之下是六根，同样七根能引起腹泻。
庇尔瓦、火神塔、索那卡、卡玛日、萨哈玛，这些称为大五根。两种卜利哈提、阿兰达、杜玛提巴苏嘎，应知这第二类为小五根。
卜利克沙、息热思、米达日、夏日巴、札西德嘎，从竹生长者称为竹类。比亚布拉、那嘎谢亚、卡拉玛提、提卡那尔。

བྱ་བྲ་ན་ག་ཤྲེ་ཡ་དང་། །ཀ་ར་མ་ཏི་ཏྲི་ཀ་ནར། །འདི་ནི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི། །རྩ་བ་ལྔ་པར་བཞི་པར་བཤད། །ཀུ་ཤ་འཇག་མ་འདམ་བུ་དང་། །ཀུན་ཛ་མཱུ་ལ་དང་བ་ནི། །འདི་ནི་རྩ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔ་པ་ཡིན། །ཀོ་ཤ་ཕ་ལ་བ་རུ་ན། །ཤི་ཀྲུ་བི་ར་རྟ་རུ་དང་། །རྟ རུ་ཞེས་བྱ་ལྔ་པ་ནི།།ལྔ་པའི་ཕྱི་མ་དྲུག་པ་ཡིན། །སྲི་བརྟག་པར་ནི་བ་ལ་གཉིས། །དེ་བཞིན་པུ་བ་རྣ་བ་གཉིས། །འདི་ནི་གཅོད་བྱེད་ལྔ་པ་སྟེ། །བདུན་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །དུར་བྱིད་ཙནྡན་ཅི་ཏྲ་ཀ་།ས་ར་དེ་བཞིན་ཤིང་མངར་དང་། །ཀུ་ཤ་ན་ས་ཤ་མ་དང་། །བེ་ཛ་ ཡན་ཏི་ཏྲ་བན་ཏི།།དོང་ཀ་ནིམ་པོ་འུ་ཏི་ཀ། །དེ་བཞིན་ག་པུར་སླེ་ཏྲེས་དང་། །དེ་བཞིན་སཔྟ་པ་རྞི་དང་། །མ་ཧཱ་ནི་མ་པའི་འབྲས་བུ་དང་། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་ཀུ་ལད་དང་། །འདི་ནི་འཇམ་རྩིའི་སྨན་སྡེ་ཚེན། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཞི་ནང་མེ་ཆུང་ལ། ། ལེགས་པར་བཙོས་པའི་སྲང་བརྒྱ་ནི། །རྟ་ནི་མཆོག་གྱུར་པ་ལ་གཏང་། །བར་མ་རྣམས་དང་ཆུང་ངུ་ལ། །བཞི་བཅས་ཕྲི་བ་གཏང་བར་བྱ། །སྨན་ཁུ་དེ་ནི་བླངས་ནས་ཀྱང་། །བཞི་ཆ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ། །ཡུངས་ཀར་ཤ་ར་པུཥྤ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ དང་།།ན་ལེ་ཤམ་དང་བྱི་དང་ག་།ས་ར་ལ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །སུག་སྨེལ་རུ་རྟ་ཧ་རེ་ཎུ། །བྱ་བྲ་ན་ཁ་ཤ་མ་དང་། །ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །དེ་བཞིན་ཡུངས་ཀར་སེར་པོ་དང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་བོང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ག་རུ་རྣམས། །ཆང་དང་ཏིལ་མར་གཅིག་དང་ནི། ། དེ་བཞིན་ལན་ཚྭ་རྣམས་དང་ནི། །པོ་སོན་ཆ་དང་གཞན་ཡང་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཡང་གཞུག་པར་བྱ། །དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསགས་ནས་ཀྱང་། །མཁས་པ་ཡིས་ནི་གནས་སྐབས་སུ། །རྟ་ནི་ལྟོགས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ནི་རུ་ཧ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ལྒང་པ་ཚ་དང་ཁ་ར་པའི། ། ཁུ་བ་ལ་ནི་སྦངས་ཏེ་གཏང་། །རྟ་ཡི་ནད་དང་ཚེ་དང་ནི། །གོམས་དང་སྟོབས་དང་དུས་ཚོད་རྣམས། །ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་བཞག་ནས་ཀྱང་། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་གཏང་། །ལོ་གསུམ་ལོན་པ་ནི་རུ་ཧ། །སྲང་ལྔ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ། །རྟེའུ་དང་རྒན་དང གཞོན་ནུ་ལ།།བཞི་ཆར་དབྱེ་བས་སྦྱང་པར་བྱ། །མཆོག་ལ་སྨན་ཁུ་བྲེ་དོ་སྟེ། །བར་མ་ལ་དེ་བཞི་ཆ་བྲི། །ཆུང་ངུ་ལ་ནི་དེ་ཡི་ཕྱེད། །འདི་ནི་ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན། །དང་པོར་རེག་ན་བདེ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་རྣོ་བྲོ་ཚ་བྲོ་གཏང་། །ནད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་བརྟགས་ནས་ཀྱང་། ། གོང་ནས་གོང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱ། །དེ་ནས་ནད་ནི་མ་གདུངས་དང་། །གནས་གསུམ་དག་ཀྱང་རྗེས་བརྟགས་ལ། །ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཅི་རིགས་པར། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ཡིན། །ནི་རུ་ཧ་ཡི་རྗེས་ཐོགས་ལ། །འོ་མའི་འཇམ་རྩི་བདེ་སྐྱིད་ཡིན། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་མར དང་ནི།།ཤིང་མངར་དང་ནི་མ་དུ་ཀ་།ཤུག་པ་བཙོང་དང་པུ་ཤེལ་ཅེ། །ཙནྡན་པདྨ་གེ་སར་དང་། །གཏང་པལ་དང་ནི་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཤ་འགག་བ་དང་རིལ་རྣམས་དང་། །འོ་མ་དྲང་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །འོ་མའི་འཇམ་རྩི་བསིལ་མོ་གཏང་། །འདི་ ཡིས་ཁོང་པར་བདེ་འགྱུར་ཞིང་།།ལུས་ཡང་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །གཅིན་རྟུག་འཕྱེན་ནི་འགགས་འགྱུར་བ། །ལེགས་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སེམས་གསལ་བ་དང་འགྲེས་གྱུར་པ། །ནི་རུ་ཧ་ལེགས་མཚན་ཉིད་ཡིན། །སེམས་བདེ་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། །རྟ་ཡི་ གཟི་མདངས་འཕེལ་བར་འགྱུར།།ལུས་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལྔ་ཡང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱུ་བར་བྱེད། །རླུང་གི་ནད་ནི་འཁྱིལ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟུག་སྐམ་ནད་རྣམས་དང་། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཡི་ནད། །མས་གཏོང་དྲག་པོས་སེལ་བར་བྱེད། །པགས་ནད་སེལ་ ཅིང་དབང་པོ་གསལ།།

比亚布拉那迦西利亚和卡拉玛提特里卡纳尔，这是从根部生出的，根部第五和第四所说。
茅草、芦苇、芦荻和昆扎木拉等，这是从根部生出的第五个五部。
柯沙果、婆卢那、希克如、比拉塔如和塔如等五种，是第五之后的第六部。
在斯里检验中有两种婆拉，同样有两种普巴耳朵，这是切断的第五部，详细解说为第七部。
杜尔比德、檀香、吉特拉卡、萨拉以及甘草、茅草、那萨沙玛和贝扎扬提特拉班提、冬果、楝树、乌提卡，同样樟脑、独活，以及萨普塔帕尔尼和大楝树果实，大麦、枣树、库拉德，这是温和药物类别。
将这些全部集中在四升水中用小火煮沸，取一百两给予上等马匹。对于中等和下等马匹，应减去四分之一给予。
取出药汁后，煮至剩余四分之一。
白芥子、沙拉普什帕、胡椒、姜黄、诺勒沙姆、毕当嘎、萨拉拉、唐辛、肉豆蔻、如达、哈热努、比亚布拉那卡沙玛、哈提胡椒根，同样黄芥子、普切谢尔、硼砂，以及沉香等。
与酒和芝麻油一起，同样与盐类以及波松子等，还要加入三果。
将这些集中在一起后，由智者在适当时机，对饥饿的马匹，施以灌肠疗法。
用膀胱热和碱性液体调配后施用。
应当详细观察马的疾病、寿命、习性、体力和时节等，然后妥善配制药物。
对三岁马施以五两灌肠药。对幼马、老马和年轻马，应按四分法区别使用。
上等马用两升药汁，中等马减去四分之一，下等马用其一半，这是剂量的规定。
首先要施用触感舒适的，同样要用辛辣和温热的。观察病情后，逐渐增强。
然后观察未受病痛折磨的三处，根据病情适当配制药物。
灌肠之后，牛奶温和疗法能带来安乐。
碱、蜂蜜、酥油和甘草、马度卡、枣树、丁香、普谢勒切、檀香、莲花蕊、甘巴拉和葡萄、沙阿嘎巴和药丸等，与牛奶调配的温和凉性牛奶疗法。
这能使腹部舒适，身体轻盈，开胃，能很好地消除小便和大便阻滞。
神清气爽和舒适是灌肠良好的特征。心情愉悦，体力充沛，马的光泽增长。
身体中的五种气也能顺畅运行。
气病盘结以及干粪病等，其他类似的疾病，用强力下施疗法能够治愈。
能治愈皮肤病并使感官清明。

།པགས་ནད་སེལ་ ཅིང་དབང་པོ་གསལ།།དེ་བཞིན་རིམ་གྱིས་སེལ་བྱེད་དེ། །ནམ་མཁའ་དངས་པའི་ཟླ་བ་ལྟར། །རྟ་དེ་སྐྱོན་མེད་པར་སྣང་ཡིན། །ནི་རུ་ཧ་ཉེས་མཚན་ཉིད་ནི། །ནད་ནི་བརྟན་པས་གནས་པ་དང་། །ལུས་ལྕི་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་དང་། །འཕྱེན་དང་རྟ་སྦངས་འགགས་པ་ དང་།།ཚབས་ཆེ་རློན་པར་འགྱུར་བ་དང་། །གཅིན་འགགས་སྤོས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །ནི་རུ་ཧ་ནི་དྲགས་གྱུར་ན། །རྟ་ཡི་རྟུག་པ་ཟད་འགྱུར་ཞིང་། །ཁོང་པ་གཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། །ལུས་ཀུན་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་བསལ་དྲགས་པས། །རླུང་ནི་རབ་ཏུ་ འཁྲུགས་པར་བྱེད།།དེ་ལས་སྦེག་དང་མདོག་ངན་དང་། །དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་འགྱུར་པའི། །རྨོངས་ཞིང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དང་ནི། །ལུས་རེངས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། །དཀར་བའི་མཆུ་ནི་འབའ་ཞིག་པའི། །བདག་ནི་འཁྲུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ཡི་ནད་བཞིར་འགྱུར་བ་ ཡང་།།ཡིད་བདེ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཆུ་འཐུངས་པའམ་ཁྲུས་བྱས་པའི། །དེ་བཞིན་འགྲངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །རླུང་ནི་གྱེན་དུ་ཟློག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། །རྟ་གང་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དང་། །གཅོང་ཆེན་ནད་ཀྱི་བཏབ་པ་དང་། །ཁུར་གྱི་ཤིན་ ཏུ་དུབ་པ་དང་།།རྟེའུ་དང་དེ་བཞིན་གསེབ་དང་ནི། །ཁྱབ་པར་དུ་ནི་སྦྲུམ་མ་དང་། །དུགས་གིས་ཉེན་དང་ཆང་འཐུངས་དང་། །དུབ་ཅིང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་འདེས་ཉེན་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པས་ཉེན་པ་དང་། །སྟོན་དང་སོས་ཀའི་ཚེ་ན་ནི། །མས་ གཏོང་བས་ནི་གཏང་མི་བྱ།།འདི་ཡིས་ཕན་པ་མི་སྐྱེད་ཀྱི། །གནོད་པ་མི་བཟད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ནས་མས་གཏོང་བྱས་པ་ཡི། །རྟ་ནི་རླུང་མེད་གནས་སུ་གཞག་།སྐེ་རེངས་ཀྱིས་ནི་བར་འགྱུར་ན། །རྗེས་སུ་གསོ་བ་འདི་བྱ་སྟེ། །ས་མང་ག་ར་ཤུ་ཏི་དང་། །རུས་རུ་རྒྱམ་ཚ་སྦྱར་བ་ ཡིས།།བསྐུས་ནས་དེ་ཡི་རྗེས་ལ་ནི། །རྡོ་དང་གསེག་མས་དུགས་བྱའོ།

能治疗皮肤病并使感官清明。同样地逐渐治愈，如同晴空中的月亮，使马匹显得无有过失。
灌肠不当的特征是：疾病牢固存在，身体沉重萎靡，打嗝和胀气阻塞，病情严重变得潮湿，小便阻塞而肿胀。
如果灌肠过度，马的粪便会耗尽，腹部遍布疼痛，全身疼痛。
因过度清除污垢，会导致风大极度紊乱。由此产生疲惫、肤色不好、感官极度萎靡、昏迷错乱以及身体僵硬。
纯白色的嘴唇会导致腹泻。这种病情会恶化为四种病症，也不会感到愉悦。
饮水或洗浴后，同样在饱食之时，风向上逆行时，严重腹泻时，
马匹受到惊吓时，患重大疾病时，因负重而极度疲惫时，幼马以及同样在野外时，
普遍对孕马，受热敷影响时，饮酒时，疲惫而错乱时，
咳嗽呼吸不畅时，受血液和胆汁影响时，在秋季和春季时，
不应进行灌肠。这不会产生利益，反而会造成难以忍受的伤害。
此后，接受灌肠的马应安置在无风处。
如果出现颈部僵硬，应进行以下治疗：
用沙芒、甘蔗、岩盐调配，涂抹后，随后用石头和稻草进行热敷。

།སྣ་སྨན་གྱི་ནི་ལས་རྣམས་དང་། །མེ་བཙའ་ཡི་ནི་ལས་ཀྱང་བྱ། །འོ་མ་དང་ནི་ཤ་ཁུ་དང་། །སྦྱར་བའི་ཟས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །གཞད་ཁ་ན་བར་གྱུར་པ་དག་།དེ་ཡི་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱ། །བསིལ་ སྨན་གྱི་ནི་ལྡེ་གུ་དང་།།འདམ་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བ་བྱ། །མཇུག་མ་མཚན་དང་མགོ་པོ་དང་། །རྣ་བ་མཇུག་མ་ཚིགས་ཀུན་བསྐུ། །ཁ་ཟས་བུ་རམ་མར་དག་དང་། །སྦྱར་བ་གྲང་མོ་བྱིན་ན་ཕན། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཁ་ར་དང་སྦྱར་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །གནས་ནི་བསིལ་བར་ གཞག་པར་བྱ།།དེས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །གཅིན་ནི་གལ་ཏེ་འགགས་གྱུར་ན། །དེ་ལ་གསོ་བ་འདི་བྱ་སྟེ། །མངར་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །འོ་མའི་འཇམ་རྩི་དེ་ཉིད་གཏང་། །སྨན་པས་རྟ་ནི་སྣུམ་ཆོས་དང་། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་རུ་ཧ་གཏང་། །མངར་བའི་སྨན་ དང་སྦྱར་བ་ཡི།།འཇམ་རྩི་ཉེ་བར་གཏང་བར་བྱ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །རེང་བུ་རྣོ་ཞིང་ཚ་བ་དང་། །ལན་ཚྭར་བཅས་པ་མཚན་ནས་གཏང་། །དེ་ནི་གཅིན་འགགས་སེལ་བར་བྱེད། །ཁ་ཟས་མར་དང་འོ་མ་དང་། །སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་བཅས་བྱིན། །ཡང་ན་ཕྱེད་ དང་གསུམ་རི་དང་།།པི་པི་ལིང་སྦྱར་སྦྱིན་པར་བྱ། །སྨན་དེ་དག་དང་ཆང་དང་སྦྱར། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། །འབྲས་ཆན་སཱ་ལུ་འོ་མ་དང་། །ཞོ་སྦྱར་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པ་བསྔགས། །ཅི་ནས་འདིར་ནི་བདེར་འགྱུར་བའི། །མེ་བཙའ་ཡི་ནི་ལས་ཀྱང་བྱ། །གལ་ཏེ་ ལུས་ནི་རེངས་གྱུར་ན།།དེ་ལ་གསོ་བ་འདི་བྱ་སྟེ། །ཟས་དང་བསྐུ་དང་བཏུང་བ་དང་། །སྣ་སྨན་དང་ནི་མི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །རྟུག་པ་གསུམ་གྱི་དུགས་དག་ཀྱང་། །འདི་ལ་ལེགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །གཏར་ག་ཡི་ནི་ལས་བྱ་ཞིང་། །རླུང་མེད་པ་ཡི་གནས་སུ་ གཞག།།སྨྱོ་ན་འབྱུང་པོའི་གཏོར་མ་དང་། །བདུག་པ་དང་ནི་མིག་སྨན་དང་། །སྦྱིན་སྲེག་གི་ནི་ལས་བྱ་ཞིང་། །བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་ཚིམ་པར་བྱ། །གཞན་ཡང་སྨྱོ་བ་གསོ་བ་ལས། །བཤད་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱང་བྱ། །དེ་བཞིན་ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན། །བྱུང་ནའང་ཅི་ རིགས་གསོ་བར་བྱ།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་གནས་བདུན་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

应当进行鼻药治疗，也要进行灸法。
应当给予牛奶、肉汤和调配的食物。
对于患有疝气病的马，现在讲解其治疗方法。
应当涂抹凉性药物的药膏和泥等。
应当涂抹尾部、生殖器、头部、耳朵、尾巴和所有关节。
食物与糖、酥油调配，给予冷的即有益。
应当给予酥油、蜂蜜、葡萄和白糖调配的食物，
并将其安置在凉爽处，这样就能获得安乐。
如果小便闭塞，对此应当进行如下治疗：
应当灌注甜味药物调配的牛奶灌肠剂。
医生应当给马进行油疗和热敷后进行灌肠。
应当施用甜味药物调配的灌肠剂。
应当从生殖器灌注三辛香与盐调配的锐利热性丸药，这能治疗小便闭塞。
食物应给予酥油、牛奶、蜂蜜和胡椒。
或者给予三辛香和胡椒调配的药物。
将这些药物与酒调配后给予饮用。
推荐给予大米饭、稻米、牛奶和酸奶调配的食物。
为了使其安乐，也要进行灸法。
如果身体僵硬，对此应当进行如下治疗：
应当给予食物、涂擦、饮品、鼻药和灌肠。
也应当妥善调配三种粪便的热敷。
应当进行放血，并将其安置在无风处。
若发疯，应当进行鬼神食子、熏香、眼药、火供等仪轨，并供养婆罗门和沙门。
此外也应当进行治疗发疯病中所说的其他仪轨。
同样，若出现其他特殊疾病，也应当根据情况进行治疗。
此为马医理论七处中讲解灌注仪轨品。

། །།ཐུབ་མཆོག་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ། །ལེགས་ཐོས་དུལ་བ་དང་ལྡན་པས། །རྐང་པ་ལ་ནི་མགོ་གཏུགས་ཏེ། །དྲི་ཞིང་སྐུལ་བའི་ཚིག་གིས་སྨྲས། །ཁྱེད་ ཀྱིས་བརྩེ་བའི་ཕྱོགས་དང་ནི།།གནོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་གསུངས། །གཙག་དཔྱད་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་ཡང་། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གསུངས། །རྩ་ཕུག་དྲགས་དང་རྒྱུས་པ་དང་། །ཚིགས་ལ་གནོད་གྱུར་ལས་ནད་གྱུར། །འདི་དག་གི་ནི་མཚན་མ་དང་། །གསོ་བ་ བདག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།དེ་ནས་བུ་ཡིས་དྲིས་གྱུར་པའི། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་སླར་སྨྲས་པ། །ནད་དང་རུས་པ་རྒྱུས་པ་ལ། །གནོད་འགྱུར་གསུམ་པོ་གསོར་མི་རུང་། །ཚིགས་པ་གཉའ་བར་རྩ་བོ་ཆེར། །གནོད་པར་གྱུར་བ་གསོར་རུང་ཡིན། །བསྟན་བཅོས ལས་རྣམས་ལེགས་མཐོང་ཞིང་།།རང་བཞིན་བརྟན་ལ་ལས་ལ་བྱ། །ལག་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་ནམ་ཡང་གནོད་མི་སྐྱེད། རྟ་རྫི་ལས་བྱུང་ཉེས་པ་ཡང་། །ནད་པ་སྤྱོད་ལམ་འཆོལ་བ་ལས། །ནད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་བྱུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་གསོ་བར་སླ་བ་ཡིན། ། གཙག་བུས་བཅད་དམ་ཕུག་པ་ན། །སྨན་པའི་ཉེས་པ་ལས་ནད་གྱུར། །དེ་ཡི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ། །འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྨན་པ་ར་རོ་ནད་བུ་ཅན། །དེ་བཞིན་རུབ་དང་ཚ་བས་ཉེན། །སྨྱོས་སམ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུག་གྱུར་པའམ། །རྨོངས་པས་འཁྲུལ་བར་གྱུར བའམ།།ངོ་ཚས་འཁུམས་སམ་འདར་གྱུར་ཏམ། །ལས་ལ་ཐེ་ཚོམ་བཅས་པ་དང་། །རྒན་པོའམ་ཡང་ན་བྱིས་པའམ། །ཡིད་མི་བདེ་བའམ་འཇིགས་གྱུར་པ། །དམ་པ་ལ་ནི་མི་བརྟེན་པའམ། །གང་ཞིག་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཐོས་པ་ཉུང་ཞིང་ང་རྒྱལ་ཆེ། །བདག་ ཉིད་མི་སྤྱོད་ནོར་ལ་སྡང་།།གླེན་ཞིང་དོན་ཚོམ་ཡིན་ལ་མཁས། །སྨན་པ་གཞན་མི་བཟོད་ཅིང་སྨོད། །ཡུལ་ལ་བརྐམ་ཞིང་ཁྲོ་ལ་གདུག་།རྟག་ཏུ་རང་གི་དོན་ལ་བརྩོན། །བདག་བོའམ་ནི་བླ་མ་དང་། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ན། །འཛེམ་པ་མེད་ཅིང་ངོར་མི་ལྟ། །ངོ་ ཚ་དང་ནི་འཇིགས་པ་སྤངས།།རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་གསོ་ཡང་། །རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ནི་སྟོང་བར་བྱེད། །དེ་འདྲའི་སྨན་པ་ནམ་ཡང་ནི། །རྟ་ཡི་གནས་སུ་གཉེན་མི་བྱ། །དེ་འདྲེའི་སྨན་པ་དྲག་ལྡན་པས། །རྟ་ལ་མཚོན་གྱིས་གནོད་པ་སྐྱེད། །ཚད་ལས་རྒྱལ་བའམ་ གནས་ནོར་པའམ།།སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ནོར་པའམ། །ཕུག་དྲག་པའམ་མ་ཕུགས་པ། །རྩ་ནི་བློ་ངན་དེས་མི་ཤེས། །དེ་བས་ཕུག་ནི་དྲགས་པ་ཡི། །གནོད་པ་བཤད་ཀྱིས་མཉན་པར་གྱིས། །ཁྲག་ནི་ཕུག་དྲགས་མ་བྱུང་ན། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ལུད་པ་སྐྱེད། ། འདུག་པ་ན་ནི་ན་འགྱུར་ཞིང་། །ཡན་ལག་ཉམས་དང་བརྩོན་ཆེན་སྐྱེད། །ཤ་སྙིང་རྨ་ནི་འདྲུལ་བ་དང་། །ཁོང་ཚ་སྐྲངས་པ་མི་བཟོད་སྐྱེད། །སྤུ་ཡང་ཤོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། །རྩ་རྒྱུས་ཀྱི་ནི་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ནད་འདིས་སྲོག་ནི་འཕྲོག་བྱེད་དེ། །འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བ ཡིན།།མཚན་གྱིས་གནད་དུ་ཕོག་གྱུར་བ། །དཔེར་ན་མེ་དང་གནམ་ལྕགས་སམ། །དུག་འཐུངས་ལས་ནི་གསོད་པ་ལྟར། །རྟ་ཡི་སྲོག་ནི་ཟད་བྱེད་ཡིན། །དེ་བས་ལུས་དང་ནད་ཚུལ་དང་། །ཡུལ་དང་གོམས་པ་ན་ཚོད་སྟོབས། །དུས་ཚིགས་ལུས་རྣམས་ལེགས་ བརྟགས་ལ།།སྨན་པས་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །རྩ་ནི་ཕུག་དྲགས་མ་ཕུགས་པ། །གཉིས་ཀ་ལས་ནི་ཉེས་པ་འབྱུང་། །ལེགས་པར་ཕུག་ན་ནད་འབྱིན་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྩ་ནི་རང་གནས་སུ། །མ་རྒྱས་གསལ་བར་མི་སྣང་ བའམ།།གནས་མིན་པར་ནི་ཕུག་གྱུར་པ། །དེ་ལས་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །རུས་པ་རྒྱུས་པ་གནད་རྣམས་དང་། །མེད་པ་དང་ནི་ཙིའི་ལྷད་དང་། །དེ་ནི་ཚིགས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཚམས་སུ། །གཙག་བུའི་ལས་ནི་སྤང་བར་བྱ། །

向最胜者沙利贺札顶礼，以善闻和调伏，头触其足，以询问和祈请的语言说道：
请您宣说慈悲之处以及有害之处，并且已经完整宣说了六种针刺疗法的分类。
过度针刺、筋脉和关节受损所生的病，请您为我开示这些征相和治疗方法。
然后，对于儿子的询问，具德者如此回答：
对于疾病、骨骼和筋脉的三种损害是不可治愈的。
对于颈部关节的大脉受损是可以治愈的。
善见医典并且性格稳重者可以施行医疗，手法非常熟练者永远不会造成伤害。
马夫所造成的过失以及病人行为混乱所引起的病症，这些是容易治疗的。
用针刺割或穿刺时，由医生的过失所引起的疾病，其感官不全者必定会死亡。
医生若是粗暴、有病、愤怒、发热所困，或是发狂、极度混乱、愚痴迷惑，
或因羞耻而畏缩、发抖，或对医疗有怀疑，或是老人或小孩，或心不安或恐惧，
或不依止贤善，或是愚痴者，或是少闻多慢，
自己不实践而憎恨财物，愚笨而擅长空谈，不容忍并诽谤其他医生，
贪求地位而暴躁凶恶，经常只顾自己的利益，
对主人或上师以及行为善良者，无所顾忌不看情面，舍弃羞耻和畏惧，
虽靠国王恩惠行医，却掏空王库，这样的医生永远不要在马厩中亲近。
这样的暴力医生会用器械伤害马匹。
超过标准或位置错误，或上下错误，或过度刺穿或未刺穿，这些不良医生不懂脉络。
因此请听我说明过度刺穿的危害：
若血液因过度刺穿未出，会引起呼吸不畅和咳嗽，
坐着时会疼痛，肢体衰弱且极度疲惫，心肉腐烂，内热肿胀难忍，
毛发脱落，引起筋脉疾病，这种病会夺走生命，很快就会死亡。
被器械伤及要害，就像被火烧、雷击或饮毒一样，会耗尽马的生命。
因此医生应当善察身体、病况、地域、习性、年龄、体力，
季节和身体状况后再放血。
脉络过度刺穿或未刺穿，两者都会产生过失。
若刺得恰当则能排除疾病，使其脱离痛苦。
如果脉络在原位不清晰可见，或刺在不当位置，就会产生危害。
对于骨骼、筋脉、要害处，以及无脉处、瘢痕处和关节连接处，应当避免使用针刺。

དེ་ནི་ཚིགས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཚམས་སུ། །གཙག་བུའི་ལས་ནི་སྤང་བར་བྱ། །ཙེའུ་ལྷད་གནས་སུ་རྩ་བཅད་ ན།།དེ་ཡི་ལུས་ནི་སྐམས་འགྱུར་ཞིང་། །རྩ་བ་ནས་བཅད་ཤིང་ལྟ་བུར། །དེ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཚིགས་ཀྱི་མཚམས་ལས་རྟ་ལ་ནི། །གཏར་ག་བྱས་པས་རྩ་བཅད་ནས། །དེ་ཡི་ཚིགས་ནི་སྲང་འགྱུར་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་འཐེང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མཚོན་གྱིས་ གང་གི་གནད་དུ་ནི།།རྩ་བཅད་དེ་ནི་འཚོ་མི་འགྱུར། །གང་གིས་གཙག་བུའི་རྩེ་ཡིས་ནི། །རྒྱུས་པ་ལ་ནི་གནོད་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་འཐེང་པོར་འགྱུར་བའམ། །འཕྲལ་དུ་དབང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར། །རུས་པ་ཕུག་ན་ཆུ་སེར་ནི། །སེར་པོ་སླ་བ་འཇག་པར་འགྱུར། །གླང་ པོའི་སྣ་དང་འདྲ་བར་ནི།།ཡན་ལག་དེ་ནི་འཁུམས་པར་འགྱུར། །མིད་པ་བརྟན་ལ་ཕུག་གྱུར་ན། །དེ་ལས་གནོད་པ་མང་འགྱུར་ཏེ། །རླུང་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ཡང་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བས་ནད་དང་རུས་ཚིགས་སུ། །བྱུང་བ་གསུམ་པོ་གསོར་མི་ རུང་།།གསོར་རུང་བ་ནི་བཤད་པ་གསུམ། །དེ་ཡི་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ་ཕུག་དྲགས་གྱུར་པ་ན། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ། །སྣུམ་ནི་བཞི་པོས་བསྐུས་ནས་ནི། །ཁྲག་ནི་སླར་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཁྲག་འཕེལ་གྱུར་པས་ན་བ་དང་། །ཚ་བས་གདུངས་ པར་གྱུར་ན་ཡང་།།འོ་མ་བསིལ་སྨན་ཁུ་བ་ཡིས། །བསྐུ་ཞིང་ཡོངས་སུ་བླུག་པར་བྱ། །གནས་དང་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་དང་། །མངར་བག་དག་གིས་དེ་བསལ་བྱ། །སྨན་ཁུ་བསིལ་བའི་འཇམ་རྩི་ཡང་། །སྨན་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་བྱ་བ་ཡིན། །བཙགས་པ་དང་ནི་སྨན་ཁུ་ བླུགས།།དུས་གཉིས་སུ་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་འཇུ་བར་གྱུར་པའི་ཚོད། །ཤེས་ནས་འོ་མའི་བཏུང་བ་སྐྱེད། །ཆུ་ལ་ཏིལ་མར་བླུད་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ལྗང་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འདི་ལ་ནི། །སྣ་སྨན་གྱི་ནི་ལས་ཀྱང་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཁྲག་མང་བྱུང་གྱུར་ན། ། གདོན་བསྲུང་པ་ཡི་ཆོ་གའང་བྱ། །འོ་མའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བྱ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་ནས་ཆག་ཁ་ཟས་སྦྱིན། །སྨན་པས་འདི་ལ་ནས་ཐུག་དང་། །ཉ་ཤ་ཡི་ནི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །གཙག་བུ་ལས་བྱུང་ནད་རྣམས་ཀུན། །སྔར་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ལས་བཤད་པའི་གསོ བ་ནི།།བྱས་ནའང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་གནས་བདུན་པ་ལས་གཙག་བུ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

在关节连接处，应当避免针刺之术。如果在筋脉所在处切断筋脉，其身体将会干枯，就像从根部砍断的树木一样，那将会导致死亡。
若在关节处对马进行放血，切断筋脉后，其关节将会僵硬，并且永远会变成跛足。
若用利器伤及要害处的筋脉，那将无法存活。若用针尖损伤筋腱，那将导致跛行，或立即损害感官。
若刺穿骨头，将会流出黄色稀薄的浆液。肢体将会像象鼻一样萎缩。
若刺穿坚实的咽喉，将会产生诸多危害：或者因风而肿胀，或者导致死亡。
因此，对于疾病和关节出现的这三种情况不可医治。可医治的三种情况，现在讲述其治疗方法。
其中，对于过度刺穿的情况，应当进行油疗和热敷疗法。用四种油膏涂抹后，应当重新生成血液。
当血液增多而疼痛，或被热所煎熬时，应当用牛奶和凉药汁涂抹并充分浸润。
应当以良好的居处、优质饮食和甜味食物来消除病症。医生也应当谨慎地使用清凉药汁调配的软膏。
过滤后的药汁应当在一天两次使用。根据消化情况，增加牛奶饮用量。
应当饮用水和芝麻油，同样也要服用青草。之后，还要对此进行鼻药治疗。
若出血过多，还要进行护持仪轨。应当使用牛奶软膏，同样也要提供炒熟的大麦作为食物。
医生应当给予此病人大麦粥和鱼肉汤。
所有因针刺而产生的疾病，之前已经详细说明。若按所述方法进行治疗，也将获得安乐。
此为马医师成就论第七品中讲述针刺所致疾病品。

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བདེ་གནས་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །བརྟ་བྱའི་ཆོ་ག་མ་ལུས་པ། །དོན་གྱིས་ཡང་དག་གཤེས་ པར་འཆལ།།འོ་མའི་འཇམ་རྩིའི་ཡོན་ཏན་དང་། །འཇམ་རྩི་གཞན་ཡང་བསྟན་དུ་གསོལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར། །ངས་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཐོག་མ་ཐ་མར་བཅས་པ་ཡི། ། རྩ་བ་ལྔ་པ་ཉིད་པོ་དང་། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་ཀུ་ལདྠ། །ཏབ་ལ་ཡང་ནི་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཡང་ན་བི་ཏ་རི་ལ་སོགས། །སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྡུས་ནས་ནི། །ཆུར་བསྐོལ་བ་ཡི་ཁུ་བ་དག་།ཚད་བཞིན་དུ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །སྨན་ཁུ་དེར་ནི་ཐལ་སྨན་དང་། །གཅིན་དང་དེ་བཞིན གཞད་ཁ་ཆུང་།།བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འོ་མ་དང་། །ཆང་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་རྣམས་ནི། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་ཤ་ཁུ་ནི། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ། །དེ་ལས་རྟ་ཡི་རླུང་ནད་ནི། །གསོ་བའི་སྨན་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ། །གཅིན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བད་ཀན་སེལ། །ཐལ་ སྨན་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡིན།།བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་འོ་མ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །རླུང་ནི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ནད་ཀྱི་ཚིགས་ནི་གསུམ་སེལ་བའི། །ལྡེ་གུ་ང་ལས་ཉན་པར་གྱིས། །ཤིང་མངར་དང་ནི་ཐང་ཤིང་དང་། ། ས་ར་ལ་དང་ཉུངས་ཀར་དང་། །རུ་རྟ་སུག་སྨེལ་ཧ་ཏེ་བུ། །རྒྱུ་སྤོས་དང་ནི་བཅའ་ལྒ་དང་། །རསྣ་བྱཱ་གྷྲ་ན་ཁ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་ཤུ་དག་དང་། །དེ་བཞིན་ལན་ཚྭ་ལྔ་པོ་དང་། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །ཏིལ་མར་དང་ནི་སྦྱར་བ་དང་། །འཁྲུ་བའི་དོན་དུའང་སྦྱིན་པར བྱ།།ཅི་སྐད་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཡིས། །བཏབ་པའི་ཆོ་ག་ཉིད་བྱ་སྟེ། །དུས་སུ་རྟོགས་པར་གྱུར་བ་ལ། །སྨན་པས་ནི་རུ་ཧ་གཏང་བྱ། །དེ་ནི་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པ། །རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཏང་བྱ་སྟེ། །དང་པོ་འཇམ་པོ་ཉིད་དུ་བྱ། །དེ་ནས་ཕྱིར་ཞིང་ རྣོན་པོ་བྱ།།ཚད་ལས་བཟི་ཆས་ཆུང་བ་དང་། །དྲོ་ཞིང་ལན་ཚྭ་ཆུང་འཇམ་པ། །ནད་ནི་གདུལ་བར་དང་པོར་ནི། །མས་གཏོང་པ་ནི་འདི་བྱའོ།

向沙利霍札安乐尊者，善闻复次作是问，关于马匹调教仪轨，请如实宣说其义理。
关于牛乳调和之功德，及其他调和法请说。子如是问已，沙利霍札复次答言：
此等一切无余尽，我当宣说汝当知。从初至末具足之，五根本药及大麦，
枣树与俱腊陀，塔布拉等应煎煮。或者毗达利等药，集诸药物类别已，
以水煎煮其汁液，如量而施用应知。于彼药汁加灰药，尿液以及小便水，
甘蔗汁液及牛乳，酒与调和酒等物。一切生物之肉汤，最胜医者集为一。
由此马匹风疾病，以对治药而调配。诸尿液能除痰病，灰药更胜于彼者。
甘蔗所出之汁液，如是种种之牛乳，能除血病与胆病，且能令风得安适。
能除病症之三种，调和之法我今说。甘草以及桂皮等，娑罗树与芥子末，
苦根香附诃梨勒，安息香与姜黄根，藏茴香虎爪甲等，胡椒以及白芷根，
如是五种盐类等，波斯匿之果实等，芝麻油等相调和，为作通便而施用。
如上所说之次第，施用仪轨当如是，适时观察而明了，医者当行灌肠法。
彼有三种含盐类，当如是而行施用，初时当作温和法，其后渐次增猛烈。
量少于醉药之量，温暖带盐且柔和，为调伏诸病症故，初行下施如是行。

།ཚད་ལས་བཞི་ཆས་ལྷག་གྱུར་ཅིང་། །ཚ་དྲོ་ལན་ཚྭ་དང་ལྡན་པ། །བཏུལ་ཟིན་པ་ཡི་ནད་ལ་ནི། །བཏང་ན་ནད་ནི་འབྱིན་ པར་བྱེད།།སྨན་ནི་མངར་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། །འོ་མ་མར་དང་སྦྱར་བ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ལེགས་པར་བཏགས་པ་དག་།ནད་བསལ་ཟིན་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ། །སྦྱང་བྱས་རྟ་ལ་བྱས་པ་ཡིན། །དངས་མ་རླུང་ནི་སྐྱོན་མེད་བྱེད། །ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་མཁྲིས་བད་ཀན། །ལེགས་ པར་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།།ལུས་ཀྱི་རླུང་ནི་ལྔ་པོ་ཡང་། །བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཐལ་སྨན་བསྲེ་ན་ནི། །དྲི་མ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལྡན། །དེ་བཞིན་སྦྱངས་པས་ནད་ཀྱི་ཚོགས། །གཏིང་ནས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྦྱངས་པས་ནད་ནི་བསལ་ གྱུར་ཅིང་།།ཁོང་བ་དག་པར་གྱུར་པ་ལ། །འཇམ་རྩི་ལེགས་པར་བཏང་ན་ནི། །ཟླ་རྒྱས་ལྟ་བུར་ལུས་འཕེལ་འགྱུར། །དུག་དང་རྒན་པོ་གཞོན་ནུ་དང་། །ཆང་འཐུངས་པ་དང་ལྟགས་པ་དང་། །ཆུ་འཐུངས་པ་ང་ཁྲུས་བྱས་པ། །དེ་བཞིན་རྩུབ་པ་གཟོས་པ་ དང་།།གཅོང་ཅན་དག་དང་རླུང་ཡང་འཁྱིལ། །དེ་བཞིན་སྐྲངས་པ་རེད་པ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དམུ་རྫིང་། །ཡིན་ལ་མས་གཏོང་ལས་མི་བྱ། །གང་ལ་ནི་རུ་ཧ་གཏོང་བའི། །རྟ་ལེ་ལ་ནི་ནང་བར་དག་།ལྷོ་སྟོང་ཉིད་དུ་བཞག་ནས་ནི། །དེ་ནས་ལེགས་བཏང་ནད་བསལ་ བྱ།།འཇམ་རྩི་ཆོ་གའི་ཚུལ་ལས་ནི། །སྡར་བཤད་ལྟ་བུ་གཏང་བར་བྱ། །ནད་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལ། །བདའ་བ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན། །ཚད་བཞིན་འཇམ་རྩི་བཏང་བ་དང་། །འོ་མའི་འཇམ་རྩིའང་གཏང་བར་བྱ། །སྣུམ་འཐུངས་པ་ལས་གང་བཤད་བའི། །ཆོ་ག་དང་ནི་ བཏུང་བ་བླུད།།སྣུམ་གྱི་ཆོ་གས་རོ་སྟོད་ཀྱི། །ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་རོ་སྨད་ཀྱི། །ནད་ནི་འཇམ་རྩིས་སེལ་བར་བྱེད། །སྦེག་དང་གཞོན་ནུ་རྒན་པོའི་དང་། །རྟ་གང་སྟོབས་ནི་ཟད་པ་དང་། །ལས་ཆེན་དག་ལ་སྦྱར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ལུས་ ཟུངས་ཟད་པ་དང་།།རོ་སྨན་ཀྱི་ནི་ནད་རྣམས་དང་། །ནད་ནི་ཚིགས་སུ་ཞུགས་པ་དེ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཉེན་གྱུར་པ། འཇམ་རྩི་བཏང་ན་བདེ་འཐོབ་འགྱུར། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སོས་ཀ་སྦྱར། །འཇམ་རྩི་ཚད་ཙམ་བཏང་བྱས་ཏེ། །འདི་ནི་སྦྱོར་བ་རྗེས་མཐུན་པའི། །འཇམ་རྩི་ སྟོབས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན།།རྟ་ཡི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་ནི། །རོ་ཙ་རྟས་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །སྔ་དྲོ་ཁྲུས་བྱས་སྐོམ་བླུད་ལ། །བཟའ་དང་བཅའ་བ་བྱིན་གྱུར་ནས། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཆོ་ག་ཡིས། །ལེགས་པར་བཏང་ན་བདེ་འཐོབ་བྱེད། །རྩ་བ་ལྔ་པ་གཉིས་ཁུ་བ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ བཏུང་ཕྱིར་བླུད།།རམ་ཉེ་ཀ་རྟི་ཀ་ཀོ་ལ། །བི་ཛ་ཀ་དང་རི་ཤ་བ། །མ་ཤ་མུདྒ་པ་རྞི་གཉིས། །མེ་དང་དེ་བཞིན་སླེ་ཏྲེས་དང་། །སྟག་པ་ཚེར་དང་མ་དུ་ཀཾ་།ནཱ་ག་གེ་སར་པ་ཏ་ཀ་།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ག་དུར་དང་། །འོ་མ་ཙན་ཤིང་ཤུན་སྤང་སྤོས། །པདྨའི་རྩ་བ་སྡོང་བུར་བཅས། །ཀ་ཤེ་རུ་ ཀ་ཤྲི་ག་ཏ།།ཀ་ར་བཱི་ར་ཨུཏྤ་ལ། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་གསེར་པྲམ་དང་། །ཙ་ནྡན་དང་ནི་པ་ཡས་སྱ། །ཤ་རི་བ་དང་པྲ་ཏི་དང་། ཏིལ་ནག་དང་ནི་བཙོད་དང་ནི། །ཤུག་པ་སྲིང་སྣ་ཤ་ར་བ། །འདི་རྣམས་ལྡེ་གུར་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །འོ་མ་དང་ནི་ལེགས་སྦྱར་པ། །ཚགས་ཀྱི་ལེགས་ པར་བཙགས་བ་ལ།།ཁ་ར་དང་ནི་སྦྲང་རྩི་བཏབ། །བསིལ་ཞིང་སྙིགས་མ་མེད་གྱུར་པ། །མར་དང་ལྷན་གཅིག་བསྲེས་ནས་ནི། །བཤང་གཅི་རྣམས་པར་བསལ་གྱུར་བ། །ཤར་དུ་བསྟན་དེ་མགོ་ལྡོག་ནས། །དྲང་བར་གཞག་པར་གྱུར་བ་ལ། །རྔ་མ་གཡས་ནས་བཟུང་ནས་ནི། །བློ་དང་ ལྡན་པས་མ་བལྟབས་པར།།ལན་གསུམ་མམ་ནི་ལན་ལྔ་གཏང་། །འོ་མའི་འཇམ་རྩིས་བསལ་བའི་ནད། །སོས་ཀ་སྦྱར་ཚེ་བསལ་བ་མཆོག་།མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་ནད་རྣམས་དང་། །

超过四分之一的量，具有温热和咸味，对于已经调服的病，如果服用则能驱除疾病。
药物具有甘味，与牛奶、酥油调配，以及蜂蜜充分研磨，在病已除后应当给予。
对马进行净化后，使精华风无过失，能很好地消除消化处的胆和痰。
身体的五种风也，能使其顺畅运行。如果混入碱性药物，则具有排除污垢的功效。
同样，通过净化能从根本上消除病群。通过净化除去疾病，
当内脏变得清净时，如果很好地服用温和药物，身体将如满月般增长。
中毒者、老年人、年轻人、饮酒者、饥饿者、饮水者、沐浴者，同样服用粗糙食物者，
慢性病患者和风病盘结者，同样患有浮肿、腰痛、咳嗽、呼吸不畅、瘰疬者，不应进行下部灌注。
对于需要灌肠治疗的马，在清晨时分，置于空腹状态，然后妥善施用以除病。
从温和药物仪轨中，应当如同筛子般施用。对于有病者，也应当进行追逐。
应当按量使用温和药物，也要施用牛奶温和药。对于服用油者，应按所说的仪轨和饮品服用。
通过油性仪轨能消除上身的疾病。同样，身体下部的疾病由温和药物消除。
对于虚弱者、年轻人、老年人、马匹力量耗尽者、从事重体力劳动者，同样身体精华耗尽者，
下身疾病和病入关节者，这些受到威胁者，服用温和药物将获得安乐。
特别是在春季配制，应当适量使用温和药物，这是相应配伍的温和药物，能增长力量。
马的精华能使人充满活力，并成为壮阳补益之物。清晨沐浴后饮用饮品，给予食物和零食后，
按照前述仪轨，妥善施用则能获得安乐。五根药二者的汁液，随后作为饮品服用。
拉姆尼、迦提迦、可拉、比扎迦、利沙巴、豆类、绿豆、帕尔尼二种、火和同样的列得斯、
柳树刺、马度甘、那伽格萨、帕塔迦、普里扬古、嘎杜、牛奶、栴檀树皮、藏香、
莲根及茎、迦舍路迦、室利嘎塔、卡拉维拉、乌特帕拉、水晶、金色草、
栴檀和帕雅斯雅、沙利巴和普拉提、黑芝麻和蓝靛、
杜松、辛那、沙拉巴，这些制成糊状煮成水，与牛奶很好调配，
用滤器很好过滤后，加入糖和蜂蜜。清凉无渣后，与酥油一起混合，
排除大小便后，面向东方倒置，平直放置，从右侧抓住尾巴，
有智慧者不要折叠，施用三次或五次。牛奶温和药所除的病，春季配制时最佳消除。胆病所生诸病和

མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་ནད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་རྟ་ཡི་ཁྲག་ནད་དང་། །རིང་ནས་འོངས་དང་ལས་ཀྱི་དུབ། །དབུགས་རྒོད་མགོ་ འཁོར་གྱུར་པ་དང་།།ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཚ་བ་དང་། །རིམས་ཀྱིས་བཏབ་དང་སྣུམ་ཡལ་ལ། །འོ་མའི་འཇམ་རྩི་བཏང་གྱུར་བ། །ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །རྟ་གང་མཁྲིས་པ་ཅན་དང་ནི། །མཁྲིས་པ་རྗེས་འདྲེས་ནད་རྣམས་སེལ། །དེ་བས་ཆ་བ་སེལ་བ་ འདི།།དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་བའི་གནས་བདུན་པ་ལས་འདབ་བ་དང་འོ་མའི་འཇམ་རྩིའི་ལེའུའོ།

胆病所生诸病症，以及马匹之血病，
远道而来劳累疲，气喘头晕之症状。
身体内外发热症，瘟疫所侵油耗尽，
施以牛乳温和剂，能生身体暖热气。
凡马有胆病之症，及与胆病相混者，
此能祛除寒冷症，一切时中受称赞。
此为马医理论七处所说之叶子与牛乳温和剂品

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །རྟ་རྣམས་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣུམ། །ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཏུང་ བ་དང་།།དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་བཏུང་བ་ལ། །མང་དུ་ཅི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བགྱི། །འཇམ་རྩི་ཡི་ནི་ལས་རྣམས་ལའང་། །ཅི་ཕྱིར་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་། །སྣ་སྨན་གྱི་ནི་ལས་རྣམས་ལ། །ཅི་ཕྱིར་སྣུམ་ནི་བསྔགས་པ་ལགས། །སྣུམ་འཐུང་སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་ཡིས། །ནད་དུ་ཅི་ཕྱིར་གྱུར་པ་ ལགས།།ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ནི། །འདི་དག་སོ་སོར་བསྟན་དུ་གསོལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར། །ངས་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་གྱིས། །རྟ་ནི་མེ་དང་རླུང་བདག་ཅན། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལས་ མྱུར་དུ་འགྲོ།།བསྐུལ་བར་ཆུང་དུ་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར། །མ་གོམས་པ་ཡི་ཡུལ་དུ་ནི། །རྟག་ཏུ་རྒོད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པས། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྣུམ་ཆོས་འཕྲོད། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྣུམ་བྱིན་ན། །སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་ འཕེལ་བར་འགྱུར།།དེ་ནི་རླུང་དང་གཅིན་རྟུག་རྣམས། །བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེའི་དོན་ཕྱིར་ན་གསོ་བ་ལ། །སྣུམ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ལམ་ན་རིང་པོར་ཞུགས་པ་དང་། །ཡུལ་ཁམས་དུ་མར་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ལུས་ནི་ཉམ་དར་གནས་གྱུར་ཅིང་། །ཤིང་དང་འདྲ་བར་ གྱུར་བའི་རྟ།།དེ་ལ་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་། །གང་ཞིག་ཀུན་དུ་བསྐུས་ན་ནི། །ལུས་ནི་མཉེན་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྟོབས་ལྡན་འགྱུར། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་སྣུམ་བསྐུས་པ། །གནས་ངན་ཉལ་བ་ངན་པ་དང་། །བཅིང་བ་དང་ནི་བརྡེག་པ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ ཅད་གནག་བུས་འགྱུར།།དཔེར་ན་ཤིང་ནི་ཆུས་བརླན་ན། །མྱུར་དུ་ཀུན་དུ་རྒྱས་བར་འགྱུར། །རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཟུགས་ནས་ནི། །རྒྱས་ཤིང་མེ་ཏོག་འབྲས་ལྡན་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྟ་ལ་སྣུམ་བསྐུས་དང་། །བླུགས་པ་བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། །བ་སྤུའི་བུ་ག་ལས་ཞུགས་ནས། ། ཤ་དང་ཚིལ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར། །རྩོལ་བ་དྲགས་གྱུར་ནད་ལ་ནི། །ཞུན་མར་ཁོ་ན་བདེ་སྐྱེད་ཡིན། །སྣུམ་འཐུངས་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་ནི། །རླུང་ནི་མན་ཡང་འཁྱུགས་མི་འགྱུར། །དེ་བས་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི། །སྣུམ་བསྐུས་པས་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྟ་ལ་མར་ནི་བླུད་གྱུར་ན། ། སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །སྟོབས་སྐྱེད་རོ་ཙ་ཚེ་འཕེལ་འགྱུར། །དབང་པོ་གཟིམ་དངས་ཁ་དོག་ལ། །དུག་དང་རྨོངས་བག་སེལ་མཆོག་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟ་ལ་ནི། །མར་བླུད་པར་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །ཟས་ཀྱི གང་དུ་སྣུམ་བྱིན་ཞིང་།།རྗེས་སུ་བཏུང་བའང་སྣུམ་དག་ནི། །ཚད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ནི། །ཕྱི་དྲོའི་ཚེ་ལང་སྦྱིན་པར་བྱ། །མཛེ་དང་གཡན་པའང་སེལ་བྱེད་ཡིན། །མཆོག་ཏུ་རླུང་ཡང་ཞི་བྱེད་ལ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད་ཀྱང་ནི། །འདི་ཡིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ། བཀྲེས་པ་དང་ནི་སྐོམ་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལའང་སྲན་ཆེར་འགྱུར། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཟས་རྗེས་ལ། །སྣུམ་ནི་ཉེ་བར་བླུད་པར་བྱ། །སོས་ཀའི་ཚེ་ནི་ཏིལ་མར་ནི། །ཆ་གཉིས་དང་སྦྱར་ཆུ་སྦྱིན་བྱ། །དེས་ནི་དུབ་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་མི་འབྱུང་། །ལུས ལ་ནད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་།།ལས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞུམ་མི་འགྱུར། །དེ་བས་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །ཏིལ་མར་སྦྱིན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས། །འཇམ་རྩི་མཆོག་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །རྟ་ནི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །འདི་ནི་རླུང་སེལ་བྱེད་མཆོག་ ཡིན།།འཇུ་ཚེ་རྩ་ཡི་སྒོ་ནས་ནི། །

最胜仙人沙利贺札，莱托再次向他请问：'为何要给马匹各种油，食物、饮料和饮品，以及饮后之物，为何要多加施用？对于润滑之事，为何要用酥油和芝麻油？对于鼻药之事，为何要赞叹用油？饮油配制若有过失，为何会成为疾病？具殊胜智慧的您，请分别为我解说这些。'
儿子如此询问后，沙利贺札复又说道：'我将为你解说这一切，你当从我所说中了知。马具火风之性，于诸事中速疾而行。即便稍加驱使，也会付出巨大努力。在不熟悉的地方，常会变得狂躁。因具风胆之性，故常适宜用油。
若依法施用油，则力量和火力会增长。它能使风、小便、粪便，顺畅运行。因此在疗愈上，油最受推崇。长途跋涉，行经多地，身体疲惫，如同木头般的马，若以酥油和芝麻油涂抹全身，身体会变得柔软，于一切事业具有力量。
若常涂油者，即使处于恶劣环境、睡眠不佳、被束缚和殴打，也能承受一切痛苦。譬如树木被水浸润，迅速生长茂盛，从根部扎下，生长开花结果。同样，给马涂油和灌油能生安乐，从毛孔进入后，肌肉和脂肪会丰满。
对于过度劳累之病，唯有熔化的酥油能生安乐。饮油之身，即使风向下流动也不会紊乱。因此对风病，涂油最受推崇。给马饮用酥油，力量和身体精华会增长。能生胃火，增长力量、欲望和寿命。清净诸根和肤色，最能祛除毒素和愚痴。因此，给马饮用酥油最受推崇。
在饮食中加油，饮后也要加油，要适量地在下午时分施用。能祛除麻风和瘙痒，最能平息风，也能祛除痰病。对饥渴和一切痛苦都能增强忍耐力。因此饭后要经常饮油。
在春季时，要用两份芝麻油调和水给予饮用。这样就不会疲惫，不会咳嗽和呼吸不畅。身体不会染病，做事也不会疲惫。因此推荐饮用调和水的芝麻油。在所有油的配制中，润滑剂是最好的。马具风之性，这是祛风的最佳方法。在消化时，从脉道中...

འདི་ནི་རླུང་སེལ་བྱེད་མཆོག་ ཡིན།།འཇུ་ཚེ་རྩ་ཡི་སྒོ་ནས་ནི། །ལུས་ཀུན་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད། །དེས་ནི་ཚིགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །རྒྱུས་པ་བཀུར་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད། །དེ་དག་དང་ནི་འབྲེལ་བའི་ནད། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སེལ་བར་ནུས། །རོ་སྨད་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །མཇུག་དོ་ཡངས་ པར་བྱེད་བ་ཡིན།།གཅིན་རྟུག་འགགས་པའང་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །ལུས་ཀུན་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྟོབས་དང་གཟི་བརྗིད་འཕེལ་བར་བྱེ། །དེ་བས་འཇམ་རྩི་ཁྱད་པར་འཕགས། །གཅིན་ནད་རྣམས་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །རོ་ཙ་ལྒང་བའི་སྒོ་སྦྱོང་བྱེད། །མངལ་ གྱི་ནད་ནི་སྦྱོར་བྱེད་ཅིང་།།གསེབ་ཀྱི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཁུ་བ་ཟླ་མཚན་སྐྱོན་སེལ་བས། །མངལ་འཛིན་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན། །མཚན་མ་བཏང་བའི་སྣུམ་གོང་མ། །གསེབ་ཀྱི་གཅིན་ནད་རྣམས་ལ་བསྔགས། །རྟ་ཡི་སྣ་ནས་སྣུམ་བཏང་བ། །མིག་གི་མཐོང་ སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱེད།།རྣ་བ་མིག་དང་སྣ་ནད་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་མགོ་ནད་དང་། །རྟ་ལ་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ནི། །ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ནམ་འཚར་ཡན་ཆད་ནད་རྣམས་དང་། །ལྐོག་མ་སྐེ་དང་མགོར་གཏོགས་པ། །སེལ་ཅིང་ཡིད་ནི་བདེ་བ་དང་། ། ཟས་འཇུ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར། །རོ་སྟོད་སྟོབས་ནི་ཆེ་བ་དང་། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟ་ལ་ནི། །རྟ་སྨན་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་རྟ་ཡི་ནི། །རླུང་སེལ་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་དྲོ་བ་མིན། །དེ་ནི་རླུང འཇོམས་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །གཟི་འཕེལ་དེ་ཡི་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད། །རྟ་ཡི་མདོག་ནི་བཟང་བྱེད་ཅིང་། །ལུས་ཀྱང་མཉེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། མྱུར་དུ་འཇུ་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཏིལ་མར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལྡན། །མར་གྱི་ཚེ་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །ནད་ཀུན་ འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་རོ་ཙར་བྱེད། །སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བསིལ་ཞིང་མངར་བ་སྣུམ་པ་དང་། །གདོན་འཇོམས་དུག་ནི་སེལ་བ་དང་། །གོམས་ན་སྲོག་ནི་འཛིན་བྱེད་ཡིན། །རྟ་ཡི་རང་བཞིན་དག་དང་མཐུན། །དེ་བས་སྣུམ་ནི་ཐམས་ཅད་ ལས།།མར་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན། །ཕག་དང་རླན་ཅན་ཆུ་ན་རྒྱུ། །ཤ་ཟ་བ་ཡི་ཞག་དང་རྐང་། །སྣུམ་མཆོག་ཡིན་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་པས། །གསོ་བའི་ལས་ནི་ཀུན་ལ་བཏང་། །ཞག་ནི་ཀུན་གྱི་ནད་ནས་ཀྱང་། །ཕག་གི་ཞག་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

这是最殊胜的气病治疗方法。当吸收时从脉道，遍布全身各处。它能遍布所有关节，以及遍布筋脉。能够治愈与这些相关的一切疾病。
能使下身变得柔软，使后部变得宽松。能治疗大小便闭塞，使全身安乐。增长力量和威严光彩，因此润滑剂特别殊胜。
能治疗各种小便疾病，清洁生殖器官开口。能治疗子宫疾病，增长体内精液。因能治疗精液和月经的缺陷，所以也能使受孕。
生殖器涂抹的上等油脂，对体内小便疾病有益。从马鼻孔灌入油脂，能增长眼睛视力。耳病、眼病和鼻病，以及头痛等病，给马灌鼻药后，永远不会再发生。
能治愈从肩部以上的疾病，以及喉咙、颈部和头部相关的病。使心情愉悦，食物容易消化。上身力量增大，全面增长。因此对马来说，马药最为殊胜。
芝麻油能治疗马的气病，能生长力量。不太热也不温和，这是最殊胜的气病克制者。它能开胃，增长光彩并生长力量。使马的毛色变好，使身体柔软。
应知快速消化，芝麻油具有这些功德。酥油能增长寿命，能摧毁一切疾病。能增强精华并助性，是诸油脂中最殊胜者。清凉、甘甜而润滑，能降伏魔鬼治疗中毒。
习惯后能维持生命，与马的自性相应。因此在一切油脂中，酥油是最殊胜的。猪和水生动物、水中游动、食肉动物的脂肪和骨髓，是最好的油脂且能生长力量，用于一切医疗。在所有脂肪中，猪脂是最殊胜的。

།རླུང་དང་ མཁྲིས་པ་བསིལ་བྱེད་ཅིང་།།རྟས་པར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན། །ཆུ་དང་རླན་ཅན་ལས་བྱུང་བ། གང་དེ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །འབྲས་བུ་ཟ་བའི་མཁྲིས་པ་སེལ། །ལོ་མ་ཟ་བའི་བད་ཀན་འཇོམས། །བ་ལང་མ་ཧེ་ར་དང་ནི། །དེ་བཞིན་རྟ་ཞག་རྐང་ཉིད་དེ། །ཞག་རྐང་བཞི་པོ་ འདི་དག་གིས།།མཁྲིས་པ་དང་ནི་བད་ཀན་སེལ། །ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེའི་རྐང་དང་ཞག་།ཐམས་ཅད་རླུང་ནད་ཅན་ལ་ཕན། །དེ་ལྟར་སྨན་པས་རླུང་གི་མཆོག་།བཞི་བོ་ལེགས་པར་གཏང་བར་བྱ། །སྣ་སྨན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། །ཉེས་པ་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཆུ་སྦུབས་སྲིད་དུ་ སོར་བཅུ་པ།།ཞིང་དུ་སོར་ནི་བྱ་དང་གཉིས། །ཁོང་སྟོང་ཚིགས་ནི་གཅིག་པ་ཡིན། །མོད་ལ་ལས་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །རྩེ་མོ་རྟ་ཡི་སྣ་འདྲ་བ། །འཇམ་པོར་བྱས་ལ་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཡང་ན་བལ་གཙང་སྦངས་པ་ཡིས། །ཏིལ་མར་བཙིར་ཏེ་གཏང་བར་བྱ། །ཅི་སྐད་བཤད་པའི་ ནད་རྣམས་སལ།།ནད་མེད་གྱུར་བའི་རྟ་ལ་ཡང་། །ཚད་ཤེས་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཅི་སྐད་བཤད་བཞིན་དུ་གཏང་། །སྔ་དྲོ་ལྟོ་ནི་བཀྲིས་གྱུར་ཚེ། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་ནི་མེད་པ་ན། །སྣ་ནི་དྲང་པོར་གཞག་བྱས་ལ། །ཁར་བའི་སྦུབས་ལས་སྣ་རུ་བླུགས། །དབུགས་བྱུང་བས་ནི་ མ་གནོད་པར།།རྒྱུ་ནི་ཕྲ་མོར་གཏང་བར་བྱ། །མདོ་ལ་སྣུམ་ནི་བླུགས་གྱུར་ན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སྐྱེད། །སྲིལ་རྐང་ཞུགས་པས་མཛེར་བྱེད་ཅིང་། །མིག་དང་སྣ་ནས་ཆུ་འཛག་འགྱུར། །མགོ་ནི་ཡོན་པོར་གཞག་གཏད་ན། རོ་སྟོད་ཀྱི་ནི་ཚིགས་རྣམས་དང་། །བུ་ག་ རྒྱུས་པ་རྩ་རྣམས་སུ།།གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་འགྲོ་མི་ནུས། །གྱེན་རྒྱུ་སྣུམ་གྱིས་བཀག་པས་ན། །རྟ་ཡི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས། །རྒྱུན་ལམ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིས། །རོ་སྟོད་ཀྱི་ནི་ནད་རྣམས་སྐྱེད། །སྣབས་འཛག་མགོ་བོའི་ནད་དང་ནི། །གཉེའུ་རེངས་ལྐོག་མའི་ནད་རྣམས་ དང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གཅོད་ཅན། །ནད་རྣམས་འདི་ཡིས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཚ་དང་རླུང་བཅས་ཁ་ཆར་འབབ། །ཁྲུས་བྱས་ཟས་སྐོམ་ཟོས་དང་འཐུངས། །སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པར་གྱུར་པ་ན། །སྣ་སྨན་བཏང་བས་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཆོ་ག་ཞེས་པ་འདི་དག་ལས། །སྣ་སྨན་ཉེ་ བར་བསྲུང་བར་བྱ།།སྣ་སྨན་བཏང་ཞིང་ལུས་བསྐུ་དང་། །རྟ་ལ་སྣུམ་ནི་བླུད་པ་དང་། །འཇམ་རྩི་བཏང་བར་གྱུར་པ་ལ། །ཆུ་ཡིས་གང་བའི་སྣོད་ལྟར་བསྲུང་། །མཆོད་དང་རྒྱུག་པ་ཉིད་དང་ནི། །རྩོལ་དང་མི་འཕྲོད་ཟ་བ་དང་། །ཁྲུས་དང་ཆར་དང་རླུང་ལས་ནི། །བསྲུང་ ཞིང་ཀུན་ཏུ་བསྡམ་པར་བྱ།།སྣུམ་ནི་དྲི་མ་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །ནད་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །བརྟན་པར་གནས་པ་སྐྱོན་བྱེད་ཅིང་། །གཡོས་པ་རྣམས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་ནད་ནི་བསལ་གྱུར་པས། །མེ་སྟོབས་བྲི་བར་གྱུར་པ་ན། །ཉམ་ཆུང་དེ་ཡིས་ཁ་ཟས་ནི། །ལྕི་བ་ མྱུར་དུ་འཇུ་མི་ནུས།།དེ་བས་ལས་ཀྱི་རྩོལ་བ་དང་། །ཁ་ཟས་ལྕི་བ་བྱིན་པ་དག་།དང་བོར་སྣུམ་ནི་འཐུངས་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། །རྩོལ་བ་བྱས་ལས་རླུང་གི་ནད། །རྣམ་པ་དུ་མར་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །བྲང་དུ་དྲུག་མདོ་རྒལ་ཚིགས་རེངས། །སྣ་ཚོགས་ མགོ་བོའི་ནད་རྣམས་དང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གཅོང་ཅན། །ལུས་ནི་སྐེམ་པར་འགྱུར་བའམ། །མཆི་མ་རུ་ནི་འགྱུར་བ་དག་།སྣུམ་འཐུངས་རྩོལ་བ་སྦྱར་ལས་བྱུང་། །འཁུ་ཞིང་རླུང་ནི་འཁྱིལ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སྙིང་ནད་རྣམས་བཞི་དང་། །གཞན་ཡང་པགས་ པའི་ནད་རྣམས་དང་།།ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་འགྱུར་བའམ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། །བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་འབྱུང་། །དེ་བས་སྣུམ་འཐུངས་གྱུར་བའི་རྟ། །ལེགས་པ་ཁོ་ནར་བསྲུང་བར་བྱ། །

能够清凉风和胆，是增强体力的殊胜品。从水和湿润中产生，能够祛除呼吸不畅。食用果实能除胆，食用叶子能破痰。牛和水牛以及羊，以及马的脂肪骨髓，这四种脂肪骨髓，能够祛除胆和痰。极大力量的骨和脂，一切对风病有益。如是医者对风病，四种殊胜善施用。
鼻药的配制方法，过失当详细宣说。水管长度十指宽，宽度为二鸟指宽。中空有一个节段，迅速完成其作用。顶端形如马鼻状，柔软施用鼻药剂。或者用净棉花滤，芝麻油榨取施用。如前所说诸病除，无病之马亦可用。知晓剂量配制法，如前所说而施用。
清晨胃口好之时，天空没有云彩时，鼻子摆放要端正，从管中注入鼻中。呼吸出时不妨碍，细微地注入通道。若在管中注入油，会生咳嗽呼吸难。若骨髓入则生瘤，眼睛鼻子会流水。头部若歪斜摆放，上身的诸关节处，孔窍筋脉血管中，次第难以正常行。上行油脂阻塞故，马的一切诸孔窍，通道阻塞而形成，上身诸病由此生。
流涕头部诸疾病，颈项僵硬喉病等，咳嗽呼吸不顺畅，诸病皆由此而生。炎热风起降雨时，沐浴饮食已食饮，口渴严重之时候，施用鼻药生疾病。此等仪轨所说中，鼻药当善加防护。施用鼻药涂身体，马匹服用油脂时，施用温和灌肠剂，如盛满水器防护。供养奔跑等活动，劳作不适饮食等，沐浴雨水及风中，防护一切当约束。
油能除去诸垢秽，能够阻止诸疾病。稳固住处生过患，动摇之处能除出。由此病患已除去，火力减弱而形成，虚弱之故饮食中，沉重难以快消化。是故劳作之活动，饮食沉重而施予，最初服用油脂者，恒常应当要远离。劳作所生风疾病，种种不同而产生，胸中六道脊椎僵，种种头部诸疾病。
咳嗽呼吸不顺畅，身体干枯而形成，或者转成流泪病，服油劳作相合生。腹胀风气盘旋及，如是四种心脏病，其他皮肤诸疾病，身体精华将枯竭。血液胆汁诸疾病，以及痰病诸病生。是故服油之马匹，唯当善加以防护。

དེ་བས་སྣུམ་འཐུངས་གྱུར་བའི་རྟ། །ལེགས་པ་ཁོ་ནར་བསྲུང་བར་བྱ། །སྣུམ་ནི་ལེགས་པར་བཏང་གྱུར་ཅིང་། །སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པར་ བསྲུངས་གྱུར་ན།།ནད་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར། །གནོད་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ལས་རྣམས་ལ་ནི་ཞུམ་པ་མེད། །སྣུམ་གྱི་བཏུང་བ་ལེགས་གྱུར་པར། །སྲོག་ནི་གནད་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱི་མེ་སྟོབས་ འབར་བ་ཡིས།།ཁ་ཟས་སྙོམས་པར་འཇུ་བར་འགྱུར། །འདི་ཡིས་ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་ནི། །སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཕེལ། །ལུས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། །མདོག་ཀྱང་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གཅིན་དང་རྟུག་པ་འཕྱིན་རྣམས་ཀྱང་། །བདེ་བ་ཁོ་ནར་འབྱིན་པར་ འགྱུར།།སྣུམ་ནི་ལེགས་པར་བཏང་གྱུར་པ། །མཚན་མ་འདི་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །སྣུམ་ཆུང་བས་ནི་དྲི་མ་དག་།འབྱིན་པར་དཀའ་ཞིང་ནད་དང་བཅས། །ཡན་ལག་སྐྲངས་ཤིང་རྒྱུ་བ་བུལ། །ལུས་ལྕི་གཅིན་ནི་དམར་བ་དང་། །ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་བཞིན་རས་དན། །མེ་ དྲོད་ཆུང་ཞིང་ཉམ་ཆུང་འགྱུར།།སྣུམ་སྦྱོར་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རྟ་ཡི་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །རྟ་སྦངས་འགྲིལ་བར་བྱེད་པའམ། །ཡང་ན་སླ་ཞིང་མང་དུ་འཛག་།འགྲོ་ཞིང་འཛག་པར་བྱེད་པའམ། །ཤིན་ཏུ་འཚེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྤུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཤོར་བ་དང་། །པགས་ པའི་མདོག་ནི་མི་སྡུག་འགྱུར།།དེ་ནི་ཁོང་རྩུབ་ཤེས་བྱས་ལ། །སྣུམ་ནི་སླར་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཁ་ཟས་རྩུབ་བག་ཟོས་པའམ། །ཤུགས་ནི་བཀག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །རླུང་གི་གནས་ལས་བསྐྱོད་གྱུར་ནས། །ལུས་ཀུན་དུ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ཚིགས་དང་རྒྱུས་བ་རྩ་ དང་ནི།།བུ་ག་རྣམས་ལའང་གནོད་པ་བྱེད། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་སྣུམ་བྱིན་ཡང་། །ནད་ནི་བསལ་བར་ནུས་མ་ཡིན། །ནད་ནི་རབ་ཏུ་བསལ་བ་ལ། །ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །མེ་དྲོད་འབར་ཞིང་ཁོར་སྣུམ་ན། །རྟག་ཏུ་ནད་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་བས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། ། ཆོ་གས་རྟ་ལ་སྣུམ་བྱིན་བྱ། །སྣུམ་ནི་ལེགས་པར་བཏང་གྱུར་ན། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པར་བཤད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་གནས་བདུན་པ་ལས་སྣུམ་ལེགས་པར་བཏང་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

因此，饮用油脂的马匹，应当唯一善加保护。若能善加注入油脂，并且善加保护其行为，则能远离一切疾病，且一切功德得以增长。不为损害所控制，且对诸事不会怯懦。
善饮用油脂者，其生命将安住于要害处。由身体火力炽燃，饮食得以均匀消化。由此身体诸要素以及力量与身体功德增长。身体也将无有变化，肤色也将变得明亮。小便、大便、汗液等，也将唯一安乐地排出。
善加注入油脂者，应当从这些特征了知：油脂少则污垢难以排出且伴有疾病。肢体浮肿且行动迟缓，身体沉重小便呈红色，口水流淌面色昏暗。火力微弱且体力衰弱。
油脂配制不当的马匹，其状态是这样的：马粪成团滚动，或者稀软且大量流淌。边走边流淌，或者极为稀薄。毛发极度脱落，皮肤颜色变得不悦意。
应当了知其内部粗糙，应当再次给予油脂。食用粗糙食物或者抑制其力量时，风从其处所动摇后，遍及全身。对关节、筋腱、脉管以及诸窍穴造成损害。即便经常给予油脂，也无法去除疾病。
为了彻底去除疾病，应当生起身体火力。火力炽燃且内部有油脂时，将永远无有疾病。因此应当依照所说仪轨，对马匹施以油脂。若能善加注入油脂，则说具足一切功德。
此为沙利贺札所造《马医精解》七处中宣说善加注入油脂功德品。

། །།རྟ་ཡི་ཚུལ་གྱི་དེ་ཉིད་ཤེས། །རྟ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ལ མཁས་ཤིང་།།རྟ་ཡི་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་བྱ། །རྟ་ལ་ཕན་པར་རྟག་དགའ་བ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བདག་ཉིད་ཐུལ། །ཚངས་པ་ཉི་མ་མེའི་གཟི་ཅན། །དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནི་གཙོར་བྱས་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་གྱུར་ནས། །དེ་ཡི་རྐང་གཉིས་ལ་བཏུད་དེ། །འདྲི་བའི་ཚུལ་ནི་འདི་དག་ སྨྲས།།ཁྱེད་ཀྱིས་རྟ་ཡི་བསྟན་བཅོས་སུ། །ཟུག་རྔུ་ལུས་ཀྱི་གསོ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟེའུ་གསོ་བ་དང་། །མཚོན་དང་བསྲུང་བའི་ཆོ་ག་དང་། །དུག་གི་གསོ་བ་ཉིད་དག་ནི། །ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ལེགས་གསུངས་ན། །ཁྱེད་ཀྱིས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་ནི། །རོ་ཙར་བྱ་བ་བཀའ་ མ་སྩལ།།རྟ་ནི་ཁུ་བ་མང་གྱུར་ན། །འགྲོས་ཡང་རྩོལ་བ་ཆེ་བར་གྱུར། །རད་བཞིན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །རྒོད་མ་རྣམས་ལ་ངོམས་པ་མེད། །རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ལྡན་བ། །གཞན་གྱིས་རྟ་ལྟར་བྱེད་ཅེས་བཤད། །དེ་བ་ལ་ལར་མི་ལ་ཡང་། །རྟ་ལྟར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཅེས་ཟེར།།རྟ་ཡི་དེ་ཉིད་མཁྱེན་གྱུར་པ། །རོ་ཙ་བར་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་དག་གི་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་། །ལེགས་ལྡན་བློ་གྲོས་མཆོག་གྱུར་པ། །ཁྱེད་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འཚལ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ན། །ལེགས་ལྡན་དྲང་སྲོང་ གིས་སྨྲས་པ།།ལེགས་ཐོས་འདི་ཡི་རྒྱུ་ཡི་ཚུལ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཡི། །རེ་ཞིང་རྟ་ཡི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ནི་ཚེ་འཕེལ་བློ་སྐྱེད་ཅིང་། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་འཇིག་བྱེད་པ། །དཔལ་ལྡན་མདོག་དང་ཁ་དོག་སྐྱེད། །ན་ཚོད་འཇོག་པའི་ དམ་པ་ཡིན།།དབང་པོ་གསལ་ཞིང་མདངས་སྐྱེད་བྱེད། །དགེ་ཞིང་ཚིམ་ལ་མགྱོགས་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་རྒྱུད་དང་བྱ་བ་ཡི། །ཐབས་ནི་ང་ལས་ཤེས་པར་གྱིས། །བཅུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཁྱད་འཕགས་པས། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ དང་།།ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དུས་དང་དུས་ཚིགས་གོམས་པ་དང་། །ཡུལ་དང་སྟོབས་ནི་ཅི་བཞིན་དང་། །རྟ་ཡི་ཁོང་པ་དག་གྱུར་ལ། །སྔ་དྲོའི་ཚེ་ན་བླུད་པར་བྱ། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཀྱི་ཁུ་བར་བསྲེ། །ལྕགས་ཕྱེ་དང་ ནི་སྦྱང་བ་དག་།ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ལེགས་དྲགས་ལ། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་ཞག་བཅུའི་བར། །མ་ཡེངས་པར་ནི་འདི་ལ་བླུད། ཉེར་སྤྱོད་དང་ནི་ཁ་ཟས་དག་།ཀུན་ཀྱང་བསིལ་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱ། །འབྲས་ཆན་འོ་མ་དང་བཅས་ཤིང་། །སྦྲང་རྩི་མར་ནི་བཏབ་པ་བྱིན། །དེ་ནས བསེ་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཁུ།།ཆ་ནི་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཆོ་ག་ཡིས། །ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བླུད་པར་གྱུར་པ་ན། །རྟ་ནི་སྙོམས་བག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞུ་བར་གྱུར་ནས་འོ་མ་ནི། །སྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བཏུང་བ་བླུད། །དེ་ཡི་ རྗེས་ལ་བྲག་ཞུན་གྱི།།ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བླུད། །མི་སྟོབས་ལ་སོགས་བརྟགས་ནས་ནི། །དེ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་བར་དུ་སྦྱིན། །འོལ་བྱ་གོང་མ་སྲེག་ཤ་ཁུ། །དྲུག་ཅུ་བ་ཡི་འབྲས་ཆན་བྱིན། །ཁྱི་ར་བུལ་ཀ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །བ་ལ་བི་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ གྲང་མོ་ནི།།ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱ། །སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་དང་བཅས་པའི། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་བྱིན། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འདི་ཡིས་ནི། །སྟོབས་དང་སྟོབས་མིན་ཤེས་པར་བྱ། །སྦྱོར་བ་འདི་དག་རྟ་རྣམས་ཀྱི། བཅུད་ལེན་ཆོ་གར་ཡོངས་སུ་བཤད། །ཉེ་བར་སྤྱོད་ པ་བསིལ་བ་དང་།།རྩ་ཡང་མངར་པོ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཆོ་གར་ལྡན་པའི་མར་བྱིན་གྱི། །ཏིལ་མར་ལན་ཚྭ་སྦྱིན་མི་བྱ། །གནས་ནི་བསིལ་ཞིང་བདེ་བ་དང་། །

知晓马的真谛，精通马的典籍，通晓马的寿命明论，常乐利益马匹。我调伏自身如舍利贺札，具梵天、日天、火天之威光，以苦行为主。善闻生起疑惑，向其双足顶礼，以此方式询问道：
您在马的典籍中，善说了治疗身体疼痛、同样也说了养育马驹、防护武器的仪轨、治疗中毒等六个部分，但您未曾宣说精华补益和壮阳之法。
马若精液充盈，行走也需大力，如同发情，对母马永不满足。因此智者说，他人也像马一样。有些天众说，人也像马一样。
通晓马之真谛者，如何能获得壮阳？补益之配方及其原因，具德智慧殊胜者，我愿从您处全然了知。
如是询问后，具德仙人说道：善闻，此因之理，有种种不同。首先当说马的补益之法。此能增寿生慧，消除白发皱纹，具德生色泽，是保持年轻之胜法。
令诸根明亮生光泽，善妙知足且迅速。其传承和作用之方法，当从我处了知。殊胜补益配方，称为精华补益。能增长身体精华，能降伏诸病。
应依时节习惯，根据地域和体力，当马腹部清净时，在清晨时服用。
将贝子果汁和三果汁混合，铁粉和净化物，在消化之火良好时，极为清凉地连续十日，专注地服用此药。日用品和饮食，一切都应保持清凉特性。给予牛奶粥，加入蜂蜜和酥油。
然后将贝子果汁，逐渐增加分量，依前述仪轨，服用至十日。如是服用时，马将生起平和感。消化后，应饮用掺有蜂蜜的牛奶。
之后服用岩蜜汁与蜂蜜调配。观察体力等情况，服用至半月。给予上等獐肉汤和六十日米饭。
犬牙、硼砂、茜草、婆罗薇和三果，煮汤待凉，连续十日饮用。给予加蜂蜜和糖的三果膏。以此日用方法，当知力与非力。
这些配方被广说为马的补益仪轨。日用品应清凉，推荐甘味草药。应给予如法炼制的酥油，不应给予芝麻油和盐。住处应清凉舒适。

།གནས་ནི་བསིལ་ཞིང་བདེ་བ་དང་། །འཇམ་ཞིང་དབེན་པ་བྱེད་དུ་གཞུག་།སྨན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་རམ། །ཡང་ན་དེ་ཡི་སུམ་འགྱུར་དུ། །འཇམ་རྩི་ བཏང་བའི་སྦྱོར་བ་ལྟར།།རྟ་ནི་འབད་དེ་བསྲུང་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིས། །རྟ་ལ་བཅུད་ལེན་བྱིན་གྱུར་ན། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་དང་། །དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རོ་ཙ་བའི། །ཆོ་ག་ཡང་དག་མཉན་པར་གྱིས། ། རོ་རྩ་བ་ཡི་ཆོ་ག་ཡི། །དྲི་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས། །རོ་རྩ་བར་ནི་བྱེད་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་འདི་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

住处应当清凉舒适，
柔软且要寻僻静。
药物时间的两倍，
或者是它的三倍，
如同涂抹软膏配方，
应当努力护理马匹。
如此善加调养，
给予马匹补养，
前述的功德，
如是其他也将获得。
诸马的壮阳，
请听正确仪轨。
壮阳仪轨的，
问题你已善说。
关于壮阳，
原因仅此而已。

།རྟ་ནི་སུ་ཡང་རུང་བ་ལ། །རོ་ཙ་འདི་ནི་བྱ་བ་མིན། །སྦེག་དང་རྒན་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །སྟོབས་ཆུང་ཁུ་བ་ཟད་པ་དང་། །རྒོད་མ་དང་ནི་སྦྱོར་འདོད་ལ། །རོ་ཙ བ་ཡི་ཆོ་ག་བྱ།།དེ་རྣམས་ཡོན་ཏན་བཅས་འགྱུར་གྱི། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་མིན། །ཁྱོད་ལ་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་འདི་ནི་རིམ་གྱིས་ཉོན། །ཡིད་བདེ་ཤུགས་ནི་ཆེ་བ་དང་། །སྤྲོ་བ་ཆེ་ཞིང་ཁུ་བ་མང་། །འཇུག་དགའ་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་བཟང་། །བུ་ནི་ མང་པོ་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད།།ལུས་དྲང་མཛེས་ཤིང་མདངས་ལྡན་པ། །རོ་ཙ་ལས་བྱུང་ཡོན་ཏན་ཡིན། །དེ་བས་རྟའམ་གཞན་དག་ལ། །རོ་ཙར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཉོན། །ལེགས་པར་སྣུམ་བཏང་སྦྱངས་བྱས་པའི། །ཁོང་པ་དག་འགྱུར་རྟ་ཡི་ནི། །ཁུ་བ་ལེགས་པར་འཕེལ་བྱེད་ པའི།།བཏུང་བ་འདི་ནི་བླུད་པར་བྱ། །འོ་མ་དང་ནི་བི་ར་ཏི། །ཛི་ད་ཀ་ད་རི་ཤ་བ། །མ་ཤ་པརྞི་རམ་ཉེ་བ། །དྨ་གུ་བྷ་ཉེའུ་ཤིང་། །མུདྒ་པྲི་ཏགས་པརྞི་དང་། །ས་མ་དག་དང་མ་དུ་ཀ་།མེ་དང་ཤུ་ག་ན་བ་ཉིད། །ཙོ་ར་ཀ་དང་ནི་བཅས་པ་ དག།།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་གྲང་མོ་ནི། །ཁ་ར་དང་ནི་སྦྲང་རྩི་བཅས། །ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་བཏུང་བ་ནི། །སྔ་དྲོའི་ཚེ་ན་བླུད་པར་བྱ། །བཏུང་བ་འདི་ནི་ཞུ་བ་དང་། །འོ་མ་སླར་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །བདེ་བར་གནས་ཚེ་ལྗང་པ་ནི། །སྔར་བཞིན་དུས་སུ་བྱུང་བ་སྦྱིན། །དེ་ཡིས་རྟ་ནི་ ཉམས་བརྟས་ཤིང་།།རྒོད་མ་ལ་ཡང་གདའ་བར་འགྱུར། །པདྨ་དང་ནི་ཀུ་མུད་དང་། །དྲི་ཞིམ་པ་ཡི་སྡོང་བུ་དང་། །པུཎྜ་རཱ+ེ་ཀ་བ་ད་རི། །ུཏྤ་ལ་དང་པ་སྤང་བྱ། །ཏ་པ་རི་ནི་དམར་པོ་དང་། །ཤ་ལུ་ཀ་ཡི་སྡོང་བུ་དང་། །ཀ་ཤི་རུ་དང་པདྨའི་རྩ། །འབྲ་གོ་དང་ནི་མ་ག་ཏ། ། སྲིང་ཀ་ཏ་ཀ་དང་བཅས་པ། །ཆ་མཉམ་བྱས་ཏེ་སྨན་ཁུ་བསྐོལ། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་གྲང་མོ་ནི། །ཁ་ར་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཏྨ་གུ་བྷའི་མེ་ཏོག་དང་། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་སྔ་དྲོ་བླུད། །དེ་ཞུ་རྗེས་ལ་སྐོམ་བླུད་ཅིང་། །སྐོམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཁ་ཟས་བྱིན། །མ་ཤ་སྣུན་བསམ ལེགས་པར་ཚོས།།ཕྱི་དྲོ་ལེགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱ། །སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་རི་དགས་དང་། །བྱ་ཡིས་ཤ་ཁུར་བཅས་པ་སྦྱིན། །རྩ་ཡང་མངར་པོ་སྦྱིན་ན་ཕན། །གནས་ནི་མཉམ་ཞིང་བདེ་བར་གཞག་།འདི་ཡི་ཤིན་ཏུ་དྲེགས་བདོ་ཞིང་། །རྟ་ཡི་རིགས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། ། ཡང་ན་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་དང་། །བ་བཞོན་བེའུ་རྒན་པོ་ཡི། །བ་ཡང་གྱི་ནི་འོ་མར་སྦྱར། །རྟ་དེ་ལ་ནི་བླུད་པར་བྱ། །འདི་ཡིས་རྟ་ནི་དྲེགས་བདོ་ཞིང་། །ལན་མང་འཇུག་པར་ནུས་པར་འགྱུར། །སྨན་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། །འོལ་བའི་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པ། །རྟ་ལ་བླུད་པར་གྱུར པ་ནི།།དེ་ལས་ཀྱང་རོ་ཙ་ཉིད་དུ་བྱེད། །གསེབ་ནི་ཤིང་ཏུ་ཆགས་འདོད་ཅིང་། །རྒོད་མ་ལ་ཡང་མངོན་དགར་འགྱུར། །དྨ་གུ་བྷ་པདྨའི་རྩ། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསིལ་པོ་ནི། །འོ་མ་དང་སྦྱར་བླུད་ན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་རོ་ཙ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཀ་རྐ་ཏ་ཀ་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ། ། དེ་ནི་གཏུན་ནང་བརྡུངས་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པར་གྱུར་བ་དང་། །ཏིལ་མར་དང་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྲེ། །དྨ་གུ་བྷའི་འབྲས་བུར་བཅས། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །བི་ད་ར་ཡི་སྡོང་བུ་ནི། །ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བྱིན་པ་བསྔགས། །ུད་ཙ་ཏ་ཡི་ཕྱེ་མ་བཏགས། །སྦྲང་རྩི ཁ་ར་དང་སྦྱར་བ།།སྣ་ནས་བཏང་དང་བཏུང་བ་དང་། །འཇམ་རྩིར་བཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །བསྐོལ་ནས་ཞག་བདུན་བཞག་པ་ཡི། །ཏིལ་མར་གྱིས་ཀྱང་བསྐུ་བར་བྱ། །སྐམ་པའི་སྲོག་ཆགས་ལྔ་དང་ནི། །རྩ་བ་སྡོང་བུ་འབྲས་བུ་དག་།བསིལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པ།།ཚུལ་འདི་འདྲ་བ་གཞན་གང་ཡིན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཞན་གང་ཡིན། །

不应对任何马都使用壮阳药。对于瘦弱的、年老的、体弱的、精力不足的、精液耗竭的以及想与母马交配的马，才应使用壮阳药。
这些马使用后会获得功效，其他马则不应如此。现在我将如实告诉你这些功效，请仔细听好。
心情愉悦、体力增强、精力充沛、精液增多、性交愉悦、生育优秀子嗣、能生育众多子嗣。
身体挺拔优美且有光泽，这些都是壮阳带来的功效。因此，对马或其他动物使用壮阳药时，请听从以下方法。
先让马充分进行油脂按摩和清洁，使腹部清净，然后给予能增加精液的饮剂。
将牛奶、比拉提、吉达卡达利沙巴、豆叶、拉姆涅巴、玛古巴、小树、绿豆、普利塔格斯帕尼、萨玛、马度卡、火、舒迦那巴以及措拉卡等煮成汤汁。
将冷却的汤汁加入糖和蜂蜜，调制成糊状饮料，在早晨时服用。
待此饮料消化后，再次给予牛奶。当马舒适安定时，按之前的方法定时给予青草。
这样马就会恢复体力，也能与母马交配。
莲花、昙花、香茎、白莲、波达利、乌特帕拉、巴萨邦加、红色塔帕利、莲茎、卡希茹、莲根、阿波果、玛迦塔、斯林卡塔卡等，取等量煮汤。
将冷却的汤汁加入糖和蜂蜜，连同玛古巴的花和果实一起在早晨服用。
待消化后给予饮水，饮水后给予食物。将豆类充分煮熟，在下午时给予。
给予稻米饭配以野兽和鸟肉汤，给予甜草也有益处。将马安置在平坦舒适的地方。
这能使马变得非常兴奋，并能繁衍马种。或者将这个配方与母牛、母驴、老马的牛奶混合给马服用。
这样能使马兴奋并能多次交配。将这些药材的汤汁加入野牛肉汤给马服用，会使马更加壮阳。
马会变得非常想交配，对母马产生强烈兴趣。将玛古巴和莲根磨成糊状，冷却后加入牛奶服用，也能产生极强的壮阳效果。
将卡尔卡塔卡海泡沫放入臼中捣碎，磨成极细粉末后与芝麻油混合，加入玛古巴果实，在进食后服用。
推荐用毗达拉茎与芝麻油煮制服用。将乌达查塔磨成粉末，与蜂蜜和糖混合，可以从鼻子吸入、饮用或制成软膏使用。
还可以用煮制后存放七天的芝麻油进行按摩。干燥的五种生物以及具有清凉功效的根、茎、果实等，或其他类似的药材都可以使用。

ཚུལ་འདི་འདྲ་བ་གཞན་གང་ཡིན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཞན་གང་ཡིན། །རོ་ཙ་སྐྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ར་ཡི་འོ་མ་ཉ་དང་མར། །དེ་བཞིན་མར་ཡང་ཤ་ཁུ་ནི། །ཡོངས་སུ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དག་།ཁ་ཟས་མཆོག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྒྱས་དང་བསྡུས་ པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི།།སྦྱོར་བ་སྔར་ནི་བསྟན་པ་ལས། །རོ་དང་ཞུ་རྗེས་དུས་ཀྱི་ཆ། །མཁས་པས་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱ། །ཟས་སུ་ལྗང་པ་བྱིན་པ་དང་། །ཆང་བླུད་པ་དང་བསྐུ་བ་དང་། །ུད་ཙ་ར་དང་བི་དར། །ཱདྨ་གུཔྟའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྟག་ཏུ་འདི་ལ་སྦྱིན་བྱ་ཡི། ། ཞག་གཅིག་ཤིན་ཏུ་དྲགས་མི་བྱ། །མེ་སྟོབས་གནས་ནི་ཅི་འདྲ་དང་། །ནད་གཞི་དུས་ཚིགས་ཇི་བཞིན་དུ། །ལུས་ཀྱི་ཉམས་ནི་ཅི་ཡོད་པ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་བྱ་བ་ཡིན། །སྔར་ནི་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་ཡི། །བདའ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱང་བྱ། །རྒོད་མ་ལ་ནི་གསོ་བ་དང་། ། མངལ་སྐྱོན་སྦྱང་བའི་ལས་རྣམས་བྱ། །འདི་ནི་བཅུད་ལེན་དམ་པ་དང་། །རྩར་བྱེད་པ་ནི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྟ་ལ་གང་དག་དགོས་པ་ཡི། །དྲིས་བ་མ་ལུས་བསྟན་པ་ཡིན། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་སྨྲས་པ། །བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་གཞན་མཆིས་ཏེ། །རྟ་ལ་དངས་མ་སྐྱོན་མེད་པ། ། རིམ་གྱིས་ལུས་ཟུངས་ལ་འཇུག་ན། །རོ་ཙ་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་ནི། །ཞག་གཅིག་ནས་འགྱུར་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད། །ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་པ། །ཁུ་བ་རྒྱུ་ནི་གང་ཞིག་གིས། །འཕྲལ་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཤད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ཅི་ལྟར་ཤིང་ལ་ཆུ བླུད་ན།།དེ་ནི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ལ། །ཉིན་ཞག་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ། །ཁྱད་པར་གྱུར་པར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྨན་གྱི་བཅུད་རྣམས་ནི། །འཕྲལ་དུ་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན། །བུ་རམ་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་། །བར་དང་རྩེ་མོ་བྱེ་བྲག་ཡོད། །དེ་བཞིན་ མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་སོགས།།ཞུ་རྗེས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ནུས་པ་ཐ་དད་པས། །རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན། །སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་དབང་གིས་ནི། །འཕྲལ་དུ་དུས་གཞན་ནུས་པ་འབྱིན། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །རྒྱུ་དྲིས་པ་ཡང་ མཉན་པར་གྱིས།།དུར་བྱེད་དང་ནི་དེ་འདྲ་གཞན། །མདོ་ལ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འོ་མ་འཐས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་འབྲས་བུ་དག་།འཕྲལ་དུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཐལ་སྨན་གྱིས་ཀྱང་འཕྲལ་སྲེག་བྱེད། །ཏིལ་མར་མར་གྱིས་འཕྲལ་སྣུམ་བྱེད། ། མ་ཤ་འཕྲལ་དུ་འདུལ་བར་བྱེད། །ཆང་གི་འཕྲལ་དུ་དྲེགས་པ་སྐྱེད། །འོ་མས་འཕྲལ་དུ་སྲོག་སྐྱེད་བྱེད། །བསེ་ཤིང་གི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིས། །ལ་ལ་རྨ་ནི་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད། །དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་། །ནུས་པ་མདོ་ལ་འབྱིན་པ་ཡོད། །རོ་ཡི་རྫས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན། ། མངོན་སུམ་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་གིས། །རྫས་ཀྱི་ཞུ་རྗེས་ནུས་པ་ནི། །འཕྲལ་དུ་སྐྱེད་པར་མངོན་པ་ཡིན། །རོ་ཙ་བྱེད་པའང་དེ་བཞིན་དུ། །འཕྲལ་དུ་ཁུ་བའང་འཕེལ་བར་བྱེད། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་སྨན་རྣམས་ཀྱང་། །སྦྱོར་ལེགས་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད། །འདི་ནི སློབ་མ་མིན་པ་དང་།།ལོག་འཇུག་བུ་ལའང་སྦྱིན་མི་བྱ། །སྨོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་ནི། །སྡིག་ཅན་ལ་ནི་མི་སྦྱིན་ནོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་པའི་གནས་བདུན་པ་ལས་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

像这样的方法还有哪些？那些一切还有哪些？是最殊胜的壮阳之法。山羊奶、鱼和酥油，同样酥油以及肉汤，要善加调制，应当赐予最上等的食物。通过广略之理，从先前所说的配方，智者应当善加观察味道、消化后的效果和时间。
作为食物给予青草，灌以酒，涂抹，以及乌达扎拉和比达拉，帕德玛古普塔的果实，应当经常给予这些，但不要在一天内过量使用。要根据消化能力如何，疾病、季节如何，以及身体状况如何，善加观察后再使用。
还要进行先前所说的清洁仪轨。对母马要进行治疗，要进行清除子宫疾病的工作。这是最殊胜的精华采集法，确实是增强体力的方法。已经说明了马匹所需要的一切问题。
善闻又说道：'我还有其他疑问，如果马的精华无瑕疵，逐渐进入身体组织，你说壮阳的功效会在一天内产生。请说明是通过什么途径，能够立即增长身体组织中最殊胜的精液？'
沙利贺札复又说道：'就如同给树木浇水，在当天就能看到花果的变化。同样，药物的精华也能立即产生效力。甘蔗的根部、中部和顶部有区别，同样花果等的消化后效果也各不相同。由于功效力量的不同，物质的自性也多种多样。由于配方功效的力量，能立即或在其他时间产生效力。'
这应当知道是现量。请听我解释你问的原因。杜尔杰德等类似药物，很快就能起到泻下作用。牛奶会凝结，波索恰的果实能立即起到泻下作用，碱性药物能立即燃烧，芝麻油和酥油能立即起到润滑作用，豆类能立即被消化，酒能立即产生醉意，牛奶能立即滋养生命，贝树的果实能立即在某些人身上产生伤口。
与此类似的其他药物，也有能立即发挥效力的。特殊的味道物质，通过这些现量和理由，物质消化后的效力，明显能立即产生。壮阳药物也是如此，能立即增长精液。先前所说的药物，若配制得当也能立即产生效果。
这不应给予非弟子和邪行者，也不应给予发狂者和作恶者。这是沙利贺札成就论第七品中讲述壮阳法的章节。

། །།རྟ་ཡི་ཆུ་སྦུབས་གྱུར་ནད་དང་། །བླུད་བྱ་བླུད་ མི་བྱ་ཉིད་དང་།།གསོ་བའི་ནད་ནི་ཡང་དག་ཉིད། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་བསྟན་དུ་གསོལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །གང་ཚེ་རྟ་ལ་འོ་མ་ཆུ། །ཆུ་སྦུབས་བྱིན་གྱུར་དེ་ཡི་ཚེ། །ཉེས་སྐྱེད་འོ་མ་དང་བཅས་པ། །ཚ་སྐྱེད་མགོ་བོར་ ཞུགས་པ་ན།།སྤོས་བདུག་མགོ་ཡི་སྦྱངས་པ་ཡིས། །དེ་ནི་བསལ་བར་ནུས་མ་ཡིན། །སྐམ་པར་གྱུར་ཚེ་ཆུ་ཡི་ཚད། །ལེགས་པར་བསལ་བར་ནུས་མ་ཡིན། །དེ་བས་ཆུ་དང་འོ་མ་ནི། །ཆུ་སྦུབས་ལས་ནི་སྦྱིན་མི་བྱ། །ཆུ་དང་འོ་མ་དེ་དག་ཀྱང་། །སྨན་དང་བཅས་པར་ བསྐོལ་བ་ནི།།ཆུ་སྦུབས་ལས་ནི་སྦྱིན་མོད་ཀྱི། །ཅི་ནས་གནོད་མི་འགྱུར་བར་བྱ། །གང་ཚེ་ཆང་དང་འོ་མ་ཆུ། །སྦུབས་ལས་བླུད་པའི་ཤུགས་དྲགས་ན། །སྦྱོར་བ་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུས། །མདོ་ལ་མང་དུ་ཞུགས་གྱུར་བ། །དེ་ཚེ་ལྕེ་དང་ལྐོག་མའི་སྦུབས། །ཤིན་ཏུ་ བཀང་ན་དྲགས་པར་འགྱུར།།དེ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་འཐོར་བ་ཡིས། །སྲོལ་གོང་དུ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་གྱེན་རྒྱུའི་རླུང་ལས་ནི། །བྱུང་བའི་ནད་ཀྱིས་ལུས་སྣོད་བྱེད། །དེ་ལས་ལུད་པ་འབྱུང་བ་ན། །ལྐོག་མར་གནས་པས་གནོད་སྐྱེད་བྱེད། །གྱེན་བྱུང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་ ན།།མགོ་བོར་ཡང་ནི་ཕྱིན་པར་བྱེད། །དེ་ཡིས་མཆི་མ་འཛག་འགྱུར་ཞིང་། །མགོ་འདེགས་པ་ཡང་དཀའ་བ་ཡིན། །ལྕེ་ནི་ནག་པོར་འགྱུར་བ་དང་། །ལུད་པ་ལུ་ཞིང་སྐམ་པར་འགྱུར། །མིག་གཉིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ས་ལ་འགྲེ་ཞིང་འདར་བར་འགྱུར། ། པ་ལ་ཤ་ཡི་མདོག་འདྲ་བའི། །སྣབས་ནི་སྣ་ནས་འཛག་པར་བྱེད། །རྣ་བ་ཆག་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ། །ལུས་ནི་རྡུལ་ཞིང་ཞུམ་པར་འགྱུར། །ཆུ་སྦུབས་ལས་ནི་གྱུར་བའི་ནད། །གསོ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། །འཆི་བར་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། །དེ་ལ་ཕན་འགྱུར་གསོ དཔྱད་བྱ།།དང་བོར་མར་གྱི་བསྐུས་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་ཆུ་བླུགས། །ཏ་ལའི་འདབ་མའི་རླུང་གཡབ་བམ། །གོས་ནི་ཤེར་བས་གཡབ་པར་བྱ། །མར་བསྐུས་ནས་ནི་སྨན་བསིལ་བའི། །ལྡེ་གུའམ་འདམ་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱ། །དེ་འཕྲལ་ཚ་དང་དབུགས་ མི་བདེ།།རྡུལ་དང་དུབ་པ་དང་བྲལ་འགྱུར། །དེ་ནས་དུད་པས་བདུགས་པ་ཡིས། །བཅུད་བདེར་གནས་པར་གྱུར་བྱ་ལ། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ས་ར་ལ། །ཤིང་མངར་དང་ནི་ག་བུར་དང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཙནྡན་དང་། །དེ་བཞིན་རྟ་ལ་པརྣི་དང་། །ནཱ་ག་པུ་ཥྦ་སྤོ་ན་ཡང་། ། དུག་མོ་ཉུང་དང་བྱ་མ་ཀ་།ཤྲེ་པེར་དང་སྤང་སྤོས་དང་། །རྡོ་དྲེག་གླ་སྒང་མ་དུ་ལི། །ཤིང་ཚ་དང་ནི་སྨྱིག་རྐང་དང་། །ིང་གུ་དེའི་ཤུན་གུ་གུལ་དང་། །ར་སྣ་ག་བྲ་ལྡོང་རོས་དང་། །པུ་ཤེལ་ཙི་དང་བ་ལ་ཀ་།སྨན་ནི་འདི་རྣམས་ཆ་མཉམ་དུ། །ལེགས་པར སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན།།གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་འདུག་པ་ལ། །བསྔགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་བཏུལ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི། །སྣུམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུལ་བར་བྱ། །བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་ཀུན་ལ། །བར་ཏ་ཀི་ཡི་ཁུ་བ་སྦྱར། །ཀ་ར་མར་དང་སྦྱར་བ་ཡིས། །ལྐོག་མ་ བདེ་བའི་སྨན་ཡང་སྦྱིན།།སྦུ་གུ་མོད་ལ་ཁོང་སྟོང་ལས། །ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཆེ་ཚད་ཡིན། །བཞི་ཆས་ཕྲི་པ་བར་མ་སྟེ། །ཕྱེད་ཕྲི་བ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །དེ་ནས་རྫ་བུམ་བླངས་ནས་ནི། །དེར་ནི་མེ་མདག་གཞུག་པར་བྱ། །ཁ་བཀག་བ་ཡི་དབུས་སུ་ནི། །སོར་གཅིག་བ་ཡི་ བུ་ག་གདོང་།།སྦུ་གུའི་བུ་ག་མཉམ་བྱས་ལ། །སྦུ་གུ་བུམ་པའི་བུ་གར་སྦྱར། །ངོས་ལ་བུ་ག་ཕྲ་གཏད་དེ། །དེ་ལས་དེ་ནི་བུད་པར་བྱ། །འདབ་མ་དེར་ནི་བདུག་པ་དེ། །བཅུག་ལ་དུད་པ་བདུག་ཏུ་གཞུག་།སྨན་པ་མཆོག་གིས་དུ་བ་ནི། །ལེགས་པར་དེ་ལ་བདུག་པར་བྱ། །

马的鼻腔疾病，以及应该灌注和不应灌注的情况，请善巧者详细解说治疗疾病的正确方法。当儿子如此说时，沙利贺札复又说道：
当马匹的鼻腔灌注牛奶和水时，引起不适的牛奶连同发热进入头部，即使用熏香清洁头部，也无法消除。当变干时，水的热量也无法完全消除。因此，不应该向鼻腔灌注水和牛奶。
但是，这些水和牛奶如果与药物一起煮沸，可以用于鼻腔灌注，但要确保不会造成伤害。当酒、牛奶和水从鼻腔灌注力道过猛时，由于配制不当，大量进入通道。
这时，舌头和喉咙腔过度充满就会变得严重。同样，由于过度分散，也会进入上部通道。由此产生的上行风引起的疾病会影响身体器官。
由此产生痰液时，停留在喉咙处会造成伤害。被上行之力推动时，也会到达头部。这会导致眼泪流出，且难以抬头。
舌头变黑，咳痰且干燥。两眼变化，在地上爬行并颤抖。流出如帕拉夏树色的鼻涕。
耳朵下垂且心情不悦，身体疲惫且萎靡。鼻腔引起的疾病非常难以治愈。虽然近似于死亡，仍应进行有益的治疗。
首先涂抹酥油，然后灌注非常清凉的药水。用多罗树叶扇子或湿布扇风。涂抹酥油后，涂抹清凉的药膏或泥。
立即能解除发热、呼吸不适、疲惫和劳累。然后用熏烟熏制，使其安适舒适。
檀香木、娑罗树、甘草、樟脑、普利扬古、旃檀、马蹄香、龙花、波那、毒茄、吉祥草、室利贝尔、藏香、石垢、葛根、马度利、
桂皮、竹茎、兴固、树皮、安息香、罗斯那、伽布拉、冬茹司、普谢尔齐、婆罗迦，这些药物要等量配制。
其他类似的推荐药物也要调配。对于风引起的疾病，要与油脂调配。对于一切痰病，要配合婆罗迦的汁液。
用糖和酥油调配，也要给予使喉咙舒适的药物。管子开口要空心，最大尺寸是两倍。减去四分之一是中等，减去一半是最小。
然后取陶罐，在其中放入炭火。在封闭的罐口中央，开一个一指宽的孔。
使管子孔径相等，将管子与罐子的孔连接。侧面对准细孔，从那里吹气。将要熏制的叶子放入其中，让烟熏入。最优秀的医生要给它做好熏制。

སྨན་པ་མཆོག་གིས་དུ་བ་ནི། །ལེགས་པར་དེ་ལ་བདུག་པར་བྱ། ། དུད་བ་བདུག་པའི་ཆེ་ཚད་ཡིན། །གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་གཏུལ་བ་ཡིན། །བར་མ་བཞི་བས་ཕྲི་བ་སྟེ། །ཕྱེད་ཕྲི་བ་ནི་ཆུད་ཚད་ཡིན། །རྨ་ལམ་དུད་པས་བདུགས་གྱུར་ན། །ནད་སེལ་བར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཚེ་སྣ་ནས་ལྗན་ལྗིན་ནི། །སྦྱིན་བག་མང་པོ་འཛག་འགྱུར་ཞིང་། ། སྒྲ་ནི་འབྱིན་པར་ནུས་འགྱུར་བ། །སྦྱང་བ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དུ་བས་མགོར་སོར་ནད་དང་ནི། །རྐན་དང་ལྐོག་མར་གནས་པ་ཡང་། །སེལ་ཅིང་བུ་ག་བད་ཀན་གྱིས། །ཁེངས་པའང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། །སོ་ཡི་སྟོབས་ཀྱང་འཕེལ་བར བྱེད།།དབང་པོ་རྣམས་དང་ལུས་ཟུངས་དག་།དངས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་བྱེད་པ་ཡིན། །རླུང་གིས་ཚིལ་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །སེམས་གསལ་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད། །ལྷོད་པ་རྣམས་ནི་དམ་བྱེད་ཅིང་། །གྱོང་པ་མཉེན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །གསེབ་དང་ལམ་རིངས་ནས་འོངས་ དང་།།ཤིན་ཏུ་རྒན་དང་སྐོམ་གྱིས་ཉེན། །ཟས་རྩུབ་ཟོས་དང་ཡོངས་སུ་དུབ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ན་བ་དང་། །ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་ཅན་དང་བརྟགས། །སྣུམ་བཏང་བ་དང་དུ་གཟོས་དང་། །སྦེགས་དང་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དང་། །ཆང་འཐུངས་བ་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །འོ་མ་ འཐུངས་བར་གྱུར་པ་ཡི།།རྟ་ལ་ནམ་ཡང་དུད་མི་བདུག་།ལྐོག་ནད་ནམ་འཚང་ཡན་ཆད་ནད། །ལུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་རྣམས་དང་། །སྐྱིགས་བུ་མགོ་པོའི་ནད་རྣམས་དང་། །ཆུ་སྦུབས་ལས་གྱུར་ནད་རྣམས་དང་། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་རླུང་གི་ནད་ རྣམས་དང་།།པུས་ཚིགས་ན་བ་རྣམས་ལ་ཡང་། །དུད་བས་བདུགས་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྟ་ཡིས་ཁ་ཟས་ཟོས་གྱུར་ཅིང་། །བསིལ་བར་གནས་ལ་དུད་པ་བཏང་། །དུད་པར་ནད་ནི་བསལ་བ་དང་། །སྨན་པས་རླུང་འཇོམས་ཁ་ཟས་སྦྱིན། །འབྲས་ཆན་སྦྲང་རྩི་ དང་སྦྱར་ཅིང་།།འོ་མ་བཅའ་སྒ་བཏབ་པ་སྦྱིན། །པི་ཙུ་མར་དའི་ཁ་བ་དང་། །བསྐོལ་བའི་མུདྒ་ཉིད་སྦྱིན་ཅིང་། །དེ་ལ་རྩ་ཡི་དོན་དུ་ནི། །དཱུང་བ་ཉེ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ། །ལེགས་ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གྲུབ་བའི་ གནས་ཏེ་བདུན་པ་ལས་སྦུ་བས་ལས་གྱུར་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུའོ།།གྲུབ་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གནས་བདུན་པ་རྫོགས་སོ།

最好的医生应当为其熏烟。熏烟的量度是这样的：最大量是一百次，中等量减去四分之一，最小量减去一半。
如果用烟熏治伤口，就能治愈疾病。当从鼻子流出大量粘液，并能发出声音时，就知道已经清洁好了。
烟熏能治疗头部、上颚和喉咙的疾病，也能清除被痰液堵塞的孔窍。
使风气顺畅流通，增强牙齿的力量。使诸根和身体组织清净无瑕。
风能消除脂肪，使心清明，开胃，使松弛的变紧实，使僵硬的变柔软。
对于从偏僻处和远路来的，极其年老的，被渴折磨的，吃了粗糙食物的，极度疲劳的，血液和胆汁有病的，
有水肿的，经过诊察的，服用过油的，受烟熏过的，饱胀的，受惊吓的，喝过酒的，体弱的，
喝过牛奶的马，永远都不要给它们熏烟。
对于喉病以上的疾病，咳嗽等病，呃逆、头部疾病，水泡引起的疾病，痰病，以及风病，
膝关节疼痛等，都推荐用烟熏治疗。
马吃过食物后，在凉爽处熏烟。用烟熏除去疾病后，医生应给予能降伏风的食物。
给予加蜂蜜的米饭，以及加入姜黄的牛奶。给予毕祖玛尔达的雪水，以及煮过的绿豆。
为了治疗脉络，应当给予冬瓜。具德的沙利贺札如是说。
这是沙利贺札成就论第七品中治疗烟熏引起的疾病品。第七成就论品终。

། །།རིག་བྱེད་རིག་བྱེད་ཡན་ལག་མཁས། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་དབང་པོ་ཐུལ། །གསོ་དང་རིགས་པའི་ལས་ལ་མཁས། །རྟ་ ཡི་བསྟན་བཅོས་ཕ་མཐར་ཕྱིན།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཐུབ་མཆོག་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་དྲིས་པ། །རྟ་ནི་འཆི་བར་འདོད་གྱུར་པ། །ནད་དང་བཅས་པར་གནས་གྱུར་ཅིང་། །སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་བར་དག་གི་།མཚན་ཉིད་ལེགས་ལྡན་ལས་རྟོགས་འཚལ། །འདི་ ནི་ན་ཚོད་གང་གི་ཆེ།།ནད་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས། །རྟ་ནི་འཆི་བ་ཉིད་འགྱུར་པའི། །མཚན་ཉིད་དེ་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །དེ་ནས་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །ལེགས་ཐོས་དྲིས་དོན་སླར་སྨྲས་པ། །རྟ་ཡི་ངེས་པ་འཆི་འགྱུར་རྟགས། །ཤ་ཡི་མིག་ཅན་གྱིས་ཤེས་དཀའ། ། རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ་ཤེས་གྱུར་པ། །བཤད་ཀྱིས་མཉན་དེ་བཟུང་བར་གྱིས། །མཆུ་ལྟག་སོར་ནི་བཞི་པ་ལ། །དེ་ནི་རི་མོ་བརྟག་བྱས་ཏེ། །ཁྱད་པར་རྣམས་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །དེ་ལ་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱ། །མི་ཡི་ལག་པ་དང་འདྲ་བར། །རྟ རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆུ་ལྟག་བརྟག་།གང་ལ་ཚེ་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་བཤད་ཀྱིས་མཉན་པར་གྱིས། །མཆུ་ལྟག་དབུས་མར་རི་མོ་ནི། །གྱིན་དུ་སོར་གཅིག་གང་ལ་ཡོད། །དེ་ནི་ལོ་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི། །ཁ་ནད་ཀྱི་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་འདྲ་བ་ཡི་རི་མོ་གཉིས། སོར་གཉིས་པར་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །རྟ་དེ་ཉིད་ནི་ལོ་གཉིས་ན། །ལྕེ་རིངས་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །འདི་འདྲ་བ་ཡི་རི་མོ་གཉིས། །མཆུ་ལྟག་ཏུ་ནི་འཕྲེད་དུ་སྣང་། །ལོ་གསུམ་ནས་ནི་འགྲམ་ནད་ཀྱིས། །དེ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་འདྲའི་རི་མོ་དབུས་ན དམའ།།རྟ་གང་ལ་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་ལོ་བཞི་ལོན་པ་ན། །འགྲམ་ལྐོག་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་གི་གཡོན་ན་རི་མོ་ནི། །རྩེ་མོ་ཡོན་པོ་སོར་གཉིས་ཡོད། །རྟ་དེ་ཉིད་ནི་ལོ་ལྔ་ནས། །རི་དགས་གླལ་གྱི་ནད་ཀྱིས་འཆི། །མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་རི་མོ་ནི། ། སོར་གཉིས་ཚད་ནི་ཡོན་ཏན་ཡོད། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ལོ་དྲུག་ནས། ། བ་ར་གའི་ནད་ཀྱིས་འཆི། །གང་གིས་རི་མོ་འདྲ་བ། །སོར་བྱེད་ཁར་ནི་ཆུད་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་ལོ་ནི་བདུད་ཉིད་ན། །གྲི་ཤིའི་ནད་ཀྱི་གདུངས་ནས་འཆི། །རི་མོ་དེ་འདྲ་སོར་གསུམ་པ། །རྟ་ནི་གང་ལ སྣང་གྱུར་པ།།རྟ་དེ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་ནས་ནི། །རིམ་གྱི་ཉེ་བར་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་གི་རི་མོ་འདི་འདྲ་ལས། །དབུས་ན་ནས་འདྲ་སྦོམ་པོ་ཡོད། །རྟ་དེ་ཉིད་ནི་ལོ་དགུ་ན། །རླུང་གི་གཟེར་གྱིས་སྲོག་ཟད་འགྱུར། །རི་མོ་མཆུ་ལྟག་དང་མཉམ་པ། །གྱེན་དུ་བྱུང་བ་དབུས་ ན་གནས།།རྟ་དེ་ལོ་ནི་བཅུ་པ་ན། །སྐེ་རེངས་ཀྱིས་ནི་བརླག་པར་འགྱུར། །གང་ལ་རི་མོ་འདི་འདྲ་གཉིས། །མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་གནས་གྱུར་བ། །ལོ་ནི་བཅུ་གཅིག་ལོན་པ་ན། །རླུང་འཁྱིལ་ནད་ཀྱིས་སྲོག་ཟད་འགྱུར། །གང་ལ་དེ་ནི་སོར་གཉིས་ལས། །བཅུད་ ཆེ་བ་ཡི་རི་མོ་ཡོད།།རྟ་དེ་ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་ན། །གྱེན་དུ་ལོག་པའི་རླུང་གིས་གསོད། །རི་མོ་ཆུར་ནི་སོར་ཕྱེད་པ། །སྦོམ་པོ་ནས་དང་འདྲ་བ་ཡོད། །རྟ་དེ་ལོ་ནི་བཅུ་གསུམ་ན། །དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཀྱིས་འཆི། །སྟེང་དང་ཐད་ཀར་རི་མོ་ནི། །མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་ གཉིས་གཉིས་ཡོད།།ཡང་ན་བྱ་རོག་རྗེས་འདྲ་བ། །གཉིས་ནི་རྟ་གང་ལ་ཡོད་པ། །རྟ་ནི་ལོ་ནི་བཅུ་བཞི་ན། །འབྱུང་བའི་ནད་ཀྱིས་དུས་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ཡི་བདག་པོའི་ནོར་དང་འབྲུ། །ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་གི་རི་མོ་རིམ་ཙམ་ནི། །གྱེན་དུ་འགྲེང་ཞིང་ དབྱིབས་ལེགས་ལ།།དྲང་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་ཡིད་འོང་བ། །གང་གི་མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་ཡོད། །དེ་ནི་གང་གི་ཁྱིམ་ན་འདུག་།མྱུར་དུ་རྒྱལ་བོ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །

精通吠陀及其支分，具足勇力且诸根调伏，善巧医术及理论，通达马术论至究竟。
向至尊沙利贺札请问：'马将死亡，具有疾病，三十二岁之间，具足相好者如何了知？
此马何时死亡？由何种疾病而死？马将死亡之相，请为我说。'
于是沙利贺札对善闻所问如是答：'马之必死征相，肉眼难知。
依次传承所知，我说你当受持。于上唇四指处，观察其纹理，种种差别相，由此知死期。
如同人之手相，观察马之上唇。有寿者之相，我今为你说。
上唇中央若有一指长直纹，此马一年内，将因口疾而死。
若有如是二纹，现于二指处，此马二年后，将因舌病而死。
若有如是二纹，横现于上唇，三年后将因颊病而死。
若有如是纹理，中央低陷，此马四年后，将因颊喉病而死。
若左有二指长曲纹，此马五年后，将因鹿癫病而死。
上唇中央若有二指长纹理，此马六年后，将因巴拉嘎病而死。
若有如是纹理，半指入口，此马七年时，将因格日希病而死。
若有如是三指长纹理，此马八年后，将因渐病而死。
若有如是纹理，中央粗如麦粒，此马九年时，将因风痛而亡。
若有与上唇等长直纹，位于中央，此马十年时，将因颈僵而亡。
若有如是二纹，位于上唇中央，十一年后，将因风旋病而亡。
若有大于二指之纹理，此马十二年时，将因上逆风而死。
若有半指粗如麦粒之纹，此马十三年时，将因呼吸困难而死。
若上唇中央有上下直纹各二，或有如乌鸦足迹二纹者，此马十四年时，将因大种病而死。
其主之财谷，将有损减。
若有细微纹理，向上竖直，形状优美，端直明显，悦目可爱，位于上唇中央者，此马所在之家，将速得王位。

མྱུར་དུ་རྒྱལ་བོ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །དྲིན་སྐྱབས་ནོར་དང་འབྲུ་འཕེལ་འགྱུར། །རྟ་དེ་གང་ན་གནས་གྱུར་དེ། །གྲོང་ ཁྱེར་རྒྱལ་སྲིད་འཕེལ་བར་འགྱུར།།དེ་འདྲའི་རྟ་ནི་རྙེད་གྱུར་ན། །མཆོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ། །དེ་ནི་དེ་འདྲས་ལོ་བཅོ་ལྔ། །བདེ་བ་ཁོ་ནར་སོན་ནས་ནི། །རྟ་རྫི་ཡིས་ནི་སྣང་བྱས་པ། །དེ་རྗེས་སྲོག་ནི་འདོར་བར་འགྱུར། །གང་ལ་མཆུ་ལྟག་རི་མོ་ནི། །འདི་འདྲ་ དཀར་སོར་སྣང་གྱུར་པ།།དེ་ཡང་ལོ་ནི་བཅོ་ལྔ་ན། །བ་ལ་ཤ་ཡི་ནད་ཀྱིས་འཆི། །གང་གི་མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་ནི། །རི་མོ་སོར་ནི་གསུམ་པ་ཡོད། །དེ་ནི་ལོ་ནི་བཅུ་དྲུག་ན། །ལོ་ལོགས་ནས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྟ་དེ་ནི། །བདག་པོ་མཛའ་བོའི་ནོར་ འཕེལ་འགྱུར།།གང་ལ་དེ་འདྲའི་རི་མོ་ནི། །མཉམ་པོ་གསུམ་ནི་མཆུ་ལྟག་ནས། །དེ་ཡང་ལོ་ནི་བཅུ་དྲུག་ན། །རླིག་སྐྲངས་ཀྱིས་ནི་དུས་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྟ་དེ་ནི། །རྟག་ཏུ་བདག་པོའི་དོན་སྒྲུབ་འགྱུར། །བུ་མང་བར་ནི་འགྱུར་བ་དང་། །རྟ་ནི་ཕོ་མོ་འཕེལ་ བར་འགྱུར།།སྟེང་གི་ཆར་གཉིས་འོག་ཁར་གཉིས། །རི་མོ་རྟ་ནི་གང་ལ་སྣང་། །དེ་ནི་ལོ་ནི་བཅུ་བདུན་ན། །མཚོན་གྱིས་འཆི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རི་མོ་ནི། །གྱེན་དུ་ལྟ་བ་གང་ལ་ཡོད། །རྟ་དེ་ལོ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ན། །ཁྲག་ནད་ཀྱིས་ནི་སྲོག་ཟད་འགྱུར། ། རི་མོ་གྱེན་དུ་ལྟ་ཞིང་མཉམ། །སྣུམ་པ་བཞི་ནི་གང་ལ་ཡོད། །རྟ་དེ་ལོ་ནི་བཅུ་དགུ་ན། །གཅིག་འགག་པ་ཡིས་དུས་བྱེད་འགྱུར། །རི་མོ་ཉམས་ཤིང་རིང་བ་ལྔ། །གང་གི་མཆུ་ལྟག་མཉམ་ཡོད་པ། །དེ་ཡང་ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་ན། །མགོ་ནད་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར འགྱུར།།གང་ལ་རྟ་ཕྱིས་འོན་ཏེ་ནད། །འདྲ་ཡོད་དེ་ནི་གསེབ་ཀྱི་མཆོག་།ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན། །ཁ་ནད་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་གི་མཆུ་ལྟག་རི་མོ་ནི། །བཅུད་གུག་པ་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ན། །སྨན་ནད་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། ། མཆུ་ལྟག་ལྕགས་ཀྱུ་འདྲས་བརྒྱན་བ། །རྒྱལ་པོ་ལ་གཅེས་དཔལ་ཡོན་ཅན། །ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ན། །བྲང་ཚ་བ་ཡིས་འཆི་བར་འགྱུར། །རུས་སྦལ་ཆུ་སྲིན་འདྲ་གང་ཡོད། །དེ་ཡང་རྒྱལ་པོའི་རྫེས་མཐུན་ཡིན། །ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ན། །རྣ་བའི་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར འགྱུར།།རྟ་ནི་གང་གི་མཆུ་ལྟག་ན། །པདྨའམ་ཨུཏྤལ་འདྲ་ཡོད་པ། །བདག་པོའི་ནོར་ནི་རྟག་ཏུ་བསྐྱེད། །ལོ་ལེགས་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན། །ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ན། །གཞོང་འདྲའི་ནད་ཀྱིས་དུས་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ནི་ཐ་སྐར་བཅས་ཡོད་པ། །བདག་པོའི་ནོར་དང་བུད་མེད་ བསྐྱེད།།ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ན། །སྣུམ་ནད་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །བ་དན་བཅས་པ་གང་ན་ཡོད། །བདག་པོ་བསྟེན་ན་ནོར་སྟེང་འགྱུར། །ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ། །སྦྲུལ་གྱིས་བཟུང་སྟེ་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་ལ་མཆོད་སྡོང་འདྲ་རིས་ཡོང་། །བདག་པོ་མཆོད་ སྦྱིན་གྱིས་འབྱོར་འགྱུར།།ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ན། །གཟེར་ནད་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་ལ་རི་མོ་བླུགས་གཟར་འདྲ། །མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་ཉེ་བར་སྐྱེས། །དེ་ཡི་བདག་པོ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད། །སྦྱིན་གཏོང་རྟག་ཏུ་འགྱེད་པར་འགྱུར། །ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ན། ། མགོ་ནད་ཀྱིས་ནི་དུས་བྱེད་འགྱུར། །གཡུང་དྲུང་རིས་དང་རིན་ཆེན་འདྲ། །དཔལ་གྱི་ཤིང་ངམ་ལྷ་ཡི་ཤིང་། །དགའ་བ་འཁྱིལ་པའམ་ཕྲེང་བ་འདྲ། །གང་གི་མཆུ་ལྟག་ཉིད་ན་སྣང་། །རྟ་མཆོག་དེ་ནི་བདག་པོ་ཡི། །དཔལ་ནི་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད། །བུ་དང་ཚ་བ འཕེལ་བར་བྱེད།།བདེ་བར་རྣམ་པར་རྒྱལ་པར་བྱེད། །གང་ལ་འདི་འདྲའི་རྟ་ཡོད་པ། །

迅速成为王者，恩惠庇护财物粮食增长。马匹所在之处，城邦王权兴盛。若得如此良马，应当供养并善加照料。此马如此十五年，一直安乐无恙，马夫照料之后，其命将终。
若有马匹上唇纹理，如此白色一寸显现者，其亦于十五年时，因巴拉夏病而死。若有马匹上唇中央，纹理三寸者，其于十六年时，因饥荒而死。如此之马，主人亲友财富增长。
若有如此纹理，三条平行于上唇者，其亦于十六年时，因睾丸肿胀而死。如此之马，常为主人成办事业。子嗣众多，马匹雌雄繁衍。
上方两道下方两道，纹理显现于马匹者，其于十七年时，将遭兵刃而死。如此纹理，向上生长者，此马十八年时，因血病命尽。
纹理向上且平整，光滑四道者，此马十九年时，因阻塞而死。纹理损坏且长五道，于上唇平行者，其亦于二十年时，因头疾而死。
若有马疥或类似病症者，其为野生中最胜，二十一年时，因口疾而死。若其上唇纹理，弯曲者，其于二十二年时，因药物而死。
上唇饰有铁钩状纹，为王所爱具吉祥德相，二十三年时，因胸热而死。若有似龟似鳄者，其亦随顺于王，二十四年时，因耳疾而死。
马之上唇若有，似莲花或青莲者，常增主人财富，且令年景丰收。二十五年时，因盆状病而死。若有星宿相者，增长主人财富与女眷。
二十六年时，因油病而死。若有幢相者，主人供养则财运上升。二十七年时，为蛇所咬而死。若有似塔庙纹理者，主人以供施而富足。
二十八年时，因刺痛而死。若有纹理似水瓶，生于上唇中央，其主人行供施，常行布施。二十九年时，因头疾而死。
若有卍字纹或似宝物，或似吉祥树或天界之树，或似喜结或花鬘，显现于上唇者，此胜马于主人，最胜增长吉祥，子孙繁衍，获得圆满胜利。若有如此之马

བདེ་བར་རྣམ་པར་རྒྱལ་པར་བྱེད། །གང་ལ་འདི་འདྲའི་རྟ་ཡོད་པ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་རྣམ་རྒྱལ་འགྱུར། །བདག་པོ་ཚིམ་ཞིང་བདེ་བ་དང་། །ནོར་རྙེད་པ་ནི་ཚིམ་བྱས་ནས། །དེ་ནི་ལོ་ནི་སུམ་ཅུ་ན། །ཁོང་པའི་སྲིན་བུའི་ནད་ཀྱིས་འཆི། །འཁོར་ ལོའམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དབྱིབས།།རྟ་གང་གི་ནི་མཆུ་ལྟག་གནས། །རྟ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པར་འགྱུར། །བདག་པོ་རྟག་ཏུ་བདེ་སྐྱེད་བྱེད། །རྒྱལ་པོས་དེ་ནི་བཞོན་གྱུར་ན། །དགྲ་ཡི་ཚོགས་ནི་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །རྟ་དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ན། །ནད་མེད་པར་ ནི་འཆི་བར་འགྱུར།།གང་ལ་མཆུ་ལྟག་དབུས་ན་ནི། །ཟླ་བ་ཁམ་པའི་ཉི་འདྲ་ཡོད། །རྒྱལ་པོ་གང་ལའང་འདི་འདྲ་ཡི། །རྟ་ཡོད་དེ་ནི་འབྱོར་ཆེན་ཡིན། །ལོ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ན། །བདེ་བར་འདུག་བཞིན་དུས་བྱེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རི་མོ་རྩུབ་བམ་ ཆད།།དུམ་བུའམ་ཡོན་པོ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ནི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། །དྲང་ཞིང་མདངས་སྣུམ་བསྔགས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཚེ་ནི་ཤེས་བྱ་བ། །ང་ཡིས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་དག་ཤེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་བྱ། །བརྗོད་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མི་ ཡིན།།ཉོ་བ་དང་ནི་འཆོང་བ་དང་། །གསོ་དཔྱད་ཚེ་ཡང་བརྗོད་མི་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གསང་བའི་གནས་བརྒྱད་པ་ལས། རི་མོ་ལས་ན་ཚོད་དང་ཚོ་བརྟག་པའི་ལེའུའོ།། །།ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པས། །རྟ་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་པ་ན། །གཞི་ ནས་བརླག་པར་འགྱུར་བ་ཡིས།།བཞོན་པའི་བདེ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྐམ་པོ་རྩཝ། །གན་ད་ར་དང་མ་ཏྲ་ཀ་།སིན་དུ་སོ་པི་ར་དང་ནི། །ལྷོ་ཕྱོགས་པ་ཡི་གཙོ་བོ་སོགས། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་གླིང་བར་པའི། །མི་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ། ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྟ་ཡི་འཆི་བའི་འཇིགས་པས་ཉེན། །ཤ་ལི་ཉོ་ཏྲ་དང་སྲོང་ཆེ། །དེ་ཡི་གནས་སུ་ཉེ་བར་ལྷགས། །ཉི་མ་ལྟ་བུའི་གཟི་བརྗིད་ཅན། །དེ་ལ་དུལ་བས་ཕྱག་བྱས་ནས། །རྟ་ཡི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དྲིས་པ་ལ། ། སྣ་ཚོགས་ནད་ཀྱི་ཉེན་གྱུར་པ། །རྟ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་འགྱུར། །སྲོག་དང་བྲལ་གྱུར་ཉེ་བ་ན། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་ཁྱེད་ལགས། །ཁྱེད་ནི་རྟ་ཡི་དེ་ཉིད་མཁྱེན། །ཅི་ནས་དེ་དག་འཚོ་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛོད། །དེ་ནས ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས།།མི་དབང་འཁོར་བཅས་ལ་སྨྲས་པ། །སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་ཤིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ལོག་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་གྱུར་པ། །སྲོག་སྦྱིན་པ་ཡི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་ཡི་སྲོག་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། །འཆི་འདོད་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ དག།།ཤེས་ལ་གོམས་པའི་མིག་ལྡན་ལས། །སྨན་པ་ཡིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །བློ་མེད་བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་པས། །གསོ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དུས་ལ་བབ་གྱུར་པ། །དེ་ལ་སྨན་པར་བྱར་མེད་དེ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འཆི་བ་ནི། ། བཅོས་སུ་མེད་པ་མདུན་ན་བསྟོད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དུས་མིན་འཆི། །ནད་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི། །སྨན་དང་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་ནི། །སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟློག་པར་བྱ། །གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ནི། །ཚེ་ནི་ངེས་པར་ཟད་གྱུར་བ། །དེ་ལ་ལྷ་སོགས བཅས་པས་ཀྱང་།།བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

使其安乐并获得胜利。若有此等马匹者，其王必定获胜。主人满足安乐，获得财富而满意。至三十岁时，将因腹内虫病而死。
若马嘴上有轮或金刚杵形状，此马将成为国王坐骑。常使主人生乐。若国王骑乘此马，必胜一切敌众。此马至三十一岁时，将无病而死。
若马嘴上中央有如残月般形状，任何国王若有此等马匹，必定大富。至三十二岁时，将安乐而终。
若有粗糙或断裂，碎片或歪斜之纹理，此非为善。平直而有光泽者为善。
如是寿命当知，我已为你宣说。虽知此等亦不可说，若说亦无过失。
买卖之时以及医治之时皆不可说。此为《马医经》第八秘密处，观察纹理寿命与肥瘦品相品。
当马匹因极难忍之病而衰竭时，将从根本毁坏，失去乘骑之乐。
尔时，迦摩波罗、甘陀罗、摩咤迦、信度、索毗罗等王以及南方诸首领，诸王与中洲之人民，以及一切地方民众，皆为马之死亡所惊惧。
大仙马医来至其处，具日光般威严，以调伏心向其顶礼。依马之法则，众人皆问：'诸马遭受种种病患所困，极为不适。临近失去生命之时，您是他们的救护。您通晓马之真谛，请为开示使其存活之法。'
尔时马医对诸王及眷属言：'心为痛苦所逼，从此世间离去，往生他世，无有救命之法。
其寿命当知，欲死亦当知。具眼者由修习而知，医者当知。
无智不解论典者，不能医治。若时已至，则无可医治。一切众生之死，无可救治在前。
一切众生非时死，由病所生者，当以药物、调配及咒语等遮止。
若由往昔业力，寿命必定穷尽者，即使诸天等亦不能遮止。'

།སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་བཟློག་པ་དང་། །ནད་རྣམས་བསལ་བར་བྱ་བ་ལ། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་ཡན་ལག་བརྒྱད། །རྟག་དུ་ནུས་དང་ལྡན་པར་བཤད། །ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཚོར་བ་གསལ་ གྱུར་བ།།འདི་དག་སྨན་པའི་ལས་ཡིན་གྱི། །ཚེ་ཡི་བདག་པོ་སྨན་པ་ཡིན། །འཆི་ལྟས་ཀྱིས་ནི་ཟིལ་གནོན་པ། །འཆི་བར་འགྱུར་གྱིས་སྲོག་ཡོད་མིན། །འཆི་ལྟས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ལ་འཆི་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཚེ་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །དེ་ཚེ་འཆི་ལྟས་ མང་དུ་འབྱུང་།།དུས་ནི་གོ་བཟློག་གྱུར་བ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་སྐར་མི་འཕྲོད་དང་། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པའམ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་སྡིག་སྤྱོད་ལས། །ལོག་པར་སྤྱོད་པར་གྱུར་བ་ལས། །ལྟོས་ནས་མང་དུ་འབྱུང་བ་འགྱུར། །འཆི་ལྟས་ཀྱི་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། ། ནད་ནི་སྣ་ཚོགས་དེ་ལས་འབྱུང་། །མི་བཟད་ཚུལ་ཅན་དུ་མ་ནི། །སྲོག་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འབྱུང་། །དེ་ཚེ་གསོ་བ་སྔགས་བཅས་པས། །དོན་ནི་ཅི་བཞིན་བྱེད་མི་ནུས། །སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནད་ཀྱི་ཚོགས། །ལེགས་པར་སེལ་བར་བྱེད་མི་ནུས། །དེ་ཚེ་ལྟ ཚོགས་མཆོད་པ་དང་།།སྡོམ་པ་གནས་དང་ཞི་བའི་ལས། །སྔགས་དང་སྦྱིན་སྲེག་གཏོང་མ་ཡིས། །ནད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཞི་བར་བྱ། །ཡམས་ཀྱི་ནད་ནི་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཞི་བའི་ལས། །བྱས་པས་སྲུང་ཞིང་འཚེ་བ་བསལ། །དེས་ནི་སྣ་ཚོགས་ ནད་གཞི་འགྱུར།།སྨན་པས་གང་ཞིག་མཐོང་གྱུར་ན། །རྟ་ནི་ངེས་པར་བརླག་འགྱུར་བའི། །ཚེ་ཟད་པ་ཡི་རྟགས་དང་ནི། །མཚན་མ་ཡང་དག་བཤད་པར་བྱ། །ནད་ནི་མི་བཟད་ཀྱིས་ཉེན་ཅིང་། །སྲོག་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་ན། །མཚན་མ་གང་ཞིག་སྣང་གྱུར་ པ།།དེ་འདི་ང་ལས་ཤེས་པར་གྱིས། །གང་ཞིག་སྐེ་བསྡམས་ལུད་པ་ལུ། །ཁ་ཆུ་དང་ནི་མཆི་མ་འཛག་།དཀུ་ནི་སྟོང་པར་སྣང་གྱུར་བ། །ནད་དེའི་མཚན་མ་ངན་པ་ཡིན། །གང་གི་ལུས་ཀུན་སྐྲངས་པ་དང་། །རྨེན་བུ་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། །གས་ཤིང་འཛག་པར་བྱེད་ པ་དང་།།དེ་ལ་དྲི་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །བྱ་རྒོད་ཚང་གི་རིང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་ཅི་ནས་འཚོ་མི་འགྱུར། །རྔ་མ་གཡབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །སོ་ཡང་ཀྲིག་ཀྲིག་འཆའ་བར་བྱེད། །སེམས་རྨུགས་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མི་བདེ། །མགོ་ཡང་ཕྲུག་པར་བྱེད་མི་ནུས། །མཚན་དང་ལྟོ་ བ་བསླངས་གྱུར་བ།།རྟ་དེ་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

为了遮止痛苦感受，以及为了消除诸病，医方明八支，常说具有威力。
能令诸病平息，如是令感受明显，这些是医者之业，生命之主即医者。
被死兆所压制，将死者无有生命，若无有死兆者，于彼无有死亡。
当时节来临时，彼时死兆多现，时节错乱转变，王者星宿不合，
或因往昔业过，如是王者恶行，由于邪行所致，观待而多生起。
死兆之相及病，种种由此生起，众多难忍之相，能摧毁生命而生。
彼时医治及咒，如实作用无能，诸药对于病聚，亦不能善消除。
彼时供养圣众，住戒及寂静业，咒语火供施食，令诸病聚平息。
为息瘟疫之病，如前所说寂业，作已护持除害，由此病因各异。
医者若见何者，马必定将毁坏，寿尽之相及以，征兆当善宣说。
为难忍病所逼，将与生命分离，何等征相显现，此当从我了知。
何者喉结咳嗽，流涎及泪水流，腰部显现空虚，是彼病之恶相。
何者遍身浮肿，多生淋巴肿块，裂开而有渗漏，于彼生起臭味。
秃鹫巢穴长生，彼定不能存活，尾巴不能摆动，牙齿亦作咯咯响。
心昏极不舒适，头部亦不能摇，生殖器腹下垂，此马不能存活。

།རྣ་བ་ཆག་ཅིང་ཟས་མི་ཟ། །བཞིན་རས་ངན་ཅིང་རྔ་མ་འབྱི། །འདར་དང་མགོ་འཁོར་གྱིས་ཉེན་པ། །སྐད་མི་འབྱིན་ཅིང་འདུག་མི་ཚུགས། །སེམས་ཁོང་ཆུད་ཅིང་མཆི་མས་དཀྲུགས། །ཚེ་ཟད་པར་ནི་ཤེས་ པར་བྱ།།ཁ་ནས་ཆུ་སྔོན་འདྲ་བ་ཡི། །ཁ་ཆུ་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་དང་། །རྟ་སྤངས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁྲུ། །གཅིན་ནི་ཁྲག་དང་འདྲ་བར་འཛག་།སྨན་པ་མཁས་པར་གྱུར་བ་ཡིས། །དེ་ནི་འཆི་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །རྟ་གང་སྒྲ་ནི་མི་ཐོས་དང་། །གང་ཞིག་མི་འཕྲོད་ ལ་བརྟེན་ལ།།ཁ་ཟས་དང་ནི་བྲལ་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་འཆི་བ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཤིན་ཏུ་འཁྲུ་ཞིང་མི་ཟད་བྱེད། །བརྒྱལ་རེངས་ཡིད་མི་བདེ་དང་ལྡན། །ཡང་ཞིག་དཀུར་ནི་ལྟ་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་སྲོག་ཟད་གྱུར་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་རྩ་ནི་མི་ཟ་བར། །རྒྱུན་དུ་སོ་ ནི་འཆའ་བྱེད་ལ།།རྐང་པས་ས་ནི་རྐོ་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་ཤེས་བྱ། །གང་གི་ཁ་དང་སྣ་ནས་ནི། །ཁྲག་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །རྫི་མང་མང་པོར་སྣང་གྱུར་བ། །ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་མཐོང་མི་ནུས། །མིག་ནི་དམར་ཞིང་འཚུབས་པར་བྱེད། །གཅིན་ནི་ ཁྲག་འདྲ་འབྱུང་འགྱུར་ལ།།སེམས་ཁོང་ཆུད་པར་གྱུར་པ་དག་།དེ་འདྲ་འཚོ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་གི་མིག་ནི་སེར་གྱུར་ཅིང་། །འཁྲུལ་བའི་མིག་གིས་ལྟ་བའམ། །རྐང་པ་ལ་ནི་རྟོག་བྱེད་པ། །རྟ་དེའང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་གི་མིག་ནི་དམར་གྱུར་ཅིང་། ། དཀར་པོའི་ཆ་ནི་མི་མངོན་ལ། །རབ་ཏུ་གཡོགས་པར་གྱུར་པ་གང་། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་མ་རུང་འགྱུར། །འགྲོ་བའི་ཚེ་ན་རྣམ་པར་འཁྱོར། །རྐང་པ་འཛུགས་པར་མི་ནུས་ཤིང་། །འཚེའུ་ཚོ་འཁུམས་པར་བྱེད་པ་དང་། །གཉེའུ་རིངས་གྱུར་བདེ་མི་འཚོ། །རྩིབ་ལོགས་དག་ནི་རེ་རེ ཡིས།།ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྲེ་བྱེད་ཅིང་། །གསུས་མེ་མཆུ་འཕྱང་ལྕེ་ནག་པ། །འགྲོ་བར་བྱེད་པས་དེ་མི་འཚོ། །འགྲོ་བཞིན་དུ་ནི་ལྕི་བ་དང་། །དཀུ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྟ། །ཁ་ནས་བཏུང་བར་གྱུར་པ་རྣམས། །སྣ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། །མིག་གིས་མཐོང་བར་མི་ ནུས་ཤིང་།།རྣ་བ་དག་ཀྱང་རེངས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་འཆི་བ་དང་འདྲ་བས། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་མི་བྱའོ། །གང་ཞིག་རླུང་འཁྱིལ་དྲག་ཏུ་སྤོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲག་ཏུ་འཁྲུ། །འཁྲུ་བ་རིང་དུ་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །འཁྲུས་ནས་སླར་ཡང་སྦོ་བ་དང་། །གཅིན་དང་རྟུག་པ་ཟད་ གྱུར་ཀྱང་།།རྩ་ནི་ཟ་བར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་འཆི་བ་དང་འདྲ་བས། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་མི་བྱའོ།

耳朵损坏且不进食，
面容丑陋且尾巴脱落，
颤抖和头晕所困扰，
不发声音且坐立不安，
心神恍惚且泪水扰乱，
应知其寿命已尽。
从口中流出如蓝色水般的，
口水持续不断地滴落，
马粪持续不断地泻下，
小便如血般滴落，
作为明智的医者，
应知此与死亡无异。
马匹若听不见声音，
或是依赖不适之物，
与饮食相隔绝，
此亦应知与死亡无异。
极度腹泻且不知疲倦，
昏迷僵硬且心情不悦，
又频频观望腰部，
此亦是生命已尽。
若是不吃草料，
却经常咬牙，
用脚刨地，
此亦应知将会死亡。
从其口鼻中，
血液大量涌出，
眼前出现许多斑点，
即使近在眼前也看不见。
眼睛发红且混浊，
小便如血般流出，
心神恍惚者，
如此将不能存活。
若眼睛发黄，
用迷乱的眼神观看，
或是观察自己的脚，
该马也将会死亡。
若眼睛发红，
白色部分不显现，
完全被遮盖者，
此亦将很快变得不堪。
行走时摇摇晃晃，
无法站稳脚步，
关节蜷缩，
颈部僵硬者将不能存活。
肋骨一根根地，
反复突出，
腹部下垂嘴唇下垂舌头发黑，
行走者将不能存活。
边走边排便，
反复观察腰部，
从口中饮入的水，
从鼻子流出，
眼睛无法视物，
耳朵也变得僵硬，
此与死亡无异，
不应进行药物调配。
若剧烈放屁打转，
反复剧烈腹泻，
排泄物持续流出，
排泄后又再次肿胀，
即使小便粪便耗尽，
也不吃草料，
此亦与死亡无异，

།གང་གི་རྔོག་མ་མཐོར་གྱུར་ཅིང་། །དཀུར་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ལྕེ་རྐན་ཁ་དང་མཆུ་གནག་ཅིང་། །འགྲམ་པ་འཐས་པར་གྱུར་བ་དང་། །པགས་པ་སྤུ་དང་ ལུས་དྲིང་།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོར་ཤེས་བྱ། །ཁའི་ཚོང་འདྲ་མ་ཤ་རུལ་བའམ། །མདའ་སྒྲོ་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་ཡི། །རྟ་ནི་གང་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ལ་རྔོ་དང་གཡན་པ་སོགས། །པགས་ནད་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ན། །པགས་ པ་ནག་པོ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་།།སྤུ་ཡི་ཚོགས་ཀྱང་བྱིན་ནས་ནི། །ཆུ་སེར་ཤས་ནི་ཆེ་བ་ཡི། །ཁྲག་ནི་འཛག་པར་བྱེད་གྱུར་པ། །དེ་མཐོང་ནས་ནི་ཟླ་གསུམ་བཅས། །ལྷག་མའི་འཚོ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ལུས་ནི་རྟག་ཏུ་རེངས་པ་དང་། །ཁ་ནས་ཁ་ཆུའི་རྒྱུན་འཛག་ ཅིང་།།ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲ་འབྱིན་བའི། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པར་ཤེས་བྱ། །རྟ་གང་ཁ་སྐམ་ལྕེ་དང་ནི། །རྐན་དང་མཆུ་ནི་ནག་པོར་འགྱུར། །མི་རོ་ལྟ་བུའི་དྲི་འབྱུང་བ། །དེ་ཡང་རོ་དང་འདྲ་ཤེས་བྱ། །གང་གི་འབྲས་བུ་ལྐོག་མ་ནི། །རབ་སྐྲངས་མགོ་པོའི་ནད་ ཀྱིས་བཏབ།།ཁ་ཆུ་མདོག་ནི་དུ་མ་འཛག་།དེ་ཡང་འཆི་བ་དང་འདྲར་བཤད། །གང་ཞིག་ལུད་པ་མི་བཟད་ལུ། གང་དག་གནས་པར་རྣམ་པར་འགྲོ། །དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་རྐང་འཛག་པ། །དེ་འདྲ་བ་ཡང་འཚོ་མི་འགྱུར། །ཟད་བྱེད་ནད་ཀྱིས་བཏབ་གྱུར་ ཀྱང་།།ཡིད་བདེ་ལྟ་བུར་བྱེད་གྱུར་པ། །གང་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་ཡོད་པ། །དེ་ཡང་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱ། །མདོག་དང་སྟོབས་དང་སྐད་གསང་ཉམས། །མིག་དང་སྣ་དང་ལུས་སྐྲངས་ཤིང་། །རྣ་བ་མཇུག་མ་བསྐྱོད་མི་ཤེས། །དེ་ཡང་འཆི་བར་ ཤེས་པར་བྱ།།གང་ཞིག་མགོ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །རོ་སྟོད་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་དང་། །ལུད་པ་ལུ་ཚེ་ཁ་ནས་ནི། །ཁྲག་ནི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། །ལུས་སྐྲངས་གཅིན་ནི་དམར་པོ་འབྱུང་། །དེ་ཡང་རོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །རྟ་གར་གཅིན་མང་སྣ་ཚོགས་པའི། ། མདོག་ཅན་མེད་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ལ། །རྩ་ནི་ཅི་ཡང་མི་ཟ་བ། །དེ་ཡང་རོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །སྙིང་ག་སྐྲངས་པ་དང་བཅས་པས། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལུད་པ་ལུ། །སྨན་པ་མཁས་པས་མཐོང་གྱུར་ན། །འདི་ནི་མི་འཚོ་ཞེས་བསྟན་བྱ། །རྟ་གང་སྐེ་ནི་ཡང་ཡང རྐྱོང་།།འདར་ཞིང་མིག་ནི་དམར་བ་དང་། །ལུས་ལྕི་ཡན་ལག་རེངས་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ། །གང་གི་བུ་གའི་སྒོ་སྐྱ་ཞིང་། །མཆུ་ལྟག་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །མིག་ནི་ཐུར་དུ་འགེབས་ཤིང་འགྲོ། །སྤུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཤོར་གྱུར་ པ།།ཡིད་མི་བདེ་བས་རིང་དུ་བདུག་།ཕྲག་སོའི་སྟེང་ནི་སྐམ་པོར་སྣང་། །གཉེའུ་རེངས་ཀྱིས་ཀྱང་བཏབ་གྱུར་བ། །རྟ་དེའང་འཚོ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །རྩོལ་བ་ཆུང་ཞིང་ཆུ་ཉུང་འཐུང་། །ཟས་ཀྱང་ཟ་བར་མི་བྱེད་ཀྱང་། །རྟ་སྦངས་གཅིན་ནི་མང་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་ རོ་དང་འདྲ་ཤེས་བྱ།།གང་ཞིག་ཚུལ་ནི་འདི་འདྲ་བའི། །འཆི་ལྟས་སྣང་བར་གྱུར་བ་ན། །དེ་ཡང་ལེགས་པར་སྣང་གྱུར་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་མ་ཡིན། །ནད་པ་གང་དག་ལུས་འཇམ་ཞིང་། །མདོག་དང་སྤྱོད་བ་མང་གྱུར་ལ། །མིག་དང་སྤྱོད་པ་སྐྱོད་མེད་སྣང་། ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྤྱོད་པ་ཡང་། །དྲོ་གྲང་དུས་ནི་ཅི་བཞིན་ཤེས། །གཅིན་རྟུག་གནོད་པ་མེད་པར་འབྱུང་། །ས་ལ་འགྲོ་བར་གྱུར་ནས་ནི། །སླར་ཡང་ཆུར་འཇུག་པར་མི་བྱེད། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ན། །ཕན་དང་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་སྣང་། །དེ་ནི་གསོ་བའི་ལས རྣམས་ལ།།གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གསོར་སུང་གསོར་མི་རུང་། །ཤེས་ནས་གསོ་བའི་ལས་རྣམས་བརྩམ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་གང་སྤྱོད་པ། །སྨན་པ་དེས་ནི་ལས་གྲུབ་འགྱུར། །གསོ་བའི་བྱ་བ་བྱས་ཀྱང་ནི། །

凡是鬃毛竖立，腰部可见，舌头、上颚、嘴和嘴唇发黑，两颊紧贴，皮肤、毛发和身体发臭的，应知将往生他世。
嘴如腐烂的肉或烧焦的箭羽般的马，也应知将死亡。
凡是患有疥癣等皮肤病时，皮肤变黑，毛发脱落，渗出黄水较多的血液，见此者余三月可活。
身体经常僵硬，口中流涎不止，反复发出声音的，应知将往生他世。
凡是口干，舌头、上颚和嘴唇变黑，散发尸体般气味的马，也应知如同死尸。
凡是睾丸和喉咙肿胀，头部疾病发作，口水流出各种颜色的，也说如同死亡。
凡是剧烈咳嗽，四处游荡，呼吸不畅且流涎的，这样的也不能活。
即使患上消耗性疾病，却表现得似乎很愉快，凡是有这种特征的，也应知将死亡。
色泽、体力、声音衰退，眼睛、鼻子和身体肿胀，耳朵和尾巴不能动弹的，也应知将死亡。
凡是头部以及上身摇晃，咳嗽时口中流血，身体肿胀且小便呈红色的，也如同死尸。
凡是小便量多且呈现各种颜色，完全不吃草料的马，也如同死尸。
胸部伴有肿胀，剧烈咳嗽，若被明医所见，应说此马不能活。
凡是频频伸长脖子，颤抖且眼睛发红，身体沉重四肢僵硬的马，也说将死亡。
凡是鼻孔发白，上唇肿胀，眼睛向下遮蔽而行，毛发极其散乱，心情不悦久卧不起，肩胛骨上方显得干瘦，被颈部僵硬所困的马，也不能活。
精力微弱且饮水少，虽不进食，却大小便频繁的，也应知如同死尸。
凡是出现这样的死亡征兆时，即使暂时好转，也不会有其他结果。
凡是病马身体柔软，色泽和行为正常，眼睛和行为无异常，一切行为都能根据冷热时节而行，大小便正常，走在地上后不再进入水中，用药后能显现利弊差别的，这对于治疗来说，会有成功的结果。
如此了知可治与不可治后，才开始治疗。如此了知而行医者，医生将获得成功。即使进行治疗，

སྨན་པ་དེས་ནི་ལས་གྲུབ་འགྱུར། །གསོ་བའི་བྱ་བ་བྱས་ཀྱང་ནི། །འཆོས་པར་ མ་འགྱུར་འཆི་འདོད་པ།།དེ་ལ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། །ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འཆི་ལྟས་ཀྱི་ནི་མཚན་ཉིད་འདི། །ཡོན་ཏན་མེད་ལ་སྦྱིན་མི་བྱ། །བུ་དང་སློབ་མ་ཡོན་ཏན་གྱི། །སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། འཆི་ལྟས་བྱུང་བ་གསང་བ་ནི། །ནམ་ཡང་སུ་ལའང་བརྗོད་མི་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པས་ནད་ཀྱིས་འཆི་ལྟས་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།

医生因此而成就。即便进行医疗，
不能治愈而欲死者，
对于他们的药物配制，
能生功德。
此死兆的特征，
不应给予无功德者。
应当给予具有功德法器的，
儿子和弟子们。
死兆出现的秘密，
任何时候都不应对任何人说。
此为马医八处论中示病死兆品。

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །རྟ་ཡི་ཁང་པ་ལ་དགའ་བ། །ཐོས་ལྡན་བུ་ནི་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས། ། ཚིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲས་པར་གྱུར། །ནད་དང་ལྡན་པའི་འཆི་ལྟས་རྣམས། །འདི་དག་ལེགས་པར་ཐོས་ལགས་ལ། །ནད་མེད་རྣམས་ཀྱི་འཆི་ལྟས་ཀྱང་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་མཛོད། །དེ་སྐད་དྲིས་ཚེ་ལེགས་ལྡན་ནི། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ནད་མེད རྣམས་ཀྱི་འཆི་ལྟས་ཀྱང་།།ལེགས་ཐོས་ཉེ་བར་མཉན་པར་གྱིས། །རྟ་གང་ནད་ནི་མེད་བཞིན་དུ། །ལུས་ཀྱི་ཉམས་ནི་འགྲིབ་པ་དང་། །ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་སེམས་ཁོང་ཆུད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་གྱུར་ན། །འཚེར་ཡང་ལོག་པར་འཚེར་བྱེད་ཅིང་། །ལོག་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་ བར་བྱེད།།དབུགས་ཀྱང་དེ་འདྲར་སྣང་གྱུར་ཅིང་། །ལུས་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྡུག་འགྱུར། །དེ་མཐོང་ན་ནི་སྨན་པ་ཡི། །འཆི་བར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །མང་དུ་ཟ་ཡང་ཉོན་མོངས་བྱེད། །ཁ་ཆུ་མང་དུ་འཛག་བྱེད་ལ། །གཅིན་དང་རྟུག་པ་ཉུང་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་ བརླག་པར་འགྱུར།།ཉི་མའམ་ཡང་ན་མར་མེའམ། །ཟླ་བའམ་ནི་ཆུ་ནང་དུ། །གང་གི་གྲིབ་མ་མི་མངོན་པ། །ཡང་ན་མུན་པའི་ནང་དུ་ནི། །ཤིན་ཏུ་རིང་ངམ་ཐུང་བར་སྣང་། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ན། །གྲིབ་མ་རྒྱབ་ཏུ་ ཕྱོགས་གྱུར་པའམ།།ཡང་ན་ཉིས་འགྱུར་སྣང་གྱུར་པ། །རྟ་དེའང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕག་གམ་དེ་བཞིན་རྔ་མོའམ། །ཁྱི་དང་འདྲ་བ་སྣང་གྱུར་ཞིང་། །མི་སྡུག་རྟ་དང་མི་འདྲ་བའི། །གྲིབ་མ་གང་ལ་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་ནི། །འཆི་ བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན།།ཤིན་ཏུ་དངས་པའི་ཆུ་ལ་ཡང་། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བའི། །སྐྱོན་དང་བཅས་པར་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་གི་མགོ་ནི་སྟོད་སྨད་དག་།མི་འདྲ་བར་ནི་སྣང་གྱུར་ལ། །རྩཝ་ཉུང་ཟ་ཞིང་ཆུ་ལ་ དགའ།།དེ་ཡང་མྱུར་དུ་སྲོག་འཇིག་འགྱུར། །གང་གི་མིག་ནི་མཆི་མས་ཁེངས། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་ལོག་པར་འགྱུར། །གང་གི་ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞུམ། །སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །སྦྲང་བུ་རྣམས་ནི་འདུས་ནས་ཀྱང་། །རྒྱུན་དུ་ཆར་པ་མི་བཟད་སྐྱེད། ། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྟ་དེ་ནི། །སྲོག་ཟད་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ཞིག་རྣ་བས་མི་ཐོས་ཤིང་། །དབང་པོ་ཉམས་པར་སྣང་གྱུར་ལ། །རྩཝ་ཡང་ཉུང་དུ་ཟ་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་གི་རྣ་བ་རེངས་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་འགྲེང་བར་སྣང བ་དང་།།ཡང་དང་ཡང་དུ་འདུག་བྱེད་ཅིང་། །དྲན་པའང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟེར། །མིག་ཀྱང་ལིང་ཐོག་དག་གིས་ནི། །ཁེབས་པ་ལྟ་བུ་སྣང་གྱུར་པ། །ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པར་སྣང་བ་དང་། །རྣམ་པར་བསྐྱེད་པར་མི་ཤེས་ལ། །རྙོག་ཅན་ཚད་ནི་ཆན་པོར་སྣང་། །དེ་ཡང་ མྱུར་དུ་མ་རུངས་འགྱུར།།གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པ་ལྟ། །རྒྱས་བསྡུས་འགུགས་པར་སྣང་བ་དང་། །ལྕེ་ཡང་སྐྲང་ཞིང་རིངས་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་སྐྲངས་པར་ལྟར་སྣང་ལ། །རྟ་ནི་གང་ལ་སྣང་བར་གྱུར། ། དེ་ནི་ཡུན་རིང་འཚོ་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་པདྨ་དཀར་འདྲ་བས། །མིག་ནི་རྣམ་པར་ཁྱབ་ལྟར་སྣང་། །རབ་རིབ་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །མདོ་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱུར་ཞིང་། །སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཐག་ཐོགས་མེད། །དེ་ནས་མྱུར་དུ་ལུས ཞུམ་པ།།དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཁྲུས་ནི་བྱས་མོད་ལ། །དང་པོ་སྙིང་ག་སྐམས་འགྱུར་ཞིང་། །ལུས་ཀུན་རློན་པར་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་ལས་མི་འཚོ། །གསོས་ཀྱང་རྟས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། །

大仙人沙利霍特拉，喜爱马的住所。有闻者之子善闻，说出如是言语：'已听闻了有病者的死兆，请依次观察无病者的死兆。'
当如是询问时，具德沙利霍特拉复又说道：'善闻，请仔细聆听无病者的死兆。'
若马虽无病，但身体状况衰退，心不安且心神恍惚，一切显现颠倒。
虽有光亦显现错乱，所见皆为颠倒。呼吸也如是显现，身体变得不悦意。
见此医者当知必死无疑。虽多食仍烦恼，口水大量流淌，小便粪便减少者，也将迅速毁灭。
在太阳或灯火或月亮或水中，其影子不显现，或在黑暗中，显得极长或极短者，也将迅速毁灭。
若行走时，影子朝向背后，或显现双倍，此马也将死亡。
若影子显现如猪或骡子或狗，不悦意且不似马的影子显现者，也必定会因长期疾病而死亡。
即使在极为清澈的水中，也不显现影像，显现有过失者，也将迅速死亡。
若头部上下显现不同，食草少而喜水者，也将迅速丧命。
若眼睛充满泪水，诸根颠倒，身体极为萎靡，显得如被渴所逼。
虫类聚集而持续产生难忍的痒，如是之马当知命已尽。
若耳不能听，诸根显现衰败，食草也少者，也将迅速死亡。
若耳僵硬而显得极为竖立，反复坐卧，意识反复迷失。
眼睛如被翳障遮蔽，显得极为松弛，不能振作，显得浑浊且极大者，也将迅速变得不堪。
若显得极为惊恐，伸缩蜷曲，舌头肿胀且僵硬者，也将迅速死亡。
虽未肿胀，但显得极为肿胀的马，也不会长久存活。
若眼睛似为白莲花所遍覆，虽有眼翳仍能见物者，也将迅速死亡。
初时有力且行动无碍，之后迅速身体萎靡者，也将迅速死亡。
若沐浴后，首先心口干燥，全身保持湿润者，活不过半月。即使调养也不会康复。

གསོས་ཀྱང་རྟས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། །འགྲིབ་པ་ཚབ་ཆེར་སྣང་གྱུར་ལ། །སྟོབས་དང་ མདོག་ནི་མེད་གྱུར་པ།།དེ་ཡང་ཡུན་རིང་འཆོ་མ་ཡིན། །བྱ་ནི་འཕུར་བར་གྱུར་པ་ན། །ཡུན་རིང་བལྟ་ཞིང་འགྲེང་འདོད་ལ། །དྲན་པ་ཉམས་ཀྱང་དགའ་དགའ་ལྟར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཚེར་བར་བྱེད། །རྟ་དེ་ཚེ་ནི་ཐུག་ཟོས་པས། །རིང་པོར་ཐུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། བུ་གའི་ཆོགས་རྣམས་སྐམ་གྱུར་ཞིང་། །བློ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱི་ཁྲག་ཀྱང་འགྲིབ་འགྱུར་ཅིང་། །སྤྱི་བག་སྤྱོད་ཀྱང་འབྱར་མི་བཏུབ། །ལུས་ལས་དྲི་ནི་མི་ཞིམ་འབྱུང་། །སྐད་གསང་མདོག་ཀྱང་ཉམས་གྱུར་པ། །ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་ཚ་གྲང་དང་། །འཇམ རྩུབ་ཚོར་བར་མ་གྱུར་པའམ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བ། །རྟ་དེའང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཟས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འགྱུར་བ་སྟོན། །བློ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟ་བུ། །སེམས་ཉམས་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །མཚན་མར་སྣང་བ་འདི་དག་གིས། ། ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ནད་མེད་པའི་འཆི་ལྟས་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་འཇིགས་མེད་པ། །ཐོས་ལྡན་བུ་ནི་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས། །དུལ་དང་ལྡན་པས དྲིས་གྱུར་བ།།ཕོ་ཉ་འོངས་དང་ལམ་དང་ནི། །ཁྱིམ་དུ་འཇུག་ཚེ་ཤེས་བྱ་དང་། །ནད་ལ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་། །ལས་ནི་རྩོམ་པར་གྱུར་པ་ན། །ཤིས་དང་མི་ཤེས་མཚན་ཉིད་དག་།འདི་ནི་ལེགས་ལྡན་བསྟན་པའི་རིགས། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་ སླར་སྨྲས་པ།།འདི་ནི་རྟ་ཡི་ཕོ་ཉ་ཡི། །མཆན་ཉིད་ང་ཡིས་བཤད་པར་བྱ། །ནད་པའམ་ཞུམ་པའམ་རྟགས་ཅན་ནམ། །ཡང་ན་གོས་ནི་དྲི་མ་ཅན། །སྡང་དང་གདུག་པའི་ལས་ཅན་དག་།ཕོ་ཉར་འོངས་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་ན་བ་ཡི། །རྟ་དེ་འཆི་ བར་[(]ཤས་[,]ཤེས་[)]པར་བྱ།།ནད་པའི་དོན་དུ་ཕོ་ཉ་ནི། །རྟ་དང་རྔ་མོ་མི་ལ་ནི། །ཞོན་ཏེ་འོངས་པར་མཐོང་གྱུར་ན། །རྟ་དེ་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཕོ་ཉར་བུད་མེད་འོངས་པའམ། །མགོ་རེག་སྐྲ་བཅིངས་རལ་པ་ཅན། །གོས་ནི་རྡུལ་ཅན་གྱོན་པའམ། །ཡང་ན་ནག་གམ་རྙོག་ཅན་ གྱོན།།མཐོང་ན་སྨན་པས་རྟ་གསོའི་ཕྱིར། །དེར་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ།

虽然喂养却不见肥壮，反而日渐消瘦，
失去力气和光泽，
这样的马也活不长久。
当鸟飞起时，
长时间观望并想要站立，
虽然意识模糊却表现得很开心，
反复颤抖。
那匹马的寿命已经到了尽头，
不能再活很久。
身体的孔窍都变得干涩，
智力也极度衰退。
身体的血液也会减少，
一般行为也无法协调。
身体会散发出难闻的气味，
声音和体色也会衰退，
身体对冷热和
柔软粗糙的感觉都消失，
或者感觉错乱，
这样的马也将会死亡。
在饮食和一切行为方式上，
都会表现出变化。
有智慧的人应当这样
了解其心智衰退。
通过这些征兆，
应当知道将会衰亡。
此为沙利贺札密要第八章，论述无病死兆品。
最胜仙人沙利贺札，
于诸论典无所畏，
多闻之子善闻者，
以恭敬心而请问：
'使者到来与路途，
入宅时应知之事，
见病之时，
以及开始工作时，
吉祥与不祥之相，
此等请为我善说。'
儿子如是请问已，
沙利贺札复答言：
'我今为说马使者，
之相应当如是知：
若见病者或怯弱，或有标记，
或者衣服污秽者，
具有嗔恨恶毒行，
作为使者前来时，
最胜医者当了知，
彼马必将死无疑。
为看病马使者骑，
马或骡子或乘人，
若见如是而到来，
当知此马将死亡。
若使者为女人来，
或剃发者结发者，
或着尘垢污秽衣，
或着黑衣或脏衣，
见此医者为治马，
不应前往彼处也。'

།གང་ཞིག་གོས་དམར་རློག་པ་ཡིས། །ལུས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་གྱུར་ཅིང་། །སྨན་པས་དྲིས་པར་འགྱུར་བ་ན། །མེད་ཅིང་བྱ་བའི་ཚིག་སྨྲ་དང་། །སོ་འདར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །སེན་མོ་ཕན་ཚུན་འདར་ བདེ་ལ།།སྐྲ་དང་ཁ་སྲུ་རྒྱུ་མེད་པར། །ཤིན་ཏུ་སྦུག་ཅིང་ཉེད་བྱེད་པའི། །ཕོ་ཉ་འོངས་པར་མཐོང་གྱུར་ན། །སྨན་པ་དེར་ནི་འགྲོ་མི་བྱ། །རྩཝ་དང་ཤིང་དང་རྡོ་བ་དག་།གཅོད་དམ་བཅོད་པར་བྱེད་པའམ། །ཡང་ན་བཅོད་ཅིང་ཉེད་པའམ། །སྐྲ་དང་ཐལ་བ་ འཐོར་བྱེད་པ།།དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཚུལ་སྟོན་པ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། །ཐལ་བ་ཕྱག་དར་སོལ་ཕུབ་དང་། །གྱོ་མོ་བདར་བར་བྱེད་བཞིན་དུ། །ཕོ་ཉ་འོངས་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེས་ནི་དོན་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །སྐྱེས་བུ་ལག་ན་འཁར་ཐོགས་པ། །ཁྲོས་ པའམ་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་པ་ཡི།།ཡང་ན་མིག་ནི་མཆི་མས་ཁེངས། །གོས་དང་ཕྲེང་བ་དམར་པོ་ཐོགས། །གང་གི་ཕོ་ཉ་འདི་འདྲ་བ། །རྟ་ནི་དེ་རུ་འཚོ་མི་འགྱུར། །རྣ་བཅད་ཡན་ལག་ཉམས་པ་དང་། །ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཚིག་གྱུར་བ། །ཁ་ནས་མི་ཤིས་ཚིག་སྨྲ་བའམ། །ཡང་ ན་ཡིད་ལ་མི་དགེ་སེམས།།སྨན་པ་ཉམས་ཚེ་འོངས་གྱུར་ན། །དེ་ཡང་ངེས་པར་བརླག་པར་འགྱུར། །ཤིའོ་ཚིག་གོ་ཉམས་སོ་ཞེས། །གཏམ་ནི་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའམ། །མི་ཤིས་པ་ནི་གཞན་སྨྲ་བ། །ཕོ་ཉ་དེས་ཀྱང་འཆི་འདོད་སྟོན། །ཕོ་ཉ་གང་གི་མདུན་ན་ནི། ། མཚུན་གཏོར་བྱེད་པའི་རྫས་ཐོགས་པའམ། །ཤིང་རྟ་ཆག་གྱུར་མཐོང་ན་ནི། །དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། །གང་གི་མདུན་ན་ཆུ་ཡི་ནི། །བུམ་པ་ཆག་པ་མཐོང་གྱུར་པ། །ནད་པ་དེ་ནི་འཆི་འདོད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་ཤེས་བྱ། །སོག་མ་ཕུབ་མ་ཉའི རུས་པ།།སྐྲ་དང་ཤ་དང་སེན་མོ་སོ།

若有人身披红色破旧衣服，
当医生询问时，
说无有及应做之语，
牙齿颤抖，如是，
指甲互相颤动，
头发和胡须无故，
极为蓬乱并揉搓，
若见使者如是来，
医生不应前往彼处。
砍伐或正在砍伐，
草木和石头等，
或者正在砍伐揉搓，
或散撒头发和灰尘，
示现如是行为者，
应当完全舍弃。
若使者来时，
正在扫除灰尘垃圾煤渣，
或正在磨石臼，
此事将不能成就。
手持杖棒之人，
愤怒或极为沮丧，
或者眼中充满泪水，
身着红色衣服和花鬘，
若有如是使者，
马匹于彼处将不能存活。
耳朵残缺肢体损坏，
或者稍有烧伤，
口出不祥之语，
或者心怀不善，
医生衰败时若来，
此亦必定毁灭。
宣说'死了''烧了''损坏了'
等言论，
或说其他不祥之语，
此使者亦表示将死。
若见使者面前，
持有投掷武器之物，
或见车辆损坏，
此亦应当舍弃。
若见其面前，
水瓶破碎，
知彼病人欲死，
将往生他世。
稻草、谷壳、鱼骨，
头发、肉、指甲、牙齿。

།ཞིབ་མ་གཏུན་དང་མཆིལ་ལྷམ་དང་། །ཐལ་བ་དང་ནི་ཕྱག་དར་དང་། །རྩཝ་དང་ཤིང་དང་སོལ་བ་དང་། །བོད་པ་ལ་ཡང་རེག་བྱེད་དང་། །ཤིང་དང་སྔོན་པོའི་གོས་གྱོན་པའམ། །མི་རོའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱད་པའམ། །བཅོམ་དང་ཉམས་ དང་རླག་པ་དང་།།ཚིག་དང་ཆག་དང་དེ་བཞིན་ཤིང་། །དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་། །མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ་རེག་གྱུར་བ། །ཕོ་ཉ་འོངས་པའི་ཐོག་མར་ནི། །སྣང་བར་གྱུར་ན་དེ་མི་འཚོ། །ཕོ་ཉ་འོངས་བར་གྱུར་པ་ན། །རྟ་ཡི་ཚུལ་ནི་དྲིས་པའི་ཚེ། །ནན་གྱིས་ མི་ཤས་སྨྲར་བཅུག་པ།།དེ་འདིར་བརྟག་པར་བྱ་མ་ཡིན། །ཕོ་ཉ་འོངས་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །རོ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་པའམ། །ཡང་ན་བཤང་བའམ་གཅི་བ་ཡི། །དྲི་མ་གློ་བུར་བྱུང་གྱུར་པའམ། །འདྲི་བའི་ཚེ་ན་བྱུང་གྱུར་ན། །སྨན་པས་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །གསོ་བའི་ གནས་སུ་སོང་བ་དང་།།ནད་པ་མཐོང་བར་གྱུར་བ་དང་། །ལས་ནི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །མཚན་མ་མཐོང་བ་བཤད་པར་བྱ། །དམོད་མོ་འདེབས་པའམ་བརྡེག་བའམ། །བཟློག་པའམ་ནི་སྨོད་པའམ། །གོས་དང་གཙུག་ཏོར་སྟོད་གཡོགས་དང་། །ཕྱུགས་ དང་བྱ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་དང་།།ཤིང་རྟ་དང་ནི་གླང་པོ་ཆེ། །དེ་འདྲ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དང་། །གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་དག་།བསྒྲེང་བ་འགྱེལ་བར་མཐོང་བ་དང་། །སྣོད་ནི་གང་བར་གྱུར་པ་དག་།མངོན་གསུམ་དུ་ནི་ཆག་གྱུར་བ། །བཅོམ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་ དང་།།མཆིལ་མ་ཐལ་བ་འཐོར་བ་དང་། །ལམ་ནི་འགེགས་པར་མཐོང་གྱུར་ན། །ནད་པ་ཡི་ནི་སྲོག་ཟད་འགྱུར། །འཇུག་ཚེ་བུམ་པ་གང་དང་མེ། །རྒུན་འབྲུའི་འབྲས་བུ་མར་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་བྲམ་ཟེ་རིན་པོ་ཆེ། །ལྷ་ནི་ཕྱིར་འབྱུང་མཐོང་གྱུར་ན། །སྨན་པས་དེར་ནི་ན་བ་ ཡི།།རྟ་དེ་འཚོར་མི་འགྱུར་ཤེས་བྱ། །ཐལ་བས་གང་བའི་སྣོད་དང་ནི། །ཀུན་ནས་ཆག་པར་གྱུར་བ་དང་། །ཉམ་ཆུང་བའམ་ཆག་གྱུར་བ། །ཐལ་བ་ཕུབ་མ་སོལ་བ་དག་།ཁྱིམ་གང་དུ་ནི་འཇུག་མཐོང་ན། །དེར་ནི་རྟ་དེ་འཆི་མི་འགྱུར། །ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་རྣམས་ནི། ། དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་དག་ནི། །རོ་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་བྱེད་ན། །རྟ་དེ་འཚོ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ནད་པའི་གན་ན་གནས་པ་དག་།ཕན་ཚུན་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ན། །ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལྟར་འཇུག་ན། །དེ་ཡི་སྲོག་ཀྱང་རྙིད་པར་དཀའ། །དུད་པ་སོལ་བ་འཐོར་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན ཁྲི་ནི་གཅོག་བ་དང་།།སྦེད་པའམ་ཡང་ན་མི་སྙན་སྨྲ། །ཡང་ན་སྣོད་ནི་གཅོག་པའམ། །གསོ་བ་ལས་ནི་ཟློག་བྱེད་པ། །གལ་ཏེ་སྨན་པས་མཐོང་གྱུར་ན། །དེར་ཡང་ནད་པ་དེ་ཡི་ནི། །སྲོག་ཟད་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཐལ་བས་བསྐུས་པའམ་ཚིག་པའམ། །འདམ་གྱིས་ བསྐུས་པར་འགྱུར་པའམ།།སྨྱོན་པའམ་རྫ་མཁན་མཐོང་གྱུར་ན། །དེ་ནི་འཆི་བར་སྟོན་པ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་གདོལ་བ་མཐོང་བ་དང་། །ཡང་ན་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་མཐོང་། །ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་མཐོང་གྱུར་ན། །དེ་ཡང་མ་རུང་འགྱུར་ཤེས་བྱ། །གློ་བུར་ནས་ནི་དྲི་ང་བ། །བྱུང་ ན་དེ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར།།སྨན་པ་ཡིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་ནས་ཆུའམ་ནི། །མར་སྣོད་ཐོགས་ཏེ་སོང་གྱུར་ན། །དེ་ཡང་འཚོ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཨག་ཚོམ་དེ་བཞིན་དུ། །མཇུག་མ་ཉེད་ཅིང་ཕྱི་བྱེད་ན། །དེ་འདྲའི་མཚན་མ་ མཐོང་ན་ཡང་།།སྲོག་ཟད་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །སྨན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ནད་ནི་བསལ་བར་མ་ནུས་པ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་མྱུར་བ་དུ། །འཆི་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་མི་ཤིས་གྱུར་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ནས་གཞན་ ཡང་ཤིས་པ་དག་།བཤད་ཀྱིས་ད་ལས་མཉན་པར་གྱིས། །གཙང་ཞིང་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་དང་ལྡན། །

磨石和鞋子，灰尘以及扫帚，草和木头以及炭火，还有陶罐也要触摸，穿着木制和蓝色的衣服，或者用尸体的装饰品装饰，破坏和损毁以及毁坏，烧毁和破碎以及同样的木头，其他诸如此类，见到或听到或触摸到，使者来到之初，如果出现这些征兆则此人不能活命。
当使者来到时，询问马的情况时，若强迫不愿说话的人说话，这种情况不应在此判断。当使者来到时，若闻到不悦意的尸臭，或者大小便的臭味突然出现，或在询问时出现，医者应当舍弃。
前往医疗处所，见到病人，开始进行医疗，应当解说所见征兆。诅咒或打击，阻挡或者诽谤，衣服和发髻上衣，以及牲畜和鸟群，车乘以及大象，见到这些毁坏，伞盖和胜幢幡帜，见到竖立倒下，见到装满的容器，明显破碎，毁坏和不悦意，唾液灰尘散落，见到道路阻塞，病人的生命将会耗尽。
进入时见到满瓶和火，葡萄果实以及酥油，公牛婆罗门珍宝，见到神明外出，医者应当知道，那里的病马将不能存活。灰尘满盈的容器，以及完全破碎，衰弱或破损，灰尘糠秕炭火，见到进入某家，那里的马将不会死亡。
饮食和饮品以及药物，同样其他受用，如同对待尸体般对待，那匹马将不能存活。在病人身边停留的人们，相互间行为举止，如同极其愚痴般行动，他的生命也难以维系。散落烟尘炭火，同样折断床榻，隐藏或说不悦语，或者打破容器，阻止医疗，如果医者见到，那里病人的生命，应知已经耗尽。
涂抹灰尘或烧焦，或者涂抹泥浆，见到疯人或陶工，这是显示将死亡。见到旃陀罗，或见到涂抹芝麻油，见到极度衰败，应知那也将变得不好。突然间有臭味，出现则将会死亡。医者若亲眼见到，从婆罗门家中取水，或者带着油器离去，那也将不能存活。
若有人搔首，同样摇尾擦拭，见到这样的征兆，应知生命已尽。医者以一切方式，无法去除疾病，凡是这种情况，应知将很快死亡。如是已说明，不祥征相的广大特征，此后还要宣说，吉祥之事请谛听。清净具善行。

གཙང་ཞིང་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་དང་ལྡན། །ས་ཕྱོགས་ཡིད་འོང་ཉམས་དགའ་བར། །ཕོ་ཉ་འོངས་གྱུར་མཐོང་ན་ནི། །ལས་གྲུབ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །བཅུ་བཞི་ཆོས་དགུ་མ་ཡིན་དང་། །དེ་བཞིན་བཅུ་བཞི་མ ཡིན་ཞིང་།།མཚན་ཕྱེད་དང་ནི་ཉི་མ་གུང་། །དུས་སུ་མ་ཡིན་ན་བ་མིན། །ཤིས་ཤིང་གནོད་པ་མེད་པ་ཡི། །ཡུལ་དང་དུས་སུ་ཅི་བཞིན་འོངས། །སྨན་པས་དེར་ནི་འོངས་པ་ལས། །ལས་གྲུབ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ལམ་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་ན། །ཤིས་པའི་མཚན་མ་ བཤད་པར་བྱ།།ཞོ་དང་འབྲས་བུ་མ་གནང་དང་། །སྐྱེས་བུ་དྲེགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཁྱུ་མཆོག་དང་ནི་བུམ་པ་གང་། །མཐོང་ན་འགྲུབ་པར་སྟོན་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་དེད་དཔོན་དང་། །དེ་བཞིན་གདུགས་དཀར་མཐོང་བ་དང་། །བྲམ་ཟེ་ལག་པ་ཁེངས་དག་ནི། ། མཐོང་ན་ལས་རྣམས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ན་ཆུང་དགའ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་མཐོང་བ་དང་། །ཕྱུགས་གཅིག་བཏགས་པར་གྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་མེ་ནི་འབར་བ་དང་། །དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ཤིས་པ་དང་། །བུད་མེད་བཟང་དང་རྒོད་མ་དང་། །ས་ནི་འདེགས པར་བྱེད་པ་དག་།མཐོང་ན་ལས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །བུད་མེད་རིན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ནི། །རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བཀྲ་ཤིས་སྨྲ། །འབྲས་བུས་གང་བའི་སྣོད་དང་ནི། །ཆང་དང་སྦྲང་རྩིས་གང་བ་དང་། །དྲི་དང་སྒྲ་ནི་ཡིད་འོང་དང་། །གོས་དཀར་རོ་ནི་མངར་བ་ཡང་། ། མཐེང་ངམ་ཐོས་ན་བློ་ལྡན་པས། །དོན་གྲུབ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཕྲེང་བ་སར་བ་ཡིད་འོང་བ། །དེ་བཞིན་ཟས་སྐོམ་བཟང་པོ་དང་། །ཤིང་རྟ་མི་དང་བཅས་པ་དག་།མཐོང་ན་དགེ་བར་བཤད་པ་ཡིན། །རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང་བར་གྱུར་བ་དང་། །བ་དན་གྱིས་བརྒྱན་མཐོང་བའམ། ། གླང་པོ་ར་རོ་མཐོང་གྱུར་ན། །བློ་ལྡན་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ལྷ་དང་དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་དང་། །སྐྱེས་བ་བུད་མེད་ཆས་དང་ལྡན། །པདྨ་འདབ་བརྒྱད་དང་བ་དང་། །ས་ར་ལ་དང་རྨ་བྱ་དང་། །ཡུངས་དཀར་དང་ནི་སཱ་ལའི་ཤིང་། །དེ་བཞིན་གི་ལྦཾ་ཉིད་དག་ནི། །ལམ་དུ་མཐོང་ན སྨན་པ་ཡིས།།དོན་གྲུབ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ན་ཁྱུ་མཆོག་བཟང་པོ་ནི། །ལམ་ཀ་ན་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །དེ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཅས་པར། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཤིང་རྟ་ས་ཡིས་གང་བ་ནི། །བ་བཞི་ཡིས་ནི་དྲངས་གྱུར་པའམ། །ཡང་ན་འབྲུ་ཡིས་ གང་གྱུར་པ།།མཐོང་ན་དོན་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་བདེ་ལེགས་སྒྲ་དང་ནི། །མི་ནི་ལགས་ན་པདྨ་ཐོགས། །གང་ཞིག་བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་མཆོད། །བརྒྱན་ཅིང་ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས། །དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་དོན་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཁྱིམ་ དུ་འཇུག་ཚེ་བུམ་པ་གང་།།མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་དང་། །དེ་བཞིན་བུད་མེད་རྒྱན་ཅན་དག་།མཐོང་ན་ལས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དྲི་ཞིམ་མདོག་ནི་བཟང་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་རོ་ནི་མངར་ཞིང་གཙང་། །བྱ་དང་རི་དགས་མི་རྣམས་ཀྱི། །སྒྲ་སྐད་སྙན་པ་ ཐོས་ན་དགེ་།གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་བ་དག་།འཇུག་པའི་ཚེ་ན་མཐོང་གྱུར་ན། །བློ་ལྡན་དོན་གྲུབ་ཤེས་པར་བྱ། །དུད་དང་རྫ་རྔ་རྔ་བོ་ཆེ། །སྒྲ་ནི་སྙན་ཅིང་སྒྲ་ཆེ་དང་། །གླུ་གར་རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་དང་། །སྙན་པའི་སྒྲ་ནི་སྐོར་ཕྱོགས་འགྲོ། །གནས་སུ འཇུག་ཚེ་ཐོས་གྱུར་ན།།བློ་ལྡན་དོན་གྲུབ་ཤེས་པར་བྱ། །མཛའ་བོ་ཆུ་ལྷ་སྐེམ་བྱེད་དང་། །ཉི་མ་ཟླ་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །དགའ་བྱེད་དང་ནི་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །ཚངས་པ་ལྷ་ཆེན་མི་ཐུབ་དང་། །བརྒྱ་བྱིན་དང་ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས། །ཐ་སྐར་གཉིས་དང་ཚོགས་དང་རླུང་། ། མིང་ནི་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་དག་།དོན་གྲུབ་པར་ནི་སྟོན་པ་ཡིན། །དད་པར་བྱེད་དང་རྗེས་མཐུན་དང་།

清净且具有良好品行，在令人愉悦美好的地方，若见使者到来，当知事业将成就。不在十四日和九日，同样不在十四日，以及半夜和正午时分，不在生病时。
在吉祥无害的地方和时间如实到来，医者到达那里，当知事业将成就。行走在路上时，当说吉祥的征兆。酸奶和果实、未允许的、骄傲的人、公牛和满瓶，见到这些表示将成就。
国王和船长，以及见到白伞盖，婆罗门手中满载，见到这些事业将成就。少女举办喜宴，同样见到珍宝，一头牲畜被拴住，同样火在燃烧，香和吉祥的花环，贤淑女子和母马，以及正在挖掘土地，见到这些事业将成就。
女子以珍宝装饰，说吉祥语，盛满果实的容器，以及盛满酒和蜂蜜的器皿，悦意的香和声音，白衣和甜味，见到或听到这些，智者当知事业将成就。
悦意的新鲜花环，同样美好的饮食，以及载有人的车辆，见到这些说是善兆。竖立的胜幢，以及见到幡幢装饰，或见到大象和马，智者当知将成就。
神祇以及婆罗门，男女装束齐整，八瓣莲花清净，沙罗树和孔雀，白芥子以及娑罗树，同样是基兰巴树，医者在路上见到这些，当知事业将成就。
若在路上见到优良的公牛，将获得利益，一切事业都将成就。装满土的车辆，由四头牛拉着，或是装满谷物的，见到则事业将成就。
极其美好的声音，手持莲花的人，供养婆罗门和沙门者，装饰庄严且心愿圆满。见到其中任何一种，事业将会成就。
进入房屋时见到满瓶，以各种吉祥装饰，同样见到佩戴装饰的女子，事业将会成就。香气芬芳色泽美好，同样味道甘甜清净，听到鸟兽和人们悦耳的声音是善兆。
进入时见到伞盖和高举的胜幢，智者当知事业将成就。烟雾和陶鼓大鼓，声音悦耳且响亮，歌舞音乐之声，悦耳的声音环绕四方。
进入住处时听到这些，智者当知事业将成就。友人、水神、干涸者，日月大海，欢喜天、遍入天，梵天、大自在天、不败尊，帝释天和多闻天子，二星宿、众神和风神，宣说这些名号，表示事业将成就。具信心者和随顺者。

།དད་པར་བྱེད་དང་རྗེས་མཐུན་དང་། །ནོར་ནི་མང་པོ་བསགས་པ་དང་། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་གྲུབ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དགེ་བར་སྨྲ་བ་དང་། །དབུགས་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་ཉུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན སྨན་ནི་འཐུང་པ་དང་།།གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ནི་ནད་མེད་འགྱུར་རྟགས་ཡིན། །སྨན་རྣམས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང་། །སྨན་ནི་སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་བ་དང་། །བྱེད་པར་མཐོང་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཕུན་ སུམ་ཚོགས།།དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འདོད་གྱུར་བ། །ལྟས་འདི་ལས་ནི་ནད་མེད་པའི། །དོན་གྲུབ་བར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཕོ་ཉའི་གནས་སྐབས་སུ། །རྟགས་ནི་འདི་དག་བསྟན་པ་དང་། །ནད་ཀྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་བ་ཡི། །གསོར་རུང་མི་རུང་སྟོན་པ་ཡིན། །ལམ་དང་ཁྱིམ་དུ་ འཇུག་པ་ན།།ནད་པ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་། །ལས་ནི་རྩོམ་པར་གྱུར་བའི་ཚེ། །འདིས་ནི་འགྲུབ་དང་མི་འགྲུབ་སྟོན། །འཆི་ལྟས་གསང་བའི་འདི་དག་ནི། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་གང་གིས་ནི། །ཡང་དག་ཤེས་ཏེ་སྨན་པའི་མཆོག་།ལེགས་ ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས།།དེ་སྐད་རྗེས་བསྟན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ཡི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་བརྒྱད་པ་ལས་གསང་བའི་གནས་ཏེ་ཕོ་ཉའི་ལས་བསྟན་པའི་ལེའུའོ། །རྟའི་ཚེའི་རིག་བྱེད་རྫོགས་སོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཐུབ་ཆེན་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་བ། །ལེགས་ལྡན་ ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན།།བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ཕ་མཐར་བྱིན། །གསང་བ་དང་ནི་བཅས་པའི་གནས། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི་སྔར་གསུངས་གང་། །ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན་གྱིས་ལེགས་པར་ནི། །དེ་ཉིད་མཉན་པར་འཚལ་ལགས་སོ།

生起信心以及随顺，
积累众多财富，
成就事业，
如是善言，
呼吸顺畅并且安稳，
如是饮用药物，
为了成就而行事，
这些是无病的征兆。
获得诸药，
如是获得欢喜，
调配各种药物，
见到此等行为则将成就。
一切相皆圆满，
一切善愿皆成就，
由此征兆表明，
将成就无病之事。
如是在使者之时，
示现这些征兆，
对于被病所侵者，
显示可治与不可治。
于道路与入宅时，
见到病人，
在开始做事之时，
此表示成与不成。
此等秘密死兆，
应当如实了知。
若能如实了知，
此等一切者即为最胜医者。
具德沙利贺札如是，
随教所说。
此为马医八处中秘密处使者事业品。
马寿明论终。
向大圣沙利贺札，
善闻复次请问：
具德遍知诸法，
通达一切论典。
具密处所，
具德先前所说，
承蒙您的恩德，
愿善闻此义。

།བློ་ལྡན་དེ་སྐད་འདྲི་བ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་ སླར་སྨྲས་པ།།གསང་བ་ལེགས་རབ་རྙེད་དཀའ་དང་། །ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་སྨན་མར་དང་། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་བཟང་པོ་དང་། །རོ་ཙ་བ་ཡི་མཆོག་གྱུར་བ། །འདོད་ནས་གནས་ཤིང་བསླབ་བྱ་བ། །བཤད་ཀྱི་བུ་ཡིས་མཉན་པར་གྱིས། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་དང་། ། བྱི་དང་ག་དང་ལན་ཚྭ་རྣམས། །པི་ཙུ་མར་ད་པ་ཏོ་ལ། ། རུ་ར་དང་ན་ལེ་ཤམ། །བ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །ཡུངས་ཀར་ཤིང་ཀུན་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཐང་ཤིང་དང་ནི་པ་ལ་ཤ། །དུག་མོ་ཉུང་ཤུན་ཙུ་ཀ་དང་། །ར་ཀའི་རྩ་བ་བོང་བ་དང་། །སཔྟ་པརྞ་ཤིང་ཚ་དང་། །ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ཛི་བ་ཏི། །ཀཎྜ ཀ་རི་བྲྀ་ཧ་ཎི།། མྲའི་ཚི་གུ་སྲུ་སྲུའི་རྩ། །དེ་བཞིན་སྤང་སྤོས་ཀད་ཕ་ལ། །སེའུ་འབྲུ་དང་ནི་ཏི་ཀ། །ཤུ་དག་རུ་རྟ་སྟར་བུ་དང་། །བྱི་ཚེར་བ་དང་སེར་བོ་གཉིས། །དུར་བྱིད་ཏིག་ཏ་རོ་ཧི་ནི། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ས་ཛི་ཀ་།ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཀྱི་ལྕེ་བ། །ཤུ་ཏི་དང་ནི་མ་ནུ་དང་། ། སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་བི་ཤ་ལ། །པི་པི་ལིང་རྩ་དབྱི་མོང་དང་། །དེ་བཞིན་ཧ་རི་པི་པི་ལིང་། །རྒྱ་ཤུག་དང་ནི་དྲ་བན་ཏི། ། ཤྭ་གནྡྷ་དན་བྱ་དང་། ། ཛ་མོ་དང་ཟི་ར་ལྔ། །སོ་མ་ཀུན་རྩི་ལ་ལ་ཕུད། །ཤེའུ་ཤིང་དང་དུག་མོ་ཉུང་། །དེ་བཞིན་ཀར་ཀ་ཏ་ཤྲི་ཀ་།ཏ་མ་ལ་ག་ག་བྲའི་རྩ། ། ཀེ་ར་ཏ་དང་བུ་ནིམ་པ། །པར་བ་ཏ་དང་གླ་སྒང་དང་། །བྲི་ཡང་ཀུ་དང་བ་ལུ་ཀ་།བྲྀ་ཤྩ་ཀ་ལི་སོ་ན་ཀ་།གཟེ་མ་དང་ནི་གཡེར་མ་རྣམས། །དེ་དག་ཆ་ནི་མཉམ་བྱས་པ། །ཕྱི་མ་ཞིབ་མོར་བཏགས་པར་བྱ། །ཕྱི་མ་དག་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །ཆང་སྦྱར་བ་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཡང་ན་ཉ་ཁུ ཆུའམ་ནི།།ཆུ་ཚན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །དེ་ཡིས་རྟ་ནི་གང་ཞིག་གི་།མེ་དྲོད་ཉམས་དང་མ་སྙོམས་དང་། །ཁོང་པའི་སྲིན་བུ་རྣམས་དང་ནི། །ཟད་བྱེད་ཚངས་པར་འཁྲུ་བ་སེལ། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་ནས་ཀྱང་། །དེ་ལ་བླུད་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདི་ལ་རྟ་ཡི་སྒོམ་དང་དག་། མཆོག་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གཞུང་བསྒྲུབ་པ། །རྟ་ཡི་སྟོངས་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཡིན། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཕྱི་མ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་བའོ།། །།ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ཏིན་ཏི་ལི་ཀ་སེའུ འབྲུ་དང་།།སྟར་བུ་རྒྱམ་ཚ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཕ་ཐ་གླ་སྒང་གཡེར་མ་དང་། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་གཡེར་མ་དང་། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་ཧ་པུ་ཤ། །བྱི་དང་ག་དང་ཁ་རུ་ཚ། །ཤུ་དག་ཐང་ཤིང་དུར་བྱིད་དང་། །དུག་མོ་ཉུང་དང་བོང་ར་དང་། །བ་ཐ་མ་ནུ་ག་བྲའི་རྩ། །ཡ་བཀྵ་ ར་བུ་ཙེ་ཤེལ།།འདི་དག་ཆ་ནི་མཉམ་བྱས་ནས། །ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་ཉིད་དུ་བཏགས། །ཕྱེ་མ་ཁྱོར་གང་ཆང་དང་ནི། །སྦྱར་བ་རྟ་ལ་བླུད་གྱུར་ན། །རླུང་དང་བད་ཀན་ནད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། །ནད་ཀུན་སེལ་ཅིང་སྟོབས་སྐྱེད་ ལ།།སྲིན་བུའི་ནད་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །ཏིལ་མར་ཡང་ན་མར་སྦྱར་བའི། །ཕྱེ་མ་སྣུམ་ཅན་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །མཁྲིས་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བ། །ལྦ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །གཉེའུ་རེངས་དང་ལྐོག་ནད་དང་། ཁ་ཡི་ནད་ནི་ཐམས་ ཅད་ལ།།སྦྲང་ཆང་དང་སྦྱར་སྦྱིན་ན་ཕན། །སྦེག་དང་ཟད་བྱེན་ཅན་ལ་ནི། །ཤ་ཁུ་དང་ནི་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན། །གལ་ཏེ་འདི་དག་མ་རྙེད་ན། །དར་བའམ་མཆུ་ཚན་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །སྨན་པ་ཡི་ནི་རྟའི་གནས་དང་། །ཉེ་བར་རྟག་ཏུ་འདི་གཞག་བྱ། །ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ། ། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་བཤད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་བསྟན་པའོ།

智者如是询问时，舍利贺札复说道：'秘密殊胜难获得，粉末芝麻油药油，以及最胜之精华，最上增欲之妙药，欲闻教授之弟子，谛听我今为汝说。
胡椒与姜及毕拉，食盐诸味毕祖果，波托拉与诃子果，那里夏木与鹰嘴豆，余甘子与酸枣果，芥子阿魏与叉德，檀香以及波罗叶，野葫芦皮与醋味，萝卜根与驴骨粉，七叶树与肉桂味，特若瓦提及济瓦，刺果与及大黄根，蜜蜂蜂巢与蛇根，如是香草迦达果，芝麻与及提迦草，白芷茯苓与星布，蒺藜以及两黄草，独蒜苦胆罗希尼，炒麦灰与碱性盐，哈热努迦之舌叶，生姜以及曼努草，列得与及毗沙拉，胡椒根与贝母草，如是哈日胡椒草，杜松与及札万提，阿魏与及鸟类味，札摩与及五种孜，苏摩昆孜拉拉布，松木与及野葫芦，如是迦迦达西利，多摩拉嘎嘎札根，克拉达与布尼木，帕瓦达与甘松草，比央古与巴鲁迦，比夏迦利索那迦，芝麻以及艾草等。
将此诸味等分研，细磨成粉待使用，此粉剂量一两许，调和美酒饮服之，或以鱼汤或温水，调和饮服亦可行。此方能治诸马病，消化不良火力衰，腹内虫病及消瘦，下痢等症皆能除。若与牛尿相调和，饮服此方亦有效，此方尤善除马病，最为殊胜无可比。此为舍利贺札论，能治马匹虚弱症。此为秘密篇第八之七十五方。
三辛三果阿魏草，胡椒根与提提果，芝麻星布与食盐，荆芥茴香与艾草，肉桂荜拨与艾叶，迦迦达星哈布沙，毕拉与及岩盐味，白芷檀香与独活，野葫芦与驴肉味，巴塔曼努嘎札根，亚巴克夏布则谢。
此等诸味等分取，细磨成粉待使用，粉剂一匙以酒调，饮服此方疗马疾。风病痰病诸症状，如是消化功能衰，百病能除增气力，虫病亦能净除之。芝麻油或酥油调，粉剂油性生火力。胆病痰病所生症，蜂蜜调服最相宜。风病所生诸症状，项强喉病口疾等，蜂蜜美酒调服之。虚弱消瘦等病症，肉汤调服最相宜。若无此等调味品，酸奶温水亦可行。兽医应当常备此，三辛等粉置身边。三辛等粉之方剂，舍利贺札所宣说。此为舍利贺札秘密篇第八之三辛等粉方。

། །།ཚ་གསུམ་པི་པི་ལིང་མཱུ་ཡ། །ཤུ་དག་ཅི་ཏྲ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཐལ་སྨན་གཉིས་དང་ལན་ཚྭ་ལྔ། །དེ་བཞིན་ཟི་ར་ལྔ་དང བཅས།།ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་སེར་པོ་གཉིས། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་གླ་སྒང་དང་། །དབྱི་མོ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །ལ་ལ་ཕུད་དང་བོང་དང་ཀར། །མུར་བ་དང་ནི་དུག་མོ་ཉུང་། །དེ་བཞིན་དུག་མོ་ཉུང་ཤུན་བ། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ས་ཁྲིས་དང་། །ནིམ་པ་དང་ནི་རོ་ཙ་ཀ་།སོ་མར་ཅ་སོ་བ་ན་ཛི། ། རུ་རྟ་དང་ནི་པར་བ་ཏ། །གཡེར་མ་ཤིང་ཀུན་སྒོག་སྐྱ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟ་སྒ་ཉིད་དང་ནི། །ཟུར་བ་ཀན་ཏ་ཀ་རི་དང་། །དེ་བཞིན་བྱི་ཛ་སུ་རའི་ཁུ། །འདི་དག་ཆ་མཉམ་བསྡུས་ནས་ནི། །ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་ཉིད་དུ་བཏགས། །སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་གོམ་བུའམ། །ཆང་དང་སྦྱར་ཏེ བླུད་པར་བྱ།།ཡང་ན་མར་རམ་ཏིལ་མར་རམ། །བ་གཅིན་ཀཱ་ཉྫི་དང་སྦྱར་བླུད། །བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་ཀུན་ལ། །སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་སྦྱིན་ན་ཕན། །མཁྲིས་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །མར་རམ་ཁ་ར་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །རླུང་གི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །མངར་མ་ཏིལ་ མར་དང་སྦྱར་སྦྱིན།།གཅིན་སྲི་བ་དང་ཟ་གུ་ལ་། །བ་གཅིན་ཀཱ་ཉྫི་དང་སྦྱར་བླུད། །ཆག་གྲུགས་དང་ནི་ལུས་ཞུམ་དང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྦེག་ནད་དང་། །ཟད་བྱེད་ཀྱིས་ནི་བཏབ་པ་ཡི། །རྟ་ལ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ནད་རྣམས་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །སྐྱོན་ ཀུན་དང་ནི་བྲལ་བར་འགྱུར།།ཤུགས་ནི་རླུང་དང་མཉམ་པ་དང་། །སྟོབས་ནི་གླང་བོ་དང་འདྲར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མ་གཉིས་པའོ།། །།ཧ་པུ་ཤ་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ། །རུ་རྟ་ཤིང་ཀུན་ཟེ་ར་དང་། །ཤུ་དག་ཨེ་ རཎྜའི་ས་བོན།།ར་སྣ་བཅའ་སྒ་ཡུངས་ཀར་དང་། །ཐང་ཤིང་ཨ་ཛ་མོ་ད་དང་། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ལན་ཚྭ་རྣམས། །ཕྱེ་མར་བྱས་པ་མར་དང་ནི། །ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་དམ་པ་འདི། །རྟ་ནི་རླུང་གིས་ཉེན་པ་ལ། །འཇམ་རྩི་བཏང་ན་སྟོབས་སྐྱེད་ཡིན། །ཕྱེ་མ་འདི་དང་ སྦྱར་བ་ཡི།།སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཞན་ཡང་བསྔགས། །ནད་མེད་རྟས་བྱེད་རོ་ཙ་བྱེད། །ནད་ཀྱི་གདུངས་ལ་ངལ་བ་སེལ། །སྨན་པ་མཁས་པས་འཇམ་རྩི་ཡི། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་འདི་སྦྱར་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཧ་པུ་ཤལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ མའོ།། །།བྱི་དང་ག་དང་སེར་མོ་གཉིས། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཙལ་རུ་ཚ། །པ་ཐ་པ་ཏོ་ལའི་འོ་མ། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་རྣམས། །ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་འདི་སྦྱིན་ན། །སྙིང་ནད་ཁོང་པའི་སྲིན་བུ་སེལ། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་སྨིན་བྱེད་ཡིན། །ནད ཀུན་རྣམ་པར་ཞི་བྱེད་ཅིང་།།བད་ཀན་དང་ནི་མཛེ་ནད་སེལ། །རྟ་ནི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ། །ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་སྟོབས་འཕེལ་བྱེད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མའོ།

三辛香、胡椒根、白芷、枳实、三果、两种灰药和五种盐、以及五种孜然、
两种狗舌草和黄色药、狗舌草和藏菖蒲、土茯苓、豆蔻、胡椒、
萝卜和驴肉和糖、毛果芋和毒母、同样还有毒母皮、
檀香和郁金、楝树和石榴、
苏合香和巴那吉、肉豆蔻和婆罗门参、
酸模、阿魏、韭菜、同样还有马鞍和
酸角、刺天茄、同样还有比扎苏拉汁、
将这些等量混合后、研磨成细粉、
与蜂蜜调和成丸或与酒调和服用、
或者与酥油或芝麻油或牛尿或酸粥调和服用、
对一切痰病、与蜂蜜调和服用则有益、
对一切胆病、与酥油或糖调和服用、
对一切风病、与甜味芝麻油调和服用、
对尿闭和痒症、与牛尿和酸粥调和服用、
对骨折和身体虚弱、特别是对瘫痪病、
以及被消耗症所困扰的马、这是最好的药、
能从一切病中解脱、远离一切过患、
速度能与风相匹敵、力量能与象相当、
此为沙利贺札密续第八章中三辛香等第二后分、
诃子和岩盐、肉豆蔻、阿魏、孜然、
白芷、蓖麻子、藏木香、荜拨、芥子、
檀香、阿泽模达、炒麦灰、盐类、
将这些研成粉末、与酥油和芝麻油煎煮、此为殊胜方、
对于受风病困扰的马、作为软膏使用能增长力量、
其他与此粉末调配的油膏也受推崇、
无病、滋补、增进食欲、消除病苦疲劳、
明医应在一切软膏中使用此方、
此为沙利贺札密续第八章中诃子等后分、
必栗迦和两种姜黄、岩盐和食盐、
帕塔帕托拉乳、胡椒和生姜等、
将这些研成粉末服用、能治心病和腹内虫、
能生火力并助消化、能平息一切病、
能除痰和麻风病、对于马的消化力衰退、
能增长身体的消化力和体力、
此为沙利贺札密续第八章中必栗迦等后分。

། །།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་སེར་པོ་གཉིས། །དེ་བཞིན་ ཚ་བ་གསུམ་པོ་དང་།།གླ་སྒང་ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་དང་། །མུར་པ་ཧ་རི་པི་པི་ལིང་། །ཡུངས་ཀར་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །བ་ལ་ཀ་དང་བུ་ཙེ་ཤེལ། །བྱི་ཚེར་སྲོ་ལོ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །དུག་མོ་ཉུང་གི་ས་བོན་དང་། །པི་ཙུ་མར་ད་པ་ཏོ་ལ། །དྲ་བན་ཏི་དང་དུར་བྱིད་དང་། །བྲྀ་ཤྩི་ཀ་ལི་ཟིར་ དང་།།ག་བྲའི་རྩ་བ་ཐང་ཤིང་དང་། །གཡེར་མ་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།ཤིང་ཀུན་རུ་རྟ་ཤི་ཀྲུ་དང་། ། པ་མ་རྒ་བི་ཤ་ལ། །ཤུ་དག་དང་བཅས་ཕྱེ་མ་སྦྱར། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ནི། །རྟ་ལ་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་ཡིན། །རླུང་དང་བད་ཀན་ནད་རྣམས་དང་། ། དེ་བཞིན་རླུང་ཁྲག་འདྲེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ནད་ཁྲག་ཅན་དང་ནི། །གཡན་པ་བཀྲ་བ་སེལ་བ་ཡིན། །ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྙིང་ནད་དང་། །ལུད་པ་མེ་དྲོད་ཉམས་ལ་བསྔགས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མའོ།། །། གཡེར་མ་ཤིང་ཀུན་ཨ་རུ་དང་། །མ་ནུ་དང་ནི་ལན་ཚྭ་བརྒྱད། །ནས་བསྐོལ་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །ནད་གཞི་གསུམ་སྐྱེས་གཟེར་རྣམས་འཇོམས། །གནས་བརྒྱད་པ་ལས་གཟེར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱི་མའོ།། །།བི་ཅུ་མར་ད་པ་ཏོ་ལ། །ཀ་ཎྜ་ཀ་རི་བྲྀ་ཧ་ཏི། །སླེ ཏྲེས་དང་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ།།གཡེར་མ་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །དེ་བཅགས་པ་ཡི་ཁུ་བར་ནི། །མུ་དག་ལེགས་པར་བཙོ་བར་བྱ། །དེ་ནི་ལེགས་པར་ཚོས་པ་དང་། །ཐབ་ནས་སླར་ཡང་ཕོག་ནས་ནི། །དེར་ནི་ཚ་བ་གསུམ་པོ་དང་། །ལན་ཚྭ་དག་ཀྱང་ཚད་ཙམ་ གཞུག་།མར་དང་ཏིལ་མར་ཞག་སྦྲང་རྩི། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྲེ། །ཚ་ཡི་ཕྱེ་མ་དག་དང་ནི། །མུང་གའི་ཁུ་བ་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ནས་ཚ་བའི་ཁ་ཟས་ཏེ། །ཉ་ལ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱིན། །དེས་ནི་བད་རླུང་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་འཇོམས། ། སྙིང་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། །སྐྲངས་པ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད། །འགོ་བའི་ནད་དང་རྣ་ནད་རྣམས། །ངེས་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྐོག་ནད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་། །མཆོག་ཏུ་མེ་དྲོད་ཉམས་ལ་ཕན། །གནས་བརྒྱད་པ་ལས་ཚ་བའི་ཕྱེ་མ་དང་བསྲེས་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ ཕྱེ་མའི་ལེའུའོ།། །།ཏིལ་མར་དེ་བཞིན་མར་ཆ་མཉམ། །ཞག་དང་རྐང་ནི་ཅི་རྙེད་དང་། །དེ་བཞིན་སྐྱུར་ཡང་ཅི་རྙེད་དང་། །འདིར་ནི་ཞོ་ནི་བཞི་འགྱུར་གཞུག་།དེར་ནི་སྨན་ནི་འདི་དག་རྣམས། །ལྡེ་གུ་བཏགས་པ་གཞུག་པར་བྱ། །ཤུ་ད་གར་སྣ་ཤིང་མངར་དང་། །འཚོ་བྱེད་དང་ནི་ཛི་བན ཏི།། ཤུ་མ་ཏི་འདི་དག་ནི། །བ་ལ་བ་སྒི་བ་སྦྲུ་བ། །འདི་དག་དང་བསྐོལ་སྣུམ་ཆེན་པོ། །སྟོབས་དང་ནད་མེད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །རླུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་བརྒྱད་ཅུ། །འདི་ཡིས་སེལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་སྣུམ་ཆེན་པོའོ།། །།ཀཎྜ་ཀ་རི་ རྩའི་རྩ་དང་།།འབྲས་བུ་བསྲེས་པ་སྲང་བརྒྱ་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཞི་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་ལས་བྲེ་གང་ལུས་པ་རུ། །མར་ནི་བྲེ་གང་དང་བསྲེས་བསྐོལ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡི། །སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་འདི་ཡང་གཞུག་།པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ག་།ཧ་ཏི་པི་ལིང་ ཙི་ཏྲ་ཀ་།ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཁ་རུ་ཚ། །ར་སྣ་ཤུ་དག་ཚ་བ་གསུམ། །འདི་བཅུ་མར་གྱི་དུད་པ་ལྔ། །སེལ་ཞིང་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱ། །ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྣུམ་དེ་བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཀཎྜ་ཀ་རིའི་སྨན་མར་རོ།

三果和两种黄色药，同样三种辛热药，伽桑、帝若瓦帝和，木尔巴、哈日、胡椒，芥子、胡椒根、巴拉卡和布泽谢，蒺藜、索罗、枸杞、毒母茄子种子和，比楚玛尔达、巴托拉，札万提和杜比德和，蝎子卡里孜尔和，伽布拉根、甘草和，艾尔玛以及比当嘎，阿魏、芦荟、希杜和，巴玛嘎、比沙拉，白芷等药粉配制。此药物配方即是，对马如同甘露般。风病和痰病诸症和，同样风血混合和，同样带血之疾病和，疥疮斑病能祛除。尤其对于心脏病和，咳嗽、消化力衰弱赞誉。此为马医八要中三果等药粉。
艾尔玛、阿魏、诃子和，玛努以及八种盐，大麦煮汁和配制。三病根源之疼痛皆能消除。此为八要中消除疼痛之药粉。
比楚玛尔达、巴托拉，刺天茄、比日哈提，谢泽和三果，艾尔玛与水同煮。将其捣碎之汁中，木达应当充分煮。当其煮熟之时，从炉中再取出后，其中加入三辛药，盐类也要适量放。酥油、芝麻油、油脂、蜂蜜，这些全部混合一起。辛热药粉和，木瓜汁应当配制。然后热性食物即，对鱼按仪轨给予。此能祛除风痰病，咳嗽、呼吸不适消。心病能够平息和，浮肿也能祛除掉。喉病和耳疾病，必定能够祛除掉。咽喉病能清净且，最利消化力衰弱。此为八要中辛热药粉混合品之药粉品。
芝麻油以及酥油等量，油脂和骨髓随所得，同样酸性随所得，此中酸奶四倍放。其中这些药物们，研磨细末应放入。白芷、伽尔纳、甘草和，阿措杰德和孜万提，舒玛提这些和，巴拉、巴给、巴布巴，与这些煮成大油。能生气力无病体。风生八十种疾病，此能祛除无疑虑。此为马医八要中大油方。
刺天茄根和，果实混合一百两，于四升水中煮沸，剩余四分之一时，其中剩余一升时，酥油一升与之混煮。按次第所说之，药物细末也加入。胡椒根、比当嘎，哈提、胡椒、七札卡，炒麦灰、岩盐、辣椒，惹纳、白芷三辛药。此十种除酥油五种烟，祛除且善加医治。能除一切诸疾病，此油能生安乐故。此为八要中刺天茄药油。

། །། ཡུང་དང་སྐྱེར་བ་ཤུ་དག་བཅས། །ནིམ་པ་བྱི་ཚེར་པར་བ་ཏ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་ཀྱི་ལྕེ་བ། །བུ་ཙེ་ཤེལ་ནི་ཆ་མཉམ་བྱས། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནི། །ཏིག་ཏ་ཙནྡན་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཉུང་དང་ག་དུར་དང་། །རི་ཤོ་བ་གཉིས་ཛི་བ་ཀ་།ལྡེ་གུར་བཏགས་པ་དང་བསྲེས བའི།།མར་བསྐོལ་གྱུར་པ་དེ་ཡིས་ནི། །རྟ་ཡི་མཁྲིས་པ་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །གཞང་འབྲུམ་ཁོང་ཚ་ཞི་བར་བྱེད། །རྡོ་དང་གཡན་པ་རྣམས་དང་ནི། །མེ་དཔལ་དང་ནི་རིམས་ལ་ཡང་། །འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །དབྱར་ཚེ་རྟ་ལ་རྟག་ཏུ་ཕན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ དེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཚ་བའི་སྨན་མར་རོ།། །། ཤྭ་གནྡྷའི་རྩ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་ཡལ་ག་སྲང་བརྒྱ་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཞི་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ། །དེ་ནས་སྨན་ཁུ་དེ་དང་ནི། །མར་ནི་བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཏིལ་མར་མར་དང་མཉམ་པ་དང་། །འོ་མ་བཞི་འགྱུར་དེ་རུ་གཞུག་།ཙནྡན དང་ནི་བཅའ་ལྒ་དང་།། ག་རུ་དང་ཤུག་པ་དང་། །རྒུན་འབྲུ་པད་རྩ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྣ་མའི་ལོ་མ་ཤ་རི་བ། །ཀ་ཎྜཀ་རི་བྲྀ་ཧ་ཏི། །ནཱ་ག་ཕུ་ཤྤ་པ་སྤྲུ་བ། །ས་ལ་ཀྲྀ་ཤྞ་པརྞི་གཉིས། །ཤིང་ཚ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །པདྨ་གེ་སར་ལྡེ་གུ་ནི། །བཏགས་པ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །འདི་ ཡིས་རྟ་ནི་སྦེག་པ་དང་།།རླུང་གིས་ཉམ་ཐག་གྱུར་པ་དང་། །ཟད་བྱེད་ཀྱིས་ནི་བཏབ་པ་དག་།ཤ་སྐྱེད་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཨ་ཤྭ་གནྡྷའི་སྨན་མར་རོ།། །།བོང་དམུར་བ་བུ་ཙེ་ཤེལ། ། གླ་སྒང་ཤིང་ཚ་པ་ཏོ་དང་། །ས་པྟ་རྞི་པ་ཏོ་ལ། །བི་ཙུ་མར་ད་བྱི་ཚེར་མ། །ཕར་བ་ཏ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་དྲ་བན་ཏི། །ཙནྡན་དམར་པོ་མ་དུ་ཀ་།རྩ་མཁྲིས་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །ཉེའུ་ཤིང་ཤུག་པ་བུ་ཤེལ་ཙེ། །དོང་ག་དང་ནི་སླེ་ཏྲེས་རྣམས། །དུག མོ་ཉུང་གི་ས་བོན་བཅས།།སྲང་རེ་ཆ་མཉམ་སྦྱར་ལྡེ་གུ། །ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལ་དང་བཅས། །ཀནྜ་ཀ་རི་བ་ཤ་ཀ་།སྲང་ནི་ལྔ་ཡི་ཚད་དུ་བྱས། །སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བྲེ་གང་བཅས། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །སྨན་ཁུ་མར་ཁུ་དང་བསྲེས་ལ། །མེ་ནི་ཆུང་དུས་བཙོ་བར་བྱ། ། ཏིག་ཏ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འདི་ནི་གུ་གུལ་དང་བཅས་པའམ། །ཡང་ན་འབའ་ཞིག་སྦྱིན་བྱས་ན། །ཡོན་ཏན་བདུན་རྩི་དག་དང་མཚུངས། །ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །གཟི་མདངས་སྟོབས་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །མཛེ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་ནད་རྣམས་སེལ། །ལུས རྒྱས་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན།།ཤ་སྐྱེད་མདོག་ནི་བཟད་བྱེད་ཅིང་། །ནད་ཀུན་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་རོ།

芜荽和黄连、白芷，楝树、蒺藜、岩盐，
独活以及牛舌草，水晶菩提等分制。
于此三果以及，
胡黄连、檀香、荜茇，
牛蒡子和伽陀，
二种黄芪、续断。
研磨成粉末后混合，
熬制成酥油后，
能够祛除马的胆病，
痔疮内热得以平息。
石症和疥疮等，
以及火烧和热病，
此方常受称赞。
夏季对马经常有益。
此为马医密处第八章热病酥油药方。
马兜铃根及，
果实枝条各一百两，
在四升水中煎煮。
然后药汁与，
一升酥油煎煮。
芝麻油与酥油等量，
牛奶四倍放入其中。
檀香以及生姜，
沉香和柏树，
葡萄、莲根、三果，
芦苇叶、夜合树，
枸杞、土茯苓，
龙花、巴戟天，
娑罗树、二种黑叶，
桂皮、香附和，
莲花蕊粉末，
研磨后放入其中。
此方能使马兴奋，
因风而疲惫，
以及消瘦症，
是长肉之最上药。
此为马医密处第八章马兜铃酥油药方。
驴蹄草、水晶菩提，
獐竹、桂皮、巴豆，
七叶树、蛇床子，
没药、蒺藜，
岩盐和三果，
二种黄色药和达瓦提，
红檀香、蜜果，
胆草以及荜茇，
小茴香、柏树、水晶菩提，
冬瓜和独活等，
连同牛蒡子种子，
各一两等分调制粉末，
楝树、蛇床子，
枸杞、婆沙迦，
称量五两，
加上一升诃子，
如法煎煮后，
药汁与酥油混合，
用小火煎煮。
此名大苦药，
此方配合没药或，
单独服用时，
功效堪比七味甘露，
能生身体火力，
增长光泽体力，
祛除麻风和血胆病，
生肉改善肤色，
是祛除一切病的殊胜药方。
此为马医密处第八章大苦酥油药方。

། །།རྩ་བ་ལྔ་པ་གཉིས་ནིམ་བ། །སླེ་ཏྲེས་ཨ་ཏ་རུ་ཤ་ཀ་།དོང་ག་དང་ ནི་བ་ཏོ་ལ།།འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་ཆ་མཉམ་བྱ། །ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ལ་ཆུ་ནད་བསྐོལ། །སྨན་ཁུ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་རུ། །དེ་དང་མཉམ་པའི་ཞུན་མར་དང་། །སྨན་ནི་འདི་རྣམས་དང་བཅས་བསྐོལ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་པར་པ་ཏ། །ཤ་རི་བ་གཉིས་ཙནྡན་དང་། །ཏིག་ཏ་དང་ ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ་།བ་ཐ་དང་ནི་བཅས་པ་དང་། །བལ་བུ་དང་ནི་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ུ་ཏྤལ་སྔོན་པོ་ཤུག་པ་དང་། །བི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ག་།ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ཅི་ཏྲ་ཀ་།བོང་ང་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཉུང་ཤུ་ནས་ཁོན་དང་། །སེར་པོ་གཉིས་དང་པི་པི་ནིང་། །ན་ཡི་ཤམ་དང བཅའ་ལྒ་དང་།།ཐང་ཤིང་ཞེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཆ་མཉམ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །མེ་ཆུང་གིས་བསྐོལ་ཚོས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་སྣོད་དུ་གཞུག་།ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་འདི། །རྟ་ཡི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དང་མཛེ། །ལ་བ་ འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་།།བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་རྣ་རྣག་གྱུར་པ་དང་། །བད་ཀན་ནད་ནི་གཞན་དག་ལའང་། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ནད་ཀུན་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །གཟི་མདངས་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པ་དང་། །བརྟན་ཞིང་ལུས་ནི་སྲ་བར་བྱེད། །དབང་ པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་།།ཡིད་ཀྱང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །གཅོང་ཆེན་རིམས་དང་ལུད་པ་འཇོམས། །པགས་པ་ལ་སྣད་ནད་རྣམས་དང་། །གང་ཡང་ཁྲག་ལ་གནས་པ་དང་། །རུས་པ་རྐང་ལ་ཞེན་པ་རྣམས། །མར་འདི་ཡིས་ནི་ སེལ་བར་བྱེད།།ནད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་འདོད་ལ། །གཟིངས་དང་འདྲ་བ་མར་འདི་ཡིན། །ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་གཉིས་པའོ།། །།ཤྲི་ཤ་དང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ། །ཆ་མཉམ་སྲང་ནི་བརྒྱ་རུ་བྱ། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་རྣམས་སྨན་ཁུ་དེ་དང་ ནི།།མར་ནི་བྲེ་དོ་བསྐོལ་བར་བྱ། །སྨན་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ནི། །ལྡེ་གུ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །པི་པི་ལིང་རྩ་ཚ་བ་གསུམ། །བྲྀཤྩི་ཀ་ལི་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤུ་ཏི་དང་ནི་ཐང་ཤིང་དང་། །སྤང་སྤོས་དང་ནི་བ་ལུ་དང་། །བྱ་ཀྲ་ན་ཀ་ཤྲི་ཀ་ཏ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ན་ཀུ་ལི། །བཙོད་དང་ཛི་བ་ ནི་ཡ་དང་།།ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་ཙནྡན། །གནྡྷ་བྷ་དྲ་རུ་རྟ་རྣམས། །ལྡེ་གུར་བྱས་བཅུག་མེ་ཆུང་བསྐོལ། །རྟ་གང་རླུང་ནད་ཅན་དང་ནི། །དེ་བཞིན་མཁྲིས་པའི་ནད་ཡོད་དང་། །བད་ཀན་སྙིང་གར་འཁྱིལ་གྱུར་པ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཤྲི་ཤ་ལ་སོགས་སྨན་མར་འདི། ། ནད་ཀུན་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཤྲི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་རོ།། །།ཤྲི་ཤ་ཡི་ནི་ལོ་མ་ནི། །ཆུ་བསྐོལ་དེ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །མར་ནི་ཚད་བཞིན་བསྐོལ་བ་རུ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །དེ་བཞིན་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། ། ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་དང་བསྲེས་བསྐོལ། །མཛེ་ཡི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །དུག་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་མཆོག་ཡིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་དང་། །ཁོང་ཚ་ཁྲག་གི་ནད་རྣམས་སེལ། །དབྱར་གྱི་ཚེ་ན་བྱིན་གྱུར་ན། །འདི་ནི་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་ཡིན། །ཤྲི་ཤ་ལ སོགས་པའི་སྨན་མར་གཉིས་པའོ།

五根各二份，斯列特、阿塔茹夏卡、冬瓜以及巴托拉，三果等分。
捣碎后用水煮，药汁剩余四分之一时，加入等量酥油，与以下药材同煮：
狗舌草、巴巴达、两种夏利瓦、檀香、苦胆、普泽协、巴塔等，以及巴布和普协泽、蓝乌巴拉、柏树、胡椒根、比达嘎、特若巴提、赤札卡、洋葱、哈提胡椒、毒母茄、炒麦、两种黄色药材、胡椒、纳伊香、姜黄、糖棒，所有这些都要等分加入。
用小火煮熟后，放入极其清洁的容器中。
这个大苦胆酥油药方，被称为马药中的最佳。
它能治疗咳嗽、呼吸不畅、麻风病、淋巴结肿大、痰病，同样也能治疗耳脓，以及其他痰病，这是非常受推崇的。
它能祛除一切疾病，增长光泽和力量，使身体稳固坚实，使感官清明，也能使心情愉悦。
能清除血液和胆汁，能降伏重病、发热和咳嗽，以及皮肤病，任何存在于血液中的病，以及粘附在骨骼和脚上的病，都能被这个酥油祛除。
对于想要渡过疾病之海的人来说，这个酥油就像一艘船。
这是第二个大苦胆酥油药方。
希利夏和五肢，等分各一百两，在十六升水中煮，剩余四分之一时，将这些药汁与两升酥油同煮。
以下这些药材要制成糊状加入：胡椒根、三辛香、蝎子花、三果、生姜、糖棒、香草、巴鲁、比亚札纳卡、希利卡塔、赤札卡、纳库利、蓝花、吉瓦尼亚、哈提胡椒、檀香、甘达巴札、茜草。
制成糊状加入后用小火煮。对于患有风病的马，以及有胆病的马，还有痰聚集在心部的马，这都是最好的药。
这个以希利夏为主的酥油药方，是祛除一切疾病的最佳方法。
这是《马医密处》第八章中的希利夏等酥油药方。
取希利夏的叶子，用开水煮取汁液，按比例与酥油同煮，加入三辛香和三果，同样还有哈提胡椒，制成糊状混合煮制。
能治疗一切麻风病，解毒，是增进消化之火的最佳药方。能祛除风病、胆病、腹部发热和血液疾病。
在夏季服用时，此药如同甘露。
这是第二个希利夏等酥油药方。

། །།མུར་བ་དང་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཤུ་དག་དང་། །བཅའ་ལྒ་དང་ནི་སེར་པོ་གཉིས། །བ་ཐ་ཤིང་ཚ་བར་བ་ཏ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་དང་། །དེ་བཞིན་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །ཙནྡན་དང་ནི་ཤ་རི་བ། །རྒྱ་སྤོས་དང་ནི་མ་ལུ་ཀ་། བོ་དང་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །དན་ད་དང་ནི་དྲ་བན་ཏི། །རོ་ཧི་ནི་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དབྱི་མོ་དཱུར་བ་ཀྱི་ལྕེ་བ། །ཆ་མཉམ་སྦྱར་ཏེ་ཆུ་དང་ནི། །མར་དང་མེ་ནི་ཆུང་དུས་བཙོ། །ཚོས་ཏེ་མར་ནི་ལུས་པ་དང་། །དེ་ནི་དེ་ལས་དབབ་པར་བྱ། །འདི་བླུད་རྟ་ནི་མགྱོགས་པ་དང་། །ལུས་སྟོབས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བར འགྱུར།།པགས་པར་གཏོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོགས། །རྡོ་ལ་སོགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། །རླུང་དང་མཛེ་ཡི་ནད་རྣམས་དང་། །མཁྲིས་པའི་ནད་དང་ལུས་རེངས་དང་། །དེ་བཞིན་དབུགས་མི་བདེ་ཀུན་དང་། །ནད་ནི་སྣ་ཚོགས་གཞན་ཡང་སེལ། །འདི་ནི་ནད་འཇོམས་མཆོག་ཡིན་ཞིང་། ། བཀྲ་ཤིས་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་མུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་རོ།། །།ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལ་འབྲས་གསུམ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་པུ་ཙི་ཤེལ། །བྱི་ཚེར་བ་དང་པར་བ་ཏ། །དྲ་བན་ཏི་དང་སླེ་ཏྲེས་རྣམས། །འདི་དག་ཆ་ནི་མཉམ བྱས་ལ།།བརྡུངས་བ་ཆུ་ནང་བསྐོལ་བར་བྱ། །བཞི་ཆ་ལུས་བར་གྱུར་པ་རུ། །སྨན་འདི་དག་གི་ལྡེ་གུ་གཞུག་།ཙནྡན་པི་པི་ལིང་ལྒ་སྒང་། །རི་ཤོ་བ་གཉིས་ཛི་བ་ཀ་།ཀན་ད་ཀ་རི་ཏིག་ཏ་དང་། །དུག་མོ་ཉུང་གི་ས་བོན་རྣམས། །ཆ་ནི་མཉམ་པར་སྦྱར་བྱས་ནས། །དེ་བཞིན་ དུ་ནི་མར་ཁུ་དང་།།འོ་མ་སྣུམ་དང་མཉམ་བཅུག་ལ། །མེ་ནི་ཆུང་དུས་བཙོ་བར་བྱ། །འདི་ནི་ཏིག་ཏ་ཆེན་ཞེས་བྱ། །མཛེ་དང་རིམས་དང་མེ་དཔལ་དང་། །འབྲུམ་བུ་དང་ནི་འབྲས་ནད་དང་། །དེ་བཞིན་པགས་ནད་གཞན་དག་ཀྱང་། །ཁྲག་མཁྲིས་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །སྨན་ པ་མཁས་པས་འདི་ཉིད་ནི།།རྟ་ལ་ཉེ་བར་བླུད་པར་བྱ། །དཔྱིད་དང་དགུན་གྱི་ཚེ་ན་ནི། །སྣ་སྨན་འཇམ་རྩིར་བཏང་ན་ཕན། །དབྱར་གྱི་ཚེ་ན་ཁྱད་པར་དུ། །སྨན་འདི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཏིག་ཏ་ཅན་གྱི་སྨན་མར་རོ།། །།དུར་བྱིད་ ཆེན་པོ་བརྡུངས་ནས་ནི།།ཆུ་བྲེ་བཞི་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་རུ་མར་ཁུ་བྲེ་གང་བླུགས། །ར་མ་ཉེ་ཀྵི་ར་ཀ་ཀོལ། །རི་ཤོ་བ་གཉིས་ཛི་བ་ཀ། །བ་ལ་ཨ་ཏི་བ་ལ་དང་། །དེ་བཞིན་ཀྵི་ར་བ་དང་ནི། །མེ་ད་མ་ཧཱ་མེ་ད་དང་། །ཤིང་མངར་དང་ ནི་ཤ་རི་བ།།ཆ་ནི་མཉམ་པོར་བྱས་ནས་ཀྱང་། །དེ་ནི་ལྡེ་གུར་བཏགས་པར་བྱ། །མར་དེར་བཅུག་ནས་དཀྲུགས་ནས་ནི། །མེ་ནི་ཆུང་དུས་དལ་གྱིས་བཙོ། །དེ་ནི་ཚོས་པར་ཤེས་པ་ན། །དེ་ལས་ཕོག་སྟེ་བཙགས་པར་བྱ། །སྣུམ་འདི་རྟག་ཏུ་བཏུང་བ་དང་། །འཇམ་རྩི་ཡི་ ནི་ལས་ལ་སྦྱར།།རྒྱུན་དུ་བྱིན་ན་མོ་གཤམ་ཡང་། །བུ་སྐྱེད་པར་ནི་ནུས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཤ་མ་དུར་བྱིད་སྨན་མར་རོ།། །།ནིམ་པ་དང་ནི་པ་ཏོ་ལ། །སྐྱེར་པ་ཙནྡན་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་ལ་ལ་ཕུད། །པར་པ་ ཏ་ནི་སྲང་རེ་དང་།།སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བྲེ་གང་བཅས། །ཆུ་བལ་ཅན་གྱི་ཆུ་ལས་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཞི་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་དང་མར་བྲེ་གང་། །གླ་སྒང་རྩ་མཁྲིས་ཤིང་མངར་དང་། །བཙན་དུག་དུག་མོ་ཉུང་ལ་ཕུད། །པི་པི་ལིང་དང་བཅས་བསྐོལ་བའི། །མར་གྱིས་སྣ་ མིག་རྣ་ནད་འཇོམས།།རྒྱུ་རླུགས་རིམས་དང་ནད་དང་ནི། །མེ་དཔལ་ལ་སོགས་སེལ་བར་བྱེད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་རོ།

木香和三果，蔓陀罗和白芷，荜茇和两种黄色药，瓦塔、肉桂、巴尔巴塔，那勒占和草果，同样还有龙花蕊，檀香和夏利瓦，沉香和马路迦，波和哈提、胡椒，丹达和德拉万提，罗希尼和蔓陀罗，猫儿草、香茅草、牛舌草。
等量调配，与水和酥油用小火煎煮。煮好后留下的酥油，应当从中取出。饮用此药，马匹会变得迅速，身体力量会大幅增长。
属于皮肤类的疾病群，会与石头等病症分离。风病和麻风病，胆病和身体僵硬，同样还有所有呼吸不适，以及其他各种疾病都能祛除。这是最殊胜的降伏疾病之药，也能带来吉祥。
此为马医宝藏第八章木香等药酥油。
楝树、波托拉、三果，两种黄色药和普吉谢尔，蒺藜和巴尔巴塔，德拉万提和蓼子，将这些等量制备，捣碎后在水中煎煮。剩余四分之一时，加入这些药物的糊剂。
檀香、胡椒、草果，两种利首瓦、吉瓦卡，坎达卡利、龙胆，毒母茄子的种子，等量调配后，同样加入酥油，牛奶和油等量加入，用小火煎煮。
这称为大龙胆，能治疗麻风病、发热、火疮，痘疮以及瘰疬病，同样还有其他皮肤病，能祛除血胆疾病。
明智的医生应当，给马匹服用此药。在春季和冬季时，用作鼻药软膏有益。特别是在夏季时，此药最受推崇。
此为马医宝藏第八章含龙胆的药酥油。
大土茯苓捣碎后，放入四升水中煎煮。剩余四分之一时，加入一升酥油。拉玛涅、克希拉卡科拉，两种利首瓦、吉瓦卡，巴拉、阿提巴拉，同样还有克希拉瓦，美达、大美达，甘草和夏利瓦。
等量制备后，研磨成糊状。加入酥油后搅拌，用小火慢慢煎煮。知道煮好时，从中取出过滤。
这种油经常饮用，也用于软膏治疗。若经常服用，即使不孕妇女，也能生育子嗣。
此为马医宝藏第八章夏玛土茯苓药酥油。
楝树和波托拉，醋栗、檀香、普吉谢尔，牛舌草和拉拉普德，巴尔巴塔各一两，以及一升余甘子，加入含棉的水中，在四升水中煎煮。
剩余四分之一时加入一升酥油。草果、胆汁草、甘草，附子、毒母茄子、拉拉普德，胡椒等一起煎煮的酥油，能治疗鼻、眼、耳疾病。
肠胃紊乱、发热病，以及火疮等都能祛除。
此为马医宝藏第八章楝树等药酥油。

། །།ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་ཉིད། །ཆ་མཉམ་ སྲང་བཞིན་ཉེར་ཤུར་བྱས་པ་དག་།ཆུ་ནི་སྨན་གྱི་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། །སྨན་ཁུ་དེ་དང་མཉམ་པའི་མར་དང་བསྐོལ། །དེར་ནི་ཚ་བ་གསུམ་ནི་སྲང་གསུམ་དག་།ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་གཞུགས་པར་བྱ། །དེ་ནི་ལེགས་པར ཚོས་པར་ཤེས་པ་དང་།།གུ་གུལ་དང་སྦྱར་རྟ་ལ་བླུད་པ་བྱ། །ཡང་ན་དེ་དང་མར་བསྲེས་འགའ་ཞིག་སྦྱིན། །དེས་ནི་མཛེ་ཡི་ནད་ཀུན་སེལ་བར་འགྱུར། །ཁྲག་མཁྲིས་རྡོ་དང་དེ་བཞིན་གཡན་པ་དང་། །འབྲུམ་བུ་འབྲུམ་ཕྲན་དེ་བཞིན་ཤུ་བ་ནི། །སེལ་ ཞིང་རྟ་ཡི་མདོག་དང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད།།ནད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་སྨན་མར་རོ།། །།ཀ་རན་ཛ་དང་བ་ཤ་ཀ་།སྥོར་ཁྱིམ་གྱི་དུད་པ་དང་། །ཀ་པིད་ཐ་དང་དོང་ག་དང་། །ཡུག་སྣམ་ དང་ནི་པདྨ་དང་།།ཀ་ར་བཱི་ར་བོང་བ་དང་། །རོ་ཧི་ཏ་དང་སླེ་ཏྲེས་དང་། །བྲྀ་ཧ་ཏི་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ར་ཐུག་གི་ནི་གཅིན་དང་བཏགས། །འདི་དག་སྲང་གཉིས་སྦྱར་བ་ལ། །མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ། །མར་དང་མཉམ་པའི་འོ་མ་གཞུག་།བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ སྟོབས་ཆེན་ཡིན།།མཛེ་ཡི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །རྟག་ཏུ་བསྐུལ་དང་བླུད་ན་ཕན། །ཤ་ཚིལ་རུས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །པགས་པར་ཞུགས་པའི་ཁྲག་སྦྱོང་བྱེད། །མཛེ་ནད་འཛག་པར་བྱེད་པ་ཡང་། །ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལེགས་ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། ། དེ་སྐད་རྗེས་བསྟན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཀ་ར་ན་ཛ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་རོ། །སྨན་མར་གྱི་ལེའུའོ།། །།དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཏིལ་མར་གྱི། །ལེའུ་ངེས་པར་བཤད་བྱ་སྟེ། །པྲ་ས་ར་ནི་སྲང་བརྒྱ་ནི། །ཆུ་པྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། ། བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་ན། །ཁུ་བ་དེ་ནི་ཐབ་ལས་དབོག་།སྨན་ཁུ་དེ་དང་མཉམ་པ་ཡི། །ཏིལ་མར་ཉེ་བར་གཞུག་པར་བྱ། །ཀཉྫི་རང་སྒྱུར་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་།དེ་ལ་སྨན་ནི་འདི་དག་གི་།ལྡེ་གུ་ཉེ་བར་གཞུག་པར་བྱ། །ར་སྣ་བ་ལ་གཟེ་མ་དང་། །ལྕ་མྱང་ཚ་དང་ཤི་ཀྲུ དང་།།པྲས་ར་ནའི་རྩ་བ་དང་། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བར་བཅས། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བཅའ་ལྒ་དང་། །ཤུ་ཏི་དང་ནི་ཐང་ཤིང་དང་། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་བོང་བ་དང་། །པི་པི་ལིང་ཡང་སྲང་རེ་ནི། །ཆ་ནི་མཉམ་པོར་སྦྱར་ནས་ཀྱང་། །ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་འཐག་ཏུ་གཞུག་།མེ་ནི་ཆུང་ངུ་ དང་བཙོས་ཏེ།།སྣུམ་དེ་སྣོད་ནི་བཟང་པོར་གཞུག་།འདི་ནི་སྣ་སྨན་བསྐུ་བ་དང་། །འཇམ་རྩི་བཏུང་བ་དག་ལ་བསྔགས། །རྟ་ནི་རླུང་ནད་ཀྱིས་བཅོམ་དང་། །མིའམ་ཡང་ན་གླང་པོ་རུང་། །ལུས་འཐེང་ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་བཏབ། །ངེས་པར་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟ་གང་ བུ་ནི་མི་ཆགས་པ།།འདི་ཡིས་ངེས་པར་མངལ་སྐྱེད་འགྱུར། །ཕོ་མིན་སྐྱེས་པ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །མོ་གཤམ་ཡང་ནི་བུ་སྐྱེད་བྱེད། །འདི་ཡིས་ལོང་བ་ཁྱབ་འཇུག་རིགས། །རབས་ཆད་བུ་ནི་ཡིད་འོང་སྐྱེས། །པྲ་ས་ར་ཡི་ཏིལ་མར་འདི། །ནད་ཀུན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་པྲ་ས་རའི་ཏིལ་མར་རོ།

取楝树和巴托拉的叶子，白胶香和刺柏果实，等量各二十两，放入十六份药水中煎煮。
药汁剩余四分之一时，与等量的酥油一同煎煮。
加入细磨的三辛香各三两的粉末。
当知煎煮充分后，加入安息香后喂给马匹。
或者将其与酥油混合后给予。
这能治愈一切麻风病。
能祛除血胆结石以及瘙痒，痘疮、小痘以及疥疮，
并能改善马匹的毛色和体力，如甘露般能消除诸病。
此为《马医密处》第八章中如甘露般的药用酥油。
取卡兰扎和婆沙迦，灶烟和
木榴和丁香，毛毡和莲花，
夹竹桃和驴粪，罗希塔和白胶香，
还有菩提树果实，用山羊尿磨制。
这些各取二两，与三十二两酥油煎煮。
加入等量牛奶，煎煮成强效药油。
对一切麻风病，经常涂抹和服用有效。
能生长肌肉、脂肪和骨骼，能净化渗入皮肤的血液。
对于流脓的麻风病，也能使其平息。
具德的沙利贺札如是宣说。
此为《马医密处》第八章中卡兰扎等药油。此为药油品。
其次还要确切宣说芝麻油品：
取百两普拉萨拉，放入十六升水中煎煮。
剩余四分之一时，从炉中取出药汁。
加入等量芝麻油，
加入两倍的醋和发酵物，再加入以下药物的糊状物：
拉斯那、婆拉、孜马、
甘草、辣椒、希库、
普拉萨拉根、
长胡椒根、
枳达拉、姜黄、
干姜、桂皮、
毕力勃迦果实、驴粪、
长胡椒各一两，
等量混合后细磨成粉。
用小火煎煮，将油装入优质容器中。
此油推荐用于鼻药和温和的饮剂。
马匹或人或象被风病所困，
身体瘫痪久病所扰，必定能获得安乐。
任何不孕的马，用此必定能受孕。
阉人能变成男人，不孕女人也能生子。
此油能使盲人获得毗湿奴种姓，断子绝孙者生下可爱之子。
这普拉萨拉芝麻油能摧毁一切疾病。
此为《马医密处》第八章中普拉萨拉芝麻油。

། །།པྲ་ས་ར་ཡི་རྩ་བ་དང་། །ཡལ་ག་ལོ་མ་བཅས་སྲང་བརྒྱ། །རྩ་བ་བཅུ་ནི་དེ་ཡི་ཕྱེད། །ཆུ་གྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་བ་དང་། །ཐབ་ལས་སླར་ནི་དབོག་པར་བྱ། །སྨན་ཁུ་དེ ཡིས་ཉིས་འགྱུར་གྱི།།ཀཉྫི་དང་སྐྱུར་གཞུག་པར་བྱ། །ཞོ་ཡང་སྨན་ཁུའི་ཉིས་འགྱུར་ནི། །དེ་ལ་ཉེ་བར་གཞུག་པར་བྱ། །སྨན་ནི་འདི་རྣམས་སྲང་རེ་ལ། །ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་དེ་རུ་གཞུག་།བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་བཅའ་ལྒ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ག་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ། །པྲ་ས་ར་ཡི་རྩ་བ་ དང་།།དེ་བཞིན་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཤུ་ཏི་དང་། །མེ་ད་ཙ་ཀྲ་ཧཱ་གན་དང་། །ེ་རཎྜའི་རྩ་ཛི་བན་ཏི། །རུ་རྟ་ཤུ་དགས་ཧ་ཙ་ར། །པོ་སོན་ཆ་ནི་བཟང་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་མང་དུ་སྲ་བ་དང་། །ས་བོན་ཛ་ན་སེར་པོ་གཉིས། ། ཤྭ་གནྡྷ་ཧ་པུ་ཤ། བ་མ་སེང་ ཕྲོམ་མི་རྐང་དང་།།ཤྲེ་ཡ་སེ་ནི་ཆ་མཉམ་གཞུག་།འདི་ནི་བསྐུ་དང་སྣ་སྨན་དང་། །བཏུང་དང་འཇམ་རྩི་དག་ལ་གཏང་། །རླུང་གི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད། །སྨྱོ་དང་འབྱུང་བོ་བརྗེད་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན་གདོན་ནད་སྣ་ཚོགས་དང་། ། ཞ་བོ་མེ་དབལ་གྱིས་ཐབས་ལ། །ཏིལ་མར་བསྟེན་ན་བདེ་ཐོབ་འགྱུར། །སྐམ་དང་རུས་པའི་ནད་རྣམས་ལ། །ཏིལ་མར་འདི་ནི་གཏང་བར་བྱ། །རྒོད་མ་བུ་ནི་མི་ཆགས་པ། །འདི་བླུད་ན་ནི་བུ་ཆགས་འགྱུར། །རྒོད་མ་དང་ནི་རྟ་ཕོ་ཡི། །རླུང་ནད་བརྒྱད་ཅུ་སེལ་བར་བྱེད། ། གཉེར་མ་འདུས་ཤིང་ན་ཚོད་རྒས། །སླར་ཡང་ལང་ཚོ་ཐོབ་བར་འགྱུར། །པྲ་ས་ར་ཡི་ཏིལ་མར་འདི། །རྟ་ལ་ཕན་བྱེད་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཚེ་དང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །དྲན་པ་སེམས་གསལ་དཔལ་སྐྱེད་བྱེད། །རྒྱུས་པ་ཆད་དང་རྩ་ཆད་ལ། །ཏིལ མར་འདི་ཡིས་སྣ་སྨན་གཏང་།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་པྲ་ས་རའི་ཏིལ་མར་གཉིས་པའོ།། །།སླེ་ཏྲེས་ཆུ་ཡི་ནད་བསྐོལ་ལ། །ཁུ་བ་བཞི་ཆའི་ཏིལ་མར་གཞུག་།འོ་མ་དེ་དང་མཉམ་བཅུག་ལ། །སྨན་འདི་དག་གི་ལྡེ་གུ་གཞུག་།པི་པི་ལིང་ རྩ་ཚ་བ་གསུམ།།ཙི་ཏྲ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །ཤུ་དག་རུ་རྟ་བྱི་དང་ག་།སྐྱེར་པ་དང་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ། །པྲ་ས་ར་ནི་བ་ལ་དང་། །ར་སྣ་གཟེ་མ་ཧ་པུས་པ། །བཅུག་ལ་མེ་ནི་ཆུང་དུས་བཙོ། །དེ་བཞིན་བཅའ་ལྒ་གཞུག་པར་བྱ། །འདི་ཡིས་སྣ་རེངས་རླིག་སྤོས་དང་། །ལུས་ རེངས་རྐེད་པ་ན་བ་དང་།།དེ་བཞིན་རྒྱབ་ནི་རེངས་པ་དང་། །རླུང་ནད་པ་ལ་ཤ་དང་ནི། །རླུང་ལས་གྱུར་བའི་མིག་ནད་ལ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྟག་ཏུ་བཏང་། །སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་ཏིལ་མར་ནི། །ཚངས་པས་སྔོན་ཚེ་བཤད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་ པ་ལས་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མར་རོ།། །།ཤུ་ཏི་ར་སྣ་དོང་གྲ་དང་། །བཙོད་དང་རུ་རྟ་ལྕེ་མྱང་ཚ། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་བ་ལ་གཉིས། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཙནྡན་དམར། །སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ནི་ཁུ་བ་དང་། །ཏིལ་མར་འོ་མ་བཅས་བསྐོལ་བ། །འཐེང་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། ། བསྐུ་དང་སྣ་སྨན་འཇམ་རྩི་གཏང་། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཤུ་ཏིའི་ཏིལ་མར་སོ།། །།པི་པི་ལིང་དང་པོ་སོན་ཆ། །བིལ་བ་ཤིང་མངར་ཤུ་ཏི་དང་། །རུ་རྟ་དེ་བཞིན་མ་ནུ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཐང་ཤིང་ནི། །བཏགས་ཏེ་ཏིལ་མར་འོ་མ་ནི། །ཉིས་འགྱུར་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བར བྱ།།གཞང་འབྲུམ་རླུང་ནི་འཁྱིལ་བ་ལ། །འཇམ་རྩིར་གཏང་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

普拉萨拉的根茎、枝叶各一百两，根十两是其一半，放入十六升水中煮，剩下四分之一时，从炉中取出。药汁加入两倍的酸粥和酸料，再加入两倍于药汁的酸奶。
以下药材各一两制成糊状加入：贝树果实、姜黄、奇特拉迦、岩盐、普拉萨拉根、胡椒根、丁香、生姜、美达、恰克拉哈甘、蓖麻根、吉万提、茜草、白芷、哈恰拉、优质波索那恰、坚硬的、两种黄色扎那种子、假马齿苋、哈普沙、瓦玛森、普罗米康、舍雷亚赛等量加入。
此药可用于涂抹、鼻药、饮用和灌肠。能治疗一切风病及其他疾病。对疯病、鬼神病、健忘症以及各种魔症、瘫痪症、热病等，用芝麻油服用可获安乐。对干枯病和骨病，应使用此芝麻油。
母马不孕者，服用此药可孕。能治愈母马和公马的八十种风病。皱纹聚集衰老者，可重获青春。此普拉萨拉芝麻油，被誉为对马最有益。能增长寿命和力量，增进记忆力、明晰心智、增长福德。对断筋和断脉，应以此芝麻油作鼻药。
以上出自《马医密处》第八章第二普拉萨拉芝麻油。
煮煎独活治水病，取四分之一药汁加入芝麻油。加入等量牛奶，并加入以下药材的糊状物：胡椒根、三辛香、奇特拉、哈提、胡椒、白芷、茜草、毕当迦、醋栗、岩盐、普拉萨拉、巴拉、拉斯纳、泽玛、哈普斯帕。用小火煎煮，同样加入姜黄。
此药可治疗鼻僵、睾丸肿胀、身体僵硬、腰痛、背部僵硬、风病、肌肉病和风引起的眼病，尤其要经常使用。独活等芝麻油，是梵天在往昔所说。
以上出自《马医密处》第八章独活等芝麻油。
生姜、拉斯纳、冬瓜、红花、茜草、岩盐、丁香、两种巴拉、两种黄色药材、红檀香、独活的药汁与芝麻油和牛奶一起煎煮。对一切跛行病，可用于涂抹、鼻药和灌肠。
以上出自《密处》第八章生姜芝麻油。
胡椒、波索那恰、木苹果、甘草、生姜、茜草、曼努、奇特拉迦、丁香磨成粉，加入芝麻油和两倍的牛奶煎煮。对痔疮和风气郁结，是最佳灌肠剂。

།གཞང་འབྲུམ་པ་དང་གཟེར་ནད་དང་། །གཅིན་སྲི་བ་དང་ཟ་གུ་དང་། །རྐེད་པ་བརླ་ཡི་ནད་རྣམས་དང་། །སྦེག་པ་དང་ནི་སྦོས་ནད་དང་། །ཁྲག་འཛག་པ་དང་གཞང་ཁ་སྐྲངས། །རླུང་འཁྱིལ་བ་ནི་སེལ་བར་ བྱེད།།དེ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ནི། །འཇམ་རྩི་བཏང་ན་སེལ་འགྱུར་སོ། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མར་སོ།། །།འཚོ་བྱེད་ཤིང་མངར་མ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་པོ་སོན་ཆ། །ཤུ་དག་ར་སྣ་བ་ལ་དང་། །བིལ་བ་ཉེའུ་ཤིང་ཤུ་ཏི་ ནི།།བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཏིལ་མར་དང་། །འོ་མ་ཉིས་འགྱུར་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་འདི་ནི་འཇམ་རྩི་རུ། །བཏང་ན་རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །གསང་བའི་གནས་ལས་འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མེ་རོ།། །།མ་ཤའི་རྩ་བ་སྲང་བརྒྱ་ནི། །དུས་སུ་སྐྱེས་པ་བཏུ་བར་བྱ། ། ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་བ་དང་། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་དང་ནི། །ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་བསྲེས་པ་རུང་། །སྨན་འདི་དག་ནི་སྲང་གཉིས་པ། །མཉམ་བྱས་ལྡེ་གུ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །བཙོད་དང་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ཤིང་མངར་དང་། །ནིམ བའི་རྩ་བ་ཤུ་ཏི་དང་།།ར་སྣ་ཡང་ནི་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །མེ་ཆུང་ལ་བསྐོལ་ཏིལ་མར་འདིས། །རླུང་གི་ནད་ཀུན་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །ལུས་རེངས་པ་ཡི་ནད་རྣམས་ནི། །རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ནད་བརྒྱད་ཅུ། །ཐམས་ཅད་འདི་ཡིས་སེལ་བར་ བྱེད།།གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་མ་ཤའི་ཏིལ་མར་རོ།། །།ར་སྣ་ལ་སོགས་བཤད་བྱ་ཡིས། །ལེགས་ཐོས་མ་ཡེངས་མཉན་པར་གྱིས། །ར་སྣའི་རྩ་བ་ལོ་མ་དང་། །འབྲས་བུ་ཡལ་ག་སྲང་བརྒྱ་ནི། །བརྡུངས་ཏེ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་དང་། །བསྐོལ་ལ་བཞི་ཆ་ ལུས་ཕན།།དེ་ཡི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞིར་ནི། །ཏིལ་མར་བྲེ་ངོ་གཞུག་པར་བྱ། །ར་སྣ་དེ་ཉིད་ལྡེ་གུ་བྱས། །སྲང་བཅུ་དེར་ནི་བཅུག་པར་བྱ། །དེར་ནི་འོ་མ་བཞི་འགྱུར་དང་། །བློ་ལྡན་སྨན་པས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཁ་ར་སྲང་ནི་བཅོ་ལྔ་དག་།སྲང་བཅུ་ཉེ་བར་གཞུག་པར་བྱ། །ཁ་ར་རྙེད་བར་མ་ གྱུར་ན།།བུ་རམ་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱ། །མེ་ནི་ཆུང་དུས་བསྐོལ་ནས་ནི། །ུ་དུ་མླྦཱ་རའི་སྣོད་ནང་གཞག་།ཏིལ་མར་འདིས་ནི་རླུང་གྱུར་དེ། །བརྒྱད་ཅུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ར་སྣའི་སྦྱོར་བ་ཅི་བཞིན་དུ། །ཧ་ས་ཙ་རའང་དེ་དང་འདྲ། །སྣ་སྨན་བསྐུ་བ་བཏུང་བ་དང་། ། འཇམ་རྩིའི་ལས་ལའང་སྔགས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མར་རོ།། །།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ན་ལེ་ཤམ། །བཅའ་ལྒ་ལྡོང་རོས་བ་བླ་དང་། །ནག་ཚུར་དུར་བྱིད་གླ་སྒང་དང་། །དེ་བཞིན་ཨར ཀའི་ལོ་མ་དང་།།ཐང་ཤིང་དང་ནི་སེར་པོ་གཉིས། །སྤང་སྤོས་དང་ནི་ཙནྡན་དམར། །འདི་དག་སྲང་རེའི་ཚད་བྱས་པ། །བ་གཅིན་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །ཡུངས་མར་སྲང་ནི་སུམ་ཅུ་དང་། །དུག་ནི་སྲང་གཅིག་གཞུག་པར་བྱ། །ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་མེ་ཆུང་གིས། །རིམ་ གྱིས་དེ་ནི་བསྐོལ་བར་བྱ།།ཏིལ་མར་འདི་ཡིས་རྟ་ཡི་ནི། །ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །གཡན་བ་དང་ནི་རྐང་ཤུ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲུམ་བུ་སྣ་ཚོགས་ནི། །བསྐུས་པ་ཡིས་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །མཉན་པར་ཡང་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་རྨ་རེད་གྱུར་བ་དག་། དེ་ལའང་སྨན་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་དུག་གི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཏིལ་མར་རོ།

痔疮和钉状疼痛病，小便不利和瘙痒，腰部和大腿的诸病，以及肿胀病和胀气病，出血和肛门肿胀，能够祛除盘旋的风病。这些等等疾病，施用灌肠疗法即可祛除。密续第八章中的胡椒等芝麻油。
甘草和胡椒以及芥菜籽，白芷、蓖麻、毕力勒果，木苹果、小茴香和生姜，将这些研磨成糊状与芝麻油，以及双倍的牛奶一起煮沸。这种芝麻油作为灌肠剂，施用后能祛除风病。密续中的甘草等芝麻油。
豆根一百两，应在适当时节采集。在十六升水中煮沸，剩余四分之一时，将这药汁和四升芝麻油混合。这些药材各两两，制成糊状放入一起煮沸。红花、马兜铃、岩盐以及甘草，楝树根、生姜和蓖麻，也放入一起煮沸。用小火煮沸此芝麻油，能祛除一切风病，能够彻底消除身体僵硬的诸病。能祛除所有八十种源于风的疾病。密续第八章中的豆根芝麻油。
现在将讲述蓖麻等，请专心仔细聆听。蓖麻的根、叶和果实、枝条一百两，捣碎后与十六升水一起煮沸，直至剩余四分之一。在四升药汁中，应加入一升芝麻油。将蓖麻本身制成糊状，放入十两。在其中加入四倍的牛奶，由智者医生调配。加入十五两白糖，应放入十两。如果无法获得白糖，应放入双倍的糖蜜。用小火煮沸后，放入铜器中。这种芝麻油能祛除八十种风病。蓖麻的配方如是，草豆蔻也与此相同。鼻药、涂敷、饮用和灌肠疗法都受到赞誉。沙利贺札密续第八章中的蓖麻等芝麻油。
三果和诃子，生姜、丁香、香附和黑胡椒、独活、甘松，同样还有牛膝叶，檀香以及两种黄色药材，藿香以及红檀香，这些各取一两，与牛尿一起煮沸。芥子油三十两，毒药一两应放入。在铁器中用小火，gradually渐次将其煮沸。这种芝麻油能祛除马匹身上的诸病。瘙痒和脚癣，以及各种疮疡，涂抹后能祛除，也能变得柔软。对于那些有伤口的，这也是最好的药物。沙利贺札密续第八章中的含毒精华的芝麻油。

། །།རུ་རྟ་རྒྱམ་ཚ་སེར་པོ་གཉིས། །ཀ་ར་བཱི་ར་ན་ལེ་ཤམ། །ན་ཏ་མ་ན་ཏ་བི་ཤ་ལ། །ཀམ་པི་ལི་དང་སྲ་རྩི་པོག། །ཡུངས་ཀར་གླ་སྒང་པ་ཏོ་ལ། །ནི བི་སྦད་མ་སྐྱེར་ཁཎ་དང་།།བྱི་དང་ག་ནི་ཆ་མཉམ་བྱ། །འདི་དང་ཏིལ་མར་བ་གཅིན་ནི། །ཉིས་འགྱུར་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཏིལ་མར་བསྐ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །རྙིགས་མར་བཅས་པས་བསྐུས་ན་ནི། །རྡོ་དང་གཡན་པའི་ནད་རྣམས་དང་། །མཛེ་ནད་ལོ་མང་ལོན་པ་ འཛོམས།།རྐང་ཤུ་དང་ནི་ཤ་བཀྲ་ཡང་། །ལན་ཅིག་བསྐུས་པས་སེལ་བར་བྱེད། །མཛེ་ཡི་ནད་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དག་།དབང་པོའི་ཐོག་བབ་ལྟ་བུར་འཇོམས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མར་རོ། །ཏིལ་མར་གྱི་ལེའུ་ རྫོགས་སོ།།།ར་སྣ་བ་ལ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །བ་སྤུ་བ་དང་ཨེ་རཎ་དང་། །ཤི་ཀྲུ་བཅའ་ལྒ་ཐང་ཤིང་དང་། ། ཤྭ་གནྡྷ་ཉེའུ་ཤིང་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཨ་རུ་ར། །ས་ཧ་ཙ་ར་སྲུ་སྲུའི་རྩ། །ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཁུ་འདི། །གུ་གུལ་བཅས་པའང་དེ་ གཅིག་པུ།།སྦྲང་རྩི་དང་ནི་སྦྱར་བྱས་པས། །སྐེ་རེངས་རྒྱབ་རེངས་མཇུག་དོའི་ནད། །གཞང་འབྲུམ་རོ་སྟོད་ནད་རྣམས་དང་། །སྣ་རྣག་འབྱུང་བ་སེལ་བར་ངེས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བའོ།། །།གླ་སྒང་ བོ་དང་བ་ཐ་དང་།།ཤུ་དག་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་པར་པ་ཏ། །པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་ཚེར་བ། །སླ་ཏྲེས་དང་ནི་བཅའ་ལྒ་དང་། །པ་ཏོ་ལ་ཡི་ལོ་མར་བཅས། །སྨན་ཁུ་བཟང་པོ་བསྐོལ་བར་བྱ། །མེ་དྲོད་བྲི་དང་རིམས་བཅས་དང་། །སེམས་ ཁོང་ཆུད་དང་ལྐོག་ནད་དང་།།གཞོང་འདྲ་སྐྲངས་ནད་ལུད་པ་དང་། །མ་ཞུ་རླུང་དང་སྟོབས་ཟད་བའི། །རྟ་ཡི་ནད་ལ་བཏང་གྱུར་ན། །ནད་ཀུན་སེལ་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁུའོ།། །།ཤྲིང་ག་ཏ་ཀ་ཤྲི་ཤ་ཡི། ། ཤུན་བ་ལ་ཀའི་རྩ་བ་དང་། ། ཤྭ་གནྡྷ་ར་སྣ་དང་། །སྲ་པ་ར་ཡི་རྩ་བ་ནི། །ཆ་ནི་མཉམ་པོར་སྦྱར་བྱས་ལ། །གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་བར་གྱུར་པ་དང་། །དྲོ་འཇམ་རྟ་ལ་བླུད་པར་བྱ། །བྲང་གི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །སྨན་ཁུ་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ བསྔགས།།གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཤྲིང་ག་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁུའི་ལེའུའོ། །སྨན་ཁུའི་ལེའུ་རྫོགས་སོ།། །།རྟ་ནི་མ་ཞུར་གྱུར་བ་དག་།རྩཝ་ཉུང་ཟ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ། །བྱིན་པ་གཉིས་ནི་འཐེང་གྱུར་ཞིང་། །ཉམས་ཐག་པ་ཡིས་གཅིན་རྟུག་གཏོང་། །ཡང་ ན་བྱིན་པ་སྐྲངས་པའམ།།རྨ་ཡི་ནད་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲོད་དང་ང་རྒྱལ་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །རྨོངས་བག་མ་ཞུ་ལས་བྱུང་སྐྱེ། །དེ་ལ་ཅི་སྲིད་ནད་མེད་ནི། །ཉམ་ཆུང་གྱུར་པར་སྐྱུང་བར་གཞག་།ཤིང་ཏུ་ན་ན་ནད་གཞི་གསུམ། །སེལ་བའི་སྨན་ཁུ་དྲོ་འཇམ་བླུད། །རྟ་ལ་སྐྱུང་བ་བྱས་རྗེས་ ལ།།དུས་མཐུན་ཟས་དང་སྐོམ་བྱིན་ཏེ། །ཞག་ལྔའམ་ཞག་བཞིའི་བར་དུ་ནི། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་ནད་བྱང་མ་གྱུར་ན། །ནད་སྟོབས་སྐྱེས་ལ་སྨན་པ་ཡིས། །ཞག་བདུན་གྱི་ནི་རྗེས་ལ་ནི། །གཏར་ག་ཉེ་བར་གདབ་པར་བྱ། །རྣ་བ་མུར་འགྲམ་རྩེའུ་ཆུང་ དང་།།བླང་གི་རྩ་ལ་གཏར་ག་གདབ། །བྱིན་པ་རྐང་པ་ཚེའུ་ཚེ་ཡི། །རྩ་ལས་འཐེང་གྱུར་གཏར་ག་གདབ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་མ་ཞུ་བ་སྦྱང་བའོ།

两种黄色的茴香和芦荟，
夹竹桃和那勒善，
那达玛那和毗舍拉，
甘必黎和树脂块，
芥子、甘松、巴托拉，
尼比、巴玛、酸枣和，
毕当嘎尼等量配。
这些与芝麻油和牛尿，
加入双倍后煮制。
当芝麻油变稠时，
连同沉淀涂抹则，
能治疗石症和疥疮，
以及多年的麻风病。
脚癣以及白癜风，
涂抹一次即可除。
十八种麻风病，
如同雷击般消除。
此为沙利贺札密要第八章中茴香等芝麻油。芝麻油品章完。
拉斯那、巴拉、列特和，
巴普瓦和厄兰达和，
希克如、姜黄、檀香和，
天门冬、牛膝和，
五根药、诃子，
萨哈札拉、苏苏根。
此药与水煎煮，
加入安息香亦同。
与蜂蜜调配后，
能治颈僵、背僵、尾部病，
痔疮、上身诸病和，
流脓鼻病定能除。
此为沙利贺札密要第八章中拉斯那等药汤。
甘松、波塔和，
白芷以及诃子，
普则谢和牛舌，
檀香以及帕帕塔，
胡椒根和蒺藜，
列特以及生姜和，
巴托拉叶一起，
煎煮成良药汤。
消化力减退和发热，
心神不安和喉病，
盆状肿胀和咳嗽，
消化不良、风病和虚弱，
若用于马的疾病，
是治愈一切病的最佳药。
此为密要第八章中甘松等药汤。
辛伽塔卡、希利沙的，
树皮和巴拉卡根，
天门冬、拉斯那和，
萨帕拉的根，
等量调配后，
在臼中捣碎煎煮。
剩余四分之一时，
温热给马饮用。
对于一切胸部疾病，
此药汤最为殊胜。
此为密要第八章中辛伽塔卡等药汤品章。药汤品章完。
马若消化不良者，
食少且心情不悦，
两腿跛行，
虚弱排泄大小便。
或者小腿肿胀，
或会生疮病。
失去傲气和力量，
愚痴源于消化不良。
对此只要无病，
虚弱时应节食。
若剧痛则用三病，
祛除药汤温热饮。
给马节食之后，
给予应时饮食，
四至五日期间，
应当给予后续饮品。
若病未能痊愈，
病势加重时医者，
在七日之后，
应当进行放血。
耳、颊下、小角和，
胸部脉应放血。
小腿、足部、踝部，
跛行时应放其脉。
此为沙利贺札密要第八章中消化不良的净化。

། །།དེ་ནས་རྟ་ཡིས་སོར་བཏུང་། །ཁྱེད་ལ་ཡང་དག་བཤད་པར་ བྱ།། རྫ་མོ་དང་ལ་ལ་ཕུད། །པི་པི་ལིང་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། །བཅའ་ལྒ་ཡང་ནི་ཆ་མཉམ་སྦྱར། །འདི་དག་གི་ནི་ཕྱེ་མ་དག་།ཆུ་ཚན་དང་སྦྱར་བླུད་པར་བྱ། །བཙོད་དང་སྦྲང་རྩི་ད་ཏ་ཀི། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ལོ་མ་བདུན། །བྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཁ་ར་དང་། ། ཡུངས་དཀར་དམར་དང་པི་པི་ལིང་། །འདི་དག་ཆ་ནི་མཉམ་བྱས་ལ། །བུ་རམ་ཆང་དང་སྦྱར་བ་བླུད། །འདིས་ནི་རྟ་ཡི་ལྟོ་བ་ན། །གནས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་སོ་སོར་བཏུང་བའོ།། །།པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །བཅའ་ལྒ་ཤུ་དག བྱི་དང་ག་།ཤིང་ཀུན་གཡེར་མ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དན་ད་དང་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཆང་དངས་དང་ནི་སྦྱར་པ་ནི། །སོ་སོར་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་སོ་སོར་བཏུང་བ་གཉིས་པའོ།། །།པི་པི་ལིང་དང་ལན་ཚྭ་དང་། །ཤུ་དག་དང་ནི་ཤིང་ཚར་བཅས། ། ཨ་ཛ་མོ་ད་གོ་སྙོད་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ན་ལེ་ཤམ། །ཆང་དངས་དང་ནི་སྦྱར་བ་ཡི། །རྗེས་སུ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །འདི་ཡིས་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི། །ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་རྗེས་སུ་བཏུང་བའོ།། །།ལུས་ཀྱི་རྩ་བ་མཇུག་ཁུང ཡིན།།སྨན་ལུགས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་གནས། །འདི་ཡིས་རྐང་མཐིལ་སྤྱི་བོའི་བར། །ལུས་ཀུན་རྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཁུར་ཆེན་དང་ནི་བཀྲིས་དང་སྐོམ། །ཆར་དང་དེ་བཞིན་རླུང་རྣམས་ནི། །རྟ་ཡིས་རབ་ཏུ་བརྣགས་ནུས་ཤིང་། །རྩ་མེད་ན་ཡང་སེམས་མི་ཞུམ། །རྟ་ནི་ཤ་ཚིལ་རུས་ པ་བརྟན།།གོམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་དང་། །ལུས་ནི་མཛེས་པར་སྣང་བ་དང་། །རྒྱབ་དང་རྐང་པ་སྲ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ནི་རྩ་བ་ནས། །ཆུ་ཡིས་བརླན་པར་གྱུར་པ་ན། །ལོ་འདབ་ལ་སོགས་རྒྱས་པར་འགྱུར། །རྟ་ཡི་འཇམ་རྩིའང་དེ་དང་འདྲ། །ལུས་ལ་གནས་པའི་ རླུང་ལྔ་པོ།།སྲོག་དང་གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ་དང་། །མེ་དང་མཉམ་གནས་ཁྱབ་བྱེད་རྣམས། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱུ་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་ཐུར་སེར་རླུང་གིས་ནི། །མེ་དང་མཉམ་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །མཉམ་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱབ་བྱེད་བརྟན། །དེས་ཀྱང་གཞན་དག་བརྟན་པར་ བྱེད།།དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །འདི་དག་རིམ་གྱིས་རྗེས་མཐུན་གནས། །དཔེར་ན་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཡིས། །ས་ལ་གནས་པའི་ཆུ་ཚོགས་ཀྱི། །གཟི་མདངས་བླངས་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ནམ་མཁའི་ངོས་ལ་གནས་པ་ཡིན། །རྟ་ལ་འཇམ་རྩི་ལེགས་བཏང་པ། ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ལེབ་རྒན་རྩིས་བསྒྱུར་བའི། །མཚོན་པའི་འདག་ཆལ་གྱིས་སེལ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མས་གཏོང་ནི་རུ་ཧ། །ཕྲ་བའི་ལམ་ནས་ཞུགས་གྱུར་པས། །མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་གྱི་ནི། །ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་མས་གཏོང་བའི་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ།། །།སྣ་སྨན་གཏོང་བའི་སྦུ་གུ་ནི། །སོར་བཅུ་རུ་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཡང་ན་སྟེང་ནས་བླུགས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡང་རས་བལ་ཉིད་ལ་གཟག་།སྔ་དྲོ་ལྟོ་སྟོང་གྱུར་པ་ཡི། །རྟ་ཡི་ལུས ནི་དྲང་པོར་གཞག་།འཕྲལ་དུ་བླུགས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་མིན། །དབུགས་དབྱུང་ཚ་ན་སྤྱད་པར་བྱ། །སྣ་སྨན་གཏོང་བ་རྩོལ་བ་དང་། །ཆུ་འཐུང་བ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ། །གསང་བའི་གནས་ལས་སྣ་སྨན་བཏང་བའི་ཆོ་གའོ།

接着讲述马的饮剂。现在如实向你宣说。
红花、拉拉布、胡椒、叉根、胡椒根、豆蔻等量配制。
将这些药粉与热水调和后饮用。
红花、蜂蜜、达塔基、两种黄色药材、七叶树、毕央姑、糖、白芥子、红芥子、胡椒。
这些药材等量配制，与糖浆酒调和后饮用。
这能治疗马腹中的诸病。
这是秘密之处第八章的饮剂。
胡椒、诺勒香、豆蔻、白芷、毕当嘎、檀香、姜黄、叉根、檀香、普策谢，与酒调和后饮用。
这是秘密之处第八章的第二种饮剂。
胡椒、盐、白芷、木刺、阿扎莫达、戈涅、叉根、诺勒香，与酒调和后饮用。
这能治疗风病和痰病。
这是秘密之处第八章的后饮剂。
身体的根本在肛门，医理就在于此。从脚底到头顶，能使全身强壮。
重负、吉祥、口渴、雨水以及风，马都能忍受，即使没有草料也不会沮丧。
马的肉、脂肪、骨骼坚固，步伐宽阔，身体美观，背部和腿部强健。
就像树木从根部，被水滋润后，枝叶等茂盛生长，马的滋润剂也是如此。
身体中的五种风：生命风、上行风、下行风、平等风和遍行风，都能顺畅运行。
此时下行风能生平等风，平等风能稳固遍行风，遍行风又能稳固其他风。
如此从上到下，这些风依次相应而住。
比如春天的太阳，吸取地上水分的光泽，停留在天空中。给马服用滋润剂的效果也应如此理解。
就像用皂荚清洗武器上的污垢一样，下施疗法通过细微通道进入，能清除从头到脚的诸病。
这是沙利贺札秘密之处第八章中讲述下施疗法功德的内容。
鼻药给药管应当制作成十指长，或者从上方倾注，也可以用棉花滴注。
清晨空腹时，让马身体保持正直。应当立即注入而非持续注入，呼吸困难时才使用。
施用鼻药时应避免用力和饮水。
这是秘密之处的鼻药施用仪轨。

། །།རུ་རྟ་ཡང་བ་པི་པི་ལིང་། །བཅའ སྒྲ་ཤིང་ཁུན་སྐྱར་ཁཎ་དང་།།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ར་སྣ་ནི། །ལྷན་གཅིག་སྦྱར་ཏེ་བཏགས་པར་བྱ། །སྨན་ཁུ་དེ་ལ་ར་སྣ་ནི། །བཞི་ཆ་སླར་ཡང་གཞག་པར་བྱ། །སྣ་སྨན་འདི་ནི་གཉེའུ་རེངས་དང་། །རྣ་རྩེའི་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱ། །དེ་ནི་འཐེང་དང་བྲང་ཁ་ན། །འགྲམ་པ་དང་ནི་བརླ་ རེངས་དང་།།རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི། །ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གསང་བའི་གནས་ལས་རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་ནོ།། །།བུ་རམ་བཅའ་ལྒའི་ར་བའམ། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར། །སྣ་སྨན་བཏང་ན་འགྲམ་པ་སྣད། །དཔུང་པ་མགོ་བའི་ནད་རྣམས་དང་། ། ལྐོག་ནད་དང་ནི་རྣ་བའི་ནད། །རྒྱབ་རེངས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གསང་བའི་གནས་ལས་བཅའ་ལྒ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་ནོ།། །།པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་བྲི་ཧ་ཏིའི་འབྲས་བུ། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་དག་།སྣ་སྨན་དུ་ནི་གཏང་བར བྱ།།སྣ་སྨན་འདི་ཡིས་རེངས་པའི་ནད། །ཅུང་ཟད་རྙིང་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གསང་བའི་གནས་ལས་པི་པི་ལིང་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་ནོ།། །།བྲྀ་ཧ་ཏི་ཡི་འབྲས་བུ་ན། །ཆུ་དང་བཅས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས། །སྣ་སྨན་སྦྱར་བར་བཏང་གྱུར་ན། །ནི་རན་ཀའི་ནད་སེལ་འགྱུར། ། གསང་བའི་གནས་ལས་བྲྀ་ཧ་ཏིའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་ནོ།། །།ཤྲི་ཤ་ནི་དང་ཛི་བན་ཏི། །ཤུ་དག་ར་སྣ་ཐང་ཤིང་དང་། ། ར་ཤ་དང་བཅས་པ་ནི། །བ་གཅིན་གྱི་ནི་ནང་དུ་བསྐོལ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་བརྒྱད་ཅུ། །སེལ་བར་བྱེད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གསང་བའི གནས་ལས་ཤྲི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་གྱི་ལེའུའོ།། །། ཤྭ་གནྡྷ་ཤུ་དག་དང་། །ཉེའུ་ཤིང་རུ་རྟ་ཐང་ཤིང་དང་། ། བ་དང་ནི་ཨ་པུ་ཤ། །སེན་དུ་བ་ར་སེར་པོ་གཉིས། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་ནི། །རླུང་ནད་ཅན་གྱི་རྟ་རྣམས་ལ། །མས གཏོང་བ་ཡི་སྦྱོར་བ་བྱ།།རླུང་ནད་རྐད་པའི་ཚིགས་གནས་དང་། །དེ་བཞིན་བརླ་ལ་བརྟེན་པ་ལ། །རུས་པ་ལ་གནས་དེ་ཐམས་ཅད། །མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །མདོག་དང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་དེ། །རྟ་ཡི་འཇམ་རྩི་མཆོག་གྱུར་ཡིན། །སྦྱོར་བ་འདི་ཡེས་ལམ་རིང་དུ། །བཀོལ་ཡང་ གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར།།འདི་བྱས་གྱུར་ན་རྟ་དེ་ནི། །རང་གི་ལུས་སྟོབས་བྲི་མི་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇམ་རྩིའོ།། །།ུ་པུ་ཤ་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་དབྱི་མོང་དང་། །ཤུ་ཏི་རུ་ཧ་ཤུ་དག་དང་། ། ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཡུངས་ཀར་རྣམས། །སྨན་གྱི་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ཡིས། །འཇམ་རྩིའི་སྦྱོར་བ་བྱས་གྱུར་ན། །རླུང་གི་ནད་ནི་བརྒྱད་ཅུ་དང་། །མཁྲིས་པའི་ནད་ནི་བཞི་བཅུ་དང་། །བད་ཀན་ནད་ནི་ཉི་ཤུ་དག་།འཇམ་རྩི་འདི་ཡིས་སེལ་བར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི གནས་ལས་ཨ་པུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་འཇམ་རྩིའོ།། །།རྟ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ཡིས། །རུ་རྟ་བརྒྱད་པ་བཤད་པར་བྱ། །རུ་རྟ་ཤུ་ཏི་ཤིང་མངར་དང་། །ེ་རཎྜ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །སྐྱེར་བ་དང་ནི་ཧ་པུ་ཤ། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ཆ་མཉམ་ཉིད་དུ་བསྡུས ནས་ཀྱང་།།ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོར་བཏགས་ནས་ནི། །ཕྱེ་མ་དེ་ལས་སྲང་གཅིག་ཅིག་།མར་རམ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་ལ། །འཇམ་རྩི་རྟང་ནི་བཏང་གྱུར་ན། །རླུང་འཁྱིལ་བ་ཡི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཁུ་བ་ཟད་དང་གཅོང་ཆེན་དང་། །རླུང་ནད་སྨད་དུ་ཞུགས་པ་དང་། །རླིག་སྐྲངས་ གཅིན་ནི་སྲི་བ་དང་།།རླུང་ནད་ཀྱིས་ནི་སེམས་བཅོམ་པ། །དུས་དང་མཐུན་པའི་སྣུམ་དང་ནི། །བྱིན་ན་ཕན་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ལས་རྟ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇམ་རྩིའོ།

轻质茴香、胡椒、
诃子、木香、诃梨勒、
毕哩阳俱和罗那，
将这些混合研磨。
在药汁中再加入罗那，
四分之一的量。
此鼻药可治疗颈部僵硬和
耳尖疾病。
它能治疗跛行、胸痛、
颌部和大腿僵硬，
以及由风和痰引起的
所有疾病。
密处经中茴香等鼻药。
糖和姜根或
胡椒和岩盐混合。
用作鼻药可治疗颌部疾病、
肩部头部诸病、
喉病和耳病、
背部僵硬。
密处经中姜等鼻药。
胡椒和姜以及
岩盐和毗黎诃提果实，
与牛尿混合
用作鼻药。
此鼻药可治疗
轻微的陈旧性僵硬病。
密处经中胡椒等鼻药。
毗黎诃提果实
与水细细研磨，
制成鼻药使用
可治疗尼兰迦病。
密处经中毗黎诃提果实等鼻药。
尸利沙尼和吉万提、
白芷、罗那、丁香和
马肉一起
在牛尿中煎煮。
毫无疑问可治疗
八十种风病。
密处经中尸利沙等鼻药品章。
阿湿甘陀、白芷和
小茴香、茴香、丁香和
牛和阿普沙、
辛度婆罗两种黄色品，
在水中煎煮
至剩四分之一，
对患风病的马
进行下部灌注治疗。
风病在髋关节处和
同样在大腿部位，
以及在骨骼中的所有病症，
都能快速治愈。
能增进色泽和体力，
是马的最佳软膏。
用此配方即使长途
使用也不会有害。
如此使用，马匹
不会失去自身体力。
沙利霍特拉密处经第八章阿湿甘陀等软膏。
阿普沙和岩盐、
吉德拉迦和独摩和
舒提鲁哈、白芷和
丁香以及芥子等，
将药物研成粉末
制成软膏使用，
可治疗八十种风病、
四十种胆病、
二十种痰病。
此软膏都能治愈。
沙利霍特拉密处经中阿普沙等软膏。
为使马获益
将讲述八种茴香。
茴香、舒提、甘草和
蓖麻以及丁香和
醋栗以及阿普沙、
波索那恰果实
等量收集后
研磨成细粉，
取一两粉末
与酥油或芝麻油混合，
制成软膏使用
可治疗盘结风病。
精液耗竭和重病、
风病入下部和
睾丸肿胀、尿闭和
风病导致的精神损害，
配合适时的油脂
使用即可见效。
沙利霍特拉密处经中名为八种茴香的软膏。

། །།པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དང་དུར་ བྱིད་དང་།།བྲྀ་ཧ་ཏི་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །གུར་གུམ་དེ་བཞིན་ག་བུར་དང་། །གླ་རྩི་དང་ནི་རྒྱ་སྤོས་དང་། །དེ་བཞིན་སྨིག་རྐང་ཉིད་དང་ནི། །སྐྱེར་པ་རྣམས་ནི་ཆ་མཉམ་བྱས། །ཕྱེ་མར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པར་བྱ། །དེ་ལས་འཇམ་རྩིའི་སྦྱོར་བ་ནི། །བྱས་ཏེ་རྟ་ལ་བཏང་གྱུར་ན། །རླུང་ དང་མཁྲིས་པའི་ནད་རྣམས་ནི།།འཇམ་རྩི་འདི་ཡིས་སེལ་བར་བྱེད། །གསང་བའི་གནས་ལས་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་འཇམ་རྩིའོ།། །།ཤ་ཁི་ར་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །མད་དུ་ཀ་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། །དེ་བཞིན་མར་ནི་སྲང་ལྔ་དང་། །འོ་མ་ལས་ཀྱང་སྲང་ བཅུ་དྲུག་།འོ་མའི་འཇམ་རྩི་འདི་བཏང་ན། །མཁྲིས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཞི་བྱེད་ལ། །སྟོན་དང་སོས་ཀའི་ཚེན་བསྔགས། །གསང་བའི་གནས་ལས་འོ་མའི་འཇམ་རྩིའོ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས འཇམ་རྩིའི་ལེའུའོ།། །།ཕྱེ་མ་མར་ནི་ཁ་རའམ། །བུ་རམ་དག་དང་སྦྱར་བྱས་ལ། །ཆུ་གྲང་དག་དང་སྐྱེས་པ་ནི། །ནང་བར་རྟ་ལ་བྱིན་གྱུར་ན། །ངལ་དང་ལྟོགས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །གཅིན་འགགས་པ་ཡི་ནད་རྣམས་ནི། །འདི་ཡིས་འཕྲས་དུ་ཞི་བྱེད ཅིང་།།སྟོབས་ཀྱང་སྐྱེད་བྱེད་བྱེད་པ་ཡིན། །སྦེག་དང་གཅོད་ཆེན་གྱིས་ཉེན་དང་། །ཉམ་ཆུང་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ། །འོ་མ་མར་དང་ཕྱེར་བྱས་བའི། །ལྡེ་གུ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཡང་ན་ཕྱེ་མར་པི་པི་ལིང་། །ཁ་ར་དང་སྦྱར་སྦྱིན་གྱུར་ན། །སེམས་ ནི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།།མཁྲིས་ནད་ངལ་བ་སེལ་བར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱང་སྦོམ་པ་ཉིད་འགྱུར་བས། །རྟག་ཏུ་རྟ་ལ་འདི་སྦྱིན་བྱ། །སྔ་དྲོ་ཁྲུས་བྱས་ཆུ་འཐུངས་ནས། །ཕྱེ་མར་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །གང་གི་ཁོང་པར་རླུང་ཞུགས་དང་། །ལུས་ལ་མཁྲིས་པས་ཉེན་གྱུར་ པ།།དེ་ལ་བཏུང་བ་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །རླུང་མཁྲིས་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུའོ།། །།ཡ་བ་ཀྵ་ར་ཚ་བ་གསུམ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཀ་ར་བཱི་ར་དཀར་ཙ་བ། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་བཅས་པ་ དང་།། རྐའི་རྩ་བ་བི་ཤ་ལ། །ཁང་པའི་དུད་པ་ཡུངས་ཀར་བཅས། །དེ་བཞིན་ས་རྫི་ཀ་ཀྵ་ར། །དུག་ནི་ཆ་ཕྱེད་དང་བསྲེས་པ། །རང་སྐྱུར་དང་ནི་བཏགས་ནས་ཀྱང་། །གྲིབ་མ་ལ་ནི་བསྐམ་པར་བྱ། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་ནས་ཀྱང་། །སྔ་དྲོ་མཛེ་ཅན་རྟ་ལ་སྦྱིན། །ལྗན་ལྡིན་ རྣམ་པར་བསལ་ནས་ཀྱང་།།ཐལ་སྨན་གྱིས་ཀྱང་དྲིལ་ཕྱིས་བྱ། །ཕྱི་བ་དང་ནི་བསྐུ་བ་དང་། །ཞག་བདུན་གྱི་ནི་བར་དུ་བྱ། །འདི་ཡིས་འབུས་ཟོས་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན། །གཡན་པ་རྡོ་དང་འབྲུམ་ཕྲན་དང་། །དེ་བཞིན་པགས་པའི་ནད་གཞན་དང་། །སྡིག་པ་དང་ནི་དེ་བཞིན་ དུ།།སྲོག་ཆགས་གདུགས་པས་ཟིན་པ་དང་། །རྐང་ནད་གསོར་ནི་མི་རུང་རྣམས། །ངེས་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཐལ་སྨན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་འདི། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཚེ་བཤད། །འདི་ཡིས་རྨ་རེད་རྟག་ཏུ་ནི། །སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་ གསད་པའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཨ་རྐའི་ཐལ་སྨན་ནོ།། །།ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཆོ་ག་བཞིན། །བྱིན་པ་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་གང་། །དེ་ནི་ང་ཡིས་ཤེས་པར་བྱ། །ངས་བཤད་པ་ལས་མཉན་པར་གྱིས། །ཆེན་པོ་ལ་ནི་སྲང་གཅིག་བྱིན། །ཆ་གཅིག་ཁྲི་བ་བར མ་ལ།།ཐ་མ་ལ་ནི་སྲང་ཕྱེད་བྱིན། །ཡང་ཐ་ལ་ནི་ཞོག་གཉིས་སོ།

胡椒、姜黄、诃子、杜茄、毕力勒果实、藏红花、樟脑、麝香、檀香、芦荟、酸枣，这些药材等量混合，研磨成细粉。将这些制成软膏，给马服用，能够祛除风病和胆病。这是秘方中的胡椒等软膏方。
一两糖蜜，二两木瓜，五两酥油，十六两牛奶。服用这个牛奶软膏，能够祛除胆病。对于血病和胆病，在秋季和春季最为适宜。这是秘方中的牛奶软膏方。这是沙利贺札秘方第八章中的软膏篇。
将粉末与酥油、白糖或红糖调和，加入冷水，清晨给马服用，能够立即平息疲劳、饥饿、呼吸不畅、小便不通等疾病，并能增强体力。对于虚弱、受重伤、体弱及路途疲劳的马，应给予牛奶、酥油和粉末调制的软膏。
或者将粉末与胡椒、白糖调和服用，能使心智清明，祛除胆病和疲劳，使身体强壮，应当经常给马服用。清晨沐浴饮水后，应给予粉末软膏。对于体内有风入侵和身体受胆病困扰的马，应将药物与饮料调和服用，能够祛除风病和胆病。这是沙利贺札秘方第八章中的粉末软膏篇。
碱、三辛香、两黄、枳椒、白夹竹桃、辣椒、盐、阿迦根、毗沙拉、房烟灰、芥子，以及碱盐，毒药减半混合，用酸液研磨后在阴凉处晾干。与牛尿调和，清晨给患麻风病的马服用。清除污垢后，用灰药擦拭。
涂抹和按摩持续七天。这能治疗虫咬、蛇咬、瘙痒、石伤、疱疹以及其他皮肤病、毒螫、毒虫咬伤和难以治愈的脚病。这灰药配方是古代仙人所说。这药物对伤口的效果毋庸置疑。这是沙利贺札秘方第八章中的阿迦灰药方。
烧焦的大麦灰按仪轨使用，其功效如何？我将告诉你，请听我说：大型马给一两，中等马给一份，小型马给半两，最小的马给二钱。

།དབྱར་ཚེ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བ། །རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་མར་བཅས་པར། །བྱིན་པར་གྱུར་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས། །འདི་ཡིས་སྐྲངས་པ་དུག་དང་ནི། །མཛེ་ནད་ཁོང་བའི་སྲིན་ བུ་དང་།།རླུང་འཁྱིལ་བ་ཡང་སྦོས་ནད་དང་། །གཟེར་གྱི་ནད་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །ཕོ་བ་ཡི་ནི་ནད་རྣམས་དང་། །ཁ་ཡི་ནད་རྣམས་མ་ལུས་དང་། །ཤུ་བའི་ནད་རྣམས་སེལ་བ་ཡིན། །དེ་ནི་ཚད་ཙམ་བྱིན་གྱུར་ན། །སྟོབས་སྐྱེད་མདོག་ནི་གསལ་བར་བྱེད། ། རྟ་ལ་ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་པ། །བཅུད་ལེན་མཆོག་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །རྟ་གང་རྟག་ཏུ་མི་འཐུངས་བ། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ནད་མེད་འགྱུར། །དེ་ནི་རླུང་གི་ནད་རྣམས་དང་། །མཁྲིས་པ་དང་ནི་བད་ཀན་དང་། །ལྡན་པ་དང་ནི་འདུས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གློ་བུར་བ་ཡི ནད།།ཁྲག་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ནས་ཚིག་འཁྲུས་པའི་ཐལ་བའི་ཆོ་གའོ།། །།དེ་ནས་གཞན་ཡང་ལན་ཚྭ་ཡི། །ཆོ་ག་དམ་པ་བཤད་པར་བྱ། །ལན་ཚྭ་ཡི་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །བཤད་ ཀྱིས་དེ་ནི་མཉན་པར་གྱིས།།རྒྱམ་ཚ་རྟ་ལ་ཕན་པའི་མཆོག་།རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་ཡིས་སྙིང་ནད་སྙིང་ནད་མ་ཞུ་བའི། །ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟ་རྣམས་ནད་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། །རྔ་རྔོག་ཀྱང་ནི་ལེགས་པར་སྐྱེ། །མེ་དྲོད་བྲི་བར་མི་ འགྱུར་ཞིང་།།ཕོ་བའི་ནད་རྣམས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཟོས་པ་མྱུར་དུ་འཇུ་འགྱུར་ཞིང་། །བདེ་བ་ཁོ་ནར་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ལན་ཚྭས་རྟ་ཡི་གཅིན་ཏུ་དག་།བདེ་བ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བདེ་བ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལན་ཚྭ་རྟ་ཡི་ཚེ་ཡིན་པས། །དུས་ནི་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །སྨན་ པས་དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་ཚེ།།ལན་ཚྭ་སྔ་དྲོ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དཔྱིད་དང་སོས་ཀ་དབྱར་དང་སྟོན། །ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྟ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །ལན་ཚྭ་སྲང་དྲུག་སྦྱིན་པར་བྱ། །བར་མ་ལ་ནི་སྲང་བཞི་སྦྱིན། །ཆུང་བ་ལ་ནི་སྲང་གསུམ་སྦྱིན། །དབྱར་གྱི་ ཚེ་ན་ལན་ཚྭ་ནི།།ནིམ་པའི་ལོ་མ་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །དགུན་གྱི་ཚེ་ནི་དགུ་ཐི་ཡི། །ལོ་མ་དང་བཅས་སྦྱིན་པར་བྱ། །པ་ཏོ་ལ་ཡི་ལོ་མར་བཅས། །དགུན་སྨད་དང་ནི་དཔྱིད་དུས་སྦྱིན། །སོས་ཀ་དང་ནི་སྟོན་གྱི་ཚེ། །མར་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་ པར་བྱ།།ལན་ཚྭ་ཡི་ནི་སྦྱོར་བ་འདི། །བུ་ལ་ང་ཡིས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ལན་ཚྭའི་ཆོ་གའོ།། །།ཚངས་བ་དྲག་པོ་ཁྱབ་འཇུག་ནི། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་རླུང་དག་ཅད། །ཕན་ཚུན་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ དང་།།གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་མ་འདྲེས་གནས། །དེ་ལ་ཚངས་པ་བད་ཀན་ཏེ། །དྲག་པོ་མཁྲིས་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཁྱབ་འཇུག་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཡིན། །ས་ལ་བཅོས་མས་གནས་པ་ཡིན། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་ལྷ་ གསུམ་པའོ།།ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བརྟེན་པའི་རྒྱུ། ། རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །བ་རུ་ར་སྟེ་འབྲས་བུ་གསུམ། །འདི་ཡི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ནི། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པར་བྱ། །རྐེད་པ་བརླ་ཡི་ནད་སེལ་ཅིང་། །ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་དང་བར་བྱེད། །མདོག་ དང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པའི་མཆོག་།དེ་བཞིན་གནས་གསུམ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །འདིས་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །སྨིན་དང་ཉམས་བྱེད་མཆོག་ཡིན་ནོ།

夏季与芝麻油调配，应当经常施用。任何时候与酥油一起，施用者备受赞誉。此药能治疗肿胀、中毒、
麻风病、腹内虫病、气郁病、胀病、刺痛病、痔疮病、
胃部诸病、口部诸病无遗、疥疮诸病。若适量服用，
能增长体力并使肤色明亮。马匹服用炒青稞灰，据说是最佳补品。
马匹若经常饮用，将永远无病。它能治疗风病诸症、
胆病、痰病、混合病、复合病，以及突发性疾病、
血液引起的诸病。此为《马医密处》第八章炒青稞灰法。
其次将宣说盐的殊胜仪轨。盐的功德，
请听我说。岩盐对马最为有益，能祛除风病和痰病。
它能治疗心病、心病和消化不良等诸病。
马匹将无病，鬃毛也生长良好。
不会减弱消化力，胃病也不会发生。
能快速消化食物，只会带来安乐。盐能使马的小便清净，
只会带来安乐。盐是马的寿命，因此任何时候都受到赞誉。
医者在初冬末冬时，应在早晨施用盐。春季、暮春、夏季和秋季，
应在傍晚时分施用。对上等马，
应施用六两盐。中等马施用四两，下等马施用三两。夏季时盐
应与楝树叶调配施用。冬季时应与九味香叶一起施用。
蛇瓜叶一起，在冬末和春季施用。暮春和秋季时，
应与酥油调配施用。这种盐的配方，
是我所知道的。此为《马医密处》第八章盐的仪轨。
梵天、湿婆、遍入天，痰、胆、风三者，
互相依存，又各自独立不相混。
其中梵天为痰，湿婆为胆，遍入天具风的本性。
如是有三种方式。依托于地上而存在。此为梵天等三位天神。
是众生依托的因。诃子、余甘子、
毗黎勒，此三果。此等功德以及
特殊配方将予以阐述。能治疗腰部和大腿疾病，
能净化一切身体组织。是增长肤色和体力的最佳之物，
同样能调和三处。此能生发消化之火，是最佳的成熟和消化之物。

།དེ་བས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། །བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་བ་ན། །འབས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་སྦྱོར་བ ཡིས།།ནད་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ། རུ་ར་ནི་ཆ་གཅིག་སྟེ། །བ་རུ་ར་ནི་དེའི་ཉིས་འགྱུར། །སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བ་རུ་རའི། །ཉིས་འགྱུར་ཁོ་ནར་གཞུག་པར་བྱ། །སྨན་ནི་བྲེ་གང་དག་དང་ནི། །ཆུ་ནི་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་བར་བྱ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། ། སྨན་ཁུ་དེ་ནི་ཐབ་ལས་དཔོག་།ཚགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཙགས་ནས་ནི། །དུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིས། །མེ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་བརྟགས་བྱས་ལ། །རྟ་ལ་ཉེ་བར་བླུད་པར་བྱ། །རླུང་ནད་ཅན་ལ་ཏིལ་མར་སྦྱིན། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་མར་སྦྱར་བླུད། །བད་ཀན་ཅན་ལ སྲེ་ཏྲེས་དང་།།པི་པི་ལིང་དང་སྦྱར་བ་བླུད། །མིག་གི་ནད་དང་རླིག་སྐྲངས་དང་། །རྨ་དང་རྒྱུས་ནད་འཁུམས་པ་དང་། །རྡོ་དང་གཡན་བ་འབྲུམ་ཕྲན་དང་། །འབྲུམ་བུ་ལྟོ་ཡི་ནད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་ལྟོ་ནད་གཞོང་འདྲ་དང་། །ལྐོག་ནད་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ། །ཞག་ ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བར།།བླུད་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བའོ།

因此当风、胆和痰发生紊乱时，以三果煎煮配方，即可治疗疾病。
诃子为一份，余甘子为其二倍，庵摩勒果为余甘子的二倍投入。
药量为一升，水量为四升煎煮，剩余四分之一时，将药汁从炉中取出。
用滤器仔细过滤后，由懂得时宜的人，观察火候大小，给马饮用。
风病者给予芝麻油，胆病者给予酥油饮用，痰病者配以假酸浆和长胡椒饮用。
眼病、睾丸肿胀、创伤、筋病挛缩、结石、疥疮、小痘、痘疮、腹部疾病，
同样对于盆状腹病、喉病、痔疮串，服用二十一天可获安乐。
此为马医密要第八章三果配方。

། །།ལེགས་ཐོས་ཐོས་པ་ཕུན་ཚོགས་པས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ་དྲིས་པ། ། རུ་ར་ནི་གང་ན་སྐྱེ། །རིགས་ནི་དུ་ཞིག་རོ་དུ་ མཆིས།།སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་དུ་ཞེས་བགྱི། །མིང་དང་ཁ་དོག་མཚན་ཉིད་དང་། །རྟ་ཡི་ཉེས་པ་གང་དང་གང་། །སེལ་འགྱུར་ཐུབ་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །བརྒྱ་བྱིན་བདུད་རྩི་འཐུངས་བ་ན། །ཐིགས་ པ་ས་ལ་ལྷུང་བར་གྱུར།།དེ་ལས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་སྨན་སྐྱེས་འགྱུར། །བསིལ་དང་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་ལས་འབྱུང་། །ཡོན་ཏན་གསུམ་ལྡན་ཨ་རུ་ར། །ལན་ཚྭ་ཉིད་ནི་མ་གཏོགས་པ། །རོ་ལྔ་དང་ནི་ལྡན་བཤད་དེ། །བསྐ་དང་མངར་དང་ཆ་ བ་དང་།།ཁ་དང་སྐྱུར་བར་གྲགས་དང་ལྡན། །དེ་ལྟར་རོ་ལྔ་བཤད་ནས་ནི། །དེ་ཡི་མིང་ནི་བཤད་པར་བྱ། །རྣམ་རྒྱལ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་དང་། །སྐེམ་བྱེད་དེ་བཞིན་བདུད་རྩི་དང་། །ནག་པོ་དང་ནི་འཇིགས་མེད་དང་། །འཚོ་བྱེད་ཅེས་ནི་མིང་དུ་གྲགས། །རྣམ་རྒྱལ་ཀུ་ བ་ལྟ་བུར་ཟླུམ།།འཕེལ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཡིན། །སྐེམ་བྱེད་རུས་པ་ཆ་ཞིང་དཀར། །བདུད་རྩི་རྩེ་མོ་སྦོམ་པ་ཡིན། །འཚོ་བྱེད་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་དེ། །འཇིག་མེད་ཟུར་ནི་ལྔ་བ་ཡིན། །ནག་པོ་ཟུར་གསུམ་བ་ཉིད་དེ། །རིགས་ནི་བདུན་དུ་ཤེས་ པར་བྱ།།འཇིག་མེད་རྟ་ཡི་རྐང་བ་ཡི། །ནད་ལ་རྟག་ཏུ་གཏང་པར་བྱ། །འཕེལ་བྱེད་དང་ནི་བདུད་རྩི་དག་།རྟག་ཏུ་རྟ་ཡི་ལུས་ལ་གཏང་། །ནག་པོ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པར་བཤད། །འཚོ་བྱེད་སྟོབས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །སྐེམ་བྱེད་མིག་གི་ནད་ལ་གཏང་། ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་འཁྲུ་བར་བྱེད། །དེ་ལྟར་རིགས་དང་མིང་དག་གིས། །རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་དང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བད་ཀན་ནད། །མངོན་དུ་འཕྲོག་བྱེད་ཨ་རུ་ར། །སྐྱུར་བས་རླུང་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །མངར དང་ཁ་བས་མཁྲིས་པ་སེལ།།ཚྭ་དང་བསྐ་བས་བད་ཀན་སལ། །དེ་བས་ཉེས་གསུམ་འཇོམས་ཞེས་བཤད། །རྟ་ལ་ཅི་ལྟར་སྦྱིན་བྱ་བ། །དེ་ཡི་ཉེས་པ་ཉན་པར་གྱིས། །བ་གཅིན་ནང་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་། རུ་ར་ནི་གཞག་པར་བྱ། །དང་པོའི་ཞག་ནི་རྡོག་མ་ལྔ། ། གཉིས་པ་ལ་ནི་བཅུ་སྦྱིན་བྱ། །ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བར། །ལྔ་ལྔ་ཡིས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ནིམ་པ་ཡི་ནི་ཁུ་བ་དང་། །སེང་ལྡེང་ཁུ་བ་དང་བཏགས་ལ། །ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། །མཚན་མོ་བཀབ་སྟེ་དབེན་པར་གཞག་།ལྡེ་གུ་བཏགས་པའི་ཚད གང་ཡིན།།སྣུམ་གྱི་ཚད་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་སྦྱིན་བྱ་ཡི། །སྣུམ་མང་སྐྱོན་ནི་ཡོད་ཤེས་བྱ། །ཤུ་བ་གཡན་པ་འབྲུམ་བུ་དང་། །མཛེ་དང་རྐང་ཤུ་འབྲས་དང་ནི། །ནད་ནི་རྐང་ལ་ཞུགས་པ་དང་། །གཞང་འབྲུམ་དང་ནི་ཤ་བཀྲ་དང་། །དེ་བཞིན་ རྟ་ཡི་རྐང་པའི་ནད།། རུ་ར་ཡིས་སེལ་བར་བྱེད། །དབྱར་ཚེ་རྒྱམ་ཚེ་དང་བཅས་སྦྱིན། །སྟོན་ནི་ཁ་ར་ཨ་རུ་ར། །དགུན་ནི་བཅའ་ལྒ་དང་བཅས་པ། །དགུན་སྨད་ཁ་རུ་ཚ་དང་བཅས། །སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་དཔྱིད་ཚེ་སྦྱིན། །སོས་ཀ་བུ་རམ་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །དེ་འདྲས་མེ་ ཡིས་ཤིང་བསྲེགས་ལྟར།།ནད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད། །གནད་དང་རུས་པ་ཚིགས་རྣམས་དང་། །དྲུག་མདོ་དང་ནི་གནས་པའི་ནད། །རླུང་མཁྲིས་ལས་ནི་གྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་། །ཁྲག་དང་གྱུར་ལས་ཡན་ལག་གི། །ནད་ནི་སྣ་ ཚོགས་གནས་པ་སེལ།།བློ་དང་སྟོབས་དང་དབང་པོ་ཡི། །ཚོགས་ཀྱི་ཁ་ནི་འབྱེད་པ་ཡིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་གྱི། །ནད་རྣམས་ཁ་ནི་འཛུམས་པར་བྱེད། །གཅིན་དང་དེ་བཞིན་རྟུག་པ་དང་། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་པ། ། རུ་རས་ནི་རྟ་ཡི་ནི། །

具足多闻的善闻问沙利贺札：如意子生于何处？有几种类别和几种味道？生长之处有几种？名称、颜色、特征以及能治疗马匹何种过患？至尊请您开示。
儿子如是询问后，沙利贺札回答说：帝释天饮甘露时，甘露滴落于地上，由此生出具足一切种类功德之药。从清凉甘露滴中生出具三功德的如意子。
除咸味外，具有五种味道：涩、甜、苦、辛、酸味俱全。如是说明五味后，当说其名称：称为'遍胜'、'增长'、'干枯'、'甘露'、'黑色'、'无畏'、'养生'。
'遍胜'如瓶形圆润，'增长'极为圆满，'干枯'骨质且白，'甘露'顶端粗大，'养生'具金色，'无畏'有五棱，'黑色'具三棱，应知有七种类别。
'无畏'常用于马蹄疾病，'增长'与'甘露'常用于马身，'黑色'能起净化作用，'养生'能增长力量，'干枯'用于眼疾，'遍胜'能起泻下作用。如是以种类和名称分为七种。
如意子能明显对治风、胆和特别是痰病。以酸味治风，以甜味和苦味治胆，以咸味和涩味治痰，因此说能降伏三病。
如何给马服用，请听其过患：将如意子置于牛尿中一月，第一日给五颗，第二日给十颗，直至二十一日，每次增加五颗。
与楝树汁、紫檀汁研磨，置于铁器中，夜晚遮盖放置僻静处。研磨成膏的量与油量相等，殊胜医者当如是施用，应知油量过多有过患。
疥疮、瘙痒、痘疮、麻风、脚疮、痔疮以及入于足部之病、痔疮、白癜风以及马蹄病，皆可用如意子治愈。
夏季与岩盐同服，秋季与白糖同服，冬季与姜同服，寒冬与胡椒同服，春季与蜂蜜调服，暮春与糖调服。如是如火烧木般，能尽诸病。
要害、骨节、关节、六交会处之病，以及由风胆所生、痰所生、血所生的各种肢体疾病皆能治愈。能开启智慧、力量、诸根之门，能闭合风、胆、痰诸病之门，能净化小便、粪便等污秽。如意子能...

དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་པ། ། རུ་རས་ནི་རྟ་ཡི་ནི། །ནད་ ནི་མ་ལུས་འཇོམས་པར་བྱེད།།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཨ་རུ་རའི་ཆོ་གའོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཐུབ་མཆོག་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །གུ་གུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་གྱུར་ཅིང་། །རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་ལགས། །ཚད་དང་ ཚུལ་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་།ནད་ནི་གང་ལ་གཏང་བར་བགྱི། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །བདུན་རྩི་བསྲུབས་པར་གྱུར་བའི་ཚེ། །ཐིགས་པ་ཕྲ་མོར་འཐོར་གྱུར་པ། །འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གྲུབ་པ་དང་། །དྲི་ཟས་བརྟེན་པའི་གནས་སུ་བཅས། །དེ ལས་རྩ་བ་རྒྱས་པ་ཡི།།ཤིང་ནི་ཆེན་པོར་སྐྱེས་བར་གྱུར། །དེ་ཡི་ཁུ་བཅུད་འཛགས་གྱུར་པ། །གུ་གུལ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་གྲགས། །བསྐ་ཤིང་ཚ་ལ་བསྐ་བ་སྟེ། །ཞུ་རྗེས་མངར་བོ་ཡིན་པར་བཤད། །སྨིན་པ་འཛམ་བུའི་གསེར་འདྲ་ཞིང་། །སྨིན་པའི་གི་ལྦང་ལྟ་བུ་ཡིན། །དེ་འདྲའི་ གསེར་མདོག་བསྟེན་འོས་ཡིན།།དེ་ལས་བཟློག་པ་སྨད་པར་འོས། །ཞག་བདུན་པ་གཅིག་དང་སྦྱར་བ། །ཞག་བདུན་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཞག་བདུན་མར་དང་སྦྱར་བསྟེན་པ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གཏང་བར་བྱ། །རླུང་གི་ནད་ལ་མར་དང་སྦྱར། །བད་ ཀན་ནད་ལ་བ་གཅིན་སྦྱར།།མཁྲིས་པ་འབྲས་བུ་གསུམ་སྦྱར་གཏང་། །འདི་དག་ཚུལ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཡིན། །སོས་ཀ་དང་ནི་བྱར་གྱི་ཚེ། །མར་དང་སྦྱར་སྟེ་སྦྱིན་པར་བྱ། །སྟོན་གྱི་ཚེ་དང་དགུན་སྟོད་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཁུ་དང་སྦྱར་གཏང་། །དགུན་སྨན་དང་ནི་ དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ།།བ་གཅིན་དང་སྦྱར་སྦྱིན་པར་བྱ། །དང་པོ་སྲང་ནི་ཕྱེད་སྦྱིན་ཞིང་། །སྲང་ཕྱད་ཀྱིས་ནི་རིམ་བཞིན་བསྐྱེད། །སྲང་ལྔ་དག་གི་ཚད་བྱས་པ། །ཆེ་ཚད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བཤད། །རྟ་ལ་སྔ་དྲོ་བླུད་ནས་ནི། །ཕྱི་དྲོ་ཁ་ཟས་སྦྱིན་བྱ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་སྣུམ་ཞིང་གཡོས་སུ་ བྱ།།ཤ་ནི་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཆུ་ནི་ཉེ་བར་བསྐོལ་བ་དང་། །ལྗང་པ་སྐམ་པོ་སྦྱིན་པ་བསྔགས། །རྟ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ནི། །མཐར་གྱིས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སྦྱིན། །བར་མ་ལ་ནི་བཞི་བཅུ་བརྒྱད། །ཉ་བར་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཆུང་ངུ་ལ་ནི་སྲང་སུམ་ཅུ། །རྩ་གཉིས་ ཀྱི་ནི་ཚད་དུ་སྦྱིན།།འདི་ནི་རྟ་ཡི་ནད་གཞི་གསུམ། །འཁྲུགས་པར་གྱུར་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཚིགས་སྐྲངས་པ་དང་སྐྲན་དང་ནི། །དེ་བཞིན་རྨ་ཡི་ནད་རྣམས་དང་། །ལུས་རེངས་ཡན་ལག་སྐྲངས་པ་དང་། །སྐྲངས་དང་གཞང་ཁའི་ནད་ རྣམས་དང་།།ལྟོ་བ་ཡིན་ནི་ནད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་བད་ཀན་ནད་རྣམས་དང་། །འཐེང་བའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །མཛེ་ནད་བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་། །རྟ་གང་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྱུང་བ་མི་སྙོམས་དང་། །མཚན་དང་རླིག་པ་སྐྲངས་ པ་དང་།།ནད་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྒོད་མ་རྟེའུ་ཤོར་མངལ་མི་ཆགས། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་བུ་འཆི་དང་། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་རླུང་གིས་གནོད། །རྒོད་མ་དེ་ལའང་སྨན་པས་སྦྱིན། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་གོམས་པ་དང་། །མེ་དྲོད་ཆེ་ཆུང་ཤེས་ བྱས་ལ།།ཉམས་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་གཟུགས་དྲེགས་བདོ། །ཁུར་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་ནུས་པ། །བྱིན་ན་བདེ་བ་ཉིད་འགྱུར་གྱི། །གཞན་ལ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མི་འགྱུར། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་གུ་གུལ་གྱི་ཆོ་གའོ།

能净除一切垢秽，如此诸药对马匹，能消除一切疾病。此为马医宝典第八章诃子仪轨。
善闻向至尊马医如是问道：'古古尔是如何产生，其性相如何？剂量和方法是多少？对何种病症使用？'
儿子如是问后，马医复答道：'搅动七味药时，细小滴落之物，落于瞻部河成就处，以及乾闼婆所依之处。
由此生长根系广大之大树。其树液滴落者，即称为古古尔。
味涩而辛且苦，食后有甘味。成熟时如瞻部金色，似熟透的蜂蜜。
如是金色者宜用，与此相反者应弃。
七日与牛尿调配，七日与三果调配，七日与酥油调配，应随症施用。
风病配酥油，痰病配牛尿，胆病配三果。此为三种方法。
春季与夏季时，配酥油施用。秋季与初冬时，配三果汁施用。寒冬与春季时，配牛尿施用。
初始给予半两，每次增加半两。五两剂量，说为最大剂量。
早晨给马服用后，傍晚方可喂食。应煮得极其油润，应给予肉食。
应煮沸水，宜给干草。对大马，应逐渐给予六十四两。
中等马匹给予四十八两。小马给予三十二两剂量。
此药对马之三病素紊乱者最为称赞。
关节肿胀、瘤、疮疾，以及身体僵硬、肢体浮肿、肿胀、痔疮诸病，
腹部诸病，以及痰病，跛足诸病，痰源麻风病，
马匹消化力衰退，以及诸大种不调，生殖器与睾丸肿胀等诸病皆可治疗。
母马流产不孕，经常死胎，常受风病困扰的母马，医者亦当施用。
应了知身体强度、习性及消化力大小，具力量而体格健壮，能负重耐苦者，
施用则得安乐，否则会失去滋养。此为马医宝典第八章古古尔仪轨。

། །། ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དང་སྲོང་མཆོག་།ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །སྒོག་སྐྱ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བར་གྱུར། །འདི་ཡི་རོ་ནི་དུ་རུ་བཤད། །རོ་མ་ཚང་ཞེས་ཇི་ལྟར་གདགས། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གང་ཞིག་དང་ནི་སྦྱར་གྱུར་ན། །སྨན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལགས། ། ནད་ནི་གང་ལ་སྦྱིན་པར་བགྱི། ཅི་ལྟར་ན་ནི་ལུས་རྒྱས་བགྱིད། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དག་གི་ནི། །གནས་སུ་བདུད་རྩི་བྱུང་བར་གྱུར། །དེ་བྱུང་བ་དང་ལྷ་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་འབད་དེ་སྲུང་བར་བྱེད། །དེ་ཚེ་མ ལ་ཕན་འདོད་པས།།མཁའ་ལྡིང་གིས་ནི་ཕྲོགས་པར་གྱུར། །དེ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་སོང་བ་ན། །བདུད་རྩི་ཐིགས་པ་ས་ལ་ལྷུང་། །མི་གཙང་བ་ཡིས་སྨེས་པ་ཡི། །ལོགས་སུ་ལྷུང་བས་དྲི་དང་གྱུར། །བདུད་རྩི་ལས་ནི་བྱུང་བས་ན། །དེ་བས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཉིད་ཡིན། ། སྣུམ་ཞིང་བརྟན་ལ་རོ་ལྔར་ལྡན། །ཚ་ཞིང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ལྕི་ཞིང་རོ་ཚ་བྱེད་པ་སྟེ། །སྐྱུར་བའི་རོ་དང་དྲལ་བ་ཡིན། །དེ་བས་རོ་མ་ཚང་བ་ཞེས། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །ཡན་ལག་འབྱུང་ངམ་འཁུམས་གྱུར ཏམ།།གང་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཐེང་བ་དང་། །གང་གི་ལམ་དུབ་འཐེང་གྱུར་དང་། །གང་ཡང་འཁྱོར་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། །བྱིན་པ་རྒྱབ་དང་དྲུག་མདོ་དང་། །དཔུང་པ་པུས་མོ་རྣམས་སུ་ནི། །ནད་ནི་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དང་། །རྩ་རྒྱུས་ཤ་དང་རུས་པ་དང་། །རྩ་ལ་ནད་ཀྱིས་ ཁྱབ་གྱུར་པ།།དེ་ལ་སྒོག་སྐྱ་ལས་ལྷག་པའི། །སྟོབས་ལྡན་སྨན་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྟ་ནི་ལྟོ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉན། །སྒོག་སྐྱ་ཆང་དང་སྦྱར་བ་ནི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱུར་ན། །མྱུར་དུ་དེ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །རླུང་འཁྱིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད། ། ཁོང་པ་ལ་བརྟེན་མི་བཟང་དང་། །སྐྲན་དང་མཆིན་པ་མཁས་མའི་ནད། །ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འདི་ཡིས་ཉེ་བར་སེལ་པར་བྱེད། །མངར་དང་ཚ་དང་ཁ་བ་དང་། །བསྐ་དང་དེ་བཞིན་ལན་ཚྭ་སྟེ། །དེ་ལྟར་རོ་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་། །རོ་སྐྱུར་གཅིག་པོ མེད་པ་ཡིན།།འདི་ལ་ས་བོན་མངར་བ་ཡི། །མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཡིན། །རྩ་བ་ཚ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། །ལོ་མ་ཁ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །སྡོང་བུའི་རོ་ནི་བསྐ་བ་ཡིན། །སྡོང་བུའི་རྩེ་མོ་ལན་ཚྭ་ཅན། །སྦྱོར་བ་ཇི་བཞིན་བྱས་པ་ཡིས། །འདི་ཡི་ཡོན་ ཏན་བཤད་པར་བྱ།།རླུང་གི་ནད་ལ་མར་དང་ནི། །ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་གཏང་བར་བྱ། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་འོ་མ་དང་། །ལེགས་པར་བསྐོལ་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ། །རང་སྐྱུར་ཀཉྗི་དང་སྦྱར་བས། །སྦོ་དང་བཤང་བ་འགགས་པ་སེལ། །ཁོང་བའི་སྲིན་བུ་རྣམས་ལ་ནི། །བ་ གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད།།བད་ཀན་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བླུད་པར་བྱ། །འདི་ནི་སྦེག་པའི་རྟ་རྣམས་དང་། །རླུང་ནད་ཅན་དང་སེམས་ཉམས་དང་། །རྟ་གང་ཁྲག་དང་ཉམས་སྟོབས་ཟད། །དེ་རྣམས་བརྟ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ སེལ་ཞིང་།།ནད་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བད་རླུང་འཇོམས། །མར་དང་སྦྱར་བས་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུར་སྦྱར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བྱེད་ཡིན། །མེ་དྲོད་ཉམས་པ་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཆང་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་ བྱ།།འོ་བྱང་སོས་ཀ་སྟོན་གྱི་ཚེ། །སྒོག་སྐྱ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།

沙利霍札仙人尊，善闻复又来问道：
大蒜从何而产生？其味几何来解说？
何故称为味不全？如何成为精华物？
与何物质相配伍，方能发挥药物效？
何种病症当使用？如何能使身强健？
儿子如此问讯已，沙利霍札复答道：
天神与阿修罗等，居处甘露曾出现。
甘露既已现世时，诸天竭力来守护。
彼时为利蛇族故，迦楼罗王夺甘露。
其以神速飞行时，甘露滴落于地上。
落于不净污秽处，因此具有特殊香。
因从甘露而生故，是故堪称为精华。
滑润坚实具五味，温热能生诸力量。
性重且能生热力，兼具酸味相调和。
因此诸位大仙人，称其为'味不全'者。
若有因风力所致，肢体伸缩不自如，
或有严重跛足者，或因疲劳而跛行，
或有摇晃而行走，小腿后背及六处，
肩膀膝盖诸部位，疾病入侵所致者，
脉络筋肉及骨骼，疾病遍布诸脉中，
对此大蒜最殊胜，无有他药能胜之。
马匹若患腹疾时，大蒜配以酒调服，
若能如法来服用，速能解脱诸病苦。
风胀等病及诸般，腹内所生不良症，
瘤肿肝病胆疾等，极难治愈诸病症，
皆能以此来消除。甘辛苦涩咸五味，
如是具足于五味，唯独缺少酸味性。
此中种子具甘味，性质如是来宣说，
根部性味属辛热，叶片苦味为其性，
茎部味道属涩性，茎尖具有咸味性。
依照配伍来使用，其功效用当宣说：
风病配以酥油及，肉汤调服当授与，
胆病则以牛乳煎，善加熬煮来服用。
配以自然发酵物，能除胀满便秘症，
腹内诸虫病症者，牛尿调服来饮用。
痰病则以三果汤，调配服用最相宜。
此物最宜虚弱马，风病心神失常者，
或因失血体力衰，最宜服用增强健。
咳嗽气喘能消除，能够降伏诸病症。
芝麻油调风痰除，酥油调服风胆消，
牛乳糖浆相调配，能除血病与胆病，
消化力弱盐配酒，调和服用最相宜。
春夏秋季三时中，切勿服用此大蒜。

།གལ་ཏེ་རྨོངས་པས་སྟེར་གྱུར་ན། །རྟ་ནི་ཉེ་བར་གསོད་བ་ཡིན། །ཞུ་རྗེས་ཁ་དང་མངར་བས་ན། །བད་ཀན་དང་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ། །རྒོད་མ་མངལ་ནི་ཆགས་བྱེད་ཅིང་། །གསེབ་ཀྱི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད། །རླུང་ནད་ ཀྱིས་ནི་ཉེན་པ་དང་།།ཚིགས་སུ་བྱུང་བའི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །སྒོག་པ་ལས་ནི་སྣུམ་ཉིས་འགྱུར། །བྱ་བ་སྦྱོར་བ་ལ་རབ་བསྔགས། །སྣོད་ནི་བཟང་པོའི་ནད་བཅུག་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྦ། །ལོ་གཅིག་ལོན་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། །དྲི་ནི་གང་ཚེ་བྱུང་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་དང་།།རྟ་ནི་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་དང་། །རང་བཞིན་དང་ནི་གོམས་པ་དག་།ཤེས་པར་བྱས་ལ་ལེགས་པར་གཏང་། །ཉིན་ཞག་བཟང་ལ་ལུས་སྦྱང་བྱ། །གཏར་ག་སྦྱོང་སོགས་ཀྱིས་བྱས་ལ། །བཅུད་གྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི། །རྟ་རྣམས་ལ་ནི་བྱ་བར་ བཤད།།རྟ་ཡི་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་ནི། །དེ་ལ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་སྦྱིན། །བར་མ་ལ་ནི་བཅོ་ལྔ་སྟེ། །ཐ་མ་ལ་ནི་བཅུ་ཉིད་སྦྱིན། །ཕག་དང་དེ་བཞིན་མ་ཧེ་དང་། །ཡང་ཉ་བྱིའུ་གོང་མ་སྲེག་།རྨ་བྱ་དང་ནི་རི་དགས་ཤ། །མར་བཏབ་གཡོས་ནི་ལེགས་པར་བྱས། །ཁ་ཟས་བཟང་པོ་ དང་སྦྱར་བ།།བྱིན་པས་ལུས་ནི་བརྟ་བར་བྱ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་དམ་པ་འདི། །རྟ་ནི་གང་གིས་བསྟེན་བྱས་པ། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་ལ་སྦྱར་ཡང་། །ལུས་ནི་འབྲི་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །སྒོག་པ་དག་ནི་ཚེ་ལ་ཕན། །སྟོབས་སྐྱེད་ཁ་དོག་བཟང་བྱེད་ཅིང་། །ལུས་འདི་རྒྱས་ བར་བྱེད་པས་ན།།རོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ལེགས་པར་བརྟན་གྱུར་ན། །ན་ཚོད་རྒས་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །ནུས་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ལེགས་ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །རྗེས་བསྟན་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ ཏྲའི་གསང་བུའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་སྒོག་སྐྱའི་ཆོ་ག་རྫོགས་སོ།

如果愚者施用，马就会死亡。
因为服用后口感甘甜，能够祛除痰和胆。
使母马受孕，增加体内精液。
对于风病患者，是最好的药方。
大蒜油量要加倍，在调配时最为推荐。
将药物放入良好容器中，藏于极其隐蔽之处。
当过了一年之后，有香气产生之时，
那时要考虑季节特点，马的体力、体温，
以及本性和习性等，了解后妥善使用。
选择良辰吉日净化身体，用放血、清洁等方法，
这种精华配方，据说要用于马匹。
对上等马匹要经常给予二十两，
中等马匹给予十五两，下等马匹给予十两。
猪肉以及水牛肉，羊肉、鸟肉和马肉，
孔雀肉和野兽肉，加入酥油精心烹饪。
配以优质食物喂食，以增强体力。
这种最上等的精华，任何马匹服用后，
即使用于极其虚弱的马匹，体力也不会减退。
大蒜有益于寿命，增强体力改善肤色，
因为能使身体强壮，是诸味中最好的。
如果这个方法运用得当，即使年纪老迈，
也会变得十分年轻，具备一切能力。
具德沙利贺札如是说，
此为沙利贺札密续第八章大蒜仪轨终

། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་དྲང་སྲོང་མཆོག་།ཉི་མ་དང་ནི་གཟི་མཉམ་པ། །རྟ་ཁང་ན་ནི་འདུག་པ་ན། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །རྟ་ལ་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་ནི། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བགྱི་བ་གསུངས། །དེ་བཞིན་ཡན་ལག གཅིག་པར་ནི།།ཤིན་རྟ་ལ་སྦྱར་བདག་ལ་གསུངས། །གཡུལ་དུ་དགྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ནི། །འཐབ་པ་ན་ནི་གནོད་མེད་པ། །རྟ་ཡི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་མཁྱེན། །འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཚིག་ཐོས་ནས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །ན་ཚོད་ཀྱིས་ནི་ཆེ་ བ་ཡི།།སྐྱེས་བུ་སྔར་ནི་སྨྲས་པ་ཡིན། །སུམ་ཅུ་མ་ལེན་བར་མ་ཡིན། །ལྔ་པོ་འབྲི་བ་ཆུང་ངུ་ཡིན། །གྲགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་ཡི་ཚད། །དེ་ལྟར་སྔར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཤིང་རྟ་པ་ཡང་རྟ་ཡི་ནི། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་ཤིང་ལེགས་པར་བྱས། །མདའ་གཞུ་རལ་གྲི་ལ་ སོགས་པའི་།།མཚོན་ཆ་ཡི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས། །ལེགས་པར་གོ་འགོས་ཡན་ལག་བདེ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་རྟ་ལ་བསྐྱོན། །རྟ་ནི་རིགས་བཟང་ལེགས་བརྟགས་ལ། །འཐབ་པ་རྩེད་མོའི་ཚུལ་དུ་སྦྱར། །འདི་ཡི་དང་པོའི་ཁུར་པོ་ཡི། །མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་བཤད་པར་བྱ། ། དང་པོ་གོ་ཆ་སྲང་ཚད་ནི། །བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡིན་པར་བཤད། །ལས་གཅིག་ལ་ནི་རྗེས་བསྔགས་པ། །དེ་ཡི་སྲང་ཚད་སུམ་ཅུར་བཤད། །མགོ་བོ་འགེགས་པ་ལེགས་བརྡུངས་པ། །སྲང་ཚད་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔར་བཤད། །བརླ་འགེབས་པ་ནི་སྲང་བརྒྱད་དང་། །དེ་བཞིན་བཅུ ནི་ཡིན་པར་བཤད།།ལྐོག་མ་དང་ནི་རྨིག་པ་སོགས། །བསྲུང་བཞིན་བརྒྱན་པར་བྱེད་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་སྟེ། །རྟ་མཆོག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བྱ། །བར་མ་ལ་ནི་རྒྱ་ཡིས་འབྲི། །ཆུང་ངུ་ལ་ནི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། །ཅི་ནས་གཡུལ་དུ་ཤུགས་དྲགས་པས། །འགྲོ་བར་མི་ འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱ།།རལ་གྲི་སྲང་ཚད་ཉི་ཤུ་ལྔ། །གཡོན་ལོགས་སུ་ནི་གདགས་པར་བྱ། །གཞུ་ཉིད་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་གདགས་པར་བྱ། །གཡས་ངོས་སུ་ནི་མངའ་ཡི་ཚོགས། །བརྒྱ་པོ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་གསུམ། །ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་གདགས་པར་བྱ། །ཕུག་དང་ དེ་བཞིན་ཐག་པ་ཡི།།ཚད་ནི་འདིར་ནི་དེས་མ་བྱས། །མདུང་ལའང་ཚད་གཅིག་ཡོད་གྱུར་པས། །འདི་འདྲ་གདགས་ཞེས་དེ་ལ་སྨྲས། །རྟ་ཡི་རྒྱབ་ཏུ་དགབ་བྱ་བ། །རི་དགས་རིའུ་བལ་ཤར་དག་།སྤུ་གཞན་འཇམ་པ་ལས་བྱས་པ། །སྲ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་ པ་བྱ།།ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བཏགས་པ་ལས། །སྣ་ཚོགས་མདོག་གིས་བརྒྱན་པར་བྱ། །དེ་ཡི་འབྲེལ་ཐག་དང་བཅས་པ། །སྲང་ནི་སུམ་ཅུའི་ཚད་དུ་བྱ། །གདོང་རྒྱན་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ། །ལེགས་པར་ལྟས་པ་གདགས་པར་བྱ། །གློ་ནི་སྡོམ་པར་བྱེད་པས་ན། །རྒྱབ་ཏུ་གནོད་ སྐྱེད་མི་འགྱུར་བར།།ལུག་བལ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཡིས། །སྲད་བུ་ལས་ནི་ལེགས་པར་བྱ། །ཡང་ན་པགས་པ་ལེགས་ཉེད་པའམ། །རས་བལ་དཀར་པོ་ལས་བྱས་པའམ། །དར་རམ་གསོ་མ་དར་ལ་བྱས། །གཞན་ཡང་མཛེས་ཤིང་སྲ་ལ་འཇམ། །སྟན་དང་ཆ་བྱད་ལེགས་ པ་ཡི།།རྫས་ཀྱི་བཟོ་ནི་དུ་མ་བྱ། །དེ་བཞིན་གདོང་གཟན་སང་ཚད་ནི། །བཅུ་དག་རྣ་བའི་གྲ་ནས་གདགས། །གདོང་ནི་ལེགས་པར་སྲུང་བྱེད་པ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །གཡེར་ཁ་ཤིན་ཏུ་སྙན་པ་ནི། །སྲང་རེ་ཡི་ནི་ཚད་བྱས་པས། །སྲ་ཞིང་ལུས་ནི་བརྟན་པ་ དག།།རྣ་བའི་ངོས་ན་གདགས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བཏགས་ནས་ནི། །དེ་རྗེས་རྟ་ལ་ཞོན་པར་བྱ། །གཡུལ་དུ་རྟ་ཡིས་བསྐུར་བྱ་བའི། །ཁུར་དག་བདག་གིས་བཤད་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཁུར་བསྟན་ པའོ།

最胜仙人沙利贺札，与日光同等威光者，坐于马厩之中时，善闻复次向其问：'装备马匹铠甲者，应当如何为请说？同时又请为我说，如何将其系于战车？与敌交战之时中，如何能使无损害？精通马事仪轨者，此事请您为我说。'
闻善闻之言后，沙利贺札复说道：'年龄较大者，先前已经说过。三十为中等，五为小型者。贵族人等之标准，如是先前已说过。车夫亦应当，通晓马术善为之。弓箭与剑等等，精通兵器之方法。善着铠甲肢体安，如是之人乘马上。马应选良种详察之，战斗游戏之法修。'
此中首先重担之，略说其要如是言：'首先铠甲重量者，八十四两为标准。单一用途受赞者，其重三十两所言。头部防护善锻造，重量三十五两言。护腿重量八两及，同样十两为标准。护喉以及蹄等处，防护兼作装饰者，总重五十两所言，上等马匹如是为。中等马减其规格，小者则用一百五。如何使其战场上，不致疾行如是为。'
宝剑重量二十五，左侧系挂当如是。弓箭重量二十五，亦应系挂于彼处。右侧箭矢之聚集，百支重量二十三。量度适中当系挂。箭囊以及绳索等，此处未作其规定。长矛亦有一标准，如是系挂对彼言。
马背所应覆盖者，野兽细毛羊毛等，其他柔软毛所制，坚固极其柔软为。极为精良织造者，各色装饰当严饰。其系绳索俱全者，三十两重为标准。面饰重量二十五，善为观察当系挂。
由于约束胸部故，背上不致生伤害。羊毛极其柔软者，以线善为缝制成。或以皮革善揉制，或以白色棉布制，或以绸缎生丝制。其他美观坚柔软，坐垫装具善妙之，诸多物品当制作。如是面罩重量者，十两耳边当系挂。善为护面防护者，应当极为精良制。
铃铛声音极悦耳，各重一两为标准。坚固身体稳固者，耳边系挂当如是。如是一切系挂已，然后骑乘于马上。战场马匹所负担，重量由我已说明。
此为沙利贺札密处第八品，说明铠甲等重担。

།།དེ་ནས་ཤིང་རྟ་དང་སྦྱར་བའི། །ངེས་པ་ང་ཡིས་བཤད་པར་བྱ། །རྟ་ནི་གང་གི་མཆུ་ལྟག་ན། །ཤིན་ཏུ་ཤིས་པའི་མཚན་མ་ཡོད། །བ་དན་བཟང་པོའམ་ཟླ་བ་རྒྱས། །ཉ་དང་རྒྱལ་མཚན་ཡོད་གྱུར་པ། །རྟ་དེ་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །དེ་འདྲའི་མཚན་ཉིད་དང་ ལྡན་པའི།།རྟ་ནི་ས་རྟེང་ཤིས་པར་བཤད། །ངང་ཚུལ་བཟང་ཞིང་བུ་བཟང་ལ། །སྐད་ནི་དུང་དང་འདྲ་གྱུར་བ། །རྟ་དེ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཤིས་པས། །རིགས་མཐུན་ཤིང་རྟ་ལ་སྦྱར་བྱ། །མདོག་དང་ཚད་ནི་མཚུངས་གྱུར་ཅིང་། །སྟོབས་ལྡན་ཉོན་མོངས་བཟོད་པ་ཤིས། །འཐབ་པའི་ ཚེ་ན་མོ་སྐྲག་ཅིང་།།འདྲེས་པ་ན་ཡང་མི་འཐེན་ལ། །མདའ་དང་དབྱིག་པ་མདུང་སོགས་ཀྱིས། །བརྒྱབ་པ་ན་ནི་སྲན་ཆེ་བ། །དེ་འདྲ་བ་ཡིས་རྟ་དག་ནི། །གཡུལ་གྱི་དུས་སུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །རྣ་བར་བཟླས་པའི་ཚེ་ན་ནི། །མིག་ལས་མཆི་མ་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །སྣ་སྦུབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བྱས་ནས། ། ཉི་མ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱེད། །རྐང་པ་གཡས་པ་ས་ལ་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྡེབས་པར་བྱེད། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་མཆོག་ཏུ་བཤད། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟ་ངན་དག་།ཤིང་རྟ་ལ་ཡང་སྦྱར་མི་བྱ། །ལེགས་ཐོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །རྣ་བར་བཟླས་ལ་བརྟག་པར བྱ།།སྔོན་ཚེ་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཐོས། །རྣ་བར་བཟླས་པ་གང་གི་ནི། །རྟ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིགས་ལྡན་འབྱུང་། །དོན་མེད་མི་འགྱུར་དེ་མཉན་གྱིས། །ཤིང་རྟ་ཡན་ལག་ཀུན་ལྡན་ཞིང་། །འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བཏགས་པ་དང་། །གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་པར་བསྒྲེང་། །ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ དུ་སྦྱར།།ལེགས་པར་སྤྲེལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཕྱིས། །ཉི་མ་ལྟ་བུར་གཟི་མདངས་ལྡན། །རིགས་དང་མཚན་ཉིད་བཟང་པ་ཡིན། །རྟ་བཞི་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་བཟང་པོར་བཅས། །འབྲུག་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །ཤིང་རྟ་དེ་ནི་ལེགས་གནས་པས། །ཤར་ཕྱོགས་སུ་ནི་ཁ་ བསྟན་གཞག་།གཡས་སུ་བསྐོར་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་དང་། །ཤིས་པར་བརྗོད་པ་ལེགས་པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྣ་བ་གཡས་པར་ནི། །སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་བརྗོད་པར་བྱ། །ཁྲོད་ནི་དྲི་ཟའི་རིགས་སུ་སྐྱེས། །རིགས་སུན་པར་ནི་མ་བྱེད་ཅིང་། །ཁྱོད་ནི་དངུལ་ལས་བྱུང་གྱུར་ཅིང་། །དཔལ་མོའི་ལག་ཏུ གནས་ན་འཕེལ།།མེ་ཡི་བུ་ཉིད་ཁྱོད་དྲན་བྱོས། །ཀོ་ཏུ་བ་ལི་ནོར་བུའང་དྲན། །འོ་མའི་མཚེ་ལས་བདུད་རྩིའི་ཕྱིར། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གྱིས་བསྲུབས་ཚེ། །དང་པོ་ཨུ་ཙ་སྲ་བ་བྱུང་། །དེ་ལས་ཁྱོད་སྐྱེས་དྲན་པར་གྱིས། །ཤུགས་མཆོག་སྟོན་དེ་ང་ཡིས་ནི། །དགྲ་དཔུང་མ་ལུས་ལས་ལས་རྒྱལ་གྱིས། ། ཚངས་པ་དང་ནི་ཟླ་བ་དང་། །ཆུ་ལྷ་ཡི་ནི་བདེན་ཚིགས་དང་། །ཉི་མ་ཡི་ནི་གཟི་བརྗིད་དང་། །དེ་བཞིན་དྲང་སྲོང་དཀའ་ཐུབ་དང་། །སྟོབས་བཟང་གི་ནི་ཚངས་སྤྱོད་དང་། །དེ་བཞིན་རླུང་གི་ཤུགས་ཉིད་དང་། །མེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་ནུས་མཐུ་ཡིས། །རྟ་ཁྱོད་རྒྱལ་བ་སྐྱེད་གྱུར་ཅིང་། །འཐབ་པའི་ཚེ་ན་རྟ་ཁྱོད་ཀྱིས། ། གལ་དེ་ལོག་པར་འགྲོ་འགྱུར་ན། །བྲམ་ཟེ་ཕ་མ་གསོད་འདྲ་ཡི། །ཉེས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལས་རྒྱལ་གྱུར་ན། །བདག་པོ་བདེ་བ་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད། །ོཾ་ན་མ། །ཱདིད་ཏྱ་ཡ་ཨུ་བ་ཡ་ག་ག་ག་སྭཱཧཱ། །རྟ་ཡི་རྣ་བ་གཡས་པར་ནི། །འཐབ་པའི་ཚེ་ན་བརྗོད གྱུར་ན།།སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །དོན་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་འདྲའི་སྟོབས་དང་སྙིང་སྟོབས་ལྡན། །རྟ་དང་སྦྱར་བའི་ཤིང་རྟར་ཞུགས། །གོབ་གོས་མཚོན་ཆར་ལྡན་བརྩོན་པ། །ཡུལ་འཁོར་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབ་བྱ། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་ཤིང་རྟ་དང་ སྦྱར་བའི་ཆོ་གའོ།

接下来我将讲述关于战车的确定之法。
马的上唇处若有极为吉祥的标记，
有好的旗帜或圆满的月亮，
有鱼和胜利幢，
此马常受称赞。
具有如此特征的马，
被说为大地上的吉祥。
性情良好且有好子嗣，
声音如同海螺，
此马对国王吉祥，
应配以相应的战车。
颜色和体型相称，
具力且能忍受烦恼为吉祥。
战斗时虽然惊慌，
但混战时不会后退，
被箭、棍棒、长矛等击打时，
具有极大的忍耐力。
这样的马匹，
在战争时期受到称赞。
在耳边诵咒时，
眼中流出眼泪，
鼻孔极度扩张，
且注视太阳。
右脚在地上，
反复踏地，
这是具有忆念前世，
特征的最胜马。
除此之外的劣马，
不应配于战车。
善闻者在一切时，
都应在耳边诵咒观察。
往昔它如何听闻，
马匹极具种姓，
不会无益，当听此。
战车具足一切支分，
车轮安装良好，
伞盖和胜利幢高高竖立，
极其完善地配置。
善加装饰且极为光亮，
如同太阳般具有光泽，
具有良好的种姓和特征，
配以四匹良马。
具有善巧的驾驭者，
发出如雷鸣般的声响，
此战车安置良好，
应朝向东方而置。
向右旋转并作吉祥，
应善说吉祥语。
在它的右耳边，
应诵此咒语词：
你生于乾闼婆种姓，
莫使种姓衰败，
你从银中产生，
在吉祥天女手中增长。
请忆念你是火神之子，
也忆念俱都婆利宝珠。
为了从乳海中取甘露，
当天神与阿修罗搅拌时，
首先生出了优昙婆罗马，
你从彼生，请忆念此事。
展现最胜速度，我将，
战胜一切敌军。
以梵天和月亮，
以水神的谛语，
以日神的威光，
如是仙人苦行，
以善力的梵行，
如是风的速度，
以火的威力，
愿你马儿生起胜利，
在战斗之时，马儿你，
若是退却，
如同杀害婆罗门父母般的，
罪过将由你获得。
若能战胜敌国，
将使主人生起安乐。
嗡那摩。阿迪提耶乌巴耶嘎嘎嘎梭哈。
在马的右耳边，
战斗时若诵此，
仅以忆念前世，
也不会成为无义。
具有如此力量与勇气，
乘坐配有良马的战车，
披甲持武器精进者，
应护佑国土免于恐惧。
此为沙利贺札密续第八品之战车配置仪轨。

། །།དེ་ནས་རྣ་བར་བཟླ་བྱ་བ། །གང་ཞིག་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་བྱེད་པ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བཤད་པར་བྱ། །བུ་ཡིས་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི། །དང་པོར་རང་ལས་མཉན་པར་གྱིས། །སྦྲང་མ་ནས་པ་སྱ་བཱདེ་ནས། །སོམས་པ་ཏུ་ནས་ཙཿ་ཨོཾ་ཛྭ་སྭ ཙཻབ་སུ་ཏྱ་སྱ།མཱ་ནི་ནམ་ཏ་པ་སཏྟ། །བྷ་དྲ་སཾ་བྷ་མ་ཙ་རྱེ་ན། །པ་བྷ་ནས་པ་ལེན་ཙ་སྲ་བྷ་བཱ་ནྟུ་ཏ། །ཤྭཱ་སཱ་བརྡྷ་ས་ཏྭཾ་ཏུ་རཾ་ག་མཿ་ཨོཾ་ཡ་ཡ་ཡ་ཡ། གག་གག་སྭཱ་ཧཱ། །འདི་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི། །རྟ་ཡི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན། །གཡུལ་གྱི་དུས་སུ་དྲན་བྱ་ཡི། །གཞན་དུ་ནམ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་བཏགས་ཤིང་གོ་བགོས་ལ། །འདྲ་བ་ལ་རྟ་གཞོན་ནས་ནི། །འགལ་ཞིག་རང་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །རྨོངས་པས་བདག་ཉིད་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི། །ལེགས་ཐོས་རྟ་ཡི་ལུས་ཡན་ལག་།ལེགས་པར་སྲུང་བ་མི་བྱེད་ན། །དེ་ཚེ་སྡིག་ཅན་དམྱལ་བར་ནི། །ཡུན་རིང་དུ་ནི་ འཚེད་པར་འགྱུར།།རྟ་ཡི་སྤུ་ནི་ཅི་སྙེད་པའི། །དམྱལ་བར་དེ་ཚེ་གནས་པར་བྱེད། །རྟ་ལ་གོ་ཞིག་མ་བསྐོན་ཡང་། །བདག་ཉིད་གོ་གྱོན་ཞོན་གྱུར་པ། །མང་དུ་བཤད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་འདྲའི་སྡིག་པ་ཡོང་མ་ཡིན། །དེ་བས་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རྟ་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་ བར་བྱ།།དཀའ་ཐུབ་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཏེར། །རྟ་ཚེའི་རིག་བྱེད་ལ་མཁས་པ། །ལེགས་ལྡན་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ཡིས། །འདི་སྐད་ཅེས་བསྟན་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གསང་བའི་གནས་ཏེ་བརྒྱད་པ་ལས་རྣ་བར་བཟླས་པ་བསྟན་པའོ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ རྟའི་ཚེའི་རིག་བྱང་མཐའ་དག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱ་ཙཨཱ་རྱ་དྷ་རྨ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང་། །བུ་དྒྟ་ཤྲཱི་ཤཱནྟི་དང་། །ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

其后当诵于耳中，仅仅由了知，能忆念前世，当确实宣说。
子当先从我，听闻此等相。
从蜜蜂到巴德，从平等到查，嗡 杂 萨 贝布 苏帝亚悉，玛尼南 达巴 萨达，跋陀 桑跋 玛查耶那，巴跋纳斯 巴楞查 萨 跋瓦图达，湿婆萨 瓦尔达 萨埵 图朗嘎玛 嗡 雅雅雅雅，嘎嘎嘎嘎 娑婆诃。
此乃大士，即是马之心要，当于战时忆念，其他时候皆不可。
善系善披甲，骑乘相似马，为自利益故，愚者护自身。
闻善马之身支分，若不善加守护，尔时罪人于地狱，长久煎熬。
马毛有几许，于地狱中住。
于马未披甲，自身披甲乘，何须多言说，如是罪永无。
是故当尽力，善加护持马。
苦行功德藏，通晓马寿明，具善沙利贺札，如是所说教。
此为沙利贺札密处第八诵耳教授。
大仙人沙利贺札圆满集撰《马寿明后续教授广本》圆满。
印度堪布阿阇黎达摩室利跋陀与布达室利善提，及大校译师比丘仁钦桑波译校审定。

། །།དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་པོའི རྒྱལ་པོ་ཆེ།།མི་དབང་མངའ་བདག་ཅེས་གྲགས་པ། །རྩོད་བའི་དུས་སུ་འཁྲུངས་གྱུར་ཀྱང་། །དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དང་ལྡན། །ཁྱེད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་དང་ཅིང་། །ཁྱེད་ལ་བཟོད་དང་བདེན་སོགས་མངལ། །ཁྱེད་ལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་གནས་པས། །ཁྱོད་ཉིད་བསྟོད་པར་འོས་པ་དང་། ། ཁྱེད་ལ་མཁས་དང་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན། །བྲམ་ཟེ་སློང་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས། །རང་རེ་གསེར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ། །རྒྱལ་ཆེན་ཁྱེད་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྒྲགས། །མི་དབང་རྒྱལ་པོ་དགྱེས་པ་དང་། །གསང་དཔྱད་ཀྱིས་གཞན་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །བཀའ་ཡིས་བསྐུལ་བས་གཞུང་རྒྱས་འདི། །བོད་ཀྱི རང་སྐད་སྤྱོད་ཡུལ་བྱས།།ཆོས་ལྡན་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པས། །ས་རྣམས་ལེགས་པར་སྐྱོང་མཛད་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན་ལྡན་པས། །སྐྱེ་དགུ་ཡུན་རིང་རྒྱས་པར་མཛོད། །དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་པའི། །ཤ་ ལི་ཧོ་ཏྲས་ཚངས་པ་ལས་ཐོས་ནས།།རྟ་ཡི་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་གང་གཏམས་ཏེ། །ཡུལ་མཐོ་ས་གཙང་འཛམ་གླིང་དཀྱིལ་སྒང་ན། །མེ་རྗེ་ལྟས་མཛད་སྦུ་རྒྱས་བཙན་པོའི་གདུང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། །མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ འཕགས།།འཁོར་དང་སྟེང་སྡེ་གསེར་དབྱེད་ཀུན་ལ་མཁས། །ས་ཡི་བདག་པོ་སེང་གེའི་གཟི་བྱིན་གྱིས། །རྒྱལ་ཕྲན་གླང་ཆེན་མྱོས་པའི་དྲེགས་འཕྲོག་པ། །མི་དབང་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཀས། །གསང་སྔགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དང་བདེན་པ་ཡི། ། ལུང་དང་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མཁས། །སྐྱེ་འགྲོ་དམ་པ་མི་དང་མགྱོགས་འགྲོ་ཡི། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་ཀུན་ཀྱང་ཞུགས་སླད་དུ། །དམན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བག་ཡོད་ཁྲེལ་ལ་སོགས། །གཏོང་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན། །མི་ཤེས བརྡ་སྤྲོད་སྒྲ་བསྒྱུར་ལོ་ཙཱ་བས།།ལྷ་མི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་མཆོད་པའི་གནས། །རིན་ཆེན་ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་བཟང་པོ་མེད། །རིན་ཆེན་སྔོན་འགྲོ་བཟང་པོས་མཐའ་བརྒྱན་པ། །གུས་པ་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་ཡིས་རབ་བསྐུལ་བས། ། སྒྲ་དང་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ། །རྒྱ་གར་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་ཞི་དཔལ་དང་། །རྟ་དཔྱད་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་བསྡུས་པ་བསྒྱུར། །འདི་ནི་དབང་པོའི་རྡོ་རྗེ་བསྡེབས་ཚུལ་དུ། །ཚིགས་བཅས་ཕྱེད་དང་བདུན་དུ་བྱས་པའོ།

具德王中大王者，人主统治者闻名，
虽生于争论时期，具足一切圣行为，
您是一切智者且，您具忍辱真实等，
您具一切功德故，您即堪受赞颂者，
于您智者诸小王，婆罗门与乞讨者，
各自黄金自在中，大王您为独一称，
人主国王欢喜及，为利他以密察故，
以教敕令此广论，藏地自语作行境，
具法论典善巧者，善治诸地而作已，
具足圆满诸功德，众生长久愿增盛，
仙人智慧大海至彼岸，具足五通功德圆满者，
夏利贺札从梵天听闻，马之寿命明咒所付嘱，
于高地净土瞻部中央，如火王相布嘉赞普后，
菩萨化身种姓中诞生，胜过四方其他诸国王，
眷属上部辨金皆通达，地主狮子威光庄严者，
夺取小王醉象傲慢者，人主扎西拉德赞王令，
密咒波罗蜜多与真实，教理论典一切皆通达，
众生圣者人与速行者，寿命明咒一切入故也，
悲悯卑微具足惭愧等，布施等等功德皆具足，
通晓语法译师译者是，天人有缘者之供处所，
虽有一切珍宝无善者，珍宝前行善饰其边际，
恭敬前行教敕所劝故，声明量论通达善巧者，
印度堪布桑杰希巴及，马医夏利贺札所集译，
此乃帝释金刚编排法，偈颂共计六十七也。

། །།ོཾ་སྭ་སྟི་སི་དྡྷིཾ། གྲགས་པའི་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་རབ་སྤྲོ་ཞིང་། །རྒྱལ་མཚན་ཐུབ་བསྟན་ཤར་རིའི་རྩེར་སོན་ནས། །ཚོགས་གཉིས་རྟ་ལྗང་ཤུགས་ཀྱིས་གླིང་བཞི་ཡི། །མུན་སེལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་དེ་ལ་འདུད། །ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐལ་བ་བྱེ་བ་དཔག་ཡས་སུ། །རང་གཞན་དོན་དུ ཚོགས་གཉིས་རབ་རྫོགས་བྱས།།ཕུལ་ཆེན་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར། །འཛིན་མའི་ཁྱོན་ཉུལ་ཁམས་གསུམ་བདེ་མཛད་བསྟོད། །བསོད་ནམས་ཕུལ་ཕྱིན་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་བསྐྱོད་པས། །སྲིད་ཞིའི་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་གང་ མཆོག་དང་།།གསང་སྔགས་ལུང་རིགས་མན་ངག་བསྟན་བཅོས་སོགས། །མ་ལུས་ཉིད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། །མངལ་བདག་བཙན་པོ་སྡེ་ཡིས་རབ་བསྒྲུབས་པའི། །མགྱོགས་འགྲོ་དཔལ་མོའི་བུ་ཡི་བླང་དོར་གྱི། །གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་བསྟན་ བཅོས་རབ་གསལ་བ།།ཤིན་ཏུ་གསང་ཞེས་ཡང་ཡང་གདམས་པ་འདི། །གསང་སྔགས་ཟབ་མོར་སྤྱད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །འཆོལ་བར་སྤྱོད་པ་མཁས་པའི་ཚུལ་མིན་པས། །ཙནྡན་ཚུལ་དབང་ཀླུ་དབང་ནོར་བུ་ལྟར། །ཉམས་སུ་དོན་བཞེས་ དཀོར་མཇོད་དུ་གཞག་གསོལ།།ཅེས་པ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་ཕག་ལོ་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉིན། །ཐོས་པ་ཅུང་ཟད་འཛིན་པ་མ་ཏི་བྷ་དྲས་གསོལ་པ་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་བདེ་ལེགས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ཅིག།། །།

嗡 吉祥圆满
放射亿万名声光芒，
胜幢佛教登上东山之巅，
二资粮绿马之力遍四洲，
驱除黑暗虚空如意宝前我顶礼。
您于无量亿劫中，
为自他利圆满二资粮。
以殊胜力转轮王，
游历大地令三界安乐我赞叹。
福德圆满力推动，
世出世间财富受用最胜及，
密咒经论教授论典等，
无余集于尊前故，
大王尊主所成就，
疾行吉祥天女子取舍之，
大正理论典明显，
极为秘密之再三教诫此，
若修持甚深密咒得成就，
散乱而行非智者之道，
如旃檀妙主龙王如意宝，
祈请受用纳入宝藏。
此等文字写于猪年正月初一日，具少许闻法之持明智贤所作，愿遍及十方吉祥圆满。

ཐོས་པ་ཅུང་ཟད་འཛིན་པ་མ་ཏི་བྷ་དྲས་གསོལ་པ་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་བདེ་ལེགས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ཅིག།། །།

持有少许闻法的玛帝跋陀祈愿道：愿一切方向充满安乐吉祥。
